{"id":2112,"date":"2023-01-28T15:28:45","date_gmt":"2023-01-28T14:28:45","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=2112"},"modified":"2023-12-11T15:35:36","modified_gmt":"2023-12-11T14:35:36","slug":"turpi-me-i-madh-ne-historine-e-okb-se","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/kritike\/turpi-me-i-madh-ne-historine-e-okb-se\/","title":{"rendered":"Turpi m\u00eb i madh n\u00eb historin\u00eb e OKB-s\u00eb"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: 15px;\">photo: BIRN<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: 15px;\"><em>Enver Robelli, &#8220;Ratko Mladi\u0107 dhe banaliteti i t\u00eb keqes \u2013 nj\u00eb kronik\u00eb mbi luft\u00ebn e Bosnj\u00ebs dhe karrier\u00ebn e nj\u00eb krimineli&#8221;,\u00a0<\/em><em>Koha, Prishtin\u00eb, 2022.\u00a0<\/em><\/span><\/p>\n<p>Me arrestimin e dy lider\u00ebve t\u00eb s\u00ebrb\u00ebve t\u00eb Bosnje e Hercegovin\u00ebs Radovan Karad\u017ei\u0107-it m\u00eb 2008 dhe t\u00eb Ratko Mladi\u0107-it m\u00eb 2011, S\u00ebrbia n\u00ebn Presidentin Boris Tadi\u0107 sikur b\u00ebri nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr ta mbyllur nj\u00eb kapitull t\u00eb err\u00ebt t\u00eb historis\u00eb s\u00eb saj m\u00eb t\u00eb re, t\u00eb pakt\u00ebn sa u takon krimeve kund\u00ebr civil\u00ebve boshnjak\u00eb. Nd\u00ebrmarrja p\u00ebr ta m\u00ebnjanuar nj\u00ebr\u00ebn prej\u00a0pengesave n\u00eb rrug\u00ebn drejt integrimeve europiane\u00a0nuk qe e leht\u00eb, ngaq\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e mir\u00eb e shoq\u00ebris\u00eb s\u00ebrbe e shihte Tadi\u0107-in si \u2018tradhtar t\u00eb kombit s\u00ebrb\u2019, \u2018sh\u00ebrb\u00ebtor t\u00eb Per\u00ebndimit\u2019 e \u2018dor\u00ebzues t\u00eb heronjve s\u00ebrb\u00eb n\u00eb Hag\u00eb\u2019. P\u00ebr fat t\u00eb keq, kjo p\u00ebrpjekje e tij p\u00ebr t\u2019ia shlyer k\u00ebt\u00eb njoll\u00eb S\u00ebrbis\u00eb, u shkat\u00ebrrua t\u00ebr\u00ebsisht nga pasardh\u00ebsi i tij Aleksandar Vu\u010di\u0107, nacionalist virulent dhe aktualisht President i S\u00ebrbis\u00eb, i cili e lart\u00ebsoi figur\u00ebn e Ratko Mladi\u0107-it.<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb kriminel s\u00ebrb tashm\u00eb e kemi nj\u00eb biografi, ndon\u00ebse p\u00ebr momentin vet\u00ebm n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe. Autori i biografis\u00eb s\u00eb Mladi\u0107-it \u00ebsht\u00eb gazetari Enver Robelli. Libri p\u00ebrb\u00ebhet nga 42 pjes\u00eb t\u00eb shkurtra, nj\u00eb pjes\u00eb e mir\u00eb e t\u00eb cilave mund t\u00eb themi se do t\u00eb funksiononin edhe si artikuj m\u00eb vete.<\/p>\n<p>N\u00eb pjes\u00ebt e para t\u00eb biografis\u00eb prezentohet kryesisht arrestimi i Mladi\u0107-it, p\u00ebr t\u00eb vazhduar me krimin e tij m\u00eb monstruoz, t\u00eb njohur nd\u00ebrkomb\u00ebtarisht si gjenocidi n\u00eb Srebrenic\u00eb, me \u00e7\u2019rast forcat s\u00ebrbe n\u00eb korrikun e vitit 1995 masakruan rreth 8 mij\u00eb boshnjak\u00eb mysliman\u00eb civil\u00eb t\u00eb paarmatosur. Ky krim, si\u00e7 thoshte at\u00ebher\u00eb Sekretari i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i OKB-s\u00eb, Kofi Annan, paraqet \u201cturpin m\u00eb t\u00eb madh n\u00eb historin\u00eb e OKB-s\u00eb\u201d, sepse\u00a0K\u00ebshilli i Sigurimit i OKB-s\u00eb qysh m\u00eb 1993 e kishte shpallur Srebrenic\u00ebn zon\u00eb t\u00eb mbrojtur.<\/p>\n<p>Vend t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr z\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsia e bashk\u00ebsis\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr k\u00ebt\u00eb krim. Autori k\u00ebtu na ofron shum\u00eb t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr veprimet, p\u00ebrkat\u00ebsisht mosveprimet e p\u00ebrgjegj\u00ebsve kryesor\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb p\u00ebr ta parandaluar gjenocidin n\u00eb Srebrenic\u00eb, konkretisht p\u00ebr t\u00eb d\u00ebrguarin special t\u00eb OKB-s\u00eb Jasushi Akashi, komanduesit e trupave t\u00eb OKB-s\u00eb n\u00ebp\u00ebr Bosnj\u00eb e Hercegovin\u00eb Philippe Morillon e Bernard Janvier, pastaj komandantin e helmetkalt\u00ebrve t\u00eb OKB-s\u00eb Thom Karremans, e me radh\u00eb. Autori k\u00ebtu na ofron t\u00eb dh\u00ebna trondit\u00ebse, si bie fjala fragmente nga d\u00ebshmia e komandantit Karremans n\u00eb Tribunalin e Hag\u00ebs, kur e pranon se gjat\u00eb negociatave me pal\u00ebn s\u00ebrbe m\u00eb shum\u00eb kishte menduar si t\u2019i\u00a0mbronte dhe nxirrte ushtar\u00ebt holandez\u00eb me automjetet e tyre nga Srebrenica, sesa ta mbronte popullsin\u00eb boshnjake t\u00eb kanosur nga forcat s\u00ebrbe.<\/p>\n<p>Robelli v\u00eb n\u00eb pah p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e afro 400 trupave holandeze, q\u00eb n\u00eb em\u00ebr t\u00eb OKB-s\u00eb duhej ta mbronin popullsin\u00eb civile, madje na ofron informata rr\u00ebnqeth\u00ebse se si trupat holandeze n\u00eb ikje i kishin l\u00ebn\u00eb banor\u00ebt e Srebrenic\u00ebs n\u00eb duart e Ratko Mladi\u0107-it, si ishin pritur n\u00eb Zagreb nga Princi i Kuror\u00ebs Willem Alexander, i cili u kishte th\u00ebn\u00eb: \u201cedhe n\u00eb em\u00ebr t\u00eb n\u00ebn\u00ebs sime dua t\u2019ju shpreh admirimin p\u00ebr at\u00eb q\u00eb keni b\u00ebr\u00eb n\u00eb Srebrenic\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Mir\u00ebpo, autori sjell edhe t\u00eb dh\u00ebna se si Qeveria e Holand\u00ebs e ka trajtuar p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e vet p\u00ebr gjenocidin n\u00eb Srebrenic\u00eb: M\u00eb 2002, shtat\u00eb vjet pas masakr\u00ebs, pasi e kishte shqyrtuar nj\u00eb raport prej shtat\u00eb mij\u00eb faqesh, t\u00eb shkruar me k\u00ebrkes\u00eb t\u00eb Qeveris\u00eb nga Instituti Holandez p\u00ebr Dokumentimin e Luft\u00ebs (NIOD) e t\u00eb mbushur me akuza t\u00eb r\u00ebnda kund\u00ebr udh\u00ebheqjes ushtarake dhe politike t\u00eb Holand\u00ebs, Qeveria socialdemokratit Wim Kok, kishte dh\u00ebn\u00eb dor\u00ebheqje p\u00ebr shkak t\u00eb gabimeve m\u00eb 1995.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr Robelli ofron p\u00ebrshkrime e t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb vlefshme edhe p\u00ebr vende, personalitete t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme politike, ushtarake e intelektuale, si dhe ngjarje q\u00eb lidhen drejtp\u00ebrdrejt ose t\u00ebrthorazi me kryepersonazhin e librit Ratko Mladi\u0107. P\u00ebr shembull, t\u00eb dh\u00ebna politike, ekonomike e kulturore n\u00ebp\u00ebr periudha t\u00eb ndryshme historike p\u00ebr fshatin Lazarevo, ku u arrestua Mladi\u0107-i, p\u00ebr qytetin m\u00eb t\u00eb af\u00ebrm t\u00eb k\u00ebtij fshati Zrenjaninin, pastaj p\u00ebr vet\u00eb qytez\u00ebn e Srebrenic\u00ebs. Autori sjell t\u00eb dh\u00ebna edhe p\u00ebr jet\u00ebn e p\u00ebrditshme t\u00eb k\u00ebtyre vendeve, e edhe p\u00ebr jet\u00ebn\u00a0e p\u00ebrbashk\u00ebt mes pjes\u00ebtar\u00ebve t\u00eb komuniteteve t\u00eb ndryshme etnike e fetare.<\/p>\n<p>Mjaft me r\u00ebnd\u00ebsi jan\u00eb edhe informatat e ofruara\u00a0p\u00ebr individ\u00eb t\u00eb lidhur drejtp\u00ebrdrejt me Mladi\u0107-in, si avokatin e tij Milo\u0161 \u0160ali\u0107 nga Peja, pastaj kund\u00ebrshtarin e tij Naser Ori\u0107-in, komandant i forcave boshnjake n\u00eb Srebrenic\u00eb , i cili, si\u00e7 na tregon Robelli, m\u00eb par\u00eb kishte punuar n\u00eb Ministrin\u00eb e Brendshme t\u00eb S\u00ebrbis\u00eb, kishte sh\u00ebrbyer edhe n\u00eb Kosov\u00eb, e madje kishte qen\u00eb edhe n\u00eb ekipin e truprojave t\u00eb Milo\u0161evi\u0107-it.<\/p>\n<p>Prezentimi i veprimtaris\u00eb s\u00eb Ori\u0107-it \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr element\u00ebt q\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr e b\u00ebn neutral e objektiv, ngaq\u00eb\u00a0p\u00ebrmenden edhe shkeljet e rregullave t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs humanitare nd\u00ebrkomb\u00ebtare nga pala boshnjake, si dhe lidhjet e politikan\u00ebve boshnjak\u00eb me grupe kriminale.\u00a0N\u00eb lib\u00ebr figurojn\u00eb edhe t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr krimet e luft\u00ebs t\u00eb kryera nga disa\u00a0oficer\u00eb kroat\u00eb,\u00a0kryesisht kund\u00ebr s\u00ebrb\u00ebve t\u00eb pambrojtur, shumica pleq e plaka.\u00a0K\u00ebtu potencohen edhe p\u00ebrpjekjet e autoriteteve s\u00ebrbe p\u00ebr t\u00eb reflektuar mbi krimet kryera kund\u00ebr boshnjak\u00ebve, sidomos n\u00eb Srebrenic\u00eb, si\u00e7 jan\u00eb: Rezoluta e Kuvendit t\u00eb S\u00ebrbis\u00eb, q\u00eb ndon\u00ebse nuk e p\u00ebrmend nocionin\u00a0<strong>gjenocid<\/strong>, d\u00ebnon krimin masiv n\u00eb Srebrenic\u00eb n\u00eb kuptim t\u00eb vendimit t\u00eb Gjykat\u00ebs Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb, pastaj prania e Presidentit Tadi\u0107 n\u00eb Srebrenic\u00eb, e me radh\u00eb. K\u00ebta jan\u00eb disa hapa t\u00eb vegj\u00ebl p\u00ebrpara, t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb rr\u00ebnuar t\u00ebr\u00ebsisht me ardhjen n\u00eb pushtet t\u00eb Vu\u010di\u0107-it.<\/p>\n<p>Duhet th\u00ebn\u00eb se p\u00ebr hartimin e k\u00ebtij libri autori ka shteruar lakmuesh\u00ebm shtypin rajonal (s\u00ebrb, boshnjak e kroat), pastaj at\u00eb gjerman, zvicerian e austriak, por edhe at\u00eb britanik e amerikan. Po ashtu, ai ka p\u00ebrdorur dokumente me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, si aktakuzat e Tribunalit t\u00eb Hag\u00ebs, jo vet\u00ebm kund\u00ebr\u00a0<em>Karad\u017ei\u0107-it e Mladi\u0107-it<\/em>, por edhe t\u00eb akuzuarve t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb gjenocidin e Srebrenic\u00ebs, e edhe n\u00eb krimet e tjera n\u00eb Bosnje, e plot d\u00ebshmi e vendime t\u00eb gjykatave kund\u00ebr t\u00eb akuzuarve t\u00eb ndrysh\u00ebm. Robelli ka shfryt\u00ebzuar edhe nj\u00eb mori raportesh t\u00eb hartuara nga organizata e p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb bashk\u00ebsis\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Nuk duhen harruar as librat e vlefsh\u00ebm t\u00eb personaliteteve t\u00eb ndryshme politike, ushtarake, diplomatike, shkencore e mediale, nga rajoni e nga bota.<\/p>\n<p>Njohja e mir\u00eb e rajonit, pastaj e historis\u00eb, jo vet\u00ebm politike, por edhe ekonomike, kulturore, mandej e luft\u00ebrave gjat\u00eb viteve \u201990, njohja e gjuh\u00ebve t\u00eb rajonit, por edhe e atyre europiane, p\u00ebrcjellja me v\u00ebmendje e kujdes t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr pothuajse tri dekada me radh\u00eb e zhvillimeve q\u00eb lidhen me tem\u00ebn e librit, i kan\u00eb mund\u00ebsuar autorit q\u00eb ta shkruaj\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr t\u00eb vlefsh\u00ebm. Do t\u00eb ishte e dobishme q\u00eb ky lib\u00ebr t\u00eb botohet edhe n\u00eb gjuh\u00ebt e rajonit (boshnjakisht, s\u00ebrbisht e kroatisht), e pse jo edhe n\u00eb gjermanisht e anglisht.<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb lib\u00ebr duhet ta lexojm\u00eb q\u00eb t\u00eb m\u00ebsojm\u00eb sakt\u00ebsisht e detajisht se \u00e7ka ka ngjar\u00eb n\u00eb Srebrenic\u00eb, por edhe ta p\u00ebrkujtojm\u00eb k\u00ebt\u00eb krim, nga\u00a0<em>m\u00eb t\u00eb llahtarshmit q\u00eb ka par\u00eb njer\u00ebzimi ndonj\u00ebher\u00eb<\/em>, mes tjerash edhe sepse nd\u00ebrhyrja ushtarake e NATO-s m\u00eb 1999 p\u00ebr t\u00eb parandaluar krimet ndaj shqiptar\u00ebve n\u00eb Kosov\u00eb nuk do t\u00eb kishte ndodhur pa d\u00ebshtimin kolosal t\u00eb bashk\u00ebsis\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb Srebrenic\u00eb.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>photo: BIRN Enver Robelli, &#8220;Ratko Mladi\u0107 dhe banaliteti i t\u00eb keqes \u2013 nj\u00eb kronik\u00eb mbi luft\u00ebn e Bosnj\u00ebs dhe karrier\u00ebn e nj\u00eb krimineli&#8221;,\u00a0Koha, Prishtin\u00eb, 2022.\u00a0 Me arrestimin e dy lider\u00ebve t\u00eb s\u00ebrb\u00ebve t\u00eb Bosnje e Hercegovin\u00ebs Radovan Karad\u017ei\u0107-it m\u00eb 2008 dhe t\u00eb Ratko Mladi\u0107-it m\u00eb 2011, S\u00ebrbia n\u00ebn Presidentin Boris Tadi\u0107 sikur b\u00ebri nj\u00eb p\u00ebrpjekje [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":401,"featured_media":2113,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[693,12,877],"ppma_author":[685],"class_list":["post-2112","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kritike","tag-literature","tag-serbia","tag-un"],"authors":[{"term_id":685,"user_id":401,"is_guest":0,"slug":"shkelzen-gashi","display_name":"Shk\u00eblzen Gashi","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Shkelzen-Gashi-1-1024x641-1-150x150-1.png","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Shkelzen-Gashi-1-1024x641-1-150x150-1.png"},"user_url":"","last_name":"Gashi","first_name":"Shk\u00eblzen","description":"Shk\u00eblzen Gashi ka studiu Shkencat Politike n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs, kurse magjistratur\u00ebn p\u00ebr Demokraci dhe t\u00eb Drejta t\u00eb Njeriut n\u00eb programin e p\u00ebrbashk\u00ebt studimor t\u00eb Universiteteve t\u00eb Bolonj\u00ebs dhe t\u00eb Sarajev\u00ebs. \u00cbsht\u00eb autor i shum\u00eb botimeve (librave dhe artikujve). N\u00eb vitin 2010 ka botuar biografin\u00eb e paautorizuar t\u00eb Adem Dema\u00e7it, i cili ka kaluar 28 vjet n\u00ebp\u00ebr burgjet jugosllave. Koh\u00ebt e fundit, ka botu shum\u00eb artikuj brenda e jasht\u00eb vendit rreth historis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb tekstet m\u00ebsimore t\u00eb historis\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb dhe n\u00eb vendet p\u00ebrreth Kosov\u00ebs \u2013 Shqip\u00ebri, S\u00ebrbi, Mal t\u00eb Zi dhe Maqedoni. Po ashtu, tani \u00ebsht\u00eb duke shkruar biografin\u00eb e Ibrahim Rugov\u00ebs, udh\u00ebheq\u00ebsit t\u00eb shqiptar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs 1989-2006."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2112","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/401"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2112"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2112\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2114,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2112\/revisions\/2114"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2113"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2112"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2112"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2112"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=2112"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}