{"id":12862,"date":"2025-06-10T10:40:59","date_gmt":"2025-06-10T08:40:59","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=12862"},"modified":"2025-06-10T10:48:59","modified_gmt":"2025-06-10T08:48:59","slug":"pasojat-e-krizes-politike-ne-politiken-e-jashtme-te-kosoves","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/opinion\/pasojat-e-krizes-politike-ne-politiken-e-jashtme-te-kosoves\/","title":{"rendered":"Pasojat e kriz\u00ebs politike n\u00eb politik\u00ebn e jashtme t\u00eb Kosov\u00ebs"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">P\u00ebr t\u00eb 29-t\u00ebn her\u00eb me radh\u00eb, deputet\u00ebt e Kuvendit t\u00eb Kosov\u00ebs kan\u00eb d\u00ebshtuar ta konstituojn\u00eb Kuvendin. K\u00ebto d\u00ebshtime t\u00eb vazhdueshme po paralizojn\u00eb funksionimin e institucioneve shtet\u00ebrore dhe po e \u00e7ojn\u00eb vendin drejt nj\u00eb krize t\u00eb re kushtetuese.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, kjo situat\u00eb e krijuar po e d\u00ebmton Kosov\u00ebn edhe n\u00eb aren\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare. N\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb t\u00eb ndryshimeve rr\u00ebnj\u00ebsore <\/span><a href=\"https:\/\/sbunker.org\/en\/analize\/qeverine-ne-ardhje-te-kosoves-e-pret-nje-fushe-e-minuar-e-marredhenieve-nderkombetare\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">gjeopolitike<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">, mungesa e funksionimit t\u00eb institucioneve e zvog\u00eblon ndjesh\u00ebm p\u00ebrfaq\u00ebsimin diplomatik t\u00eb vendit, i cili ve\u00e7se \u00ebsht\u00eb mjaft i kufizuar n\u00eb rrethanat aktuale.<\/span><\/p>\n<p><b>Pamund\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb vendime<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Mosfunksionimi i Kuvendit dhe mungesa e nj\u00eb qeverie t\u00eb re kan\u00eb paralizuar mekanizmin institucional p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb vendime strategjike n\u00eb politik\u00ebn e jashtme.<\/span><\/p>\n<blockquote><p><span style=\"font-size: 17px;\"><strong>N\u00eb nj\u00eb shtet me sistem parlamentar si Kosova, Kuvendi p\u00ebrfaq\u00ebson institucionin themelor t\u00eb demokracis\u00eb, me rol t\u00eb paz\u00ebvend\u00ebsuesh\u00ebm n\u00eb legjitimimin e veprimeve t\u00eb qeveris\u00eb dhe n\u00eb mbik\u00ebqyrjen e saj. N\u00eb k\u00ebto rrethana, pa nj\u00eb kuvend funksional, pushteti ekzekutiv mbetet i pambik\u00ebqyrur, rrjedhimisht jasht\u00eb kornizave t\u00eb kontrollit demokratik.<\/strong><\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kjo situat\u00eb mund t\u00eb krijoj\u00eb vakum n\u00eb aft\u00ebsin\u00eb e shtetit p\u00ebr t\u00eb ndjekur prioritetet afatgjata n\u00eb politik\u00ebn e jashtme dhe p\u00ebr t\u2019iu p\u00ebrgjigjur me koh\u00eb dhe n\u00eb p\u00ebrputhje me interesat komb\u00ebtar\u00eb zhvillimeve nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">S\u00eb k\u00ebndejmi, pamund\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb vendime nuk p\u00ebrb\u00ebn vet\u00ebm penges\u00eb administrative, por ndikon drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb nxjerrjen e Kosov\u00ebs jasht\u00eb ritmit t\u00eb proceseve bilaterale e multilaterale, duke cenuar pozit\u00ebn e saj nd\u00ebrkomb\u00ebtare, e cila edhe ashtu \u00ebsht\u00eb mjaft fragjile.<\/span><\/p>\n<p><b>Mosp\u00ebrfaq\u00ebsimi shtet\u00ebror n\u00eb nivel qeverie<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb munges\u00eb t\u00eb konstituimit t\u00eb Kuvendit dhe krijimit t\u00eb qeveris\u00eb s\u00eb re, Kosova nuk ka p\u00ebrfaq\u00ebsim t\u00eb rregullt n\u00eb nivel qeverie n\u00eb shum\u00eb takime rajonale dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtare.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb shumic\u00ebn e rasteve \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm institucioni i Presidenc\u00ebs q\u00eb po p\u00ebrfaq\u00ebson Kosov\u00ebn n\u00eb institucionet nd\u00ebrkomb\u00ebtare, si\u00e7 ishte rasti i presidentes Vjosa Osmani n\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/klankosova.tv\/osmani-mberrin-ne-samitin-e-komunitetit-politik-evropian-ne-tirane\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Samitin<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> e Komunitetit Politik Europian n\u00eb Tiran\u00eb m\u00eb 16 maj.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Gjithashtu, kjo gj\u00eb u v\u00ebrejt ve\u00e7an\u00ebrisht gjat\u00eb vizit\u00ebs zyrtare t\u00eb presidentit t\u00eb K\u00ebshillit Europian, Antonio Costa, i cili u takua vet\u00ebm me presidenten Osmani.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Edhe pse <\/span><a href=\"https:\/\/kryeministri.rks-gov.net\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Kushtetuta.e.Republikes.se_.Kosoves.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kushtetuta<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> i garanton presidentit kompetenca t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb politik\u00ebn e jashtme, roli i qeveris\u00eb n\u00eb propozimin dhe implementimin e politik\u00ebs s\u00eb jashtme \u00ebsht\u00eb i paz\u00ebvend\u00ebsuesh\u00ebm.<\/span><\/p>\n<p><b>Mungesa e koordinimit institucional<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb munges\u00eb t\u00eb institucioneve, reagimet ndaj zhvillimeve nd\u00ebrkomb\u00ebtare jan\u00eb t\u00eb vonuara, jo t\u00eb sinkronizuara dhe shpesh mungojn\u00eb fare, duke e d\u00ebmtuar k\u00ebshtu imazhin e Kosov\u00ebs si nj\u00eb akter serioz dhe t\u00eb besuesh\u00ebm.<\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/kallxo.com\/gjate\/tarifa-amerikane-qe-trazoi-ujerat-ne-kosove\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Shembull<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> konkret \u00ebsht\u00eb p\u00ebrplasja publike mes Presidenc\u00ebs dhe an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb Qeveris\u00eb lidhur me \u00e7\u00ebshtjen e tarif\u00ebs doganore ndaj produkteve amerikane.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb prill t\u00eb k\u00ebtij viti, Shtetet e Bashkuara i vendos\u00ebn Kosov\u00ebs, s\u00eb bashku me shum\u00eb vende t\u00eb tjera t\u00eb bot\u00ebs, tarif\u00ebn prej 10%. Menj\u00ebher\u00eb pas vendosjes s\u00eb k\u00ebsaj tarife nga Administrata Trump, presidentja Vjosa Osmani i d\u00ebrgoi k\u00ebrkes\u00eb Qeveris\u00eb q\u00eb t\u00eb pezulloj\u00eb tarifat q\u00eb Kosova u kishte vendosur mallrave q\u00eb importohen nga SHBA-ja.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Vet\u00ebm <\/span><a href=\"https:\/\/nacionale.com\/politike\/mungese-komunikimi-joseriozitet-cka-tregon-perplasja-e-presidences-dhe-qeverise-ne-rrjete-sociale-per-taksen-ndaj-shba-se\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">tre minuta<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> pasi presidentja Osmani i dor\u00ebzoi zyrtarisht k\u00ebrkes\u00ebn Qeveris\u00eb, ajo u publikua n\u00eb rrjetin social \u201cX\u201d, e shoq\u00ebruar me nj\u00eb reagim kritik dhe t\u00eb menj\u00ebhersh\u00ebm nga ministri i Financave, Hekuran Murati. Ai akuzoi presidenten se nuk ka komunikuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb drejt\u00eb p\u00ebr heqjen e tarif\u00ebs ndaj SHBA-s\u00eb, meq\u00eb, sipas tij, ve\u00e7se kan\u00eb qen\u00eb n\u00eb diskutime qeveritare p\u00ebr pezullimin e k\u00ebsaj tarife.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Nj\u00eb retorik\u00eb e till\u00eb d\u00ebshmon p\u00ebr munges\u00ebn e qasjes strategjike dhe kolegjiale n\u00eb formulimin dhe trajtimin e \u00e7\u00ebshtjeve me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb lart\u00eb n\u00eb politik\u00ebn e jashtme. N\u00eb vend q\u00eb kjo \u00e7\u00ebshtje t\u00eb adresohej p\u00ebrmes komunikimit zyrtar dhe kanaleve t\u00eb brendshme shtet\u00ebrore, q\u00ebndrimet jan\u00eb b\u00ebr\u00eb publike p\u00ebrmes rrjeteve sociale, duke ekspozuar p\u00ebr\u00e7arjen nd\u00ebrmjet akter\u00ebve udh\u00ebheq\u00ebs p\u00ebr nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje shum\u00eb serioze.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b>Rreziku p\u00ebr humbje t\u00eb fondeve multimilion\u00ebshe<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Pa nj\u00eb kuvend t\u00eb konstituuar dhe nj\u00eb qeveri funksionale, Kosova \u00ebsht\u00eb e paaft\u00eb t\u00eb miratoj\u00eb marr\u00ebveshje nd\u00ebrkomb\u00ebtare, t\u00eb ratifikoj\u00eb fonde dhe t\u00eb zhvilloj\u00eb nj\u00eb diplomaci aktive dhe efektive.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Mungesa e institucioneve funksionale e b\u00ebn t\u00eb pamundur ratifikimin e marr\u00ebveshjeve t\u00eb nevojshme p\u00ebr p\u00ebrfitimin e fondeve nga Plani i Rritjes i BE-s\u00eb, duke rrezikuar k\u00ebshtu humbjen e 883 <\/span><a href=\"https:\/\/telegrafi.com\/moskonstituimi-kuvendit-kosova-rrezikon-te-900-milione-eurot-nga-ja\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">milion\u00eb<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> eurove.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Shto k\u00ebtu faktin se Kosova aktualisht gjendet n\u00ebn masa <\/span><a href=\"https:\/\/albanianpost.com\/abdixhiku-pergezon-shqiperine-per-organizimin-e-samitit-ndersa-kosova-vazhdon-te-mbetet-nen-sanksione\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">nd\u00ebshkuese\/sanksione<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> t\u00eb BE-s\u00eb q\u00eb nga qershori 2024 p\u00ebr shkak t\u00eb tensioneve n\u00eb veri t\u00eb vendit, andaj mungesa e institucioneve funksionale pengon vendimet e nevojshme p\u00ebr zhbllokimin e k\u00ebtij procesi.\u00a0<\/span><\/p>\n<blockquote><p><strong><span style=\"font-size: 17px;\">N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, sipas nj\u00eb <a href=\"https:\/\/www.institutigap.org\/documents\/58149_Ndikimi%20financiar%20i%20masave%20t%C3%AB%20Bashkimit%20Evropian.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">analize<\/a> t\u00eb publikuar nga Instituti GAP, vler\u00ebsohet se, si pasoj\u00eb e masave t\u00eb vendosura nga Bashkimi Europian, Kosova i ka humbur t\u00ebr\u00ebsisht 7.1 milion\u00eb euro. Gjetjet e k\u00ebtij instituti v\u00ebn\u00eb n\u00eb pah se masat e vendosura ndaj Kosov\u00ebs kan\u00eb rezultuar me pasoja t\u00eb theksuara financiare dhe zhvillimore, duke i kushtuar vendit rreth 613.4 milion\u00eb euro n\u00eb projekte t\u00eb pezulluara, ose t\u00eb shtyra p\u00ebr nj\u00eb afat t\u00eb pacaktuar.<\/span><\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Situata e krijuar si rezultat i kriz\u00ebs politike dhe bllokad\u00ebs institucionale prodhon pasoja t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta n\u00eb pozit\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Kosov\u00ebs. N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur bota po p\u00ebrballet me transformime gjeopolitike, Kosova ndodhet n\u00eb nj\u00eb pozit\u00eb t\u00eb brisht\u00eb diplomatike, t\u00eb izoluar dhe t\u00eb paralizuar institucionalisht. Mospjes\u00ebmarrja e rregullt e Qeveris\u00eb n\u00eb forumet e r\u00ebnd\u00ebsishme nd\u00ebrkomb\u00ebtare, d\u00ebshtimi p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar nga instrumentet financiare t\u00eb BE-s\u00eb dhe p\u00ebrplasjet publike mes institucioneve p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje strategjike, jan\u00eb d\u00ebshmi se mungesa e stabilitetit politik po ndikon negativisht n\u00eb pozit\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Kosov\u00ebs.<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebr t\u00eb 29-t\u00ebn her\u00eb me radh\u00eb, deputet\u00ebt e Kuvendit t\u00eb Kosov\u00ebs kan\u00eb d\u00ebshtuar ta konstituojn\u00eb Kuvendin. K\u00ebto d\u00ebshtime t\u00eb vazhdueshme po paralizojn\u00eb funksionimin e institucioneve shtet\u00ebrore dhe po e \u00e7ojn\u00eb vendin drejt nj\u00eb krize t\u00eb re kushtetuese.\u00a0 P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, kjo situat\u00eb e krijuar po e d\u00ebmton Kosov\u00ebn edhe n\u00eb aren\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare. N\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":402,"featured_media":12419,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[1043,972,624,1000,999],"ppma_author":[688],"class_list":["post-12862","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-be","tag-kosove","tag-kryesore","tag-politike-e-jashtme","tag-shba"],"authors":[{"term_id":688,"user_id":402,"is_guest":0,"slug":"alfred-marleku","display_name":"Alfred Marleku","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/IMG_0067-min-scaled-1-e1725456797811.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/IMG_0067-min-scaled-1-e1725456797811.jpg"},"user_url":"","last_name":"Marleku","first_name":"Alfred","description":"Alfred Marleku ka p\u00ebrfunduar studimet bachelor, master dhe ato t\u00eb doktorat\u00ebs n\u00eb shkenca politike. Aktualisht \u00ebsht\u00eb ligj\u00ebrues n\u00eb Kolegjin \u201cUBT\u201d, Fakultetin e Shkencave Politike.\r\n\r\nP\u00ebr shum\u00eb vjet ka punuar si menaxher i projekteve t\u00eb ndryshme t\u00eb financuara nga Komisioni Evropian, USAID-i, Ambasada Amerikane etj., t\u00eb cilat fokusohen, kryesisht, n\u00eb reformat e arsimit t\u00eb lart\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebrkim dhe zhvillim (R&amp;D); kthimin e trurit; zhvillimin e plan-programeve n\u00eb harmoni me nevojat e tregut etj. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb ka qen\u00eb i angazhuar edhe n\u00eb sektorin publik si k\u00ebshilltar politik n\u00eb fush\u00ebn e bashk\u00ebpunimit juridik nd\u00ebrkomb\u00ebtar."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12862","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/402"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12862"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12862\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12878,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12862\/revisions\/12878"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12419"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12862"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12862"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12862"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=12862"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}