{"id":1483,"date":"2021-04-28T16:42:35","date_gmt":"2021-04-28T15:42:35","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=1483"},"modified":"2023-12-11T15:07:05","modified_gmt":"2023-12-11T14:07:05","slug":"antikrishti-natyra-e-nje-gruaje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/analize\/antikrishti-natyra-e-nje-gruaje\/","title":{"rendered":"Antikrishti \u2013 natyra e nj\u00eb gruaje"},"content":{"rendered":"

Prologu – dy vdekje n\u00eb \u00e7ast<\/strong><\/p>\n

Filmi Antikrishti (Antichrist) nis me dy skena apo ngjarje q\u00eb zhvillohen paralelisht. Skena e par\u00eb \u00ebsht\u00eb skena e afshit midis nj\u00eb burri dhe gruaje. Skena e dyt\u00eb \u00ebsht\u00eb f\u00ebmija q\u00eb l\u00ebviz fjetur. Kuadri kap detajin e baterive t\u00eb dushit n\u00eb banj\u00eb… n\u00eb pritje t\u00eb derdhjes s\u00eb ujit nga \u00e7ezma. Ai dhe Ajo jan\u00eb dy personazhet kryesore n\u00eb film. Nuk kan\u00eb emra t\u00eb zakonsh\u00ebm. Ata thirren n\u00eb p\u00ebremrin e tret\u00eb vetor\u00eb. Ai dhe Ajo. Ata qullosen nga uji i nxeht\u00eb i dushit, njashtu si\u00e7 qulloset njeriu nga rrebeshi i dashuris\u00eb. Skena e dyt\u00eb, e q\u00eb zhvillohet paralelisht me t\u00eb par\u00ebn, nis n\u00eb dhom\u00eb f\u00ebmij\u00ebsh me hapjen nj\u00eb dritareje gjersa jasht\u00eb, leht\u00ebsisht v\u00ebrehen reshjet e bor\u00ebs. Skenat jan\u00eb n\u00eb bardh e zi. N\u00eb sken\u00ebn e dyt\u00eb, n\u00eb dhom\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebs, shihen tre idhuj n\u00eb tavolin\u00eb dhe sikur t\u00eb japin p\u00ebrshtypjen se ato simbolizojn\u00eb familje tre pjes\u00ebtar\u00ebsh. N\u00eb sfond t\u00eb dhom\u00ebs vazhdon t\u00eb hapet dritarja. Ashtu hapet sikur krijon nj\u00eb ur\u00eb drejt qiellit. N\u00eb sken\u00ebn e par\u00eb, vazhdon fotografia e ngadal\u00ebsuar e rrebeshit ujor. Seks epshor dhe plot pasion ku digjen trupat n\u00eb puqje l\u00ebkurash t\u00eb lagura. Pasion si ai q\u00eb t\u00eb shpie n\u00eb kllapin\u00eb e vdekjes. Dy trupa shtrihen n\u00eb qenien e paskajshme, t\u00eb shk\u00ebputur t\u00ebr\u00ebsisht nga bota dhe e k\u00ebtushmja. Nj\u00eb lloj dehje si vijim\u00ebsi vdekjeje. N\u00eb plan t\u00eb regjisorit pikasen dy momente. Seksi si dehje p\u00ebr vdekje dhe n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, dhoma e f\u00ebmij\u00ebs n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn hapet nj\u00eb dritare, krejt papritmas. Ai dhe ajo, jan\u00eb kaq t\u00eb dehur, kaq t\u00eb vdekur saq\u00eb nuk d\u00ebgjojn\u00eb altoparlantin sinjalizues t\u00eb zgjimit t\u00eb f\u00ebmij\u00ebs. Tri skulpturat n\u00eb form\u00eb t\u00eb idhujve t\u00eb vegj\u00ebl, tani jan\u00eb m\u00eb t\u00eb qart\u00eb dhe mbajn\u00eb nga nj\u00eb n\u00ebnshkrim: Dhimbje, Pik\u00ebllim dhe D\u00ebshp\u00ebrim. N\u00eb fund t\u00eb filmit do ta kuptojm\u00eb se ato jan\u00eb \u201ctre lypsar\u00ebt\u201d q\u00eb sinjalizojn\u00eb vdekjen. Tanim\u00eb trajektorja l\u00ebviz drejt nj\u00eb projeksioni t\u00eb parashikuesh\u00ebm. Tragjedi dhe vdekje. Nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb q\u00eb sheh n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb gjer\u00eb der\u00ebn e hapur t\u00eb dhom\u00ebs s\u00eb prind\u00ebrve gjersa ata jan\u00eb t\u00eb mb\u00ebshtjell\u00eb n\u00eb afshin dhe dalldin\u00eb e shkrirjes trupore, e ai me buz\u00ebqeshje e qes\u00ebndi cinike shikon edhe flluskat e bor\u00ebs gjersa ato leht\u00ebsisht si pupla l\u00ebshohen p\u00ebrbri dritares s\u00eb hapur. F\u00ebmija ngjitet n\u00eb dritare. N\u00eb sken\u00ebn e par\u00eb epshet kulmojn\u00eb drejt vdekjes trupore t\u00eb prind\u00ebrve. N\u00eb sken\u00ebn e dyt\u00eb, f\u00ebmija vazhdon drejt dritares duke rr\u00ebzuar tre idhujt. N\u00eb dhom\u00ebn e fjetjes, koha dhe hap\u00ebsira b\u00ebhen t\u00eb paqena n\u00eb kulmin orgazmik t\u00eb vdekjes trupore. N\u00ebn t\u00eb reshurat pend\u00ebbardha t\u00eb bor\u00ebs, f\u00ebmija rr\u00ebshqet nga dritarja s\u00eb bashku me arushin e tij n\u00eb dor\u00eb. Dy vdekje n\u00eb \u00e7ast. Nj\u00ebra \u00e7liruese nga momenti, e tjetra \u00e7liruese nga bota.<\/p>\n

Rreth filmit dhe regjisorit\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n

Antikrishti \u00ebsht\u00eb nj\u00eb film tjet\u00ebr intrigues i regjisorit dhe skenaristit t\u00eb njohur danez, Lars von Trier. Ai ka nj\u00eb fam\u00eb t\u00eb bujshme p\u00ebr nga \u00e7mimet dhe kontraversialiteti i tij. Ai ka fituar 100 tituj nga 200 nominime n\u00eb festivale t\u00eb ndryshme bot\u00ebrore. Filmi i tij \u201cDancer in the Dark\u201d ka fituar Palm d\u2019Or, \u00e7mimin e festivalit t\u00eb Kan\u00ebs; \u201cBreaking the Waves\u201d ka fituar \u00e7mimin Grand Prix t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtit festival; filmi \u201cEuropa\u201d po ashtu ka fituar Prix de Jury \u2013 \u00e7mimin e juris\u00eb, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb festivalit n\u00eb Kan\u00eb si dhe \u00e7mime t\u00eb tjera. Filmat e tij konsiderohen si shkrirje e filmit t\u00eb zi (Noir) dhe ekspresionizmit gjerman. Ndikimi i stilit t\u00eb Andrei Tarkovsky-t dhe nuancave monokromatike t\u00eb t\u00eb verdh\u00ebs s\u00eb zbehur jan\u00eb t\u00eb dallueshme n\u00eb filmat e tij. Preokupimi i tij jan\u00eb kategorit\u00eb dhe konceptet e m\u00ebdha njer\u00ebzore, e p\u00ebr me tep\u00ebr ndjesit\u00eb dhe gjendjet psikologjike, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb faji, frika, d\u00ebshp\u00ebrimi dhe rezistenca kritike ndaj marramendjes metafizike. P\u00ebrgjat\u00eb nj\u00eb interviste ai u shpreh se filmat e tij shp\u00ebrfaqin se si idealet e njeriut p\u00ebrplasen me bot\u00ebn. Ai po ashtu kishte shprehur se nuk \u00ebsht\u00eb besimtar\u00eb shum\u00eb i denj\u00eb dhe nuk kultivonte ide t\u00eb mira p\u00ebr Zotin. Barr\u00ebn njer\u00ebzore ia dedikon vet\u00ebm njeriut dhe asgj\u00eb m\u00eb shum\u00eb. Normalisht, n\u00eb deklaratat e tij, shpeshher\u00eb ka qen\u00eb kontrovers, si\u00e7 ishte rasti gjat\u00eb festivalit t\u00eb Kan\u00ebs n\u00eb vitin 2011 ku ai shprehet si simpatizon me Hitlerin edhe pse ai kishte b\u00ebr\u00eb gj\u00ebra t\u00eb k\u00ebqija. Filmi \u201cMelancholia\u201d po ashtu \u00ebsht\u00eb nj\u00eb film me dimensione t\u00eb thella t\u00eb shp\u00ebrfaqjes s\u00eb pavlefshm\u00ebris\u00eb s\u00eb jet\u00ebs dhe marr\u00ebdh\u00ebnieve njer\u00ebzore n\u00eb raport me dijet rreth fundit t\u00eb bot\u00ebs, ku tanim\u00eb gjith\u00e7ka \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb vet\u00ebdijen mbi melankolin\u00eb. Filmi \u201cAntichtist\u201d po ashtu prek nj\u00eb dimension tjet\u00ebr njer\u00ebzor, n\u00eb fakt nj\u00eb problem tejet kompleks edhe pse n\u00eb vijueshm\u00ebrin\u00eb e dukshme t\u00eb filmit duket sikur nj\u00eb \u00e7ift \u00ebsht\u00eb n\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb riparuar raportet e tendosura pas humbjes s\u00eb djalit t\u00eb tyre. Por n\u00eb fakt, trajtohet di\u00e7ka me e thell\u00eb dhe m\u00eb sublime se kaq. Filmi \u00ebsht\u00eb xhiruar n\u00eb vitin 2009 dhe radhitet n\u00eb zhanrin e filmave dram\u00eb, horror dhe triler.<\/p>\n

Pik\u00ebllimi dhe kthimi n\u00eb kopshtin e Edenit<\/strong><\/p>\n

Antiktishti, p\u00ebrtej nj\u00eb figure eskatologjike biblike, po ashtu sh\u00ebnjon nj\u00eb kuptim dhe \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kompleks semiotik i jet\u00ebs mondane, pasionit dhe vrullit jet\u00ebsor p\u00ebrkund\u00ebr dhembshuris\u00eb, p\u00ebruljes dhe refuzimit t\u00eb jet\u00ebs- gj\u00ebra k\u00ebto q\u00eb proklamohen nga krishterimi. N\u00eb narracionet fetare, ontogjeneza njer\u00ebzore shp\u00ebrfaqet diku n\u00eb metafizik\u00eb, n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb dhe univers akoma t\u00eb paform\u00ebsuar materialisht p\u00ebrbri zotit, i cili akoma s\u2019ishte b\u00ebr\u00eb zot, por vet\u00ebm pas krijimit ai do t\u00eb transformohej n\u00eb nj\u00eb zot, karshi krijesave t\u00eb tij me vullnet t\u00eb lir\u00eb, sikur Adami dhe Eva. K\u00ebtu fillon, edhe t\u00eb ngjizet simbolika e gruas q\u00eb r\u00ebnkon dhe \u00ebsht\u00eb e dhembshme, dhe nj\u00eb burri i cili p\u00ebrpiqet ta sh\u00ebroj k\u00ebt\u00eb grua.<\/p>\n

N\u00eb dit\u00ebn e varrosjes s\u00eb djalit, gruaja- Ajo (Charlotte Gainsbourg), p\u00ebson nj\u00eb alivanosje dhe shtrirje t\u00eb gjat\u00eb n\u00eb spital. Pas nj\u00eb kohe ajo lirohet nga spitali dhe burri i saj, Ai (Willem Dafoe), fillon t\u2019i kontestoj trajtimet e mjek\u00ebve adekuat duke pretenduar se ai \u00ebsht\u00eb m\u00eb i thirruri n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb. Edhe pse si psikanalist, kjo \u00ebsht\u00eb p\u00ebrtej kompetencave t\u00eb tij, ai megjithat\u00eb shp\u00ebrfaq\u00eb vuajtjen e p\u00ebrvet\u00ebsimit t\u00eb gruas, identifikimit t\u00eb \u201cs\u00ebmundjes\u201d s\u00eb saj dhe aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr ta sh\u00ebruar \u201cnatyr\u00ebn\u201d e gruas. Burri, si mjek i psikoterapis\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb, p\u00ebrmes trajtimit t\u00eb gruas s\u00eb tij, arrin ta kuptoj\u00eb se ajo \u00e7far\u00eb e lemerit\u00eb gruan e tij, \u00ebsht\u00eb pylli. Gjegj\u00ebsisht, \u00ebsht\u00eb hap\u00ebsira e gjelb\u00ebruar n\u00eb pyll, e cila quhet Eden. Si\u00e7 dihet nga rr\u00ebfimet biblike, Edeni \u00ebsht\u00eb parajsa e Zotit, ku u sprovua Adami dhe Eva, t\u00eb p\u00ebrshkruara n\u00eb kapitullin e gjenez\u00ebs. Simbolika e n\u00ebnshtresuar e regjisorit, fshihet n\u00eb narracionin biblik, ku \u201cparajsa e humbur\u201d \u00ebsht\u00eb nj\u00eb apologji e kryengritjes sipas From-it. Burri psikiat\u00ebr d\u00ebshiron t\u2019i shkoj\u00eb pun\u00ebs deri n\u00eb fund. Ta sjell\u00eb gruan tek Edeni dhe ta ballafaqoj\u00eb at\u00eb me m\u00eb t\u00eb frikshmen. Por Edeni nuk \u00ebshte m\u00eb e frikshmja: n\u00eb maje t\u00eb piramid\u00ebs ka di\u00e7ka tjet\u00ebr q\u00eb ajo akoma nuk e ka artikuluar. M\u00eb n\u00eb fund ata vijn\u00eb n\u00eb malin e Edenit. Ajo i kthehet qenies m\u00eb vete, natyr\u00ebs q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb edhe e pafajshme. Natyra (physis) n\u00eb thelb \u00ebsht\u00eb e keqe, shtyp\u00ebse dhe vras\u00ebse. Aq m\u00eb pak kur gruaja ka nj\u00eb natyr\u00eb \u00ebsht\u00eb e ngjashme me Natyr\u00ebn. Burri ka marr\u00eb rolin dhe barr\u00ebn e domestifikimit dhe demistifikimit t\u00eb natyr\u00ebs, dhe n\u00eb rolin e nj\u00eb psikoterapisti, bazuar n\u00eb v\u00ebzhgimet empirike dhe konkluzionet racionale, p\u00ebrmes metod\u00ebs s\u00eb bisedimit, burri p\u00ebrpiqet \u201cta sh\u00ebroj\u00eb\u201d gruan. Por p\u00ebr ta sh\u00ebruar gruan, duhet t\u00eb shkohet n\u00eb zemr\u00ebn e s\u00ebmundjes, n\u00eb malin apo kopshtin e Edenit, gjegj\u00ebsisht, n\u00eb vil\u00ebn ku supozohej se gruaja ishte \u201cs\u00ebmur\u00eb\u201d.<\/p>\n

Dhimbja dhe mbret\u00ebria e Kaosit<\/strong><\/p>\n

Ai dhe Ajo vendosen n\u00eb Vil\u00ebn e Edenit. Ajo (Charlotte Gainsbourg) kish qen\u00eb m\u00eb par\u00eb k\u00ebtu s\u00eb bashku me t\u00eb birin p\u00ebr t\u00eb shkruar nj\u00eb tez\u00eb hulumtuese rreth motiveve t\u00eb feminiciditetit dhe natyres s\u00eb gruas. Subjekti i tez\u00ebs u b\u00eb p\u00ebrbrend\u00ebsues p\u00ebr te, mbase edhe arkelogjia e \u201cs\u00ebmundjes\u201d s\u00eb saj. Mbizot\u00ebrimi djall\u00ebzor i natyr\u00ebs ndaj saj filloi q\u00eb at\u00ebher\u00eb. P\u00ebrballja e tanishme me Edenin, n\u00eb syt\u00eb e burrit t\u00eb saj dukej si ballafaqim me labirintin e err\u00ebt t\u00eb s\u00ebmundjes s\u00eb saj. N\u00eb fakt, ajo po harmonizohej me Natyr\u00ebn. Profecia po realizohej. Natyra po b\u00ebhej ndrydh\u00ebse, shtyp\u00ebse dhe ysht\u00ebse ndaj prezenc\u00ebs njer\u00ebzore n\u00eb Eden, ngjash\u00ebm si\u00e7 rrezistonte Ajo ndaj Atij. Ai (Willem Dafoe), nuk dor\u00ebzohet. Ai vazhdon t\u00eb besoj\u00eb n\u00eb arsyen dhe barr\u00ebn profetike t\u00eb tij.<\/p>\n

N\u00eb Eden, natyra shfaq dh\u00ebmb\u00ebt e saj. Rrap\u00ebllimat q\u00eb vijn\u00eb nga dushkajat, insektet dhe ikja e nj\u00eb drenushe gjersa ajo lind t\u00eb voglin, jan\u00eb t\u00eb parrokshme p\u00ebr At\u00eb (Willem Dafoe), njeriun qytet\u00ebrimor q\u00eb vjen nga zonat urbane. Por Ajo ama e ndjen n\u00eb totalitet. Ai, burri, e lufton gjall\u00ebrin\u00eb natyrore, dhe veten e sheh si t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn e saj. Njashtu edhe si t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn e gruas. Natyra p\u00ebrpiqet ta vras\u00eb njeriun. A do p\u00ebrpiqet tani q\u00eb gruaja ta vras\u00eb burrin?<\/p>\n

Filmi ka fotografi t\u00eb mrekullueshme edhe pse dominon e err\u00ebta. N\u00eb film dominojn\u00eb dialogjet midis Atij dhe Asaj, n\u00eb hap\u00ebsira t\u00eb zymta dhe me ndri\u00e7im ngulimi vet\u00ebm mbi dy personazhet me q\u00ebllim t\u00eb p\u00ebrqendrimit t\u00eb v\u00ebmendjes si figura kryesore brenda kuadrit filmik. Dialogjet jan\u00eb t\u00eb shkurtra por t\u00eb thella n\u00eb p\u00ebrmbajtje. Komunikimi mikrofacial i dy personazheve \u00ebsht\u00eb komunikim m\u00eb i thell\u00eb dhe i jep kuptime rebusore dialogut n\u00eb fjal\u00eb.<\/p>\n

Gjat\u00eb nj\u00eb dialogu q\u00eb kalon n\u00eb film, Ajo p\u00ebrpiqet t\u2019ia shpjegoj\u00eb Atij nj\u00eb ndodhi q\u00eb e kishte p\u00ebrjetuar gjat\u00eb koh\u00ebs kur ajo po shkruante tez\u00ebn e saj hulumtuese. Gj\u00ebrat kishin filluar t\u00eb shpaloseshin, dal\u00eb ngadal\u00eb. Ajo, nj\u00eb dit\u00eb kishte ndjer\u00eb nj\u00eb t\u00eb qar\u00eb f\u00ebmije, e q\u00eb i ngjasonte djalit t\u00eb saj. Por \u00e7udit\u00ebrisht, ky z\u00eb nuk vinte nga f\u00ebmija i saj. K\u00ebrkoi n\u00eb t\u00eb gjitha an\u00ebt e Edenit, por z\u00ebri sikur vinte nga thell\u00ebsia e pyllit, apo nga asgj\u00ebsia.\u00a0 Ai p\u00ebrpiqet ta p\u00ebrg\u00ebnjeshtroj k\u00ebt\u00eb \u201cmistifikim\u201d duke u p\u00ebrpjekur ta dekonstruktoj iluzionin e saj. Arroganca e psikoterapistit shkakton pez\u00ebm tek gruaja.<\/p>\n

\u201cP\u00ebr shkak se ti ke p\u00ebrjetuar di\u00e7ka q\u00eb s\u2019mund ta argumentosh racionalisht, e ke? mbivendosur Edenin shum\u00eb lart n\u00eb tabel\u00ebn piramidale. Edeni ka qen\u00eb nj\u00eb nxit\u00ebs i frik\u00ebs sate. Ke k\u00ebrcyer (padrejt\u00ebsisht) n\u00eb konkluzion duke e zhvendosur hap\u00ebsir\u00ebn n\u00eb ngjarje emocionale. Kur ndjen rrezik \u00ebsht\u00eb normale t\u00eb reagosh. N\u00ebse rreziku do t\u00eb ishte i v\u00ebrtet\u00eb, frika do ta shp\u00ebtonte jet\u00ebn. Sepse adrenalina jote do p\u00ebrdorej p\u00ebr t\u00eb luftuar ose fluturuar. Por ajo \u00e7far\u00eb ke p\u00ebrjetuar, \u00ebsht\u00eb paniku, asgj\u00eb m\u00eb shum\u00eb. Britma nuk ishte reale.\u201d \u2013 shpjegoi ai, me plot autoritet psikiatri.<\/p>\n

Grimcat e para rreth bot\u00ebkuptimeve dhe p\u00ebrpjekjes dominuese t\u00eb burrit, lindin n\u00eb momentin m\u00eb delikat, kur gruaja tenton ta afirmoj veten dhe unin e saj t\u00eb natyrsh\u00ebm. Ai p\u00ebrpiqet t\u2019i ndihmoj Asaj, por nuk arrin ta kuptoj dhimbjen e dyfisht\u00eb t\u00eb gruas. Dhimbja ndaj humbjes dhe dhimbja nga shtypja e arroganc\u00ebs mashkullore, e cila me \u00e7do kusht p\u00ebrpiqet t\u00eb shpik\u00eb nj\u00eb eliksir p\u00ebr gruan. N\u00eb kuptimin Foucault-ian Ajo po p\u00ebrpiqej t\u2019i rezistonte nj\u00eb konkluzioni q\u00eb buron nga dijet e nj\u00eb strukture dhe sistemi t\u00eb caktuar modern spitalor q\u00eb ka shpikur \u00e7mendurin\u00eb e tjetrit si nj\u00eb form\u00eb kontrolli dhe nd\u00ebshkimi p\u00ebr ta legjitimuar veten si subjektivitet racional. M\u00eb kot ajo p\u00ebrpiqet q\u00eb p\u00ebrmes nj\u00eb eksperience ezoterike t\u00eb shpjegoj se si p\u00ebrreth saj gjith\u00e7ka vdes. Ajo e ndjen\u00eb k\u00ebt\u00eb vdekje. Por k\u00ebto ndjesi burrit i duken andralla dhe p\u00ebrralla f\u00ebmij\u00ebrore. Sipas tij, kjo \u00ebsht\u00eb frik\u00eb, nj\u00eb realitet i zhvendosur.<\/p>\n

Ai p\u00ebrpiqet t\u00eb mbetet n\u00eb stadin e konceptit t\u00eb frik\u00ebs dhe ankthit, gjendje k\u00ebto q\u00eb ai \u201cmund\u201d dhe ka \u201ckompetenc\u00eb\u201d t\u2019i sh\u00ebroj, pa \u00e7ka se kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tendenc\u00eb p\u00ebr k\u00ebrrusje, e p\u00ebrmes nj\u00eb dhembshurie t\u00eb stisur p\u00ebrpiqet t\u00eb n\u00ebnshtroj e t\u00eb p\u00ebrul\u00eb At\u00eb. Ajo \u00ebsht\u00eb antikrishti, kryengritja p\u00ebr ta zhdukur dhembshurin\u00eb duke i th\u00ebn\u00eb po, jet\u00ebs. \u201cNatyra \u00ebsht\u00eb kisha e Satanait\u201d \u2013 shprehet Ajo. Ai, lemeriset nga nj\u00eb konkluzion i till\u00eb dhe n\u00eb maj\u00eb t\u00eb piramid\u00ebs sh\u00ebnon satanain si burimin e t\u00eb gjitha frikrave t\u00eb asaj. P\u00ebr gjith\u00eb k\u00ebto iluzione dhe mirazhe q\u00eb rrjedhin nga prezenca n\u00eb Eden, Ai ishte i vet\u00ebdijsh\u00ebm. Gj\u00ebra t\u00eb \u00e7uditshme shihte edhe Ai. Gj\u00ebrat kishin filluar t\u00eb dalin jasht\u00eb kontrollit dhe natyra po ia zhvendoste kompetencat dhe teknikat e shkenc\u00ebs moderne, po ia zhvleft\u00ebsonte ato para syve. Por ja q\u00eb ndjesia e njeriut modern prap\u00eb se prap\u00eb \u00ebsht\u00eb mosbesuese ndaj metafizik\u00ebs dhe t\u00eb fsheht\u00ebs. Njeriu modern reziston duke gjetur t\u00eb gjitha formulimet diskursive p\u00ebr t\u00eb dominuar dhe dekonstruktuar di\u00e7ka q\u00eb mund t\u00eb duket si e shenjt\u00eb apo di\u00e7ka q\u00eb shkakton marramendjen metafizike.<\/p>\n

D\u00ebshp\u00ebrimi dhe gjinocidi (gynocide)<\/strong><\/p>\n

N\u00eb pjes\u00ebn e tret\u00eb t\u00eb filmit, n\u00eb nj\u00eb dit\u00eb me shi, ai ngjitet n\u00eb tavanin e vil\u00ebs p\u00ebr t\u00eb par\u00eb se \u00e7far\u00eb fsheh ajo n\u00eb tavanin e vil\u00ebs. Fotografi, vizatime dhe miniatura t\u00eb shkoqura librash e t\u00eb ngjitura n\u00eb murin ku portretizoheshin gra t\u00eb dhunuara, t\u00eb shp\u00ebrfytyruara, t\u00eb persekutuara e t\u00eb vrara n\u00eb forma m\u00eb mizore. Anagrame dhe rebuse figurash t\u00eb drenush\u00ebs, dhelpr\u00ebs dhe shqiponj\u00ebs, q\u00eb t\u00eb trija k\u00ebto, vet\u00eb Ai, i kishte par\u00eb t\u00eb gjakosura gjersa ato hanin t\u00eb vegjlit e tyre. Tani m\u00eb ishte e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb mos besoje se n\u00eb Eden ka magji, gj\u00eb q\u00eb nuk mund ta kuptoj\u00eb shkenca analitike moderne. Por, sipas tij, si psikoterapist q\u00eb ishte, Ajo kishte nj\u00eb shthurje n\u00eb personalitet, zhvendosje dhe destruktivitet, p\u00ebr t\u00eb mos th\u00ebn\u00eb dhe v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u00eb besuar se Ajo ishte e mbizot\u00ebruar nga djalli ose Satanai.<\/p>\n

Vrasja e \u201cnatyr\u00ebs\u201d<\/strong><\/p>\n

Pas gjith\u00eb k\u00ebtij shoku q\u00eb p\u00ebrjetoi, Ai zbret posht\u00eb dhe i k\u00ebrkon Asaj q\u00eb t\u00eb zhvillojn\u00eb nj\u00eb debat, ku do t\u2019i nd\u00ebrrojn\u00eb rolet. Ai pritet t\u00eb jet\u00eb \u201cnatyra\u201d dhe Ajo pritet t\u00eb jap\u00eb p\u00ebrgjigje racionale. Por ai nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm Natyr\u00eb si ambient fizik q\u00eb na rrethon, Ai thot\u00eb se \u00ebsht\u00eb natyr\u00eb n\u00eb \u00e7do kuptim, qoft\u00eb si natyr\u00eb qoft\u00eb si esenc\u00eb njer\u00ebzore. Njer\u00ebzit kan\u00eb natyra t\u00eb ndryshme, pra esenca, karaktere t\u00eb ndryshme. Dhe nj\u00eb moment thot\u00eb se jam natyra njer\u00ebzore.<\/p>\n

Ajo: \u00cbh\u00eb, ajo natyr\u00eb e cila shtyn njer\u00ebzit t\u00eb b\u00ebjn\u00eb gj\u00ebra djall\u00ebzore kund\u00ebr grave?<\/p>\n

Ai: Jam pik\u00ebrisht ajo natyr\u00eb.<\/p>\n

Ajo: Kjo lloj natyre m\u00eb ngjall\u00eb fort interesin tim! Kur isha lart (n\u00eb tavan), kjo lloj natyre ishte subjekt i hulumtimit tim. Por ti nuk duhesh ta n\u00ebnvleft\u00ebsosh Edenin!<\/p>\n

Ai: \u00c7\u2019b\u00ebri Edeni?<\/p>\n

Ajo: N\u00eb materialet e mia, kam zbuluar di\u00e7ka q\u00eb nuk e prisja. N\u00ebse natyra njer\u00ebzore \u00ebsht\u00eb e keqe, at\u00ebher\u00eb i bie q\u00eb…<\/p>\n

Ai: …e gruas, natyra fem\u00ebrore…<\/p>\n

Ajo: …natyra e t\u00eb gjitha motrave. Grat\u00eb nuk kontrollojn\u00eb trupat e tyre, por natyra e b\u00ebn. E kam t\u00eb shkruar n\u00eb librat e mi.<\/p>\n

Pas k\u00ebtij debati ndodh nj\u00eb thyerje e madhe, p\u00ebr ta p\u00ebrmbledhur dhe jet\u00ebsuar piktur\u00ebn e fundit t\u00eb rebusit t\u00eb natyr\u00ebs duke b\u00ebr\u00eb seks rr\u00ebz\u00eb rrapit gjigant, e q\u00eb n\u00eb narrativin biblik n\u00eb Eden p\u00ebrshkruhet si \u201cPema e jet\u00ebs\u201d apo pema e dijes s\u00eb mir\u00eb dhe t\u00eb keqe.<\/p>\n

N\u00eb fund krejt, Ai e ka t\u00eb qart\u00eb se n\u00eb maj\u00eb t\u00eb piramid\u00ebs s\u00eb urrejtjes ndodhet vet Ai, burri.<\/p>\n

Ajo xhindoset e t\u00ebra. Kaplohet e merret nga natyra. \u201cKisha e Satanait\u201d kishte kapluar e p\u00ebrbrend\u00ebsuar noumenologjin\u00eb e trupit t\u00eb saj. Trupi i saj kontrollohet nga natyra. Ajo shkrihet e t\u00ebra n\u00eb mizorin\u00eb natyrore, n\u00eb t\u00eb keqen e saj. Natyra si frym\u00eb e shkrir\u00eb n\u00eb trupin e saj, tani m\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe vras\u00ebse. Nga nj\u00eb tentim i vrullsh\u00ebm dhe revoltues p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb seks me At\u00eb, n\u00eb nj\u00eb gjendje t\u00eb \u00e7ar\u00eb personaliteti- seks p\u00ebr ta dominuar deri n\u00eb shkarjen vras\u00ebse dhe vullnetimin p\u00ebr vdekje. Ajo merr nj\u00eb cop\u00eb druri t\u00eb r\u00ebnd\u00eb dhe godet p\u00ebr vdekje At\u00eb n\u00eb penisin e tij. Penisi sh\u00ebnimi i simbolik\u00ebs t\u00eb pushtetit mashkullor ndaj gruas, simbolit t\u00eb ep\u00ebrsis\u00eb ontologjike si tepri, p\u00ebrkund\u00ebr vagjin\u00ebs si mang\u00ebsi. Dikush duhet t\u00eb vdes n\u00eb fund, sapo t\u00eb vijn\u00eb \u201ctre lypsar\u00ebt\u201d: dhelp\u00ebra (dhimbja), drenusha (brenga) dhe korbin (d\u00ebshp\u00ebrimi). Jan\u00eb po k\u00ebto n\u00ebshkrime q\u00eb lexohen n\u00eb tre idhujt q\u00eb shihen n\u00eb od\u00ebn e bebes gjersa ai hedhet nga xhami. Profecia, p\u00ebrmes nj\u00eb leximi astrologjik, tani \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmbushur dhe tani dikush duhet t\u00eb vdes. Kur t\u00eb gjith\u00eb presin t\u00eb vdes burri, ai n\u00eb fund p\u00ebrmbledh veten, vret dhembshurin\u00eb q\u00eb ka brenda vetes fillimisht dhe n\u00eb fund e vret at\u00eb, gruan. Profecia realizohet, edhe nj\u00eb grua, n\u00eb pamund\u00ebsi t\u00eb sh\u00ebrohet nga burri, mbase edhe n\u00eb pamund\u00ebsi t\u00eb n\u00ebnshtrohet p\u00ebrmes \u201csh\u00ebrimit\u201d, vritet.<\/p>\n

Filmi p\u00ebrmbyllet me nj\u00eb pamje panoramike, n\u00eb fotografi bardh e zi, ku Ai i habitur dhe i hutuar p\u00ebr at\u00eb q\u00eb ka ndodhur, n\u00eb mirazhet e shpalosura magjeps\u00ebse t\u00eb Edenit, ndodhet n\u00eb mes rrethuar me nj\u00eb v\u00ebrshim t\u00eb trupave t\u00eb grave t\u00eb shp\u00ebrfytyruara, grave pa identitet por q\u00eb mbartin simbolik\u00ebn e grave t\u00eb mbytura nga burrat.<\/p>\n

Natyra do t\u00eb duhej t\u00eb ishte nj\u00eb emanacion i hirerarkizuar i krijimit t\u00eb Zotit n\u00eb natyr\u00eb. N\u00eb kuptimin Spinozian, natyra ishte e p\u00ebrbrend\u00ebsuar n\u00eb qenien e zotit. Mir\u00ebpo, Lars von Trier p\u00ebrpiqet t\u00eb p\u00ebrmbys piramid\u00ebn dhe t\u00eb jap nj\u00eb shpjegim m\u00eb ndryshe, mbase i ndikuar n\u00eb rrethanat m\u00eb aktuale rreth vrasjes s\u00eb grave, e q\u00eb k\u00ebt\u00eb kriminalitet mizogjenik e ka shtresuar edhe diskursi i shtrig\u00ebs, gruas si qenie e pap\u00ebrsosur dhe qenie e p\u00ebraf\u00ebrt me djallin.<\/p>\n

Gruaja, folur p\u00ebrmbledhtazi sipas filmit, p\u00ebr nga natyra konsiderohet djall\u00ebzore. Njashtu \u00ebsht\u00eb edhe natyra n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi. Ajo \u00ebsht\u00eb shtyp\u00ebse, vras\u00ebse dhe jo miq\u00ebsore me njeriun. Natyra \u00ebsht\u00eb nj\u00eb zhvendosje dhe pozicionim kund\u00ebr Zotit. \u00cbsht\u00eb antiteza, \u00ebsht\u00eb Antikrishti. N\u00ebse m\u00ebsimet e Krishtit porosisin dhembshurin\u00eb at\u00ebher\u00eb m\u00ebkati \u00ebsht\u00eb m\u00ebnyra m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb shtypur dhe krijuar pushtet mbi tjetrin. N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, Antikrishti \u00ebsht\u00eb kund\u00ebrshtimi i dhembshuris\u00eb q\u00eb t\u00eb n\u00ebnshtron dhe t\u00eb shpie n\u00eb zhdukje. Ambiguiteti i nj\u00eb mesazhi Ni\u00e7enian p\u00ebr natyr\u00ebn dhe natyrshm\u00ebrin\u00eb q\u00ebndron n\u00eb gjinizimin e tez\u00ebs dhe antitez\u00ebs. Burr\u00eb dhe grua.<\/p>\n

Natyra \u00ebsht\u00eb e eg\u00ebr dhe funksionon sipas ligjit t\u00eb seleksionimit natyror, e cila p\u00ebrmes vrasjes e vazhdon sojin e saj. Natyra, gruaja dhe antikrishti jan\u00eb nj\u00eb. Lars von Trier, paraqet burrin si nj\u00eb qenie me nj\u00eb kompleks t\u00eb r\u00ebnd\u00eb. Ai mbart\u00eb nj\u00eb barr\u00eb t\u00eb rreme. Ka nj\u00eb mision profetik, si t\u00eb Jezusit, q\u00eb p\u00ebrmes dhembshuris\u00eb, t\u2019i thot\u00eb jo jet\u00ebs, t\u00eb kund\u00ebrshtoj\u00eb vrullin emocional dhe t\u00eb kontrolloj\u00eb vdekjen. Impulset e shtypura t\u00eb k\u00ebsaj barre, e \u00a0t\u00eb shtres\u00ebzuara n\u00eb n\u00ebnvet\u00ebdijen e tij, her\u00eb pluskojn\u00eb e her\u00eb notojn\u00eb bindsh\u00ebm n\u00eb diskursin e nd\u00ebrtuar n\u00eb form\u00eb t\u00eb nj\u00eb narracioni historik, gjoja burri duhet ta sh\u00ebroj\u00eb gruan, dhe si e till\u00eb, ajo \u00ebsht\u00eb apriori nj\u00eb qenie e s\u00ebmur\u00eb, nj\u00eb qenie e pazhvilluar n\u00eb raport me burrin. Natyra e gruas \u00ebsht\u00eb e s\u00ebmur\u00eb dhe e paplot\u00ebsuar. N\u00eb fakt para se ta \u201csh\u00ebroj\u00eb\u201d gruan, burri duhet t\u00eb \u00e7lirohet nga vetja. Sipas filmit, ky vet\u00eb\u00e7lirim p\u00ebrfundon me vrasje t\u00eb natyr\u00ebs s\u00eb pandrequr t\u00eb gruas.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prologu – dy vdekje n\u00eb \u00e7ast Filmi Antikrishti (Antichrist) nis me dy skena apo ngjarje q\u00eb zhvillohen paralelisht. Skena e par\u00eb \u00ebsht\u00eb skena e afshit midis nj\u00eb burri dhe gruaje. Skena e dyt\u00eb \u00ebsht\u00eb f\u00ebmija q\u00eb l\u00ebviz fjetur. Kuadri kap detajin e baterive t\u00eb dushit n\u00eb banj\u00eb… n\u00eb pritje t\u00eb derdhjes s\u00eb ujit nga \u00e7ezma. […]<\/p>","protected":false},"author":136,"featured_media":1484,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[748,749,695],"ppma_author":[164],"class_list":["post-1483","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-cinema","tag-foreign-cinema","tag-philosophy"],"authors":[{"term_id":164,"user_id":136,"is_guest":0,"slug":"latif-mustafa","display_name":"Latif Mustafa","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-1-8.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-1-8.jpg"},"user_url":"","last_name":"Mustafa","first_name":"Latif","description":"Latif Mustafa ka p\u00ebrfunduar studimet n\u00eb fush\u00ebn e filozofis\u00eb pran\u00eb Universitetit t\u00eb Prishtin\u00ebs. Ai, po ashtu, ka qen\u00eb asistent hulumtues n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Institutit t\u00eb Aleanc\u00ebs s\u00eb Qytet\u00ebrime n\u00eb Stamboll. Ka qen\u00eb autor i emisionit filozofik Pik\u00ebPamje, autor dhe publicist i analizave socio-politike t\u00eb botuara n\u00eb shtypin e Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut. S\u00eb fundi, ai \u00ebsht\u00eb angazhuar si kritik n\u00eb revist\u00ebn p\u00ebr teorin\u00eb, historin\u00eb dhe kultur\u00ebn e filmit \u2013 Kinopis, e cila botohet n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Kinotek\u00ebs t\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut. Ai, \u00ebsht\u00eb aktivist dhe ligj\u00ebrues n\u00eb fush\u00ebn e edukimit mediatik n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb projekteve t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb civile n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1483","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/136"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1483"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1483\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1485,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1483\/revisions\/1485"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1484"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1483"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1483"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1483"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=1483"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}