{"id":1601,"date":"2020-06-30T15:25:31","date_gmt":"2020-06-30T14:25:31","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=1601"},"modified":"2023-12-18T15:09:49","modified_gmt":"2023-12-18T14:09:49","slug":"projekti-dhe-praktika-2-apo-kur-e-verteta-edhe-vret","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/analize\/projekti-dhe-praktika-2-apo-kur-e-verteta-edhe-vret\/","title":{"rendered":"Projekti dhe praktika (2) \u2026apo kur e v\u00ebrteta edhe vret"},"content":{"rendered":"<p>Secili nga ne ka raste kur kemi qen\u00eb k\u00ebmb\u00ebngul\u00ebs n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn ton\u00eb edhe kur nuk kemi pasur argumente t\u00eb mjaftuara rreth saj. Mbase rrall\u00ebher\u00eb edhe jemi zmbraps\u00eb, ose jemi zmbraps\u00eb vet\u00ebm at\u00ebher\u00eb kur na jan\u00eb p\u00ebrplasur faktet p\u00ebr fytyre. Mir\u00ebpo, jo p\u00ebr \u00e7do t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb e besojm\u00eb ka edhe fakte p\u00ebr t\u00eb, prandaj, k\u00ebtu edhe nis e mjegullohet pamja. Po ashtu, jo secili ka aft\u00ebsin\u00eb, kurajon, guximin p\u00ebr t\u2019i k\u00ebrkuar faktet p\u00ebr at\u00eb q\u00eb beson se \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb, sikur q\u00eb ka edhe t\u00eb atill\u00eb q\u00eb sado fakte q\u00eb i ofron se e ka gabim, nuk ndrron q\u00ebndrim n\u00eb besimin mbi t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn e tij. Sado q\u00eb ka fakte t\u00eb mjaftueshme se Toka nuk \u00ebsht\u00eb e rrafsh\u00ebt, ka t\u00eb atill\u00eb q\u00eb e besojn\u00eb se ajo \u00ebsht\u00eb e till\u00eb, ose t\u00eb qen\u00ebt t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb barabart\u00eb p\u00ebrve\u00e7 q\u00eb \u00ebsht\u00eb e pamundur, nj\u00eb gj\u00eb e till\u00eb d\u00ebrgon edhe n\u00eb dhun\u00eb. Gjithashtu, ka edhe nga ata, p\u00ebr problemet sh\u00ebndet\u00ebsore t\u00eb t\u00eb cil\u00ebve ka dh\u00ebn\u00eb zgjidhje shkenca e mjek\u00ebsis\u00eb, mir\u00ebpo ata prap\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb sh\u00ebrim te ndonj\u00eb fallxhor, sikurse t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb besojn\u00eb q\u00eb Neil Armstrong nuk ka shkuar n\u00eb H\u00ebn\u00eb, por q\u00eb thjesht \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mashtrim Hollywood-ian. Ose ka edhe nga ata q\u00eb nj\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb shekullit XIX e besojn\u00eb edhe sot n\u00eb shekullin XXI, pavar\u00ebsisht se rrethanat kan\u00eb ndryshuar dhe nj\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb e till\u00eb nuk ekziston m\u00eb, \u00ebsht\u00eb shuar.<\/p>\n<p><strong>&#8211;<\/strong>\u00a0Ankthi i ekzistenc\u00ebs e ka shtyr\u00eb njeriun q\u00eb t\u2019i jap\u00eb nj\u00eb kuptim asaj q\u00eb e rrethon. Ka krijuar idhujtari t\u00eb ndryshme vet\u00ebm e vet\u00ebm q\u00eb frik\u00ebn n\u00eb munges\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjigjjeve ta zbus\u00eb sadopak. Si\u00e7 e dim\u00eb tanim\u00eb, pothuajse, t\u00eb gjitha k\u00ebto forma t\u00eb besimit gradualisht vijn\u00eb dhe koncentrohen n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb ku ka vet\u00ebm nj\u00eb Zot dhe ku e v\u00ebrteta e tij \u00ebsht\u00eb e shp\u00ebrndar\u00eb n\u00ebp\u00ebrmes librave t\u00eb shenjt\u00eb. K\u00ebtu z\u00eb fill religjioni q\u00eb p\u00ebr referenc\u00eb ka nj\u00eb Zot, i cili \u00ebsht\u00eb autoriteti i vet\u00ebm i krijimit t\u00eb gjith\u00e7kaje. Besimtari tani ka nj\u00eb adres\u00eb t\u00eb cil\u00ebs me shekuj i beson verb\u00ebrisht. Nj\u00eb Zot q\u00eb u nxor nga librat e shenjt\u00eb sot sundon bot\u00ebn dhe kjo \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrteta e fundme p\u00ebr besimtarin. Mir\u00ebpo, sikur t\u00eb ishte deri n\u00eb k\u00ebt\u00eb stad kjo marr\u00ebdh\u00ebnie Zot, fe dhe besimtar, nuk do t\u00eb p\u00ebrb\u00ebnte problem. N\u00eb fakt, brenda k\u00ebtij narracioni t\u00eb mistersh\u00ebm ekziston nevoja e besimtarit p\u00ebr dominim, sepse, mos t\u00eb harrojm\u00eb q\u00eb tri religjionet e m\u00ebdha monoteiste kan\u00eb mision universalizues, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb, secila nga k\u00ebto fe t\u00eb b\u00ebhet globale dhe absolute. Pra, duke qen\u00eb k\u00ebshtu kemi p\u00ebrplasjet e m\u00ebdha n\u00eb mes tyre p\u00ebrgjat\u00eb historis\u00eb dhe, po ashtu, duke pas k\u00ebt\u00eb nerv universalizues, k\u00ebto religjione nuk kan\u00eb q\u00ebndruar vet\u00ebm brenda arealit t\u00eb tyre religjioz, por jan\u00eb b\u00ebr\u00eb edhe shprehje, e her\u00ebher\u00eb edhe alternativ\u00eb socio-politike. Q\u00eb rendi social dhe rendi politik t\u00eb rregullohen me manual religjjioz, edhe sot e k\u00ebsaj dite besohet dhe luftohet p\u00ebr k\u00ebt\u00eb. N\u00eb fakt kjo tendenc\u00eb e religjionit p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb politik\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e hershme, nis\u00eb me Sh\u00ebn Palin dhe mb\u00ebrrin deri n\u00eb dit\u00ebt e sotshme. Kur religjioni b\u00ebn politik\u00eb, kur besimtari hedh zarin e kumarit politik n\u00eb em\u00ebr t\u00eb Zotit shpata e drejt\u00ebsis\u00eb hyjnore p\u00ebrshkon trupa t\u00eb pafajsh\u00ebm. Me Zotin n\u00eb ball\u00eb, besimtari vendos, sepse \u00ebsht\u00eb i bindur se ka vet\u00ebm nj\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb dhe ajo \u00ebsht\u00eb n\u00eb an\u00ebn e tij; ai fillon q\u00eb sipas ligjeve hyjnore q\u00eb dalin nga librat e shenjt\u00eb ta drejtoj\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb, politik\u00ebn dhe shtetin, sepse tanim\u00eb si\u00e7 thekson Karl Jaspers-i: \u201cAsnj\u00eb lloj mendimi nuk mund t\u2019i afrohet realitetit q\u00eb e p\u00ebrjeton besimtari n\u00eb pranin\u00eb e trup\u00ebzuar t\u00eb Zotit\u201d. Dhe n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb k\u00ebsaj\u00a0<em>gjith\u00ebpranie<\/em>, ai q\u00eb i del p\u00ebrball\u00eb k\u00ebsaj t\u00eb v\u00ebrtete \u00ebsht\u00eb i d\u00ebnuar nga Zoti nga kjo bot\u00eb dhe n\u00eb amshim e pret\u00a0<em>zjarri hyjnor,<\/em>\u00a0e k\u00ebshtu arrihet triumfi i t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs s\u00eb p\u00ebrbotshme n\u00eb\u00a0<em>mendjen e rob\u00ebruar<\/em>\u00a0t\u00eb besimtarit.<\/p>\n<p><strong>&#8211;<\/strong>\u00a0Lufta m\u00eb e madhe n\u00eb politik\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb q\u00eb nj\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb kaq t\u00eb pakuptueshme dhe, si rrjedhim, edhe kaq t\u00eb pap\u00ebrthekueshme, ta p\u00ebrvet\u00ebsojn\u00eb ideologji t\u00eb ndryshme. Cila \u00ebsht\u00eb ajo e v\u00ebret\u00eb q\u00eb do ta z\u00ebvend\u00ebsoj\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn hyjnore, q\u00eb t\u00eb mos presim t\u00eb vdesim q\u00eb t\u2019i g\u00ebzohemi parajs\u00ebs, por at\u00eb ta sjellim k\u00ebtu mes nesh? K\u00ebshtu, ideologji t\u00eb ndryshme politike librat e shenjt\u00eb religjioz i z\u00ebvend\u00ebsuan me manifeste politike, Zotin me ideologun dhe si rrjedhim besimtari i k\u00ebtyre ideologjive tanim\u00eb nuk e b\u00ebnte jet\u00ebn n\u00eb tok\u00eb si p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb shkuar n\u00eb parajs\u00eb, sepse parajsa ishte\u00a0<em>premtuar n\u00eb tok\u00eb<\/em>. Ideologji t\u00eb ndryshme si fashizmi, nazizmi, nacionalizmi, komunizmi etj., t\u00eb v\u00ebrtetat e tyre i proklamonin si t\u00eb pakund\u00ebrshtueshme p\u00ebrmes dhun\u00ebs. Duke qen\u00eb njeriu i etur p\u00ebr t\u00eb zgjidhur enigm\u00ebn e ekzistenc\u00ebs s\u00eb tij, intrigohet nga k\u00ebto forma ideologjike dhe n\u00eb fund b\u00ebhet ushtar i tyre. Derisa n\u00eb religjion e v\u00ebrteta \u00ebsht\u00eb n\u00ebn flamurin e t\u00eb p\u00ebrtejmes, tani p\u00ebr k\u00ebto ideologji e v\u00ebrteta \u00ebsht\u00eb n\u00ebn flamurin e t\u00eb drejt\u00ebs historike. Duke k\u00ebrkuar\u00a0<em>fundin e historis\u00eb<\/em>, njer\u00ebzit p\u00ebrjetojn\u00eb fundin e tyre. Njer\u00ebzit vrasin nj\u00ebri-tjetrin duke mbrojtur t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn e tyre. Bota ndahet sikur cop\u00ebzat e nj\u00eb pasqyreje duke luftuar secili q\u00eb ta mbroj\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn e vet. Nga k\u00ebto ideologji jan\u00eb krijuar shum\u00eb ushtar\u00eb, e kan\u00eb mbetur shum\u00eb pak njer\u00ebz. Gjith\u00e7ka peshohet me argumentin e fuqis\u00eb, e jo me fuqin\u00eb e argumentit. Pra, vet\u00ebm brenda idealit t\u00eb tyre, t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs absolute ky besimtar ideologjish realizohet, jasht\u00eb k\u00ebtij areali, n\u00eb rastin m\u00eb t\u00eb mir\u00eb konsiderohet\u00a0<em>nj\u00eb send q\u00eb flet<\/em>. P\u00ebrderisa,\u00a0<em>e v\u00ebrteta historike bart mbi shpin\u00eb reliktet e parajs\u00ebs<\/em>, ferri do t\u00eb jet\u00eb i garantuar. Gjithashtu, derisa njer\u00ebzit do t\u00eb ken\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr ideologji q\u00eb t\u00eb na d\u00ebrgojn\u00eb drejt\u00a0<em>tok\u00ebs s\u00eb premtuar<\/em>, vdekjet tona do t\u00eb jen\u00eb vet\u00ebm numra. Ideolog\u00ebt ofrojn\u00eb zgjidhje t\u00eb shpejta p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje t\u00eb nd\u00ebrlikuara, si\u00e7 vijn\u00eb nga bota socio-politike, pra, ata pretendojn\u00eb se problemet q\u00eb i ka bota i\u00a0<em>rregullojn\u00eb m\u00eb nj\u00eb ka\u00e7avid\u00eb<\/em>, jan\u00eb fundi i t\u00eb v\u00ebrtetave t\u00eb tyre. Lenini proklamonte t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn marksiste t\u00eb\u00a0<em>materializmit dialektik<\/em>\u00a0dhe e v\u00ebrteta e tij qe Stalini, i cili proletarin e shnd\u00ebrroi n\u00eb nj\u00eb zvarranik. N\u00eb em\u00ebr t\u00eb krijimit t\u00eb pun\u00ebtorit ideal, fashizmi i Musolinit krijoi skulptur\u00ebn reale t\u00eb\u00a0<em>mjerimit njer\u00ebzor<\/em>, nd\u00ebrsa n\u00eb em\u00ebr t\u00eb krijimit t\u00eb nj\u00eb race t\u00eb past\u00ebr, Hitleri krijoi laborator\u00eb shfaros\u00ebs. T\u00eb gjitha k\u00ebto u b\u00ebn\u00eb n\u00eb em\u00ebr t\u00eb t\u00eb v\u00ebrtetave absolute dhe premtimit t\u00eb nj\u00eb nd\u00ebrtimi t\u00eb parajs\u00ebs n\u00eb tok\u00eb, por q\u00eb, n\u00eb fakt, lulet q\u00eb mbinin n\u00eb at\u00eb parajs\u00eb\u00a0<em>lironin arom\u00eb njeriu t\u00eb shkrumbuar<\/em>.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb ku njer\u00ebzit ngarendin sikur\u00a0<em>kuaj t\u00eb murr\u00ebtyer<\/em>\u00a0n\u00eb grupe-grupe p\u00ebr t\u00eb zbuluar t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn absolute, t\u00eb vetmuar gjith\u00ebher\u00eb kan\u00eb q\u00ebn\u00eb\u00a0<em>skeptik\u00ebt<\/em>. Ata jan\u00eb t\u00eb vet\u00ebp\u00ebrjashtuarit e shoq\u00ebris\u00eb. Ata jan\u00eb ishujt individual\u00eb q\u00eb jetojn\u00eb n\u00ebn mbret\u00ebrin\u00eb e s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs. Si nga religjioni, ashtu edhe nga \u00e7far\u00ebdo ideologjie politike, jan\u00eb specia m\u00eb e urryer. Ishte Pirroni n\u00eb antik\u00eb ai i ciili i vendosi bazat e nj\u00eb dyshimi radikal. P\u00ebrderisa t\u00eb gjith\u00eb mund t\u00eb konstatojm\u00eb se\u00a0<em>mjalta \u00ebsht\u00eb e \u00ebmb\u00ebl<\/em>, Pirroni thot\u00eb se\u00a0<em>tash n\u00eb k\u00ebt\u00eb moment mjalta m\u00eb vjen e \u00ebmb\u00ebl<\/em>. Pra, jan\u00eb \u00e7astet e caktuara kur di\u00e7ka na duket e v\u00ebrtet\u00eb, e q\u00eb n\u00eb nj\u00eb rast tjet\u00ebr nuk do t\u00eb na dukej e till\u00eb. \u00cbsht\u00eb th\u00ebn\u00eb vazhdimish se \u00ebsht\u00eb gj\u00eb shum\u00eb e leht\u00eb q\u00eb njeriu t\u00eb zgjedh\u00eb t\u00eb jetoj\u00eb me t\u00eb v\u00ebrteta t\u00eb gatshme q\u00eb na i ofron feja, ideologjia, mir\u00ebpo, t\u00eb jetosh me r\u00ebndes\u00ebn e dyshimit \u00ebsht\u00eb sizifiane. T\u00eb v\u00ebsh n\u00eb dyshim Zotin, t\u00eb mir\u00ebn e tij, t\u00eb dyshosh t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn historike, t\u00eb mir\u00ebn q\u00eb sjell ajo, kjo t\u00eb garanton p\u00ebrbuzje. Edhe n\u00eb librat e shenjt\u00eb d\u00ebnimi m\u00eb i madh \u00ebsht\u00eb i rezervuar jo p\u00eb rata q\u00eb e mohojn\u00eb Zotin dhe t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn e tij, por p\u00ebr ata q\u00eb skepsa e tyre thot\u00eb\u00a0<em>nuk e di<\/em>. Nj\u00ebjt\u00eb ishte edhe me ata q\u00eb jetonin, ta z\u00ebm\u00eb, n\u00ebn komuniz\u00ebm. Ata q\u00eb mohonin k\u00ebt\u00eb sistem ideal, n\u00eb rastin m\u00eb t\u00eb mir\u00eb burgoseshin, kurse skeptik\u00ebt q\u00eb e vinin n\u00eb dyshim idealin e past\u00ebr t\u00eb sistemit p\u00ebrjetoheshin si armiqt\u00eb e fundamentit t\u00eb tyre. Pra, skeptiku \u00ebsht\u00eb ankthi i k\u00ebtyre ideologjive, hija q\u00eb i ndjek p\u00ebrher\u00eb nga pas. Kur ideologjit\u00eb p\u00ebrballen me skeptikun, urrejtja p\u00ebr t\u00eb \u00ebsht\u00eb si\u00a0<em>kanibali q\u00eb e urren veten kur e shikon n\u00eb pasqyr\u00eb<\/em>. Prandaj, dyshimi bot\u00ebn e b\u00ebn m\u00eb t\u00eb qet\u00eb, sepse njeriun e b\u00ebn m\u00eb t\u00eb but\u00eb. T\u00eb dyshosh do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb argumentosh, kurse t\u00eb besosh do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb vras\u00ebsh, sepse m\u00eb nuk je n\u00eb bot\u00ebn e argumenteve, por n\u00eb mbret\u00ebrin\u00eb e s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs. T\u00eb besosh duhet bindje, kurse t\u00eb dyshosh duhet guxim. E v\u00ebrteta na b\u00ebn diktator, nd\u00ebrsa dyshimi na b\u00ebn m\u00eb njer\u00ebz<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Secili nga ne ka raste kur kemi qen\u00eb k\u00ebmb\u00ebngul\u00ebs n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn ton\u00eb edhe kur nuk kemi pasur argumente t\u00eb mjaftuara rreth saj. Mbase rrall\u00ebher\u00eb edhe jemi zmbraps\u00eb, ose jemi zmbraps\u00eb vet\u00ebm at\u00ebher\u00eb kur na jan\u00eb p\u00ebrplasur faktet p\u00ebr fytyre. Mir\u00ebpo, jo p\u00ebr \u00e7do t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb e besojm\u00eb ka edhe fakte p\u00ebr t\u00eb, prandaj, [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":266,"featured_media":1602,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[780,709,695],"ppma_author":[733],"class_list":["post-1601","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-existentialism","tag-ideology","tag-philosophy"],"authors":[{"term_id":733,"user_id":266,"is_guest":0,"slug":"dritan-dragusha","display_name":"Dritan Dragusha","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/dritan.webp","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/dritan.webp"},"user_url":"","last_name":"Dragusha","first_name":"Dritan","description":"Dritan Dragusha \u00ebsht\u00eb i diplomuar n\u00eb filozofi, n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs. Dritani \u00ebsht\u00eb i fokusuar n\u00eb teori t\u00eb kultur\u00ebs dhe gjithashtu n\u00eb let\u00ebrsi, kinema dhe muzik\u00eb. Po ashtu, merret edhe me gazetari. \u00cbsht\u00eb kolumnist i rregullt n\u00eb platform\u00ebn online \"sbunker.net\". Ka qen\u00eb edhe m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebs i filozofis\u00eb dhe etik\u00ebs n\u00eb \"The British School Kosova\". Bashkautor n\u00eb projektin kulturor televiziv \"Filozofema\", n\u00eb Radio Televizionin e Kosov\u00ebs. Aktualisht Dritani \u00ebsht\u00eb autor dhe moderator i emisionit \"Prizma\", n\u00eb televizionin T7."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1601","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/266"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1601"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1601\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1603,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1601\/revisions\/1603"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1602"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1601"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1601"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1601"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=1601"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}