{"id":14278,"date":"2026-04-23T13:26:16","date_gmt":"2026-04-23T11:26:16","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=14278"},"modified":"2026-04-23T13:26:16","modified_gmt":"2026-04-23T11:26:16","slug":"nismat-qytetare-ne-kosove-te-garantuara-me-kushtetute-te-bllokuara-nga-kuvendi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/opinion\/nismat-qytetare-ne-kosove-te-garantuara-me-kushtetute-te-bllokuara-nga-kuvendi\/","title":{"rendered":"Nismat qytetare n\u00eb Kosov\u00eb: t\u00eb garantuara me Kushtetut\u00eb, t\u00eb bllokuara nga Kuvendi"},"content":{"rendered":"<p>Nismat qytetare, me mbi 10 mij\u00eb n\u00ebnshkrime, jan\u00eb procese legjitime demokratike q\u00eb iniciohen nga qytetar\u00ebt dhe k\u00ebrkojn\u00eb trajtim, debat dhe vendim nga Kuvendi i Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.kuvendikosoves.org\/Uploads\/Data\/Files\/6\/KushtetutaeRepublikesseKosoves_nJ4SXNnEAT.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Kushtetuta<\/a> e Kosov\u00ebs, n\u00eb Nenin 79, i vendos qytetar\u00ebt n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin nivel me presidentin, Qeverin\u00eb dhe deputet\u00ebt, p\u00ebr t\u00eb iniciuar ligje. Megjithat\u00eb, kjo barazi ekziston vet\u00ebm n\u00eb let\u00ebr.<\/p>\n<p>Kuvendi ka d\u00ebshtuar vazhdimisht q\u00eb t\u2019i trajtoj\u00eb me dinjitet k\u00ebto nisma. Nismat qytetare nuk trajtohen me prioritet, p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e tyre p\u00ebrjashtohen nga prezantimi n\u00eb seanc\u00eb plenare dhe k\u00ebrkesat e tyre zvarriten n\u00ebp\u00ebr procedura pa trajtim serioz.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb gjitha rastet e trajtuara, t\u00eb shtjelluara n\u00eb k\u00ebt\u00eb shkrim, v\u00ebrehet nj\u00eb sjellje e p\u00ebrs\u00ebritur e institucioneve ndaj nismave qytetare.<\/p>\n<h3><strong>Rasti 1:<\/strong> <strong>D\u00ebshtimi p\u00ebr ta lejuar nism\u00ebtarin p\u00ebr t\u00eb prezantuar nism\u00ebn legjislative n\u00eb seanc\u00eb plenare<\/strong><\/h3>\n<p>Rasti i nism\u00ebs legjislative t\u00eb mbi 10 mij\u00eb qytetar\u00ebve p\u00ebr <a href=\"https:\/\/www.evropaelire.org\/a\/falja-e-denimeve-te-pandemise-\/31279122.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">faljen<\/a> e masave nd\u00ebshkimore gjat\u00eb pandemis\u00eb COVID-19 e ilustron qart\u00eb k\u00ebt\u00eb problem. Edhe pse nisma i kishte p\u00ebrmbushur t\u00eb gjitha kriteret ligjore dhe ishte dor\u00ebzuar n\u00eb Kuvend, ajo vazhdon t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb n\u00eb sirtar\u00ebt e Kuvendit q\u00eb nga viti 2021, pa nj\u00eb vendimmarrje t\u00eb plot\u00eb.<\/p>\n<p>Problemi nuk ishte vet\u00ebm te vonesa. P\u00ebrfaq\u00ebsuesi i nism\u00ebs k\u00ebrkoi q\u00eb ta prezantoj\u00eb projektligjin n\u00eb seanc\u00eb plenare, nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb legjitime dhe n\u00eb p\u00ebrputhje me ligjin. Megjithat\u00eb, Kryesia e Kuvendit k\u00ebrkoi nga p\u00ebrfaq\u00ebsuesi i nism\u00ebs q\u00eb t\u00eb autorizoj\u00eb nj\u00eb deputet p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb prezantimin n\u00eb seanc\u00eb.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/gzk.rks-gov.net\/ActDetail.aspx?ActID=2776\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ligji<\/a> p\u00ebr Nisma Legjislative parasheh se Kryesia e Kuvendit mund t\u00eb lejoj\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesin e nism\u00ebs t\u00eb prezantoj\u00eb iniciativ\u00ebn n\u00eb seanc\u00eb plenare ose t\u00eb propozojn\u00eb nj\u00eb deputet. Pra, e drejta e par\u00eb i takon nism\u00ebtarit dhe, tek m\u00eb pas, me vullnetin e nism\u00ebtar\u00ebve, caktohet nj\u00eb deputet.<\/p>\n<p>Praktika e ndjekur nga Kryesia, jo vet\u00ebm q\u00eb e shtremb\u00ebron k\u00ebt\u00eb dispozit\u00eb, por e redukton pjes\u00ebmarrjen qytetare n\u00eb formalitet pa p\u00ebrmbajtje.<\/p>\n<h3><strong>Rasti 2: Nga vendimi i d\u00ebmsh\u00ebm, te korrigjimi i qasjes p\u00ebr Projektligjin p\u00ebr Parandalimin e Vet\u00ebvrasjes<\/strong><\/h3>\n<p>Nj\u00eb tjet\u00ebr shembull i k\u00ebsaj qasjeje problematike \u00ebsht\u00eb nisma p\u00ebr <em>Projektligjin p\u00ebr Parandalimin e <\/em><a href=\"https:\/\/www.evropaelire.org\/a\/peticion-projektligj-per-parandalimin-e-vetvrasjes\/32924916.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>Vet\u00ebvrasjes<\/em><\/a> n\u00eb vitin 2024, e mb\u00ebshtetur nga 10,034 qytetar\u00eb dhe nga nj\u00eb koalicion organizatash. Nism\u00ebtar\u00ebt k\u00ebrkuan q\u00eb projektligji t\u00eb shkruhej nga vet\u00eb Kuvendi, p\u00ebrmes deputet\u00ebve dhe komisionit p\u00ebrkat\u00ebs, bashk\u00eb me iniciuesit e nism\u00ebs.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, Kryesia e Kuvendit (Legjislatura VIII) vendosi q\u00eb k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje ta d\u00ebrgoj\u00eb n\u00eb seanc\u00eb plenare, me propozimin q\u00eb Qeveria ta hartoj\u00eb projektligjin. Kjo u kund\u00ebrshtua nga nism\u00ebtar\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt k\u00ebrkuan q\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsia t\u00eb mbetet te Kuvendi, sepse kur qytetar\u00ebt i drejtohen Kuvendit p\u00ebr t\u00eb hartuar nj\u00eb ligj, nuk ka kuptim q\u00eb kjo p\u00ebrgjegj\u00ebsi t\u2019i delegohet Qeveris\u00eb.<\/p>\n<p>Me insistimin e nism\u00ebtar\u00ebve t\u00eb iniciativ\u00ebs, kjo \u00e7\u00ebshtje u rikthye nga <a href=\"https:\/\/www.kuvendikosoves.org\/Uploads\/Data\/SessionFiles\/2024_10_31_ts_Seanca_BpBHHRtfXN.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">kryetari<\/a> i Kuvendit n\u00eb Kryesi dhe u la q\u00eb t\u00eb trajtohet n\u00eb Legjislatur\u00ebn aktuale (X). Tashm\u00eb, Kuvendi ka formuar <a href=\"https:\/\/www.kuvendikosoves.org\/shq\/punesimi\/per-publikun\/lajmi\/seanca-plenare-e-kuvendit-37333\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Komisionin<\/a> Ad-Hoc p\u00ebr hartimin e k\u00ebtij projektligji. P\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb, kjo nism\u00eb do t\u00eb shkruhet nga vet\u00eb Kuvendi, bashk\u00eb me iniciuesit dhe p\u00ebrmes komisionit p\u00ebrkat\u00ebs.<\/p>\n<p>Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb zhvillim pozitiv dhe nj\u00eb korrigjim i nj\u00eb qasjeje t\u00eb gabuar t\u00eb m\u00ebhershme. Megjithat\u00eb, u desh\u00ebn reagime publike, insistim i vazhduesh\u00ebm, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb Kuvendi t\u00eb kthehej te zgjidhja q\u00eb duhej ta kishte ndjekur q\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb procesit.<\/p>\n<h3><strong>Rasti 3: Mendimi ligjor i d\u00ebmsh\u00ebm p\u00ebr skemat pensionale<\/strong><\/h3>\n<p>Nisma p\u00ebr ndryshimin e <em>Ligjit p\u00ebr Skemat <\/em><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/kuvendi.skupstina\/posts\/kryetari-konjufca-priti-n%C3%AB-takim-sindikat%C3%ABn-sbashk-dhe-pranoi-nism%C3%ABn-legjislativ\/958414786329502\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>Pensionale<\/em><\/a>, e mb\u00ebshtetur nga 18,144 qytetar\u00eb, synon q\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve t\u00eb larguar nga masat e dhunshme n\u00eb vitet \u201890 t\u2019u njihet edhe periudha e largimit si stazh pune, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb mos humbasin t\u00eb drejtat e tyre pensionale. Kjo do t\u2019u ndihmonte ve\u00e7an\u00ebrisht atyre q\u00eb t\u00eb plot\u00ebsojn\u00eb kriterin prej 15 viteve kontributpaguese p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar pension t\u00eb plot\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb thelb, b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb korrigjuar nj\u00eb padrejt\u00ebsi t\u00eb gjat\u00eb ndaj pun\u00ebtor\u00ebve q\u00eb jan\u00eb larguar dhunsh\u00ebm nga puna dhe q\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye sot rrezikojn\u00eb t\u00eb mbeten pa pension t\u00eb plot\u00eb.<\/p>\n<p>Qeveria dha mendim <a href=\"https:\/\/www.kuvendikosoves.org\/Uploads\/Data\/Documents\/MendimiiQeverise_52up2KLYHy.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">negativ<\/a>, duke argumentuar se nevojitet nj\u00eb reform\u00eb e plot\u00eb e sistemit pensional dhe se kjo nism\u00eb nuk ofron zgjidhje t\u00eb q\u00ebndrueshme. Sipas Qeveris\u00eb, ndryshimet e pjesshme mund t\u00eb krijojn\u00eb pabarazi mes qytetar\u00ebve dhe trajtime t\u00eb ndryshme p\u00ebr kategori t\u00eb caktuara. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, ajo vler\u00ebson se \u00ebsht\u00eb m\u00eb e arsyeshme t\u00eb investohet n\u00eb nj\u00eb reform\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjithshme t\u00eb sistemit pensional.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, ky q\u00ebndrim \u00ebsht\u00eb problematik. P\u00ebr vite me radh\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb asnj\u00eb reform\u00eb serioze e sistemit pensional. N\u00eb munges\u00eb t\u00eb nj\u00eb reforme konkrete, refuzimi i nismave qytetare me arsyetimin e reform\u00ebs s\u00eb ardhshme ting\u00ebllon vet\u00ebm si shmangie nga p\u00ebrgjegj\u00ebsia.<\/p>\n<p>Qeveria ka qen\u00eb prej vitesh n\u00eb dijeni p\u00ebr trajtimin e pabarabart\u00eb t\u00eb pensionist\u00ebve lidhur me njohjen e stazhit t\u00eb pun\u00ebs para vitit 1999. Megjithat\u00eb, ndryshimet nuk u b\u00ebn\u00eb me vullnetin e saj, por vet\u00ebm pas <a href=\"https:\/\/gzk.rks-gov.net\/ActDetail.aspx?ActID=9517\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">vendimit<\/a> t\u00eb Gjykat\u00ebs Kushtetuese, e cila detyroi Qeverin\u00eb dhe Kuvendin t\u00eb miratojn\u00eb nj\u00eb <a href=\"https:\/\/gzk.rks-gov.net\/ActDetail.aspx?ActID=9517\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ligj<\/a> t\u00eb ri p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje.<\/p>\n<p>Edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, pa presion qytetar ose nd\u00ebrhyrje t\u00eb gjykatave, v\u00ebshtir\u00eb se do t\u00eb ket\u00eb ndryshim.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nismat qytetare, me mbi 10 mij\u00eb n\u00ebnshkrime, jan\u00eb procese legjitime demokratike q\u00eb iniciohen nga qytetar\u00ebt dhe k\u00ebrkojn\u00eb trajtim, debat dhe vendim nga Kuvendi i Kosov\u00ebs. Kushtetuta e Kosov\u00ebs, n\u00eb Nenin 79, i vendos qytetar\u00ebt n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin nivel me presidentin, Qeverin\u00eb dhe deputet\u00ebt, p\u00ebr t\u00eb iniciuar ligje. Megjithat\u00eb, kjo barazi ekziston vet\u00ebm n\u00eb let\u00ebr. Kuvendi [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":397,"featured_media":14279,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[972,624,2754,2309,2753],"ppma_author":[628],"class_list":["post-14278","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-kosove","tag-kryesore","tag-kushtetuta-e-kosoves","tag-kuvendi","tag-nismat-qytetare"],"authors":[{"term_id":628,"user_id":397,"is_guest":0,"slug":"naim-jakaj","display_name":"Naim Jakaj","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/naimjakaj.webp","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/naimjakaj.webp"},"user_url":"","last_name":"Jakaj","first_name":"Naim","description":"Naim Jakaj ka studiuar Sociologji dhe Drejt\u00ebsi. Ai ka nj\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb t\u00eb gjat\u00eb t\u00eb pun\u00ebs n\u00eb Kuvendin e Kosov\u00ebs, si koordinator dhe si k\u00ebshilltar n\u00eb fush\u00ebn e praktik\u00ebs parlamentare, \u00e7\u00ebshtjeve sociale dhe t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb. Aktualisht \u00ebsht\u00eb hulumtues n\u00eb Institutin e Kosov\u00ebs p\u00ebr Drejt\u00ebsi n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Programit Qeverisja e mir\u00eb."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14278","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/397"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14278"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14278\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14283,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14278\/revisions\/14283"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14279"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14278"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14278"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14278"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=14278"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}