{"id":1598,"date":"2020-06-30T15:23:45","date_gmt":"2020-06-30T14:23:45","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=1598"},"modified":"2023-12-18T15:09:44","modified_gmt":"2023-12-18T14:09:44","slug":"gjuha-diplomatike-ne-kohen-e-twitter-it","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/analize\/gjuha-diplomatike-ne-kohen-e-twitter-it\/","title":{"rendered":"Gjuha Diplomatike n\u00eb Koh\u00ebn e Twitter-it"},"content":{"rendered":"<p>Th\u00ebnia popullore \u00e7ka ta b\u00ebn goja nuk ta b\u00ebn armiku, sot edhe mund t\u00eb p\u00ebrshtatet n\u00eb \u00e7ka ta b\u00ebn cic\u00ebrima nuk ta b\u00ebn as goja.<\/p>\n<p>Digjitizimi dhe avancimet teknologjike nuk kan\u00eb ndikuar vet\u00ebm n\u00eb m\u00ebnyrat e komunikimit ton\u00eb si individ\u00eb, por edhe t\u00eb organizatave n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, p\u00ebrfshir\u00eb shtetet. Tanim\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb norm\u00eb q\u00eb zyrtar\u00ebt t\u2019i shprehin mendimet e tyre (dhe\/apo Qeverive q\u00eb reprezentojn\u00eb) p\u00ebrmes mediave si Twitter, Facebook dhe Instagram. N\u00eb k\u00ebt\u00eb shkrim po fokusohem n\u00eb Twitter, i cili p\u00ebrdoret m\u00eb shpesh, por se efektet jan\u00eb t\u00eb nj\u00ebjta edhe n\u00eb mediumet e tjera. Twitter paraqet mund\u00ebsi t\u00eb mira, por edhe rreziqe n\u00ebse nuk menaxhohet si duhet. Mund\u00ebsit\u00eb e ndonj\u00eb komunikimi t\u00eb gabuesh\u00ebm strategjik jan\u00eb edhe m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha n\u00ebn rrethanat e l\u00ebkundjeve globale q\u00eb po p\u00ebrjetojm\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb ket\u00eb aspekt, Qeveris\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs i duhet plan n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb teknologjia t\u2019u sh\u00ebrbej interesave shtet\u00ebrore duke komunikuar efektivisht dhe n\u00eb p\u00ebrputhje me strategjin\u00eb e shtetit.<\/p>\n<p><strong>P\u00ebrfitimet nga Twitter<\/strong><\/p>\n<p>Me nj\u00eb mesazh, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb menj\u00ebhershme nj\u00eb udh\u00ebheq\u00ebs mund t\u00eb arrij\u00eb miliona lexues. Nuk ka m\u00ebnyr\u00eb m\u00eb t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt sot p\u00ebr t\u00eb komunikuar m\u00eb gjer\u00ebsisht. Obama ishte Presidenti i par\u00eb me rol global, i cili shfryt\u00ebzoi potencialin e Twitter-it. Prej at\u00ebher\u00eb, kemi par\u00eb adaptim t\u00eb Twitter-it nga t\u00eb gjitha shtetet p\u00ebrfshir\u00eb udh\u00ebheq\u00ebs q\u00eb censurojn\u00eb qytetar\u00ebt e vet, si Ayatollah Khomeini nga Irani i cili shpesh kritikon qasjen e Amerik\u00ebs dhe t\u00eb Izraelit por edhe paralajm\u00ebron e k\u00ebrc\u00ebnon udh\u00ebheq\u00ebsit e k\u00ebtyre shteteve p\u00ebrmes mesazheve n\u00eb Twitter.<\/p>\n<p>Kur jemi tek t\u00eb mirat e Twitter-diplomacis\u00eb, ja vlen t\u00eb analizojm\u00eb shembujt e p\u00ebrmendur m\u00eb lart n\u00eb komunikim me nj\u00ebri tjetrin. Qysh prej Revolucionit Islamik n\u00eb Iran n\u00eb vitin 1979 dhe kriz\u00ebs me marrjen peng t\u00eb personelit t\u00eb Ambasad\u00ebs Amerikane, marr\u00ebdh\u00ebniet mes dy shteteve jan\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsuar dhe nuk ka pasur nd\u00ebrlidhje direkte diplomatike.<\/p>\n<p>Si ur\u00eb lidh\u00ebse p\u00ebr komunikim mes dy shteteve, rolin zyrtar e ka luajtur Zvicra. Por edhe shtetet tjera sikur Omani, Franca e Japonia kan\u00eb kontribuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb komunikim. Por, n\u00eb vitin 2013 kur negociatat rreth programit nuklear t\u00eb Iranit kishin rifilluar, u v\u00ebrejt nj\u00eb ndryshim n\u00eb an\u00ebn e Iranit dhe ai ishte tentimi i udh\u00ebheq\u00ebsve t\u00eb shtetit p\u00ebr t\u00eb komunikuar me Amerikan\u00ebt n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb proaktive dhe me mesazhe inkurajuese. Shk\u00ebmbimi mes ish Ministrit t\u00eb Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme t\u00eb Iranit Javad Zarif dhe ish Sekretarit t\u00eb Shtetit Amerikan John Kerry n\u00eb Twitter, ishte nj\u00eb tentim i qart\u00eb nga t\u00eb dy pal\u00ebt p\u00ebr krijimin e besimit dhe mir\u00ebkuptimit n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb dy shtetet mund t\u00eb ndryshonin pik\u00ebpamjet armiq\u00ebsore ndaj tjetr\u00ebs dhe t\u00eb negocionin me m\u00eb pak pengesa.<\/p>\n<p>Natyrisht se Twitter nuk i z\u00ebvend\u00ebsonte negociatat e v\u00ebshtira rreth programit nuklear, por ai padyshim se ndikonte pozitivisht ngase tani haptas dhe drejtp\u00ebrdrejt me gjith\u00eb bot\u00ebn si audienc\u00eb, Zarif dhe Kerry kishin nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb t\u00eb re ku mund t\u00eb tejkalonin kanalet tradicionale dhe pa ndryshuar politikat nd\u00ebshkuese te shprehnin vullnet t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr bashk\u00ebpunim.<\/p>\n<p><strong>D\u00ebmet e Twitter-it<\/strong><\/p>\n<p>Pa p\u00ebrkujdesje t\u00eb duhur, dhe pa ndjekje t\u00eb planit t\u00eb komunikimit strategjik, zyrtaret rrezikojn\u00eb t\u00eb kthejn\u00eb k\u00ebt\u00eb hap\u00ebsir\u00eb n\u00eb incidente t\u00eb cilat vet\u00ebm p\u00ebrkeq\u00ebsojn\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet. Nj\u00eb zyrtar mund t\u00eb v\u00ebr\u00eb parath\u00ebnien se mendimet e shprehura aty jan\u00eb vet\u00ebm personale, por e gjitha varet nga rrethanat se si, \u00e7ka dhe kur \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb.<\/p>\n<p>Shk\u00ebmbimi mes Kanadas\u00eb dhe Arabis\u00eb Saudite n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shembull se si Twitter mund t\u00eb ndikoj\u00eb negativisht. N\u00eb vitin 2018 Ministrja e Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme te Kanadas\u00eb Chrystia Freeland, kishte cic\u00ebruar q\u00eb aktivist\u00ebt e burgosur n\u00eb Arabi Saudite t\u00eb liroheshin. Q\u00ebllimi i k\u00ebtij cic\u00ebrimi nuk ishte eskalimi i gjendjes, por Arabia Saudite reagoi duke d\u00ebmtuar marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb papritur, t\u00ebrheqjen e ambasadorit dhe deklarimin e ambasadorit kanadez persona non grata.<\/p>\n<p>Kur e analizojm\u00eb ket\u00eb incident, shihet se Kanadaja gjithnj\u00eb ka qen\u00eb kritike ndaj qasjes s\u00eb Arabis\u00eb Saudite n\u00eb trajtimin e t\u00eb drejtave t\u00eb njer\u00ebzve. Ndryshimi n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast dyshohet t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb kritika n\u00eb gjuh\u00ebn Arabe p\u00ebrmes Twitter-it, e cila mund t\u00eb ket\u00eb frik\u00ebsuar zyrtar\u00ebt p\u00ebr rolin e mundsh\u00ebm mbi qytetar\u00ebt e Arabis\u00eb Saudite (duke mos harruar efektin e internetit n\u00eb Pranver\u00ebn Arabe.)<\/p>\n<p><strong>Twitter n\u00eb Diplomacin\u00eb e Kosov\u00ebs<\/strong><\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb e leht\u00eb, n\u00ebse e shikon nga syt\u00eb e nj\u00eb t\u00eb jashtmi, t\u00eb v\u00ebresh se cic\u00ebrimat e k\u00ebshilltar\u00ebve politik\u00eb por edhe zyrtar\u00ebve t\u00eb lart\u00eb t\u00eb Kosov\u00ebs p\u00ebrshkruajn\u00eb gjendjen e politik\u00ebs s\u00eb jashtme t\u00eb vendit. Me nj\u00eb filtrim t\u00eb cic\u00ebrimave mund t\u00eb kuptosh n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb indirekte se a) nuk ka politik\u00eb t\u00eb jashtme t\u00eb unifikuar n\u00eb Kosov\u00eb, q\u00eb i bie se leht\u00eb mund t\u00eb thyhen q\u00ebndrimet e nj\u00eb Qeverie apo sektori shtet\u00ebror. P\u00ebr\u00e7arjet rreth tarifave e negociatave me Serbin\u00eb jan\u00eb nj\u00eb shembull i till\u00eb, dhe b) nuk ka politik\u00eb t\u00eb qart\u00eb sa i p\u00ebrket q\u00ebllimeve strategjike n\u00eb sken\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare q\u00eb lejon p\u00ebr zyrtar\u00ebt her\u00eb t\u00eb kritikojn\u00eb Kin\u00ebn, her\u00eb Rusin\u00eb apo BE-n\u00eb pa ndonj\u00eb paramendim se si nd\u00ebrlidhen t\u00eb gjitha n\u00eb komunikimin strategjik t\u00eb shtetit dhe pozicionimin nd\u00ebrkomb\u00ebtar.<\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 p\u00ebr\u00e7arjes s\u00eb dukshme nga nj\u00eb pjes\u00eb e zyrtar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs kund\u00ebr Bashkimit Evropian, apo edhe disave q\u00eb ndeshen me zyrtar\u00ebt amerikan\u00eb, ia vlen t\u00eb ceken edhe cic\u00ebrimat jo t\u00eb rralla q\u00eb kritikojn\u00eb p.sh. autoritarizmin rus apo zhvillimet n\u00eb Kin\u00eb.<\/p>\n<p>Nuk e besoj q\u00eb ka nevoj\u00eb p\u00ebr sqarim se sa e r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb politika pro SHBA dhe pro BE, si shtylla mbrojt\u00ebse t\u00eb ekzistenc\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs. Ajo t\u00eb pakt\u00ebn ishte e qart\u00eb derisa filluan l\u00ebkundjet n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet SHBA &#8211; dhe vendet ky\u00e7e t\u00eb BE-s\u00eb. Por, p\u00ebr Kosov\u00ebn edhe pse e zhytur n\u00eb k\u00ebt\u00eb betej\u00eb ndoshta edhe pa d\u00ebshir\u00ebn e saj, komunikimi duhet t\u00eb jet\u00eb konstant n\u00eb p\u00ebrkrahje t\u00eb dy entiteteve nd\u00ebrsa ndeshjet e interesave t\u00eb diskutohen p\u00ebrmes kanaleve tradicionale (jo duke ushqyer sentimente negative.)<\/p>\n<p>Nj\u00ebkoh\u00ebsisht, si princip Kosov\u00ebs i intereson t\u00eb ket\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb mira me t\u00eb gjitha vendet dhe p\u00ebrkeq\u00ebsimi t\u00eb jet\u00eb vet\u00ebm si rezultat i ndonj\u00eb rreziku q\u00eb nj\u00eb shtet paraqet ndaj saj (p.sh. k\u00ebrc\u00ebnimet nga Serbia.) Sa p\u00ebr ilustrim, Kosov\u00ebs i nevojitet t\u00eb jet\u00eb n\u00eb terma sa m\u00eb t\u00eb mir\u00eb me Kin\u00ebn, sepse nuk fitohet asgj\u00eb kur nj\u00eb shtet me pesh\u00eb jorelevante nd\u00ebrkomb\u00ebtare e kritikon Pekinin.\u00a0Qasje tjet\u00ebr, e duhur n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, \u00ebsht\u00eb dhe ajo e tentimit t\u00eb vazhduesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb deportuar n\u00eb qarqet diplomatike n\u00eb Kin\u00eb dhe p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb faktor relevant. Pyetja pra, duhet t\u00eb ishte se si mund t\u00eb p\u00ebrdoret Twitter p\u00ebr t\u00eb fituar p\u00ebrkrahje kineze n\u00eb \u00e7\u00ebshtjen e Pavar\u00ebsis\u00eb apo t\u00eb ekonomis\u00eb, e jo si t\u00eb kritikohet vet\u00ebm pse ajo nuk e njeh shtet\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa me shtetet sikur Rusia p. sh. edhe k\u00ebrkohet pozicionim m\u00eb i ashp\u00ebr duke ditur fushatat e saj proserbe, por edhe me t\u00eb duhen zgjidhur betejat dhe nd\u00ebrlidhur komunikimi, me q\u00ebllimet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebrtej ngjarjeve ditore t\u00eb cilat vet\u00ebm sa mund t\u00eb shkaktojn\u00eb skandale dhe nuk kan\u00eb ndonj\u00eb vler\u00eb t\u00eb shtuar.<\/p>\n<p>Nga ky k\u00ebndv\u00ebshtrim, shihet se cic\u00ebrimat mund t\u00eb ken\u00eb ndikim t\u00eb madh pozitiv ose negativ, var\u00ebsisht se si p\u00ebrdor\u00ebn, nd\u00ebrsa Qeveris\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs i duhet plan n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb teknologjia t\u2019u sh\u00ebrbej\u00eb interesave shtet\u00ebrore duke komunikuar efektivisht dhe n\u00eb p\u00ebrputhje me strategjin\u00eb e shtetit.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Th\u00ebnia popullore \u00e7ka ta b\u00ebn goja nuk ta b\u00ebn armiku, sot edhe mund t\u00eb p\u00ebrshtatet n\u00eb \u00e7ka ta b\u00ebn cic\u00ebrima nuk ta b\u00ebn as goja. Digjitizimi dhe avancimet teknologjike nuk kan\u00eb ndikuar vet\u00ebm n\u00eb m\u00ebnyrat e komunikimit ton\u00eb si individ\u00eb, por edhe t\u00eb organizatave n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, p\u00ebrfshir\u00eb shtetet. Tanim\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb norm\u00eb q\u00eb zyrtar\u00ebt t\u2019i [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":412,"featured_media":1599,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[784,783,782],"ppma_author":[769],"class_list":["post-1598","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-freedom-of-speech","tag-social-media","tag-twitter"],"authors":[{"term_id":769,"user_id":412,"is_guest":0,"slug":"ard-morina","display_name":"Ard Morina","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/1674848345608.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/1674848345608.jpg"},"user_url":"","last_name":"Morina","first_name":"Ard","description":"Ard Morina \u00ebsht\u00eb magjist\u00ebr n\u00eb Marr\u00ebdh\u00ebnje Nd\u00ebrkomb\u00ebtare nga New School University, New York. Analist i tregtis\u00eb, siguris\u00eb dhe zhvillimit nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb decade."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1598","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/412"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1598"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1598\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1600,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1598\/revisions\/1600"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1599"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1598"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1598"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1598"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=1598"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}