{"id":1571,"date":"2020-08-17T14:50:16","date_gmt":"2020-08-17T13:50:16","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=1571"},"modified":"2023-12-18T15:08:40","modified_gmt":"2023-12-18T14:08:40","slug":"lavdi-e-harruar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/analize\/lavdi-e-harruar\/","title":{"rendered":"\u201cLavdi\u201d e harruar"},"content":{"rendered":"<p><strong>1.<\/strong><\/p>\n<p>Lufta Civile Amerikane (1861-1865) mes Unionit (Shteteve t\u00eb Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs) dhe Konfederat\u00ebs s\u00eb Shteteve Amerikane \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga ngjarjet m\u00eb shenjuese \u2013 n\u00eb mos m\u00eb shenjuesja \u2013 n\u00eb historin\u00eb e Shteteve t\u00eb Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs. James McPherson-i, profesor\u00a0<em>emeritus<\/em>\u00a0i historis\u00eb n\u00eb Universitetin e Princeton-it, thoshte se nga kjo luft\u00eb u lind kombi modern amerikan. Gjer m\u00eb 1861 \u201cShtetet e Bashkuara\u201d ishte em\u00ebr n\u00eb shum\u00ebs; pas vitit 1865 u shnd\u00ebrrua n\u00eb nj\u00ebj\u00ebs. Mark Twain-i i madh shkruante se \u201ckataklizma\u201d e Luft\u00ebs Civile e fark\u00ebtoi aq thell\u00eb karakterin e t\u00ebr\u00ebsejt\u00eb komb\u00ebtar sa q\u00eb influenca e saj s\u2019matet dot vet\u00ebm n\u00eb dy a tri breza.<\/p>\n<p>Lufta Civile filloi p\u00ebr shkak t\u00eb konfliktit n\u00eb lidhje me skllav\u00ebrin\u00eb. N\u00eb nj\u00eb an\u00eb, abolicionist\u00ebt avokonin p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb fund nj\u00eb praktike t\u00eb atill\u00eb \u00e7njer\u00ebzore. N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, p\u00ebrkrah\u00ebsit e skllav\u00ebris\u00eb, kryesisht nga shtetet e jugut, synonin ta vazhdonin k\u00ebt\u00eb fenomen. N\u00eb vitin 1860 Abraham Lincoln-i u zgjodh president i Shteteve t\u00eb Bashkuara, si kandidat i Partis\u00eb Republikane, e cila promovonte zhb\u00ebrjen graduale t\u00eb skllav\u00ebris\u00eb. Kjo rriti frik\u00ebn e shtat\u00eb shteteve jugore q\u00eb shpall\u00ebn pavar\u00ebsin\u00eb dhe krijuan Konfederat\u00ebn. Lincoln-i, si kund\u00ebrp\u00ebrgjigje, urdh\u00ebroi shtypjen me dhun\u00eb t\u00eb rebelimit. Pes\u00eb shtete t\u00eb tjera iu bashkuan Konfederat\u00ebs.<\/p>\n<p>600 mij\u00eb gjer n\u00eb 750 mij\u00eb ushtar\u00eb vdiq\u00ebn n\u00eb dy taboret nd\u00ebrluftuese. John Huddleston-i vler\u00ebson se vdiq\u00ebn 10 p\u00ebrqind e burrave verior\u00eb t\u00eb mosh\u00ebs 20-45 vje\u00e7are, sikund\u00ebrq\u00eb vdiq\u00ebn 30 p\u00ebrqind e burrave jugor\u00eb t\u00eb mosh\u00ebs 18-40 vje\u00e7are. Rreth 470 mij\u00eb ushtar\u00eb t\u00eb t\u00eb dy kampeve p\u00ebrfunduan si t\u00eb plagosur, kurse af\u00ebr 680 mij\u00eb syresh nga t\u00eb dy pal\u00ebt ishin rob\u00ebr lufte, nga ta rreth 62 mij\u00eb u vran\u00eb si t\u00eb till\u00eb.<\/p>\n<p>Lufta Civile p\u00ebrfundoi n\u00eb vitin 1865 me fitoren e unionist\u00ebve. Kjo solli lirin\u00eb e kat\u00ebr million skllev\u00ebrve afroamerikan\u00eb. Po ashtu, p\u00ebrmes tri amandamenteve u siguruan lirit\u00eb e tyre njer\u00ebzore dhe politike \u2013 amandamenti XIII i Kushtetut\u00ebs e suprimoi skllav\u00ebrin\u00eb, amandamenti XIV ua njohu afroamerikan\u00ebve shtet\u00ebsin\u00eb e barabart\u00eb dhe amandamenti XV ua njohu t\u00eb drejt\u00ebn e vot\u00ebs.<\/p>\n<p>Por, me k\u00ebt\u00eb nuk ka p\u00ebrfunduar problemi racor n\u00eb ShBA. Ligjet e Jim Crow-it (ligjet segregacioniste q\u00eb ndanin hap\u00ebsirat publike p\u00ebr t\u00eb bardh\u00ebt dhe p\u00ebr afroamerikan\u00ebt) q\u00eb nis\u00ebn n\u00eb epok\u00ebn e Rekonstruksionit (periudha e dhjet\u00ebvje\u00e7arit t\u00eb par\u00eb pas Luft\u00ebs Civile q\u00eb synonte riintegrimin e 11 ish-shteteve rebele t\u00eb Konfederat\u00ebs brenda ShBA-s\u00eb) dhe tendencat e \u201cKauz\u00ebs s\u00eb humbur\u201d (rrym\u00eb ideologjike q\u00eb synon rehabilitimin e Konfederat\u00ebs dhe m\u00ebton se shtetet jugore luftuan p\u00ebr nj\u00eb kauz\u00eb fisnike) vazhduan ta r\u00ebndonin problemin racor n\u00eb ShBA.<\/p>\n<p>Ky problem vazhdoi p\u00ebr koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, por me L\u00ebvizjen e t\u00eb Drejtave Civile t\u00eb viteve \u201960 t\u00eb shekullit XX, nj\u00eb shekull pas Luft\u00ebs Civile, n\u00eb krye me pastorin Martin Luther King, u arrit nj\u00eb p\u00ebrparim shum\u00eb i madh n\u00eb t\u00eb drejtat e komunitetit afroamerikan, e cila u formalizua nga Akti i t\u00eb Drejtave Civile q\u00eb u n\u00ebnshkrua nga presidenti Lyndon Johnson n\u00eb korrik 1964.<\/p>\n<p><strong>2.<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1989, regjisori i ri Edward Zwick do ta realizonte filmin e dyt\u00eb n\u00eb karrier\u00ebn e tij. Filmi quhej \u201cGlory\u201d (Lavdi) dhe pati sukses t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm. Kjo kryevep\u00ebr e prek motivin e Luft\u00ebs Civile Amerikane. N\u00eb fakt, prek nj\u00eb histori goxha interesante \u2013 historin\u00eb e Regjimentit t\u00eb 54-t\u00eb t\u00eb k\u00ebmb\u00ebsoris\u00eb t\u00eb Massachusetts-it, i cili ishte nj\u00eb nga regjimentet e para t\u00eb Unionit q\u00eb p\u00ebrb\u00ebhej prej ushtar\u00ebsh afroamerikan\u00eb. Regjimenti u krijua pas Proklamat\u00ebs s\u00eb Emancipimit t\u00eb n\u00ebnshkruar nga Presidenti Lincoln n\u00eb shtator 1862, proklamat\u00eb e cila vuri themelet e suprimimit t\u00eb skllav\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Ndon\u00ebse regjimenti p\u00ebrb\u00ebhej nga vullnetar\u00eb afroamerikan\u00eb, ai komandohej nga nj\u00eb kapiten i ri i bardh\u00eb, Robert Shaw-i, i cili vet\u00eb rridhte nga nj\u00eb familje abolicioniste nga Boston-i, t\u00eb cilin e luan aktori Matthew Broderick. N\u00eb role t\u00eb tjera kryesore luajn\u00eb edhe Morgan Freeman-i (n\u00eb rolin e John Rawlins-it, nj\u00eb burr\u00eb n\u00eb mosh\u00eb, i pjekur dhe i urt\u00eb, t\u00eb cilin kapiten Shaw-i e takon s\u00eb pari n\u00eb Betej\u00ebn e famshme t\u00eb Antietam-it), Denzel Washington-i (n\u00eb rolin e Trip-it, nj\u00eb nj\u00eb ish-skllav afroamerikan trim, i pap\u00ebrkulsh\u00ebm dhe kok\u00ebfort\u00eb) dhe Andre Braugher-i (n\u00eb rolin e Thomas-it, nj\u00eb mik afroamerikan i kapiten Shaw-it, i cili \u00ebsht\u00eb tejet i interesuar n\u00eb lexim librash).<\/p>\n<p>Menj\u00ebher\u00eb filmi mori v\u00ebmendje t\u00eb filmdash\u00ebsve dhe u nominua n\u00eb pes\u00eb kategori p\u00ebr Oscar dhe i fitoi tri prej tyre \u2013 aktori m\u00eb i mir\u00eb n\u00eb rol mb\u00ebshtet\u00ebs, kinematografia m\u00eb e mir\u00eb dhe z\u00ebrimi m\u00eb i mir\u00eb. Po ashtu, \u201cGlory\u201d u laureua edhe me \u00e7mime t\u00eb tjera prestigjioze kinematografike, p\u00ebrfshir\u00eb \u201cGrammy Awards\u201d, \u201cGolden Globe Awards\u201d, \u201cEddie Awards\u201d, etj. N\u00eb vitin 1998 u nominua nga Instituti Amerikan i Filmit p\u00ebr list\u00ebn prej 100 filmave m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb 100 viteve t\u00eb fundit.<\/p>\n<p>Filmi rr\u00ebfen se si, p\u00ebrmes luft\u00ebs n\u00eb mbrojtje t\u00eb Unionit, afroamerikan\u00ebt po e fitonin me gjak vendin e tyre t\u00eb merituar si pjes\u00eb e kombit amerikan, rr\u00ebfen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb emocionale \u00e7astin kur ata marrin arm\u00ebt dhe gatishm\u00ebrin\u00eb e tyre p\u00ebr t\u00eb luftuar, rr\u00ebfen thyerjen e stereotipeve raciste q\u00eb afroamerikan\u00ebt i projektonin si inferior\u00eb p\u00ebr fush\u00ebbeteja, rr\u00ebfen zamin e kamaraderis\u00eb q\u00eb ngjizet mes ushtar\u00ebsh n\u00eb mejdan lufte, p\u00ebrshkruan konfliktet brenda vet\u00eb t\u00eb shtypurve (Trip-i e quante Thomas-in \u201cflusk\u00eb bore\u201d duke e p\u00ebshtirosur pasioni i tij p\u00ebr leximin, i cili, sipas tij, ishte atribut i t\u00eb bardh\u00ebve) dhe kap\u00ebrcimin e tyre (Thomas-i ia shp\u00ebton jet\u00ebn Trip-it dhe e fiton respektin e tij), p\u00ebrshkruan lindjen e elementeve progresiste n\u00eb mesin e shoq\u00ebris\u00eb elitare t\u00eb t\u00eb bardh\u00ebve, sikurse kapiteni Shaw dhe familja e tij, t\u00eb cil\u00ebt po jepnin shk\u00ebndijat e para t\u00eb mir\u00ebbesimit, respektit dhe angazhimit p\u00ebr lirin\u00eb e afroamerikan\u00ebve.<\/p>\n<p>Mbi t\u00eb gjitha, r\u00ebnd\u00ebsia e \u201cGlory\u201d q\u00ebndron, si\u00e7 thoshte Joseph Glatthar-i, n\u00eb nxjerren n\u00eb drit\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj t\u00eb v\u00ebrtete historike t\u00eb harruar: \u201cqyshse shumica e amerikan\u00ebve me gjas\u00eb nuk e kan\u00eb as iden\u00eb q\u00eb afroamerikan\u00ebt luftuan n\u00eb Luft\u00ebn Civile, madje trim\u00ebrisht, [ky film] mund t\u00eb ndihmoj\u00eb q\u00eb t\u00eb ndryshohet perceptimi publik p\u00ebr kontributin e afroamerikan\u00ebve n\u00eb zhvillimin e k\u00ebtij vendi\u201d.<\/p>\n<p>Ky film rimerr r\u00ebnd\u00ebsi tani, shkundet nga pluhuri i harres\u00ebs, tre decenie m\u00eb pas, n\u00eb koh\u00ebn e g\u00eblimit t\u00eb l\u00ebvizjes \u201cBlack Lives Matter\u201d n\u00eb Shtetet e Bashkuara, si indikator q\u00eb atje akoma vazhdon sfida e zgjidhjes s\u00eb problemit t\u00eb pabarazis\u00eb racore.<\/p>\n<p>Megjith\u00ebk\u00ebt\u00eb, kritik\u00ebt dhe historian\u00ebt amerikan\u00eb e kan\u00eb kritikuar filmin p\u00ebr pasakt\u00ebsi historike n\u00eb disa episode t\u00eb filmit dhe p\u00ebr tjet\u00ebrsim t\u00eb karakteristikave t\u00eb v\u00ebrteta t\u00eb personalitetit t\u00eb kapiten Shaw-it, i cili \u00ebsht\u00eb i vetmi personazh i filmit i bazuar mbi nj\u00eb figur\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb historike.<\/p>\n<p><strong>3.<\/strong><\/p>\n<p>Natyrisht, regjisori Edward Zwick \u2013 i cili vite m\u00eb von\u00eb do t\u00eb realizonte edhe filma t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb arrir\u00eb, si \u201cThe Last Samurai\u201d ose \u201cBlood Diamond\u201d \u2013 p\u00ebrcjell tek shikuesit emocionin dhe atmosfer\u00ebn e Luft\u00ebs Civile, problemit racor dhe t\u00eb dinamikave interpersonale t\u00eb personazheve.<\/p>\n<p>N\u00eb vigjilje t\u00eb filmit, kapiten Shaw-i lexon letr\u00ebn q\u00eb ia ka d\u00ebrguar n\u00ebn\u00ebs s\u00eb tij nga fronti, ku nd\u00ebr t\u00eb tjera i thot\u00eb \u201ck\u00ebsaj radhe ne do ta b\u00ebjm\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb jetojn\u00eb k\u00ebtu, ashtu q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb mund t\u00eb flasin. Ne luftojm\u00eb p\u00ebr burrat e grat\u00eb, poezia e t\u00eb cil\u00ebve nuk \u00ebsht\u00eb shkruar akoma.\u201d<\/p>\n<p>Pak para nisjes s\u00eb regjimentit nga Boston-i, filmi e shfaq p\u00ebrciptazi edhe Frederick Douglass-in e famsh\u00ebm, nj\u00eb ish-skllav q\u00eb ishte arratisur nga skllav\u00ebria dhe q\u00eb ishte b\u00ebr\u00eb nj\u00eb nga lider\u00ebt kryesor\u00eb t\u00eb l\u00ebvizjes abolicioniste. N\u00eb fakt, nd\u00ebr kritikat kryesore p\u00ebr filmin \u201cGlory\u201d \u00ebsht\u00eb q\u00eb e prek shkarazi k\u00ebt\u00eb figur\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme politike t\u00eb asaj epoke, sikurse q\u00eb d\u00ebshton ta p\u00ebrmend faktin q\u00eb po ashtu dy bijt\u00eb e tij kan\u00eb qen\u00eb ushtar\u00eb t\u00eb Regjimentit t\u00eb 54-t\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebrkund\u00ebr q\u00eb Veriu, e sidomos shteti i Massachusetts-it, kishte shum\u00eb abolicionist\u00eb, akoma jo t\u00eb gjith\u00eb ishin t\u00eb gatsh\u00ebm t\u2019i pranonin afroamerikan\u00ebt si t\u00eb barabart\u00eb. M\u00ebsa Regjimenti i 54-t\u00eb po grumbullohej n\u00eb kampin e Readville-it n\u00eb n\u00ebntor 1862, ushtar\u00ebt e bardh\u00eb me shpoti thonin se \u201cm\u00eb i vyesh\u00ebm \u00ebsht\u00eb nj\u00eb derr se nj\u00eb\u00a0<em>nigger<\/em>. S\u00eb paku derrin mund ta hash.\u201d Ky dialog mes ushtar\u00ebve ndodh nj\u00ebkohsh\u00ebm tekq\u00eb ushtar\u00ebt afroamerikan\u00eb jan\u00eb n\u00eb marshim n\u00ebn komand\u00ebn e kapiten Shaw-it. Dy skena brenda pak sekondave. Dy bot\u00eb t\u00eb ndryshme. Nj\u00ebra, e vjetra, q\u00eb po mekej dhe tjetra, e reja, q\u00eb po sythonte.<\/p>\n<p>Pa\u00e7ka se Unioni po luftonte t\u2019i jepte fund skllav\u00ebris\u00eb dhe n\u00eb radh\u00ebt e ushtris\u00eb s\u00eb vet po inkuadronte ushtar\u00eb afroamerikan\u00eb, kjo nuk n\u00ebnkuptonte q\u00eb racizmi dhe paragjykimet nuk ishin akoma tejet t\u00eb pranishme. Skenat kur vendosin q\u00eb ushtar\u00ebve afroamerikan\u00eb t\u2019u jepen paga m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta sesa ushtar\u00ebve t\u00eb bardh\u00eb t\u00eb Unionit ose kur refuzohet t\u2019u jepen k\u00ebpuc\u00eb t\u00eb mira ose madje edhe uniforma e rregullt, \u201cthat blue uniform\u201d, transmetojn\u00eb nj\u00eb shije t\u00eb asaj mend\u00ebsie raciste q\u00eb ekzistonte edhe n\u00eb mesin e oficer\u00ebve t\u00eb lart\u00eb t\u00eb Unionit. Por, natyrisht, filmi p\u00ebrshkruan edhe si t\u00eb gjitha k\u00ebto fitohen fal\u00eb insistimit t\u00eb vet\u00eb kapiten Shaw-it, i cili me vet\u00ebmohim \u2013 gjer n\u00eb betej\u00ebn e fundit n\u00eb kalan\u00eb e Wagner-it, e cila \u00ebsht\u00eb edhe apeksi glorifikues i filmit \u2013 u q\u00ebndron p\u00ebrkrah ushtar\u00ebve t\u00eb tij.<\/p>\n<p>E vjetra q\u00eb po meket jep shkelmat e fundit. Gul\u00e7ojn\u00eb grahmat e fundit t\u00eb prezervimit t\u00eb asaj ngrehine t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb skllav\u00ebris\u00eb. Kongresi i Konfederat\u00ebs kishte nxjerr\u00eb proklamat\u00ebn ku thuhej q\u00eb secili ushtar\u00a0<em>negro<\/em>\u00a0q\u00eb kapet n\u00ebn arm\u00eb duke luftuar p\u00ebr Unionin do t\u00eb ekzekutohej menj\u00ebher\u00eb. Kapiten Shaw-i ua lexon proklamat\u00ebn ushtar\u00ebve t\u00eb tij, shoq\u00ebruar me vendimin e tij q\u00eb, n\u00eb shenj\u00eb mir\u00ebkuptimi, secili ushtar t\u00eb ishte i lir\u00eb gjer t\u00eb nes\u00ebrmen ta braktiste regjimentin pa pasur pasoja. Kur zgjohet n\u00eb m\u00ebngjes, ai e pyet ndihm\u00ebsin e tij, \u201csa kan\u00eb mbetur?\u201d Skena e tjet\u00ebr e filmit e tregon regjimentin e plot\u00eb t\u00eb rreshtuar gatitu. Asnj\u00ebri syresh nuk ka ikur.<\/p>\n<p>Secili prej tyre \u00ebsht\u00eb i gatsh\u00ebm t\u00eb luftoj\u00eb gjer n\u00eb vdekje dhe ta pranoj\u00eb vdekjen me nder para jet\u00ebs n\u00eb skllav\u00ebri. Skllav\u00ebrimi fillon n\u00eb mendjen e skllavit, thoshte Franz Fanon-i. Ushtar\u00ebt e k\u00ebtij regjimenti pik\u00ebrisht aty e fillojn\u00eb rr\u00ebzimin e ngrehin\u00ebs s\u00eb skllav\u00ebris\u00eb. Duke pushuar s\u00eb menduari dhe jetuari si skllev\u00ebr. Nj\u00eb p\u00ebrmbysje\u00a0<em>par excellence\u00a0<\/em>e dialektik\u00ebs s\u00eb skllavit dhe zot\u00ebris\u00eb, si\u00e7 do t\u00eb thoshte Hegel-i.<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga skenat m\u00eb dometh\u00ebn\u00ebse t\u00eb filmit \u00ebsht\u00eb marshimi i Regjimentit t\u00eb 54-t\u00eb n\u00eb shtetin e Georgia-s, nj\u00eb nga shtetet e Konfederat\u00ebs q\u00eb tani \u00ebsht\u00eb kapur nga trupat e Unionit. Ushtar\u00ebt afroamerikan\u00eb po ktheheshin n\u00eb sht\u00ebpit\u00eb e tyre. Po ktheheshin n\u00eb plantacionet ku ishin mbajtur skllev\u00ebr p\u00ebr vite, p\u00ebr dekada, p\u00ebr shekuj, p\u00ebr jet\u00eb t\u00eb jet\u00ebve. F\u00ebmij\u00ebt vendas afroamerikan\u00eb mahniten kur shohin ushtar\u00eb afroamerikan\u00eb n\u00eb uniform\u00ebn e Unionit, n\u00eb \u201cthat blue uniform\u201d. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, ata shohin edhe oficer\u00eb afroamerikan\u00eb \u2013 John Rawlins-i, t\u00eb cilin e luan mrekulluesh\u00ebm Morgan Freeman-i i madh, ishte em\u00ebruar kapter i par\u00eb i regjimentit. Duke par\u00eb mahnitjen e f\u00ebmij\u00ebve, ai u afrohet dhe u thot\u00eb: \u201cNe ik\u00ebm si skllev\u00ebr, por po kthehemi si burra luft\u00ebtar\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Filmi \u201cGlory\u201d \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00ebri prej shum\u00eb filmave t\u00eb kinematografis\u00eb s\u00eb Luft\u00ebs Civile q\u00eb ka prekur k\u00ebt\u00eb tem\u00eb. N\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb a tjet\u00ebr, shum\u00eb prej filmave t\u00eb Hollywood-it, prej k\u00ebndesh t\u00eb ndryshme, rrahin tem\u00ebn e asaj epoke \u2013 \u201cThe Birth of a Nation\u201d (1915), kryeklasiku \u201cGone with the Wind\u201d (1939), \u201cThe Red Badge of Courage\u201d (1951), \u201cShenandoah\u201d (1965), \u201cGettysburg\u201d (1993), \u201cRide With the Devil\u201d (1998), \u201cGods and Generals\u201d (2003), \u201cCold Mountain\u201d (2003), \u201cLincoln\u201d (2012) dhe lista s\u2019ka fund. Por, \u201cGlory\u201d ngel nj\u00eb nga dramatizimet kult-klasik t\u00eb k\u00ebtij zhanri dhe t\u00eb k\u00ebsaj tematike. Nj\u00eb nga kritiket m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha amerikane t\u00eb filmit, Pauline Kael-i, do t\u00eb shkruante n\u00eb \u201cThe New Yorker\u201d se e ndjen barr\u00ebn q\u00eb ka pasur regjisori i k\u00ebtij filmi p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbushur nevojat emocionale q\u00eb sekuencat e ndryshme t\u00eb betejave t\u2019i sh\u00ebrbenin narracionit.<\/p>\n<p>Natyrisht, filmi \u201cGlory\u201d \u00ebsht\u00eb harruar me kalimin e koh\u00ebs, sikurse \u00ebsht\u00eb harruar edhe lavdia e ushtar\u00ebve afroamerikan\u00eb n\u00eb Luft\u00ebn Civile. Por, me problemin racor q\u00eb s\u2019ka pushuar s\u00eb qeni nj\u00eb problem akut i shoq\u00ebris\u00eb amerikane, ky film, sikurse vet\u00eb Lufta Civile, sh\u00ebrben si rikujtes\u00eb e asaj se nga ka ardhur kjo shoq\u00ebri dhe, p\u00ebr rrjedhoj\u00eb, si orientim se nga duhet t\u00eb shkoj\u00eb. Nj\u00eb orientim drejt sh\u00ebrimit t\u00eb nj\u00eb plage t\u00eb hapur si\u00e7 \u00ebsht\u00eb pabarazia racore. Vet\u00eb regjisori Edward Zwick do t\u00eb thoshte se krijoi filmin \u201cp\u00ebr t\u00eb ofruar modele pozitive dhe p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb \u00e7\u2019ishte e mundshme p\u00ebr t\u00eb kontribuar n\u00eb sh\u00ebrimin e komunitetit.\u201d Kur ky film pati premier\u00ebn n\u00eb Boston, drejtori i Muzeut t\u00eb Boston-it t\u00eb Historis\u00eb Afroamerikane do t\u00eb thoshte: \u201cshpresoj q\u00eb ky film do ta ndihmoj\u00eb procesin e sh\u00ebrimit!\u201d<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1. Lufta Civile Amerikane (1861-1865) mes Unionit (Shteteve t\u00eb Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs) dhe Konfederat\u00ebs s\u00eb Shteteve Amerikane \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga ngjarjet m\u00eb shenjuese \u2013 n\u00eb mos m\u00eb shenjuesja \u2013 n\u00eb historin\u00eb e Shteteve t\u00eb Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs. James McPherson-i, profesor\u00a0emeritus\u00a0i historis\u00eb n\u00eb Universitetin e Princeton-it, thoshte se nga kjo luft\u00eb u lind kombi modern amerikan. [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":411,"featured_media":2362,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[748,749,687,656],"ppma_author":[768],"class_list":["post-1571","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-cinema","tag-foreign-cinema","tag-foreign-policy","tag-usa"],"authors":[{"term_id":768,"user_id":411,"is_guest":0,"slug":"fitim-salihu","display_name":"Fitim Salihu","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Fitim-Salihu-e1701268592693.png","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Fitim-Salihu-e1701268592693.png"},"user_url":"","last_name":"Salihu","first_name":"Fitim","description":"Fitim Salihu \u00ebsht\u00eb politolog dhe merret kryesisht me studime kulturore e me studime t\u00eb Marr\u00ebdh\u00ebnieve Nd\u00ebrkomb\u00ebtare, me theks t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr Lindjen e Mesme, ShBA-n\u00eb dhe Amerik\u00ebn Latine. P\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb ka punuar si redaktor i kultur\u00ebs n\u00eb gazet\u00ebn \"Z\u00ebri\", shkruan si kolumnist p\u00ebr gazet\u00ebn kroate \"Bilten\" dhe punon si hulumtues shkencor p\u00ebr disa institute vendore e t\u00eb jashtme."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1571","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/411"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1571"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1571\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1572,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1571\/revisions\/1572"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2362"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1571"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1571"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1571"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=1571"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}