{"id":1542,"date":"2020-09-23T14:24:17","date_gmt":"2020-09-23T13:24:17","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=1542"},"modified":"2023-12-11T15:07:15","modified_gmt":"2023-12-11T14:07:15","slug":"fight-club-dhe-snobizmi-yne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/analize\/fight-club-dhe-snobizmi-yne\/","title":{"rendered":"\u2018Fight Club\u2019 dhe snobizmi yn\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><em>Nj\u00eb paralele mes Fight Club dhe shoq\u00ebris\u00eb sot<\/em><\/p>\n<p>N\u00eb zhargonin britanik t\u00eb vitit 1800, fjala\u00a0<em>snob<\/em>\u00a0n\u00ebnkuptonte nj\u00eb person i cili i p\u00ebrkiste nj\u00eb klase m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt brenda nj\u00eb shoq\u00ebrie. Mir\u00ebpo, me kalimin e koh\u00ebs ky term ndryshon dometh\u00ebnien e tij, dhe fjala\u00a0<em>snob<\/em>, fillon ta paraqes\u00eb nj\u00eb person i cili \u00ebsht\u00eb p\u00ebrbuz\u00ebs ndaj t\u00eb tjer\u00ebve, pra dikush q\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt i konsideron inferior\u00eb. Snobiz\u00ebm konsiderohet edhe vesi q\u00eb kan\u00eb disa individ\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb prirje ekscentrike si n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e jet\u00ebs, po ashtu, edhe bindja se ata i takojn\u00eb nj\u00eb grupi m\u00eb t\u00eb lart\u00eb, dhe se \u00e7do gj\u00eb tjet\u00ebr rreth tyre dhe secili individ apo grup shoq\u00ebror konsiderohen si demode n\u00eb raport me ta. N\u00eb nj\u00eb form\u00eb t\u00eb till\u00eb snobizmin e paraqet edhe regjisori David Fincher, n\u00ebp\u00ebrmes filmit t\u00eb tij t\u00eb mir\u00ebnjohur\u00a0<em>Fight Club<\/em>, i realizuar m\u00eb 1999. Ky film paraqet jet\u00ebn e dy personazheve kryesore, aktori Edward Norton, i cili luan Narratorin dhe, Brad Pitt, i cili luan Tyler Durden. Edward Norton luan nj\u00eb burr\u00eb t\u00eb d\u00ebshp\u00ebruar q\u00eb vuan nga pagjum\u00ebsia dhe i cili mundohet ta ngush\u00eblloj\u00eb vet\u00ebn n\u00ebp\u00ebrmes nd\u00ebrrimit t\u00eb vazhduesh\u00ebm dhe t\u00eb panevojsh\u00ebm t\u00eb mobilieve n\u00eb banes\u00ebn e tij. N\u00eb fakt, nj\u00eb mani e till\u00eb, nj\u00eb snobiz\u00ebm kaq i pashpjeguesh\u00ebm q\u00eb nuk sjell lumturi, por shpreh zhg\u00ebnjim dhe indiferenc\u00eb \u00ebsht\u00eb i ngjash\u00ebm me jet\u00ebn q\u00eb shum\u00eb njer\u00ebz b\u00ebjn\u00eb sot. Edhe puna e tij prej shit\u00ebsit t\u00eb automobilave nuk i sjell k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb e d\u00ebshiruar. Narratorit t\u00eb\u00a0<em>Fight Club<\/em>-it, si nj\u00eb 30 vje\u00e7ar, e vetmja gj\u00eb q\u00eb sjell nj\u00eb emocion t\u00eb madh, \u00ebsht\u00eb pjes\u00ebmarrja n\u00eb grupe t\u00eb cilat i mb\u00ebshtesin persona q\u00eb vuajn\u00eb nga ndonj\u00eb s\u00ebmundje. N\u00eb k\u00ebto grupe mb\u00ebshtet\u00ebse, partner i k\u00ebtij djaloshi tekanjoz, me prirje t\u00eb thella snobiste, \u00ebsht\u00eb Roberti. Aty k\u00ebrkohet q\u00eb partner\u00ebt duhet t\u00eb p\u00ebrqafohen dhe ta lirojn\u00eb vet\u00ebn, pra, t\u00eb qajn\u00eb deri n\u00eb d\u00ebnesje, k\u00ebshtu, \u00e7lirohen nga negativiteti q\u00eb kan\u00eb brenda tyre. Edhe sot n\u00eb p\u00ebrditshm\u00ebrin\u00eb ton\u00eb ne bombardohemi nga reklama, qendra t\u00eb dob\u00ebsimi e fitnesi etj, ku njer\u00ebzit thirren q\u00eb t\u00eb lirohen nga stresi i dit\u00ebs dhe nga depresioni q\u00eb u shkakton zymt\u00ebsia e jet\u00ebs.<\/p>\n<p>Mir\u00ebpo, shum\u00eb shpejt n\u00eb jet\u00ebn strikte dhe sensitive, por shpirt\u00ebrisht t\u00eb trazuar t\u00eb Norton-it do t\u00eb futet Tyler Durden (Brad Pitt), i cili do ta ndryshoj\u00eb jo vet\u00ebm jet\u00ebn e tij, por edhe do ta v\u00ebr\u00eb n\u00eb pah nj\u00eb karakter t\u00eb dhunsh\u00ebm dhe anarkist, q\u00eb deri m\u00eb at\u00ebher\u00eb pavet\u00ebdijsh\u00ebm e kishte mbuluar jet\u00ebn e tij me nj\u00eb rregull t\u00eb past\u00ebrtis\u00eb rigoroze. Tyleri, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shit\u00ebs i sapun\u00ebve, i cili i prodhon ata n\u00ebp\u00ebrmes yndyr\u00ebs q\u00eb e nxjerr nga dhjami i pjes\u00ebve t\u00eb mishit t\u00eb njer\u00ebzve q\u00eb hidhen n\u00eb kantat e b\u00ebrllogut pas operimit. Tyler ka doz\u00eb t\u00eb theksuar t\u00eb nj\u00eb\u00a0<em>snobizmi anarkist<\/em>. Ai nuk pajtohet me sistemin q\u00eb \u00ebsht\u00eb i vendosur dhe n\u00ebp\u00ebrmes reklamave q\u00eb shfaqen, e shpjegon gjendjen n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ndodhet shoq\u00ebria moderne, e t\u00eb cil\u00ebn e konsideron si shoq\u00ebri e konsumerizmit. Ngjash\u00ebm edhe n\u00eb p\u00ebrditshm\u00ebrin\u00eb ton\u00eb hasim individ\u00eb, apo grupe, qoft\u00eb edhe parti politike q\u00eb e kan\u00eb t\u00eb theksuar k\u00ebt\u00eb lloj<em>\u00a0snobizmi anarkist<\/em>. Ata vazhdimisht jan\u00eb n\u00eb papajtueshm\u00ebri me sistemin, me elemente t\u00eb caktuara shoq\u00ebrore. Gjith\u00e7ka e konsiderojn\u00eb si t\u00eb stisur dhe q\u00eb duhet p\u00ebrmbysur. Trendet tekonologjike e kan\u00eb mund\u00ebsuar dhe theksuar jasht\u00ebzakonisht k\u00ebt\u00eb lloj snobizmi. Njer\u00ebz q\u00eb ul\u00ebrijn\u00eb n\u00ebp\u00ebr rrjete sociale dhe media t\u00eb tjera, duke sulmuar secilin q\u00eb nuk mendon si ta, duke u dh\u00ebn\u00eb t\u00eb drejt\u00eb edhe ofendimeve q\u00eb ata kan\u00eb n\u00eb drejtim t\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb interesant se si regjisori David Fincher, n\u00ebp\u00ebrmes k\u00ebtyre dy personazheve nd\u00ebrton nj\u00eb struktur\u00eb t\u00eb madhe, fantazmagorike e cila \u00ebsht\u00eb n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb autoritetit t\u00eb humbur dhe e cila n\u00ebn ndikimin e snobizmit q\u00eb e karakterizon, p\u00ebrpara nj\u00eb revanshi p\u00ebrfundimtar me sistemin shtyp\u00ebs, mbushet vrer duke u rrahur n\u00ebp\u00ebr bodrume, t\u00eb cilat jan\u00eb ringje ilegale t\u00eb \u00e7lirimit shpirt\u00ebror. Mllefi i shkarkuar n\u00ebp\u00ebr k\u00ebto bodrume mund t\u00eb jet\u00eb analog me mllefin q\u00eb sot po shkarkohet n\u00ebp\u00ebr t\u00eb gjitha platformat sociale. Mbase k\u00ebto platforma duket sikur i ngjajn\u00eb atyre\u00a0<em>bankave t\u00eb mllefit<\/em>\u00a0p\u00ebr t\u00eb cilat flet filozofi gjerman Peter Sloterdijk. Sepse, si\u00e7 e v\u00ebrejm\u00eb sot, gjithandej kemi njer\u00ebz e grupe q\u00eb p\u00ebr arsye t\u00eb ndryshme jan\u00eb t\u00eb acaruar, mir\u00ebpo, krejt ky acarim, i gjith\u00eb ky mllef shkarkohet n\u00ebp\u00ebr filtra t\u00eb ndrysh\u00ebm (e q\u00eb n\u00eb dukje t\u00eb par\u00eb l\u00ebn\u00eb p\u00ebrshtypje se sistemi i ka krijuar p\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim), e ku asnj\u00ebher\u00eb nuk japin rezultat qoft\u00eb edhe n\u00eb kauz\u00ebn q\u00eb ata e mb\u00ebshtesin ose e ngritin. Njer\u00ebz q\u00eb mohojn\u00eb gjith\u00e7ka, q\u00eb p\u00ebrjashtojn\u00eb \u00e7do mund\u00ebsi q\u00eb brenda sistemit ekzistues mund t\u00eb jesh produktiv dhe ta realizosh vet\u00ebn dhe ta konsolidosh kauz\u00ebn t\u00ebnde. Jo! K\u00ebta mendojn\u00eb se fundi do t\u00eb vij\u00eb nj\u00eb dit\u00eb nga nj\u00eb goditje e fort\u00eb, e q\u00eb kjo goditje \u00ebsht\u00eb aq e pap\u00ebrcaktuar dhe e paadres\u00eb, dhe krejt k\u00ebto p\u00ebrfundime nxirren nga kolltuku i rehatis\u00eb dhe tastiera q\u00eb ia mund\u00ebson teknologjia. Gjithandej njer\u00ebz q\u00eb diskutojn\u00eb p\u00ebr ndryshime t\u00eb m\u00ebdha, p\u00ebr rr\u00ebnim t\u00eb k\u00ebtij sistemi p\u00ebrbind\u00ebsh, i cili \u00e7do dit\u00eb e m\u00eb tep\u00ebr po na viktimizon, por pa pasur as iden\u00eb m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl p\u00ebr gj\u00ebra t\u00eb imta, p\u00ebr ato gj\u00ebra q\u00eb i kuptim\u00ebsojn\u00eb jet\u00ebt tona.<\/p>\n<p>P\u00ebrmes k\u00ebtij filmi (<em>Fight Club)<\/em>, regjisori Fincher mundohet t\u2019i paraqes\u00eb njer\u00ebzit q\u00eb n\u00eb dukje t\u00eb par\u00eb shfaqen si t\u00eb vet\u00ebk\u00ebnaqur, por q\u00eb shum\u00eb shpejt mblidhen n\u00eb grupe dhe pastaj pretendojn\u00eb statusin e viktimave t\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebrie shtyp\u00ebse dhe t\u00eb shfrenuar ndaj konsumerizmit dhe q\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb saj nuk mund ta realizojn\u00eb veten dhe krejt kjo me gjas\u00eb vjen si nj\u00eb send\u00ebrtim\u00a0<em>a priori<\/em>\u00a0prej snobisti. Dikush q\u00eb shpreh pamund\u00ebsin\u00eb e vet\u00ebrealizimit, por asnj\u00ebher\u00eb nuk ka nd\u00ebrmarr\u00eb nj\u00eb iniciativ\u00eb p\u00ebr veprim. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb, filmi\u00a0<em>Fight Club<\/em>, duke na i prezantuar k\u00ebto karaktere, t\u00eb cilat shpalosin traum\u00ebn e t\u00eb pak\u00ebnaqurit t\u00eb p\u00ebrjetsh\u00ebm, ku nga mohimi dhe p\u00ebrbuzja q\u00eb e b\u00ebjn\u00eb, krijojn\u00eb ankthin kulturor dhe social t\u00eb koh\u00ebs q\u00eb si referenc\u00eb pastaj ka snobizmin. Nj\u00eb varf\u00ebri intelektuale e p\u00ebrcjell\u00eb me nj\u00eb mosgatishm\u00ebri p\u00ebr veprim, e cila pastaj prodhon edhe nj\u00eb dekadenc\u00eb kulturore.\u00a0<em>Fight Club<\/em>-i i p\u00ebrditshm\u00ebris\u00eb son\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb\u00a0<em>Fight Club<\/em>-i i David Fincher-it, mir\u00ebpo, ajo se si sillemi, si e p\u00ebrjetojm\u00eb realitetin q\u00eb na rrethon dhe si veprojm\u00eb kan\u00eb ngjashm\u00ebri me personazhet e k\u00ebtij filmi.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb paralele mes Fight Club dhe shoq\u00ebris\u00eb sot N\u00eb zhargonin britanik t\u00eb vitit 1800, fjala\u00a0snob\u00a0n\u00ebnkuptonte nj\u00eb person i cili i p\u00ebrkiste nj\u00eb klase m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt brenda nj\u00eb shoq\u00ebrie. Mir\u00ebpo, me kalimin e koh\u00ebs ky term ndryshon dometh\u00ebnien e tij, dhe fjala\u00a0snob, fillon ta paraqes\u00eb nj\u00eb person i cili \u00ebsht\u00eb p\u00ebrbuz\u00ebs ndaj t\u00eb tjer\u00ebve, pra [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":266,"featured_media":1543,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[748,695,548],"ppma_author":[733],"class_list":["post-1542","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-cinema","tag-philosophy","tag-politics"],"authors":[{"term_id":733,"user_id":266,"is_guest":0,"slug":"dritan-dragusha","display_name":"Dritan Dragusha","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/dritan.webp","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/dritan.webp"},"user_url":"","last_name":"Dragusha","first_name":"Dritan","description":"Dritan Dragusha \u00ebsht\u00eb i diplomuar n\u00eb filozofi, n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs. Dritani \u00ebsht\u00eb i fokusuar n\u00eb teori t\u00eb kultur\u00ebs dhe gjithashtu n\u00eb let\u00ebrsi, kinema dhe muzik\u00eb. Po ashtu, merret edhe me gazetari. \u00cbsht\u00eb kolumnist i rregullt n\u00eb platform\u00ebn online \"sbunker.net\". Ka qen\u00eb edhe m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebs i filozofis\u00eb dhe etik\u00ebs n\u00eb \"The British School Kosova\". Bashkautor n\u00eb projektin kulturor televiziv \"Filozofema\", n\u00eb Radio Televizionin e Kosov\u00ebs. Aktualisht Dritani \u00ebsht\u00eb autor dhe moderator i emisionit \"Prizma\", n\u00eb televizionin T7."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1542","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/266"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1542"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1542\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1544,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1542\/revisions\/1544"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1543"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1542"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1542"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1542"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=1542"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}