{"id":13039,"date":"2025-08-12T10:43:23","date_gmt":"2025-08-12T08:43:23","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=13039"},"modified":"2025-08-12T10:45:17","modified_gmt":"2025-08-12T08:45:17","slug":"ballkani-perballe-kercenimeve-te-reja-lufta-ne-ukraine-ndryshon-pikepamjet-e-sigurise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/analize\/ballkani-perballe-kercenimeve-te-reja-lufta-ne-ukraine-ndryshon-pikepamjet-e-sigurise\/","title":{"rendered":"Ballkani p\u00ebrball\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimeve t\u00eb reja: lufta n\u00eb Ukrain\u00eb ndryshon pik\u00ebpamjet e siguris\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">Lufta n\u00eb Ukrain\u00eb ka ndikuar ndjesh\u00ebm n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si shtetet perceptojn\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimet dhe rreziqet me t\u00eb cilat p\u00ebrballen. Ky ndikim \u00ebsht\u00eb i duksh\u00ebm n\u00eb ve\u00e7anti te vendet e <\/span><a href=\"https:\/\/journals.sagepub.com\/doi\/abs\/10.1177\/2336825X251340931\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ballkanit Per\u00ebndimor<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">, t\u00eb cilat mbeten t\u00eb paintegruara n\u00eb strukturat euroatlantike dhe t\u00eb cenueshme ndaj rreziqeve t\u00eb paqes, stabilitetit dhe siguris\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Derisa <\/span><b>Kosova<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> and <\/span><b>Serbia<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> vazhdojn\u00eb ta shohin nj\u00ebra-tjetr\u00ebn si k\u00ebrc\u00ebnim kryesor t\u00eb siguris\u00eb, vendet e tjera, si <\/span><b>Montenegro<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">, <\/span><b>Shqip\u00ebria<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> and <\/span><b>Maqedonia e Veriut,<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrqendruara gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb te k\u00ebrc\u00ebnimet jotradicionale, p\u00ebrfshir\u00eb sulmet kibernetike, nd\u00ebrhyrjet hibride dhe sigurin\u00eb energjetike. N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, <\/span><b>Bosnia and Herzegovina<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">, p\u00ebr shkak t\u00eb struktur\u00ebs komplekse etnike dhe institucionale, mbetet e cenueshme ndaj destabilizimit t\u00eb brendsh\u00ebm dhe ndikimeve t\u00eb jashtme.<\/span><\/p>\n<p><b>Kosova<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Lufta n\u00eb Ukrain\u00eb ka riform\u00ebsuar ndjesh\u00ebm perceptimet dhe prioritetet e siguris\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb. <\/span><a href=\"https:\/\/kryeministri.rks-gov.net\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/2-Strategjia-e-Sigurise-e-Kosoves-ENG.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Strategjia e Siguris\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs<\/span> <span style=\"font-weight: 400;\">(2022\u20132027<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">) n\u00ebnvizon rreziqet e vazhdueshme q\u00eb burojn\u00eb nga nd\u00ebrhyrjet dhe pretendimet territoriale t\u00eb Serbis\u00eb.<\/span><\/p>\n<blockquote><p><span style=\"font-size: 17px;\"><strong>as a \u201c<i>K\u00ebrc\u00ebnimi kryesor i siguris\u00eb p\u00ebr Republik\u00ebn e Kosov\u00ebs \u00ebsht\u00eb pretendimi territorial i Serbis\u00eb, shkelja e sovranitetit nga strukturat ilegale t\u00eb mb\u00ebshtetura nga shteti serb dhe p\u00ebrpjekja aktive dhe e vazhdueshme e shtetit serb p\u00ebr t\u00eb penguar p\u00ebrparimin dhe integrimin e Kosov\u00ebs n\u00eb strukturat dhe organizatat euroatlantike dhe mekanizmat e tjer\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb<\/i>,\u201d n\u00ebnvizon dokumenti.<\/strong><\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Lufta n\u00eb Ukrain\u00eb duket se ka rritur ndjeshm\u00ebrin\u00eb ndaj ndryshimeve gjeopolitike, duke e vendosur mbrojtjen e sovranitetit n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb strategjis\u00eb s\u00eb siguris\u00eb. K\u00ebto zhvillime d\u00ebshmojn\u00eb se pas fillimit t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb, Kosova jo vet\u00ebm q\u00eb p\u00ebrballet me sfida klasike t\u00eb sovranitetit territorial, por edhe me rreziqe t\u00eb reja t\u00eb natyr\u00ebs hibride, ku Serbia dhe Rusia paraqiten si k\u00ebrc\u00ebnimet kryesore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Q\u00eb nga viti 2022, institucionet e Kosov\u00ebs jan\u00eb b\u00ebr\u00eb objektiv i sulmeve t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritura kibernetike t\u00eb organizuara nga akter\u00eb t\u00eb lidhur me <\/span><a href=\"https:\/\/therecord.media\/russian-hackers-kosovo-ddos-pristina?\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kremlinin<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">. Q\u00ebllim i tyre ishte nd\u00ebrprerja e funksionimit t\u00eb faqeve zyrtare t\u00eb institucioneve dhe krijimi i pasiguris\u00eb s\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/balkaninsight.com\/2025\/02\/20\/balkan-countries-must-respond-proactively-to-evolving-cyber-threats-report\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">p\u00ebrgjithshm<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">e<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Sulme t\u00eb tilla mb\u00ebshteten edhe nga Serbia, e cila luan rol ky\u00e7 n\u00eb shp\u00ebrndarjen e lajmeve t\u00eb rreme dhe dezinformatave, duke p\u00ebrdorur rrjetet sociale p\u00ebr t\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/sbunker.org\/en\/disinfo\/propaganda-e-vulinit-akuzon-kosoven-per-tradhti-ndaj-shba-se\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">minuar<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> stabilitetin, <\/span><a href=\"https:\/\/sbunker.org\/en\/disinfo\/njohje-te-reja-perballa-narratives-serbe-se-kosova-nuk-eshte-shtet\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">dob\u00ebsuar imazhin<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> nd\u00ebrkomb\u00ebtar dhe nxitur <\/span><a href=\"https:\/\/sbunker.org\/en\/disinfo\/tensionet-e-perseritura-akuza-per-nderhyrje-hibride-dhe-cenim-te-sigurise\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">polarizimin etnik<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> n\u00eb Kosov\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><b>Serbia<\/b><\/p>\n<blockquote><p><span style=\"font-size: 17px;\"><strong>N\u00eb dokumentin kryesor strategjik t\u00eb siguris\u00eb, <a href=\"https:\/\/www.mod.gov.rs\/multimedia\/dodaci\/bela_knjiga_odbrane_republike_srbije_2023_1731677444.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Dokumentin e Bardh\u00eb p\u00ebr Mbrojtjen<\/a> (2023), Serbia e paraqet Kosov\u00ebn si nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb, duke theksuar se \u201c\u2026<i>shpallja e paligjshme unilaterale e pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs \u00ebsht\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimi m\u00eb i madh p\u00ebr sigurin\u00eb e Republik\u00ebs s\u00eb Serbis\u00eb, pasi p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb ndar\u00eb nj\u00eb shtet an\u00ebtar t\u00eb OKB-s\u00eb kund\u00ebr vullnetit t\u00eb tij dhe n\u00eb kund\u00ebrshtim me t\u00eb drejt\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare<\/i>.\u201d<\/strong><\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ky perceptim i vazhduesh\u00ebm pasqyron q\u00ebndrimin afatgjat\u00eb t\u00eb politik\u00ebs serbe p\u00ebr t\u00eb kund\u00ebrshtuar pavar\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs. Ky q\u00ebndrim p\u00ebrforcohet edhe n\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/www.mod.gov.rs\/multimedia\/dodaci\/prilog2_strategijanacionalnebezbednostirs_eng_1731678276.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Strategjin\u00eb e Siguris\u00eb Komb\u00ebtare t\u00eb Serbis\u00eb<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> (2021), ku Kosova z\u00eb nj\u00eb vend qendror.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Q\u00eb nga shp\u00ebrthimi i luft\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb, vler\u00ebsimet e k\u00ebrc\u00ebnimeve n\u00eb Serbi jan\u00eb zgjeruar p\u00ebr t\u00eb reflektuar sfida dhe dinamika t\u00eb reja. Edhe pse Kosova mbetet shqet\u00ebsimi kryesor, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb jan\u00eb shtuar edhe k\u00ebrc\u00ebnime t\u00eb tjera, si krimi kibernetik, keqp\u00ebrdorimi i teknologjive t\u00eb reja moderne, si dhe krizat ekonomike e demografike.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Serbia ruan lidhje t\u00eb ngushta politike, ushtarake dhe kulturore me Rusin\u00eb, t\u00eb cil\u00ebn e konsideron nj\u00eb aleat <\/span><a href=\"https:\/\/dialnet.unirioja.es\/servlet\/articulo?codigo=8981392\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">tradicional<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">. Kjo marr\u00ebdh\u00ebnie reflektohet n\u00eb bashk\u00ebpunimin q\u00eb k\u00ebto vende kan\u00eb n\u00eb fush\u00ebn e <\/span><a href=\"https:\/\/tass.com\/defense\/1661143\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">mbrojtjes<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">, n\u00eb q\u00ebndrimet e p\u00ebrbashk\u00ebta ndaj \u00e7\u00ebshtjeve nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe n\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/kipred.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Russias-Influence-on-the-EU-Facilitaed-Kosovo-Serbia-Dialogue.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">mb\u00ebshtetjen<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> q\u00eb Rusia i jep Serbis\u00eb n\u00eb forume nd\u00ebrkomb\u00ebtare lidhur me \u00e7\u00ebshtjen e Kosov\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Megjith\u00ebse Serbia e ka statusin e kandidates p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb Bashkimin Europian, ajo ka refuzuar t\u00eb vendos\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/kyivindependent.com\/serbia-will-not-impose-sanctions-against-russia-vucic-says\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">sanctions<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> ndaj Rusis\u00eb, duke theksuar q\u00ebndrimin e saj p\u00ebr neutralitet ushtarak. <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Strategjia e Siguris\u00eb Komb\u00ebtare e Serbis\u00eb<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> e vitit 2021 e n\u00ebnvizon qartazi k\u00ebt\u00eb neutralitet si shtyll\u00eb t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb jashtme dhe t\u00eb mbrojtjes, duke theksuar se Serbia nuk synon an\u00ebtar\u00ebsimin n\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/ideas.repec.org\/a\/vrs\/cinrer\/v20y2014i71p27n2.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">NATO<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">.<\/span><\/p>\n<p><b>Montenegro<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Lufta n\u00eb Ukrain\u00eb ka riform\u00ebsuar m\u00eb tej perceptimin e k\u00ebrc\u00ebnimeve n\u00eb Mal t\u00eb Zi, duke shtuar dimensione t\u00eb reja n\u00eb nj\u00eb peizazh sigurie kompleks. Sulmet kibernetike dhe taktikat e luft\u00ebs hibride t\u00eb lidhura me interesat rus\u00eb jan\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb shqet\u00ebsim kryesor, p\u00ebr shkak t\u00eb ndikimit t\u00eb tyre destabilizues ndaj institucioneve shtet\u00ebrore dhe erozionit t\u00eb besimit qytetar.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Korrupsioni i p\u00ebrhapur dhe var\u00ebsia nga investimet ruse e kan\u00eb komplikuar tutje pozit\u00ebn gjeopolitike t\u00eb vendit, nd\u00ebrsa kriza energjetike dhe polarizimi politik i kan\u00eb intensifikuar sfidat ekzistuese. Edhe pse Mali i Zi vendosi sanksione ndaj Rusis\u00eb pas aneksimit t\u00eb Krimes\u00eb n\u00eb vitin 2014 dhe d\u00ebnoi hapur agresionin rus n\u00eb Ukrain\u00eb, vendi vazhdon t\u00eb p\u00ebrballet me sfida serioze p\u00ebr t\u00eb frenuar ndikimin e brendsh\u00ebm pro-rus.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ky ndikim \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht i duksh\u00ebm n\u00eb rastin e <\/span><a href=\"https:\/\/brusselswatch.org\/andrija-mandic-a-pro-russia-stalwart-leading-montenegros-parliament\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Andrija Mandi\u0107<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">, kryetar i Parlamentit, i cili ka mbajtur q\u00ebndrime t\u00eb hapura kund\u00ebr linj\u00ebs zyrtare t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb jashtme. Mes t\u00eb tjerash, ai ka k\u00ebrkuar heqjen e sanksioneve ndaj Rusis\u00eb, t\u00ebrheqjen e njohjes s\u00eb Kosov\u00ebs dhe ndjekjen e nj\u00eb kursi n\u00eb kund\u00ebrshtim me orientimin euroatlantik t\u00eb Malit t\u00eb Zi.<\/span><\/p>\n<p><b>Shqip\u00ebria<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Lufta n\u00eb Ukrain\u00eb ka ndikuar drejtp\u00ebrs\u00ebdrejti n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si Shqip\u00ebria i koncepton k\u00ebrc\u00ebnimet. <\/span><a href=\"https:\/\/www.mod.gov.al\/images\/PDF\/2024\/SSK-NSS-english.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Strategjia e Siguris\u00eb Komb\u00ebtare<\/span><\/a> <span style=\"font-weight: 400;\">(2024) p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb riorientim t\u00eb duksh\u00ebm t\u00eb analiz\u00ebs s\u00eb rrezikut, duke ruajtur v\u00ebmendjen ndaj sfidave t\u00eb trash\u00ebguara, por duke p\u00ebrfshir\u00eb gjithashtu nj\u00eb grup m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb dhe m\u00eb kompleks k\u00ebrc\u00ebnimesh q\u00eb lidhen me zhvillimet globale.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb k\u00ebt\u00eb dokument vler\u00ebsohet se autoritarizmi n\u00eb rritje, erozioni i normave demokratike, veprimet agresive ushtarake dhe dob\u00ebsimi i mekanizmave nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb t\u00eb kontrollit t\u00eb arm\u00ebve, p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb rreziqe serioze jo vet\u00ebm p\u00ebr sigurin\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare, por edhe p\u00ebr stabilitetin e brendsh\u00ebm t\u00eb vendeve t\u00eb vogla dhe t\u00eb brishta institucionalisht.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuad\u00ebr, Shqip\u00ebria i ka shtuar analiz\u00ebs s\u00eb saj t\u00eb siguris\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimet kibernetike, sfidat klimatike dhe cenueshm\u00ebrin\u00eb energjetike. Lufta n\u00eb Ukrain\u00eb ka sh\u00ebrbyer si katalizator p\u00ebr rishikimin e prioriteteve t\u00eb siguris\u00eb, duke e shtyr\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb t\u00eb adoptoj\u00eb nj\u00eb qasje m\u00eb gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse dhe proaktive, ku dimensioni gjeopolitik z\u00eb vend qendror.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb kontekstin e ri t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimeve hibride, nj\u00eb moment ky\u00e7 p\u00ebr sigurin\u00eb komb\u00ebtare t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb ka qen\u00eb sulmi kibernetik i vitit 2022, p\u00ebr t\u00eb cilin Shqip\u00ebria <\/span><a href=\"https:\/\/www.aljazeera.com\/news\/2022\/9\/10\/albania-blames-iran-for-second-cyberattack-since-july\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">akuzoi Iranin<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">. Si pasoj\u00eb, qeveria shqiptare <\/span><a href=\"https:\/\/www.bbc.com\/news\/world-europe-62821757\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">nd\u00ebrpreu<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> marr\u00ebdh\u00ebniet diplomatike me Teheranin, veprim i cili u mb\u00ebshtet publikisht nga SHBA-ja dhe NATO.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb vitin 2023, Qeveria shqiptare nd\u00ebrmori nj\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=MqpUE4fRnb0\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">operacion<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> policor n\u00eb kampin ku strehohen rreth 3,000 an\u00ebtar\u00eb t\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/www.bbc.com\/news\/world-middle-east-34677211\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">opozit\u00ebs disidente<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> iraniane q\u00eb mb\u00ebshtesin p\u00ebrmbysjen e Republik\u00ebs Islamike. Operacioni p\u00ebrfshinte sekuestrim t\u00eb pajisjeve elektronike p\u00ebr dyshimet e sulmeve kibernetike t\u00eb organizuara nga kampi. Sipas autoriteteve, opozita iraniane (<\/span><a href=\"https:\/\/respublica.edu.mk\/blog-en\/politics\/the-curious-case-of-iranian-influence-in-albania\/?lang=en\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">MEK<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">) kishte thyer marr\u00ebveshjen e 2014-s p\u00ebr strehim humanitar n\u00eb Shqip\u00ebri dhe se t\u00eb nj\u00ebjtit po p\u00ebrdornin territorin shqiptar p\u00ebr aktivitete t\u00eb ndaluara politike dhe sulme kibernetike.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">K\u00ebto zhvillime d\u00ebshmojn\u00eb se pas agresionit rus n\u00eb Ukrain\u00eb, Shqip\u00ebria ka ndjekur nj\u00eb qasje m\u00eb aktive dhe t\u00eb v\u00ebmendshme ndaj k\u00ebrc\u00ebnimeve t\u00eb reja jotradicionale n\u00eb nj\u00eb mjedis gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb paq\u00ebndruesh\u00ebm nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb siguris\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><b>North Macedonia<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Edhe pse dokumentet formale nuk jan\u00eb p\u00ebrdit\u00ebsuar ende q\u00eb pas fillimit t\u00eb pushtimit rus t\u00eb Ukrain\u00ebs, Maqedonia e Veriut iu bashkua sanksioneve t\u00eb BE-s\u00eb ndaj Rusis\u00eb dhe u rreshtua hapur n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb rendit euroatlantik, duke d\u00ebnuar agresionin dhe rikonfirmuar angazhimin ndaj NATO-s.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Nd\u00ebrsa ende mungon nj\u00eb dokument i ri pas vitit 2022 q\u00eb t\u00eb formalizoj\u00eb k\u00ebt\u00eb riorientim, deklaratat politike dhe veprimet nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Qeveris\u00eb pas shp\u00ebrthimit t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb tregojn\u00eb nj\u00eb rritje t\u00eb ndjeshm\u00ebris\u00eb ndaj rreziqeve q\u00eb burojn\u00eb nga destabilizimi gjeopolitik, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebrmes formave t\u00eb luft\u00ebs hibride dhe ndikimit t\u00eb akter\u00ebve autoritar\u00eb.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, p\u00ebrvojat pas vitit 2022 pritet t\u00eb reflektohen n\u00eb dokumentet strategjike t\u00eb ardhshme si nj\u00eb zgjerim i m\u00ebtejm\u00eb i konceptit t\u00eb siguris\u00eb komb\u00ebtare, n\u00eb p\u00ebrputhje me kompleksitetin n\u00eb rritje t\u00eb sfidave n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor.<\/span><\/p>\n<p><b>Bosnia and Herzegovina<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Rasti i Bosnj\u00eb-Hercegovin\u00ebs \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht i nd\u00ebrlikuar, si p\u00ebr shkak t\u00eb struktur\u00ebs s\u00eb saj institucionale, ashtu edhe p\u00ebr munges\u00ebn e dokumenteve strategjike t\u00eb p\u00ebrdit\u00ebsuara. Dokumenti i vet\u00ebm i disponuesh\u00ebm, <\/span><a href=\"https:\/\/www.mod.gov.ba\/slike2014\/02.28.20_1_Sigurnosna%20politika%20BiH.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><i><span style=\"font-weight: 400;\">Politika e Siguris\u00eb<\/span><\/i><\/a><i><span style=\"font-weight: 400;\">,<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> i miratuar m\u00eb 2006, ofron nj\u00eb pasqyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjithshme t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimeve n\u00eb tri nivele: globale, rajonale dhe nacionale.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Megjithat\u00eb, p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb nj\u00eb dokumenti strategjik t\u00eb p\u00ebrdit\u00ebsuar, \u00ebsht\u00eb e pamundur t\u00eb identifikohen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb qart\u00eb ndryshimet institucionale n\u00eb perceptimin e k\u00ebrc\u00ebnimeve, sidomos pas vitit 2022.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsore t\u00eb merren n\u00eb konsiderat\u00eb pik\u00ebpamjet q\u00eb kan\u00eb secili grup etnik dhe udh\u00ebheq\u00ebsit e tyre politik\u00eb. P\u00ebr boshnjak\u00ebt, k\u00ebrc\u00ebnimi m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm vjen nga Milorad Dodik, Serbia dhe Rusia, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr shkak t\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/carnegieendowment.org\/research\/2024\/06\/bosnia-between-russia-eu?lang=en\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">veprimeve<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> t\u00eb Dodikut, i cili vazhdimisht ka kund\u00ebrshtuar integrimin e Bosnj\u00ebs n\u00eb BE dhe NATO.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">P\u00ebrpjekjet e vazhdueshme t\u00eb Dodikut p\u00ebr t\u00eb minuar autoritetin e institucioneve shtet\u00ebrore ka ngritur shqet\u00ebsime serioze p\u00ebr rrezikun real t\u00eb ndarjes s\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/www.reuters.com\/world\/europe\/any-attempt-break-up-bosnia-is-unacceptable-eus-kallas-warns-2025-04-08\/?utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">vendit<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">. N\u00eb shkurt t\u00eb vitit 2025, Dodiku u <\/span><a href=\"https:\/\/www.evropaelire.org\/a\/gjykata-e-bosnjes-shpall-sot-vendimin-per-dodikun\/33328643.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">d\u00ebnua<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> me nj\u00eb vit burg dhe ndalim prej 6 vjet\u00ebsh p\u00ebr ushtrimin e funksioneve politike, duke u akuzuar p\u00ebr shkelje t\u00eb kushtetut\u00ebs dhe refuzim t\u00eb vendimeve t\u00eb P\u00ebrfaq\u00ebsuesit t\u00eb Lart\u00eb. Dodiku e injoroi vendimin dhe vijoi t\u00eb udh\u00ebtonte n\u00eb Serbi, Rusi dhe Hungari, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb autoritetet <\/span><a href=\"https:\/\/www.dw.com\/en\/bosnia-issues-international-arrest-warrant-for-milorad-dodik\/a-72060737?utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">l\u00ebshuan<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> nj\u00eb urdh\u00ebr arresti nd\u00ebrkomb\u00ebtar ndaj tij. Nd\u00ebrkaq, n\u00eb gusht t\u00eb vitit 2025, ky vendim gjyq\u00ebsor mori form\u00ebn e <\/span><a href=\"https:\/\/zeri.info\/bota\/586800\/dodiku-denohet-me-akt-te-formes-se-prere-per-mosrespektim-te-vendimeve-te-perfaqesuesit-te-larte\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">prer\u00eb<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kjo p\u00ebrplasje mes autoriteteve t\u00eb Republika Srpska-s dhe institucioneve shtet\u00ebrore ka shkaktuar kriz\u00ebn m\u00eb serioze t\u00eb siguris\u00eb n\u00eb Bosnj\u00eb q\u00eb nga p\u00ebrfundimi i luft\u00ebs n\u00eb vitin 1995, duke p\u00ebrshkall\u00ebzuar tensionet mes strukturave t\u00eb siguris\u00eb t\u00eb entitetit serb dhe organeve qendrore t\u00eb shtetit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Retorika separatiste dhe mb\u00ebshtetja q\u00eb Dodiku merr nga Moska e Beogradi konsiderohen nga udh\u00ebheq\u00ebsit boshnjak\u00eb si k\u00ebrc\u00ebnim serioz p\u00ebr paqen, stabilitetin dhe integritetin territorial t\u00eb vendit, duke e l\u00ebn\u00eb Bosnj\u00eb-Hercegovin\u00ebn n\u00eb nj\u00eb gjendje t\u00eb pasiguris\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/world\/2025\/may\/28\/renegade-dodik-leaves-bosnia-in-limbo?utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">politike<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Dokumentet e reja t\u00eb siguris\u00eb komb\u00ebtare t\u00eb vendeve t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor, pas fillimit t\u00eb pushtimit rus t\u00eb Ukrain\u00ebs, tregojn\u00eb se rajoni po shkon drejt nj\u00eb vet\u00ebdijesimi mbi kompleksitetin e k\u00ebrc\u00ebnimeve hibride dhe ndikimeve gjeopolitike. <\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lufta n\u00eb Ukrain\u00eb ka ndikuar ndjesh\u00ebm n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si shtetet perceptojn\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimet dhe rreziqet me t\u00eb cilat p\u00ebrballen. Ky ndikim \u00ebsht\u00eb i duksh\u00ebm n\u00eb ve\u00e7anti te vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor, t\u00eb cilat mbeten t\u00eb paintegruara n\u00eb strukturat euroatlantike dhe t\u00eb cenueshme ndaj rreziqeve t\u00eb paqes, stabilitetit dhe siguris\u00eb. Derisa Kosova dhe Serbia vazhdojn\u00eb ta [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":402,"featured_media":13040,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[988,624,2556,2557,2535],"ppma_author":[688],"class_list":["post-13039","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-ballkani-perendimor","tag-kryesore","tag-lufta-ne-ukraine","tag-siguria-kombetare","tag-ukraine-rusi"],"authors":[{"term_id":688,"user_id":402,"is_guest":0,"slug":"alfred-marleku","display_name":"Alfred Marleku","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/IMG_0067-min-scaled-1-e1725456797811.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/IMG_0067-min-scaled-1-e1725456797811.jpg"},"user_url":"","last_name":"Marleku","first_name":"Alfred","description":"Alfred Marleku ka p\u00ebrfunduar studimet bachelor, master dhe ato t\u00eb doktorat\u00ebs n\u00eb shkenca politike. Aktualisht \u00ebsht\u00eb ligj\u00ebrues n\u00eb Kolegjin \u201cUBT\u201d, Fakultetin e Shkencave Politike.\r\n\r\nP\u00ebr shum\u00eb vjet ka punuar si menaxher i projekteve t\u00eb ndryshme t\u00eb financuara nga Komisioni Evropian, USAID-i, Ambasada Amerikane etj., t\u00eb cilat fokusohen, kryesisht, n\u00eb reformat e arsimit t\u00eb lart\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebrkim dhe zhvillim (R&amp;D); kthimin e trurit; zhvillimin e plan-programeve n\u00eb harmoni me nevojat e tregut etj. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb ka qen\u00eb i angazhuar edhe n\u00eb sektorin publik si k\u00ebshilltar politik n\u00eb fush\u00ebn e bashk\u00ebpunimit juridik nd\u00ebrkomb\u00ebtar."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13039","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/402"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13039"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13039\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13044,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13039\/revisions\/13044"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13040"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13039"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13039"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13039"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=13039"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}