{"id":2156,"date":"2022-07-15T15:34:26","date_gmt":"2022-07-15T14:34:26","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=2156"},"modified":"2023-12-12T15:38:41","modified_gmt":"2023-12-12T14:38:41","slug":"rrefimet-e-te-burgosurve-politike-shqiptare-ne-goli-otok","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/kritike\/rrefimet-e-te-burgosurve-politike-shqiptare-ne-goli-otok\/","title":{"rendered":"Rr\u00ebfimet e t\u00eb burgosurve politik\u00eb shqiptar\u00eb n\u00eb Goli Otok"},"content":{"rendered":"<p><em>Nga nj\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb rr\u00ebfimet e t\u00eb burgosurve politik\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr m\u00ebsojm\u00eb shum\u00eb p\u00ebr torturat e r\u00ebnda fizike e psiqike, kushtet e r\u00ebnda n\u00ebp\u00ebr dhomat e burgut, ushqimin e keq, detyrimin p\u00ebr pun\u00eb t\u00eb r\u00ebnda kundrejt nj\u00eb pagese t\u00eb mjer\u00eb, vizitat e rralla t\u00eb familjar\u00ebve edhe p\u00ebr shkak t\u00eb gjendjes s\u00eb v\u00ebshtir\u00eb ekonomike, e imponimin q\u00eb bisedat me familjar\u00ebt t\u00eb zhvilloheshin n\u00eb gjuh\u00ebn s\u00ebrbe.<\/em><\/p>\n<p>OJQ Integra ka botuar nj\u00eb lib\u00ebr me rr\u00ebfimet e nj\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb t\u00eb burgosurve politik\u00eb shqiptar\u00eb q\u00eb kishin vuajtur d\u00ebnimet prej shtetit jugosllav n\u00eb burgun fam\u00ebkeq t\u00eb Goli Otokut gjat\u00eb periudh\u00ebs 1945\u20131989. N\u00eb lib\u00ebr, t\u00eb titulluar\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/permalink.php?story_fbid=pfbid02gNfub7B7Nbn27HJbfGnXXcitAqcRvRQwTQ6E7caLzXhD7RgU3Qva63wJPmL1Bu3Xl&amp;id=471945296197369\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u201cHije t\u00eb shtremb\u00ebruara<\/a>\u00a0\u2013 lib\u00ebr kujtimi me rr\u00ebfimet e ish t\u00eb burgosurve politik\u00eb n\u00eb burgun e Goli Otokut\u201d<\/em>, nj\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb protagonist\u00ebt kan\u00eb k\u00ebt\u00eb renditje: Hasan Kastrati, Jeton Radoniqi, Pajazit Jashari, Sabri Novosella, Teki Dervishi, Fadil Bajraktari, Basri Ibrahimi, Masar Shporta, Rrahim Rama, Ali Aliu dhe Ibrahim Kryeziu.<\/p>\n<p>Rr\u00ebfimet e k\u00ebtyre t\u00eb burgosurve mund t\u00eb klasifikohen n\u00eb kat\u00ebr grupe. N\u00eb grupin\u00a0<strong>e par\u00eb<\/strong>\u00a0t\u00eb intervistuar p\u00ebr k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr mund t\u00eb hyjn\u00eb Hasan Kastrati, Masar Shporta dhe Ali Aliu, t\u00eb tre t\u00eb arrestuar p\u00ebr shkak t\u00eb kund\u00ebrshtimit t\u00eb regjimit komunist jugosllav gjat\u00eb viteve \u201850. Jan\u00eb disa momente q\u00eb nga p\u00ebrfundimi i Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, t\u00eb cilat kan\u00eb pasur ndikim n\u00eb formimin e k\u00ebtyre t\u00eb arrestuarve.\u00a0<strong>I pari<\/strong>\u00a0\u00ebsht\u00eb menj\u00ebher\u00eb pas p\u00ebrfundimit t\u00eb Luft\u00ebs, kur d\u00ebnoheshin kund\u00ebrshtar\u00ebt e regjimit jugosllav, kryesisht veprimtar\u00eb t\u00eb L\u00ebvizjes Nacional-Demokratike Shqiptare (NDSH).\u00a0<strong>I dyti<\/strong>\u00a0\u00ebsht\u00eb n\u00eb vitin 1953, kur Josip Broz Tito n\u00ebnshkruan nj\u00eb marr\u00ebveshje xhent\u00eblmen\u00ebsh me Ministrin e Jasht\u00ebm t\u00eb Turqis\u00eb, Mehmet K\u00f6pr\u00fcl\u00fc-n\u00eb, p\u00ebr ta siguruar d\u00ebbimin e shqiptar\u00ebve nga Jugosllavia p\u00ebr n\u00eb Turqi.\u00a0<strong>I treti<\/strong>\u00a0\u00ebsht\u00eb n\u00eb vitet 1955\/56 kur pushteti jugosllav e nis fushat\u00ebn p\u00ebr grumbullimin e arm\u00ebve n\u00eb Kosov\u00eb. Momenti\u00a0<strong>i kat\u00ebrt<\/strong>\u00a0\u00ebsht\u00eb procesi i turqizimit t\u00eb shqiptar\u00ebve, t\u00eb cilin m\u00eb s\u00eb miri e ilustron rasti i bashk\u00ebpun\u00ebtorit t\u00eb regjimit jugosllav, Hashim Mustafa, i cili nd\u00ebrsa mbahej shqiptar, vajz\u00ebs ia v\u00eb emrin Drita, kurse pasi regjistrohet si turk prej trysnis\u00eb s\u00eb pushtetit, djalit ia v\u00eb emrin Eroll.<\/p>\n<p>Kjo m\u00eb s\u00eb miri ilustrohet n\u00eb k\u00ebt\u00eb\u00a0fragment rr\u00ebnqeth\u00ebs t\u00eb Sabri Novosell\u00ebs, nj\u00ebrit prej t\u00eb intervistuarve n\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr:<\/p>\n<p><em>&#8220;Baba e kishte nji pun\u00ebtor q\u00eb i ndihmojke. Tu kalue kah &#8216;Fabrika e Tullave&#8217;, i pash\u00eb disa njer\u00ebz q\u00eb ishin tubue. U afrova, kur u afrova aty ishte ai pun\u00ebtori jon\u00eb, t\u00eb cilin policia e kishin torturue n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb tmerrshme gjat\u00eb &#8216;Aksionit p\u00ebr Mbledhjen e Arm\u00ebve&#8217;. I kishin than\u00eb, &#8216;Ose ke me na prue arm\u00ebn ose kena me ta ba ma zi&#8230;&#8217;. Ai arm\u00eb nuk ka pas\u00eb. Nuk ka dasht\u00eb tortur\u00eb ma tep\u00ebr dhe ishte var\u00eb. E pash\u00eb kufom\u00ebn e tij t\u00eb varun&#8230; Edhe nuk ishte var\u00eb n\u00eb konop se s&#8217;ka pas\u00eb pare me ble nji konop, po ishte var\u00eb me tel, q\u00eb e kishte gjet\u00eb aty n\u00eb Fabrik\u00eb t\u00eb Tullave. Ajo sken\u00eb m\u00eb ka mbet\u00eb e paharrueshme&#8221;.<\/em><\/p>\n<p>T\u00eb gjitha k\u00ebto ndikuan edhe n\u00eb grupin e dyt\u00eb t\u00eb t\u00eb intervistuarve, ku mund t\u00eb hyjn\u00eb Sabri Novosella e Teki Dervishi, t\u00eb arrestuar p\u00ebr veprimtari kund\u00ebr regjimit komunist jugosllav gjat\u00eb viteve \u201860, si pjes\u00ebtar\u00eb t\u00eb L\u00ebvizjes Revolucionare p\u00ebr Bashkimin e Shqiptar\u00ebve (LRBSH), q\u00eb ishte themeluar nga\u00a0<a href=\"https:\/\/kosovotwopointzero.com\/shkelzen-gashi-shume-pak-njerez-guxonin-ta-takonin-demacin\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Adem Dema\u00e7i<\/a>, Ramadan Shala dhe Mustafa Venhari. T\u00eb burgosurit e k\u00ebtij grupi arrestohen meq\u00eb m\u00eb 1964, bashk\u00eb me veprimtar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb LRBSH-s\u00eb, n\u00ebp\u00ebr qytetet kryesore t\u00eb Kosov\u00ebs kishin shpalosur 99 flamuj shqiptar\u00eb dhe n\u00ebp\u00ebr mure kishin shkruar parull\u00ebn RRNOFT\u00cb SHQIPNIA \u2013 NANA JON\u00cb!<\/p>\n<p>N\u00eb fund t\u00eb viteve \u201860 dhe n\u00eb fillim t\u00eb viteve \u201970, gjendja n\u00eb Kosov\u00eb ndryshoi radikalisht, si n\u00eb politik\u00eb, ashtu edhe n\u00eb ekonomi, n\u00eb arsim, n\u00eb kultur\u00eb, e me radh\u00eb. Shi n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb, n\u00eb kulmin e zhvillimit t\u00eb Kosov\u00ebs, n\u00eb fund t\u00eb viteve \u201970, u zhvilluan aktivitetet nga grupi i tret\u00eb i protagonist\u00ebve t\u00eb k\u00ebtij libri: Fadil Bajraktari, Basri Ibrahimi e Rrahim Rama, t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00ebp\u00ebr organizata t\u00eb ndryshme ilegale t\u00eb koh\u00ebs. N\u00eb grupin e kat\u00ebrt t\u00eb emrave prej k\u00ebtij libri hyjn\u00eb Jeton Radoniqi, Pajazit Jashari dhe Ibrahim Kryeziu, t\u00eb arrestuar pas demonstratave t\u00eb vitit 1981. Pjes\u00ebtar\u00ebt e k\u00ebtyre dy grupeve t\u00eb fundit nuk form\u00ebsohen prej represionit t\u00eb regjimit jugosllav, por m\u00eb shum\u00eb nga kujtimet e brezave t\u00eb m\u00ebparsh\u00ebm mbi k\u00ebt\u00eb represion, si edhe nga propaganda nacionaliste e koh\u00ebs, si nga l\u00ebvizja legale, ashtu nga ajo ilegale.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa dy grupet e para angazhoheshin p\u00ebr shk\u00ebputjen e Kosov\u00ebs dhe t\u00eb viseve t\u00eb tjera t\u00eb banuara me shqiptar\u00eb n\u00eb ish-Jugosllavi dhe p\u00ebr bashkimin e tyre me Shqip\u00ebrin\u00eb, dy grupet e fundit konsideronin se rrethanat politike n\u00eb Kosov\u00eb e n\u00eb Jugosllavi, e edhe n\u00eb bot\u00eb, kishin ndryshuar ndjesh\u00ebm dhe se k\u00ebrkohej angazhim p\u00ebr avancimin e statusit t\u00eb Kosov\u00ebs nga Krahin\u00eb autonome n\u00eb Republik\u00eb t\u00eb Jugosllavis\u00eb. Sidoqoft\u00eb, e p\u00ebrbashk\u00ebta e t\u00eb kat\u00ebr grupeve \u00ebsht\u00eb angazhimi p\u00ebr lirin\u00eb e Kosov\u00ebs. E p\u00ebrbashk\u00ebta tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb vuajtja n\u00ebp\u00ebr burgje, ndon\u00ebse n\u00eb dy dekadat fill pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, dy grupet e para vuajt\u00ebn d\u00ebnime ndjesh\u00ebm m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda sesa dy t\u00eb fundit q\u00eb i vuajt\u00ebn n\u00eb dy dekadat e fundit.<\/p>\n<div class=\"text-iamge\">\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/sbunker.net\/uploads\/sbunker.net\/images\/2022\/July\/15\/auto_libri-goli-otoku1657876406.jpg\" alt=\"Image\" width=\"660\" height=\"440\" \/><\/div>\n<p>Nga nj\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb rr\u00ebfimet e t\u00eb burgosurve politik\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr m\u00ebsojm\u00eb shum\u00eb p\u00ebr torturat e r\u00ebnda fizike e psiqike, kushtet e r\u00ebnda n\u00ebp\u00ebr dhomat e burgut, ushqimin e keq, detyrimin p\u00ebr pun\u00eb t\u00eb r\u00ebnda kundrejt nj\u00eb pagese t\u00eb mjer\u00eb, vizitat e rralla t\u00eb familjar\u00ebve edhe p\u00ebr shkak t\u00eb gjendjes s\u00eb v\u00ebshtir\u00eb ekonomike, e imponimin q\u00eb bisedat me familjar\u00ebt t\u00eb zhvilloheshin n\u00eb gjuh\u00ebn s\u00ebrbe. Po ashtu, nj\u00eb tjet\u00ebr e p\u00ebrbashk\u00ebt e pothuajse t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebtyre t\u00eb burgosurve \u00ebsht\u00eb shp\u00ebrfillja e tyre pas daljes nga burgu: stigmatizimi, v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjet\u00eb pun\u00eb, mungesa e risocializimit, mostrajtimi i traumave t\u00eb k\u00ebtyre t\u00eb burgosurve, q\u00eb p\u00ebr fat t\u00eb keq nuk u b\u00eb as pas liris\u00eb e as pas pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>K\u00ebto rr\u00ebfime jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr ta kuptuar t\u00eb kaluar\u00ebn ton\u00eb, por p\u00ebr nj\u00eb tablo m\u00eb t\u00eb plot\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj periudhe, ato nuk mjaftojn\u00eb. Na duhen edhe rr\u00ebfimet e kund\u00ebrshtar\u00ebve politik\u00eb t\u00eb veprimtar\u00ebve t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr. Duhet po ashtu t\u00eb shohim edhe se si paraqitej veprimtaria e k\u00ebtyre t\u00eb intervistuarve n\u00ebp\u00ebr shtypin legal e ilegal t\u00eb koh\u00ebs, si dhe n\u00ebp\u00ebr dokumente t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, si\u00e7 jan\u00eb aktakuzat e organeve t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb kund\u00ebr t\u00eb intervistuarve, deklaratat e t\u00eb intervistuarave gjat\u00eb hetimeve, fjal\u00ebt mbrojt\u00ebse t\u00eb tyre n\u00eb gjykata, si dhe verdiktet finale.<\/p>\n<p>P\u00ebr fund, \u00ebsht\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb thuhet se n\u00eb rast ribotimi, do t\u00eb ishte mir\u00eb q\u00eb ky lib\u00ebr t&#8217;i n\u00ebnshtrohej nj\u00eb korrekture, redakture e p\u00ebrpunimi t\u00eb themelt\u00eb, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb tekstet t\u00eb lexoheshin si rr\u00ebfime, e jo t\u00eb mbeteshin vet\u00ebm zbardhje t\u00eb intervistave gojore. Pastaj, do t\u00eb ishte mir\u00eb t\u00eb sqaroheshin kriteret e p\u00ebrzgjedhjes s\u00eb t\u00eb intervistuarve, t\u00eb strukturoheshin intervistat, t\u00eb hartoheshin biografi t\u00eb shkurtra me t\u00eb dh\u00ebna relevante p\u00ebr secilin prej t\u00eb intervistuarve, t\u00eb cilat do t\u00eb ishte e preferueshme t\u00eb shoq\u00ebroheshin me nga nj\u00eb fotografi t\u00eb t\u00eb intervistuarve. Po ashtu, renditja e intervistave do t\u00eb duhej t\u00eb b\u00ebhej sipas kriterit kronologjik, n\u00eb fillim t\u00eb librit t\u00eb jepej tabela e p\u00ebrmbajtjes e n\u00eb fund indeksi i emrave, mandej disa t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr vet\u00eb burgun e\u00a0<a href=\"https:\/\/balkaninsight.com\/2020\/07\/09\/guide-to-yugoslav-barren-island-prison-camp-published-in-croatia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Goli Otokut<\/a>, e k\u00ebshtu me radh\u00eb.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga nj\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb rr\u00ebfimet e t\u00eb burgosurve politik\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr m\u00ebsojm\u00eb shum\u00eb p\u00ebr torturat e r\u00ebnda fizike e psiqike, kushtet e r\u00ebnda n\u00ebp\u00ebr dhomat e burgut, ushqimin e keq, detyrimin p\u00ebr pun\u00eb t\u00eb r\u00ebnda kundrejt nj\u00eb pagese t\u00eb mjer\u00eb, vizitat e rralla t\u00eb familjar\u00ebve edhe p\u00ebr shkak t\u00eb gjendjes s\u00eb v\u00ebshtir\u00eb ekonomike, e imponimin q\u00eb [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":401,"featured_media":2157,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[678,891,693,892],"ppma_author":[685],"class_list":["post-2156","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kritike","tag-croatia","tag-goli-otok","tag-literature","tag-prison-island"],"authors":[{"term_id":685,"user_id":401,"is_guest":0,"slug":"shkelzen-gashi","display_name":"Shk\u00eblzen Gashi","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Shkelzen-Gashi-1-1024x641-1-150x150-1.png","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Shkelzen-Gashi-1-1024x641-1-150x150-1.png"},"user_url":"","last_name":"Gashi","first_name":"Shk\u00eblzen","description":"Shk\u00eblzen Gashi ka studiu Shkencat Politike n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs, kurse magjistratur\u00ebn p\u00ebr Demokraci dhe t\u00eb Drejta t\u00eb Njeriut n\u00eb programin e p\u00ebrbashk\u00ebt studimor t\u00eb Universiteteve t\u00eb Bolonj\u00ebs dhe t\u00eb Sarajev\u00ebs. \u00cbsht\u00eb autor i shum\u00eb botimeve (librave dhe artikujve). N\u00eb vitin 2010 ka botuar biografin\u00eb e paautorizuar t\u00eb Adem Dema\u00e7it, i cili ka kaluar 28 vjet n\u00ebp\u00ebr burgjet jugosllave. Koh\u00ebt e fundit, ka botu shum\u00eb artikuj brenda e jasht\u00eb vendit rreth historis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb tekstet m\u00ebsimore t\u00eb historis\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb dhe n\u00eb vendet p\u00ebrreth Kosov\u00ebs \u2013 Shqip\u00ebri, S\u00ebrbi, Mal t\u00eb Zi dhe Maqedoni. Po ashtu, tani \u00ebsht\u00eb duke shkruar biografin\u00eb e Ibrahim Rugov\u00ebs, udh\u00ebheq\u00ebsit t\u00eb shqiptar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs 1989-2006."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2156","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/401"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2156"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2156\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2158,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2156\/revisions\/2158"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2157"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2156"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2156"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2156"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=2156"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}