{"id":12726,"date":"2025-04-29T13:42:54","date_gmt":"2025-04-29T11:42:54","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=12726"},"modified":"2025-04-29T13:49:15","modified_gmt":"2025-04-29T11:49:15","slug":"kosova-perballe-nje-realiteti-te-ri-te-marredhenieve-nderkombetare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/opinion\/kosova-perballe-nje-realiteti-te-ri-te-marredhenieve-nderkombetare\/","title":{"rendered":"Kosova p\u00ebrball\u00eb nj\u00eb realiteti t\u00eb ri t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebrkomb\u00ebtare"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ardhja e Donald Trump-it n\u00eb pushtet n\u00eb SHBA, degradimi i raporteve SHBA-BE, rritja e s\u00eb djatht\u00ebs ekstreme n\u00eb Europ\u00eb, formimi i Komisionit t\u00eb ri Europian dhe em\u00ebrimi i diplomatit danez Peter Sorensen si i deleguari i ri i BE-s\u00eb p\u00ebr dialogun Kosov\u00eb-Serbi, jan\u00eb disa nga faktor\u00ebt ky\u00e7\u00eb q\u00eb po krijojn\u00eb sfida t\u00eb reja p\u00ebr Kosov\u00ebn. Prandaj, \u00ebsht\u00eb e domosdoshme p\u00ebr Kosov\u00ebn q\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatitet sa m\u00eb mir\u00eb p\u00ebrball\u00eb k\u00ebtyre ndryshimeve nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/span><\/p>\n<p><b>Dialogu Kosov\u00eb-Serbi: kthim pas, apo nj\u00eb rrug\u00eb e re?<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Me rikthimin e Trump-it n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb, pritet nj\u00eb qasje m\u00eb pragmatike dhe transaksionale n\u00eb politik\u00ebn e jashtme. Gjat\u00eb mandatit t\u00eb tij t\u00eb par\u00eb, diplomacia amerikane n\u00eb Ballkan u udh\u00ebhoq nga Richard Grenell-i, i cili sh\u00ebrbeu si emisar presidencial. Ai arriti nj\u00eb marr\u00ebveshje ekonomike mes Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb, por n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb anashkaloi dimensionin politik dhe njohjen reciproke, si dhe bashk\u00ebpunimin me BE-n\u00eb.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, Kosova duhet ta forcoj\u00eb aleanc\u00ebn me ligjv\u00ebn\u00ebsit amerikan\u00eb q\u00eb mb\u00ebshtesin pavar\u00ebsin\u00eb e saj, si dhe t\u00eb sigurohet q\u00eb \u00e7do qasje e re e Administrat\u00ebs Trump t\u00eb mos p\u00ebrkthehet n\u00eb l\u00ebshime t\u00eb nj\u00ebanshme p\u00ebr Serbin\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, em\u00ebrimi i Peter Sorensen-it si i deleguari i BE-s\u00eb p\u00ebr dialogun vjen n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur BE-ja \u00ebsht\u00eb e p\u00ebr\u00e7ar\u00eb nga rritja e forcave t\u00eb djathta. K\u00ebto forca p\u00ebrfshijn\u00eb elemente q\u00eb avokojn\u00eb p\u00ebr raporte m\u00eb t\u00eb af\u00ebrta me Rusin\u00eb dhe kund\u00ebrshtojn\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb e Kosov\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Si rezultat i k\u00ebsaj, Kosova duhet t\u00eb p\u00ebrgatitet p\u00ebr nj\u00eb BE q\u00eb mund t\u00eb jet\u00eb m\u00eb pak e unifikuar n\u00eb mb\u00ebshtetje dhe m\u00eb k\u00ebrkuese ndaj saj p\u00ebr kompromise n\u00eb dialogun me Serbin\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><b>Njohjet e reja dhe an\u00ebtar\u00ebsimi n\u00eb organizata nd\u00ebrkomb\u00ebtare<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Nj\u00eb nga prioritetet kryesore t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb jashtme t\u00eb Kosov\u00ebs mbetet sigurimi i njohjeve t\u00eb reja dhe an\u00ebtar\u00ebsimi n\u00eb organizata nd\u00ebrkomb\u00ebtare, gj\u00eb q\u00eb ka stagnuar plot\u00ebsisht gjat\u00eb mandatit t\u00eb fundit t\u00eb Qeveris\u00eb Kurti, pa asnj\u00eb njohje te re dhe an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb organizata nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Pavar\u00ebsisht bllokad\u00ebs q\u00eb Serbia ka tentuar ta vendos\u00eb vazhdimisht me ndihm\u00ebn e aleat\u00ebve t\u00eb saj, Kosova ka b\u00ebr\u00eb hapa t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb drejtim t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb K\u00ebshillin e Europ\u00ebs. Megjithat\u00eb, p\u00ebr t\u00eb siguruar votat e nevojshme n\u00eb Komitetin e Ministrave, duhet nj\u00eb angazhim m\u00eb i madh diplomatik, ve\u00e7an\u00ebrisht me Franc\u00ebn dhe Gjermanin\u00eb, si dhe shtetet q\u00eb ende jan\u00eb t\u00eb l\u00ebkundura.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kjo n\u00ebnkupton se p\u00ebrmbushja e kushteve p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb K\u00ebshillin e Europ\u00ebs duhet t\u00eb jet\u00eb prioritet i qeveris\u00eb s\u00eb ardhshme. Duhet t\u00eb punohet ngusht\u00eb me Gjermanin\u00eb, Franc\u00ebn dhe Britanin\u00eb e Madhe, q\u00eb t\u00eb arrihet mb\u00ebshtetja e tyre e plot\u00eb pas d\u00ebrgimit t\u00eb Draftit t\u00eb Asociacionit\/Komunitetit t\u00eb Komunave me Shumic\u00eb Serbe (AKS) n\u00eb Gjykat\u00ebn Kushtetuese.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Megjithat\u00eb, rritja e forcave t\u00eb s\u00eb djatht\u00ebs ekstreme n\u00eb Europ\u00eb mund ta komplikoj\u00eb k\u00ebt\u00eb proces. Shum\u00eb nga k\u00ebto parti kan\u00eb nj\u00eb qasje skeptike ndaj zgjerimit t\u00eb BE-s\u00eb dhe institucioneve europiane. P\u00ebr t\u2019i kap\u00ebrcyer k\u00ebto sfida, Kosova duhet t\u00eb angazhohet m\u00eb shum\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb mos b\u00ebhet viktim\u00eb e dinamikave t\u00eb brendshme politike t\u00eb shteteve an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><b>Kosov\u00ebs i nevojitet nj\u00eb strategji dhe thellim i raporteve bilaterale<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kosova duhet t\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb disa hapa strategjik\u00eb. S\u00eb pari, nevojitet nj\u00eb strategji m\u00eb e qart\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbajtur mb\u00ebshtetjen amerikane dhe p\u00ebr t\u00eb siguruar q\u00eb ndryshimet n\u00eb BE t\u00eb mos ndikojn\u00eb negativisht n\u00eb proceset e saj integruese. N\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim, duhet t\u00eb forcohet lobimi n\u00eb SHBA dhe BE, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb strategjia p\u00ebr p\u00ebrafrimin e raporteve t\u00eb jet\u00eb m\u00eb e suksesshme.<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">S\u00eb dyti, nevojitet p\u00ebrmir\u00ebsimi i marr\u00ebdh\u00ebnieve me shtetet e pavendosura. Kosova duhet t\u00eb punoj\u00eb aktivisht me vende si Greqia dhe Rumania, p\u00ebr t\u00eb siguruar njohje t\u00eb reja nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Kosova duhet t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb nga p\u00ebrvoja e saj me sigurimin e njohjes nga Kenia. Kjo tregon q\u00eb kultivimi i marr\u00ebdh\u00ebnieve me shtete individuale n\u00eb rajone t\u00eb ndryshme mund t\u00eb forcoj\u00eb pozit\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"> Kosov<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\u00ebs. Ky rast d\u00ebshmon se nj\u00eb diplomaci vetjake e Kosov\u00ebs \u00ebsht\u00eb e mundur.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Tutje, balancimi i politik\u00ebs s\u00eb jashtme \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb domosdoshm\u00ebri, sidomos pas ndasive t\u00eb reja SHBA-Europ\u00eb. Kosova nuk duhet t\u00eb mb\u00ebshtetet m\u00eb vet\u00ebm n\u00eb nj\u00eb fuqi, por t\u00eb ndjek\u00eb nj\u00eb diplomaci m\u00eb fleksibile. P\u00ebrball\u00eb divergjencave SHBA-BE, Kosova mund t\u00eb diversifikoj\u00eb aleat\u00ebt e saj, t\u00eb forcoj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet me vende si Britania e Madhe, Turqia, Japonia dhe vendet arabe.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kosova duhet t\u00eb jet\u00eb e kujdesshme n\u00eb negociatat me Serbin\u00eb, duke u siguruar q\u00eb \u00e7do marr\u00ebveshje t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb balanc\u00eb t\u00eb drejt\u00eb mes pal\u00ebve. N\u00eb faz\u00ebn e re t\u00eb dialogut, Kosova nuk duhet t\u00eb l\u00ebviz\u00eb nga pozicioni fillestar i njohjes reciproke. P\u00ebrderisa Kosova duhet t\u2019i p\u00ebrmbush\u00eb obligimet e veta, p\u00ebrfshir\u00eb hapa konkret\u00eb drejt themelimit t\u00eb AKS-s\u00eb, \u00ebsht\u00eb e domosdoshme q\u00eb ta nxjerr\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00ebn nga negociatat.<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Ndryshimet e fundit n\u00eb politik\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare paraqesin sfida t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr Kosov\u00ebn, por gjithashtu krijojn\u00eb hap\u00ebsira p\u00ebr veprim diplomatik m\u00eb t\u00eb zgjuar. Kosova duhet t\u00eb l\u00ebviz\u00eb me kujdes n\u00eb dialogun me Serbin\u00eb, t\u00eb forcoj\u00eb partneritetet e saj strategjike dhe t\u00eb p\u00ebrshpejtoj\u00eb integrimin n\u00eb organizatat nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Nj\u00eb qasje e till\u00eb do t\u2019i mund\u00ebsonte Kosov\u00ebs q\u00eb t\u00eb mos jet\u00eb e varur nga nj\u00eb trajektore e vetme diplomatike dhe t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb nj\u00eb pozicion m\u00eb t\u00eb fuqish\u00ebm nd\u00ebrkomb\u00ebtar.<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ardhja e Donald Trump-it n\u00eb pushtet n\u00eb SHBA, degradimi i raporteve SHBA-BE, rritja e s\u00eb djatht\u00ebs ekstreme n\u00eb Europ\u00eb, formimi i Komisionit t\u00eb ri Europian dhe em\u00ebrimi i diplomatit danez Peter Sorensen si i deleguari i ri i BE-s\u00eb p\u00ebr dialogun Kosov\u00eb-Serbi, jan\u00eb disa nga faktor\u00ebt ky\u00e7\u00eb q\u00eb po krijojn\u00eb sfida t\u00eb reja p\u00ebr Kosov\u00ebn. [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":19,"featured_media":10426,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[972,1236,624,2495,1000,971,999,1042],"ppma_author":[29],"class_list":["post-12726","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-kosove","tag-kosove-serbi","tag-kryesore","tag-marredhenie-nderkombetare","tag-politike-e-jashtme","tag-serbi","tag-shba","tag-trump"],"authors":[{"term_id":29,"user_id":19,"is_guest":0,"slug":"seb-bytyci","display_name":"Seb Byty\u00e7i","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/1668771566235.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/1668771566235.jpg"},"user_url":"","last_name":"Byty\u00e7i","first_name":"Seb","description":"Dr. Seb Bytyci ka p\u00ebrvoj\u00eb udh\u00ebheq\u00ebse n\u00eb hulumtim shkencor dhe m\u00ebsimdh\u00ebnie p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se dy dekada, p\u00ebrfshir\u00eb angazhime me University of London\/LSE, University of York, University of Winchester, William College, IPOL Institute, si dhe Police Federation of England and Wales. Ai ka qen\u00eb gjithashtu i p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb avokim praktik dhe ka bashk\u00ebpunuar me organizata nd\u00ebrkomb\u00ebtare si OKB, UNDP dhe OSBE.\r\n\r\nSeb ka doktoratur\u00eb (PhD) nga University of York; nj\u00eb Master n\u00eb Administrat\u00eb Publike (MPA) n\u00eb Analiz\u00eb Politikash dhe \u00c7\u00ebshtje Krahasuese &amp; Nd\u00ebrkomb\u00ebtare nga Indiana University (Bloomington), si dhe nj\u00eb MES n\u00eb Integrim Evropian dhe Rajonaliz\u00ebm nga University of Graz\/EIPA\/EURAC.\r\n\r\nHulumtimi i tij i doktoratur\u00ebs \u00ebsht\u00eb fokusuar n\u00eb institucionet n\u00eb vende n\u00eb tranzicion, nd\u00ebrsa fushat e tij t\u00eb interesit p\u00ebrfshijn\u00eb nd\u00ebrtimin e institucioneve efektive dhe lidershipin, \u00e7\u00ebshtjet e BE-s\u00eb dhe marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrkomb\u00ebtare, zgjidhjen e konflikteve, shtetin zhvillimor dhe proceset e transformimit shoq\u00ebror."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12726","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/19"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12726"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12726\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12728,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12726\/revisions\/12728"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10426"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12726"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12726"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12726"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=12726"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}