{"id":14405,"date":"2026-05-15T11:35:54","date_gmt":"2026-05-15T09:35:54","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=14405"},"modified":"2026-05-15T13:21:10","modified_gmt":"2026-05-15T11:21:10","slug":"kosova-po-humb-zerat-e-saj-ne-uashington-nje-qasje-e-re-diplomatike-eshte-e-domosdoshme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/analize\/kosova-po-humb-zerat-e-saj-ne-uashington-nje-qasje-e-re-diplomatike-eshte-e-domosdoshme\/","title":{"rendered":"Kosova po humb z\u00ebrat e saj n\u00eb Uashington, nj\u00eb qasje e re diplomatike \u00ebsht\u00eb e domosdoshme"},"content":{"rendered":"<p>Vdekja e ish-kongresistit amerikan <a href=\"https:\/\/www.politico.com\/news\/2026\/04\/10\/eliot-engel-congress-dies-at-79-00867934\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Eliot Engel<\/a> n\u00eb prill nuk duhet par\u00eb vet\u00ebm si humbje e nj\u00eb miku t\u00eb madh t\u00eb Kosov\u00ebs, por si nj\u00eb sinjal serioz drejt shuarjes s\u00eb figurave ky\u00e7e q\u00eb mb\u00ebshtesin Kosov\u00ebn n\u00eb institucione amerikane.<\/p>\n<p>Trash\u00ebgimia politike e Eliot Engel-it lidhet ngusht\u00eb me Kosov\u00ebn. Q\u00eb nga vitet \u201890 ai ishte nd\u00ebr z\u00ebrat m\u00eb t\u00eb hersh\u00ebm n\u00eb Kongresin amerikan q\u00eb k\u00ebrkonte nd\u00ebrhyrje ndaj represionit serb dhe mbrojtje p\u00ebr shqiptar\u00ebt e Kosov\u00ebs. Gjat\u00eb luft\u00ebs s\u00eb vitit 1999, Engel-i ushtroi presion politik mbi Administrat\u00ebn amerikane p\u00ebr veprim m\u00eb t\u00eb vendosur kund\u00ebr regjimit t\u00eb Slobodan Milosheviqit.<\/p>\n<p>Mb\u00ebshtetja e tij vazhdoi edhe pas luft\u00ebs. Engel-i ishte nj\u00eb nga figurat kryesore n\u00eb Kongres q\u00eb punoi p\u00ebr njohjen e pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs dhe konsolidimin t\u00eb shtet\u00ebsis\u00eb s\u00eb saj, sidomos n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet me SHBA-n\u00eb. P\u00ebrmes rolit t\u00eb tij n\u00eb Komitetin p\u00ebr Pun\u00eb t\u00eb Jashtme t\u00eb Dhom\u00ebs s\u00eb P\u00ebrfaq\u00ebsuesve, ai vazhdimisht mbrojti interesat e Kosov\u00ebs dhe kontribuoi n\u00eb ruajtjen e v\u00ebmendjes amerikane ndaj zhvillimeve n\u00eb <a href=\"https:\/\/gazetablic.com\/kush-ishte-eliot-engel-kongresisti-qe-mbeshteti-fuqimisht-kosoven\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">rajon<\/a>.<\/p>\n<p>Engel-i i p\u00ebrkiste nj\u00eb gjenerate politikan\u00ebsh amerikan\u00eb, ku hyjn\u00eb edhe shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, si: Bob Dole, Joseph DioGuardi, John McCain, t\u00eb cil\u00ebt e shihnin \u00e7\u00ebshtjen e Kosov\u00ebn nga perspektiva e siguris\u00eb europiane, e shp\u00ebrndarjes s\u00eb vlerave demokratike dhe e mbrojtjes s\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut.<\/p>\n<p>Vet\u00eb DioGuardi, qysh n\u00eb vitin 1989, <a href=\"https:\/\/www.aacl.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">themeloi<\/a> <em>Lidhjen Qytetare Shqiptaro-Amerikane<\/em> (ang. Albanian American Civic League), organizat\u00eb kjo q\u00eb p\u00ebr dekada loboi n\u00eb Uashington p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen shqiptare n\u00eb Ballkan.<\/p>\n<p>Gjithashtu, Bob Dole e kishte ngritur \u00e7\u00ebshtjen e Kosov\u00ebs n\u00eb v\u00ebmendjen amerikane n\u00eb fillim t\u00eb viteve \u201890, kur represioni serb dhe spastrimi etnik po r\u00ebndoheshin. N\u00eb <a href=\"https:\/\/www.govinfo.gov\/content\/pkg\/CREC-1998-09-23\/html\/CREC-1998-09-23-pt1-PgS10796.htm?utm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">fjalimin<\/a> e vitit 1998 n\u00eb Kongresin amerikan p\u00ebrmendet edhe deklarata e tij pas kthimit nga Kosova, ku paralajm\u00ebronte se krimet q\u00eb Per\u00ebndimi ishte zotuar t\u2019i ndalte n\u00eb Bosnj\u00eb tashm\u00eb po ndodhnin n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p>Gjenerata e politikan\u00ebve si Engel, <a href=\"https:\/\/www.evropaelire.org\/a\/kosova-bob-dole-\/31594902.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Dole<\/a>, DioGuardi dhe McCain, kishin p\u00ebrvoj\u00eb politike t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb me Kosov\u00ebn. Ata personalisht kishin par\u00eb represionin e viteve \u201890, ishin takuar me diaspor\u00ebn shqiptare dhe kishin marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb form\u00ebsimin e q\u00ebndrimit amerikan ndaj Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Mir\u00ebpo, sot, gjeneratat e reja t\u00eb politik\u00ebb\u00ebr\u00ebsve n\u00eb Uashington nuk e kan\u00eb domosdoshm\u00ebrisht k\u00ebt\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb, as k\u00ebt\u00eb kujtes\u00eb historike. Kosova nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb v\u00ebmendjes amerikane, nd\u00ebrsa shum\u00eb prej tyre jan\u00eb pensionuar apo kan\u00eb nd\u00ebrruar jet\u00eb.<\/p>\n<h3><strong>Serbia po e thellon lobimin e saj n\u00eb SHBA, nd\u00ebrsa Kosova ende mbetet pa kontrata lobimi<\/strong><\/h3>\n<p>Shqet\u00ebsimi rritet kur kemi parasysh faktin se Kosova aktualisht nuk ka asnj\u00eb kontrat\u00eb aktive lobimi n\u00eb SHBA. Sipas <a href=\"https:\/\/www.evropaelire.org\/a\/kosova-pa-asnje-kontrate-lobimi-ne-shba-\/33338687.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">raportimit<\/a> t\u00eb <em>Radios Evropa e Lir\u00eb <\/em>(REL), Kosova q\u00eb nga viti 1992 ka pasur t\u00eb angazhuara pothuajse vazhdimisht kompani lobimi p\u00ebr t\u00eb shtyr\u00eb p\u00ebrpara interesat e saj n\u00eb Uashington.<\/p>\n<p>Aktualisht, asnj\u00eb kontrat\u00eb e till\u00eb nuk figuron si aktive n\u00eb regjistrin e Aktit t\u00eb Regjistrimit t\u00eb Agjent\u00ebve t\u00eb Huaj (FARA) t\u00eb Departamentit amerikan t\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, Serbia nuk po e l\u00eb k\u00ebt\u00eb boshll\u00ebk diplomatik pa e shfryt\u00ebzuar. <a href=\"https:\/\/www.evropaelire.org\/a\/kosova-pa-asnje-kontrate-lobimi-ne-shba-\/33338687.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">REL-i raporton<\/a> se institucionet shtet\u00ebrore t\u00eb Serbis\u00eb kan\u00eb pes\u00eb kontrata aktive lobimi n\u00eb SHBA.<\/p>\n<p>Serbia paguan rreth 65 mij\u00eb dollar\u00eb n\u00eb muaj p\u00ebr kompanin\u00eb lobuese Valcour, 60 mij\u00eb dollar\u00eb n\u00eb muaj p\u00ebr kompanin\u00eb KARV Communications dhe 50 mij\u00eb dollar\u00eb n\u00eb muaj p\u00ebr BGR Group.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa, Oda Ekonomike e Serbis\u00eb paguan 840 mij\u00eb dollar\u00eb n\u00eb vit p\u00ebr kompanin\u00eb Yorktown Solutions. Pra, nd\u00ebrsa Kosova mb\u00ebshtetet ende n\u00eb kapitalin historik e nostalgjik t\u00eb viteve \u201890, Serbia po investon seriozisht n\u00eb nj\u00eb infrastruktur\u00eb t\u00eb organizuar ndikimi n\u00eb Uashington.<\/p>\n<h3><strong>Lobimi nuk e z\u00ebvend\u00ebson diplomacin\u00eb, por diplomacia pa lobim mbetet joefektive<\/strong><\/h3>\n<p>N\u00eb rastin e Kosov\u00ebs, kjo dob\u00ebsi \u00ebsht\u00eb reflektuar n\u00eb munges\u00ebn e nj\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsimi dinjitoz dhe n\u00eb nj\u00eb politik\u00eb t\u00eb jashtme q\u00eb shpesh ka vepruar pa strategji t\u00eb qart\u00eb, nd\u00ebrsa Ministria e Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme, n\u00ebn udh\u00ebheqjen e ministres Donika G\u00ebrvalla-Schwarz, nuk ka arritur t\u00eb konsolidoj\u00eb standardet minimale p\u00ebr t\u00eb operuar.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, presidentja Vjosa Osmani ka qen\u00eb e vetmja lidere politike q\u00eb ka sh\u00ebrbyer si faktor stabilizues n\u00eb ruajtjen e kursit diplomatik dhe shmangien e p\u00ebrshkall\u00ebzimeve t\u00eb panevojshme dhe parandalimin e rr\u00ebshqitjes s\u00eb Kosov\u00ebs drejt nj\u00eb krize m\u00eb t\u00eb thell\u00eb diplomatike.<\/p>\n<p>P\u00ebrvoja e Kosov\u00ebs tregon se vet\u00ebm n\u00ebnshkrimi i kontratave lobuese pa nj\u00eb strategji t\u00eb qart\u00eb nuk funksionon. Kjo \u00ebsht\u00eb reflektuar n\u00eb qasjen e Ministris\u00eb s\u00eb Jashtme t\u00eb Kosov\u00ebs, e cila n\u00eb vitet 2022\u20132023 n\u00ebnshkroi dy kontrata lobimi n\u00eb SHBA me kompani t\u00eb themeluara rishtazi dhe pa p\u00ebrvoj\u00eb t\u00eb d\u00ebshmuar paraprake n\u00eb k\u00ebt\u00eb <a href=\"https:\/\/sbunker.org\/en\/analize\/ngecja-katervjecare-e-qeverise-kurti-ne-politiken-e-jashtme\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">fush\u00eb<\/a>.<\/p>\n<p>Secila prej tyre do t\u00eb paguhej nga 147 mij\u00eb euro p\u00ebr nj\u00eb vit angazhim. Fillimisht, k\u00ebto marr\u00ebveshje nuk u b\u00ebn\u00eb transparente p\u00ebr publikun n\u00eb Kosov\u00eb, por u publikuan p\u00ebrmes regjistrave t\u00eb FARA-s n\u00eb SHBA.<\/p>\n<p>P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, <a href=\"https:\/\/www.evropaelire.org\/a\/dreka-udhetime-takime-kosova-lobim-shba\/33061166.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">raportimet<\/a> publike treguan se, n\u00eb gjasht\u00eb muajt e par\u00eb, nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e shpenzimeve ishte realizuar n\u00eb Kosov\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb shpenzimet p\u00ebr dreka e darka dhe bileta fluturimi, ndon\u00ebse q\u00ebllimi i kontratave dhe mandati i tyre parashihte k\u00ebshillim, p\u00ebrfaq\u00ebsim dhe lobim brenda territorit t\u00eb Shteteve t\u00eb <a href=\"https:\/\/www.evropaelire.org\/a\/dreka-udhetime-takime-kosova-lobim-shba\/33061166.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Bashkuara<\/a>.<\/p>\n<p>Kjo ngre pik\u00ebpyetje serioze p\u00ebr efikasitetin lobues t\u00eb k\u00ebtyre kompanive, p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn e p\u00ebrdorimit t\u00eb fondeve publike dhe p\u00ebr aft\u00ebsin\u00eb e Qeveris\u00eb p\u00ebr ta kthyer lobimin n\u00eb instrument konkret t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb jashtme.<\/p>\n<h3><strong>Nevoja p\u00ebr nj\u00eb qasje t\u00eb re<\/strong><\/h3>\n<p>Kosova ka nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb qasje t\u00eb re, q\u00eb mb\u00ebshtetet n\u00eb nj\u00eb strategji gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse t\u00eb ndikimit n\u00eb SHBA. Kjo n\u00ebnkupton rikthim t\u00eb pranis\u00eb ndikuese t\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb Kongresin amerikan, komunikim t\u00eb rregullt me Administrat\u00ebn amerikane, angazhim me qendrat k\u00ebrkimore dhe mediat n\u00eb Uashington, koordinim m\u00eb t\u00eb mir\u00eb me diaspor\u00ebn dhe nd\u00ebrtim t\u00eb nj\u00eb narrative t\u00eb qart\u00eb p\u00ebr at\u00eb q\u00eb Kosova ofron si shtet aleat.<\/p>\n<p>Nuk mjafton vet\u00ebm t\u00eb thuhet se Kosova \u00ebsht\u00eb proamerikane. Duhet t\u00eb shpjegohet pse stabiliteti i Kosov\u00ebs \u00ebsht\u00eb interes edhe amerikan, pse dob\u00ebsimi i saj u sh\u00ebrben akter\u00ebve destabilizues n\u00eb rajon dhe pse mb\u00ebshtetja p\u00ebr Kosov\u00ebn mbetet investim n\u00eb sigurin\u00eb, interesat, por edhe vlerat euroatlantike.<\/p>\n<p>Kongresisti Eliot Engel dhe brezi i tij e mb\u00ebshtet\u00ebn Kosov\u00ebn n\u00eb momentin kur ajo kishte nevoj\u00eb p\u00ebr z\u00eb n\u00eb qendrat vendimmarr\u00ebse nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Sot, n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb pasigurt, p\u00ebrgjegj\u00ebsia i takon shtetit t\u00eb Kosov\u00ebs q\u00eb t\u00eb mos mbetet pa z\u00eb n\u00eb ato qendra.<\/p>\n<p>Miqt\u00eb historik duhet t\u00eb nderohen, por aleancat e s\u00eb ardhmes duhet t\u00eb nd\u00ebrtohen dhe t\u00eb mir\u00ebmbahen. Ato nuk mbahen gjall\u00eb vet\u00ebm me kujtime dhe fal\u00ebnderime, por me strategji t\u00eb qart\u00eb, prani institucionale dhe pun\u00eb t\u00eb vazhdueshme n\u00eb mbrojtje t\u00eb interesave shtet\u00ebror\u00eb.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vdekja e ish-kongresistit amerikan Eliot Engel n\u00eb prill nuk duhet par\u00eb vet\u00ebm si humbje e nj\u00eb miku t\u00eb madh t\u00eb Kosov\u00ebs, por si nj\u00eb sinjal serioz drejt shuarjes s\u00eb figurave ky\u00e7e q\u00eb mb\u00ebshtesin Kosov\u00ebn n\u00eb institucione amerikane. Trash\u00ebgimia politike e Eliot Engel-it lidhet ngusht\u00eb me Kosov\u00ebn. Q\u00eb nga vitet \u201890 ai ishte nd\u00ebr z\u00ebrat m\u00eb [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":402,"featured_media":14407,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[2770,972,624,2771,1000,971,999],"ppma_author":[688],"class_list":["post-14405","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-eliot-engel","tag-kosove","tag-kryesore","tag-lobimi","tag-politike-e-jashtme","tag-serbi","tag-shba"],"authors":[{"term_id":688,"user_id":402,"is_guest":0,"slug":"alfred-marleku","display_name":"Alfred Marleku","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/IMG_0067-min-scaled-1-e1725456797811.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/IMG_0067-min-scaled-1-e1725456797811.jpg"},"user_url":"","last_name":"Marleku","first_name":"Alfred","description":"Alfred Marleku ka p\u00ebrfunduar studimet bachelor, master dhe ato t\u00eb doktorat\u00ebs n\u00eb shkenca politike. Aktualisht \u00ebsht\u00eb ligj\u00ebrues n\u00eb Kolegjin \u201cUBT\u201d, Fakultetin e Shkencave Politike.\r\n\r\nP\u00ebr shum\u00eb vjet ka punuar si menaxher i projekteve t\u00eb ndryshme t\u00eb financuara nga Komisioni Evropian, USAID-i, Ambasada Amerikane etj., t\u00eb cilat fokusohen, kryesisht, n\u00eb reformat e arsimit t\u00eb lart\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebrkim dhe zhvillim (R&amp;D); kthimin e trurit; zhvillimin e plan-programeve n\u00eb harmoni me nevojat e tregut etj. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb ka qen\u00eb i angazhuar edhe n\u00eb sektorin publik si k\u00ebshilltar politik n\u00eb fush\u00ebn e bashk\u00ebpunimit juridik nd\u00ebrkomb\u00ebtar."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14405","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/402"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14405"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14405\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14408,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14405\/revisions\/14408"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14407"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14405"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14405"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14405"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=14405"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}