{"id":2494,"date":"2021-03-11T11:46:37","date_gmt":"2021-03-11T09:46:37","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=2494"},"modified":"2024-10-16T11:47:43","modified_gmt":"2024-10-16T09:47:43","slug":"si-po-i-vardiset-kina-botes-myslimane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/analize\/si-po-i-vardiset-kina-botes-myslimane\/","title":{"rendered":"Si po i vardiset Kina bot\u00ebs myslimane"},"content":{"rendered":"<p>Pekini ka ndezur sharmin (dhe fondet zhvillimore) p\u00ebr t\u2019i ikur fajit p\u00ebr trajtimin e ujgur\u00ebve.<\/p>\n<p>Organizata e Bashk\u00ebpunimit Islamik (OIC), organizata m\u00eb e madhe shum\u00ebpal\u00ebshe q\u00eb pretendon t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsoj\u00eb\u00a0<em>Uman\u00eb\u00a0<\/em>globale, ishte nikoqir i nj\u00eb takimi virtual\u00a0<a href=\"https:\/\/tribune.com.pk\/story\/2282930\/oic-panel-reaffirms-unwavering-support-to-kashmiris-just-struggle\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">n\u00eb fillim t\u00eb shkurtit<\/a>\u00a0p\u00ebr nder t\u00eb Dit\u00ebs s\u00eb Solidaritetit me Kashmirin. P\u00ebrfaq\u00ebsues nga Pakistani, Turqia, Arabia Saudite, Nig\u00e9ri dhe Azerbajxhani, shpreh\u00ebn mb\u00ebshtetjen e tyre \u201ct\u00eb pal\u00ebkundur\u201d p\u00ebr l\u00ebvizjet e vet\u00ebvendosjes myslimane n\u00eb rajonin e Himalajeve ku kat\u00ebr prej gjasht\u00eb rajoneve m\u00eb t\u00eb populluara kontestohen nga India dhe Pakistani.<\/p>\n<p>P\u00ebr habi, atyre nuk iu shkoi nd\u00ebrmend d\u00ebnimi i qeveris\u00eb s\u00eb Kin\u00ebs. Pekini \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr administrimin e provincave lindore t\u00eb Kashmirit dhe momentalisht \u00ebsht\u00eb i z\u00ebn\u00eb me internimin n\u00eb kampe t\u00eb p\u00ebrqendrimit t\u00eb m\u00eb shum\u00eb se tre milion\u00eb ujgur\u00ebve.<\/p>\n<p>Kur \u00ebsht\u00eb puna te \u00e7\u00ebshtja n\u00eb fjal\u00eb t\u00eb\u00a0politikave ekstreme t\u00eb Kin\u00ebs ndaj mysliman\u00ebve ujgur\u00eb, tash i\u00a0<a href=\"https:\/\/www.nytimes.com\/2021\/01\/19\/us\/politics\/trump-china-xinjiang.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">quajtur gjenocid<\/a>\u00a0nga administrata\u00a0amerikane, OIC-ja jep rregullisht l\u00ebvdata t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta shtetit p\u00ebrgjegj\u00ebs. N\u00eb fakt, n\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb t\u00eb\u00a0<a href=\"https:\/\/www.hrw.org\/news\/2019\/07\/17\/china-muslim-majority-states-whitewash-abuses\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">korrikut 2019<\/a>, rreth 12 shtete an\u00ebtare t\u00eb OIC-s\u00eb n\u00ebnshkruan nj\u00eb let\u00ebr n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn \u201clavd\u00ebronin arritjet e Kin\u00ebs n\u00eb fush\u00ebn e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut.\u201d Megjith\u00ebk\u00ebt\u00eb, m\u00ebrgata ujgure po arrestohet dhe deportohet an\u00ebmban\u00eb Lindjes s\u00eb Mesme, nd\u00ebrsa Turqia momentalisht pritet t\u00eb finalizoj\u00eb traktatin e ekstradimit, t\u00eb cilin e ka p\u00ebrpiluar me Kin\u00ebn n\u00eb dhjetor, q\u00eb do t\u2019i ekspozonte af\u00ebr 100 mij\u00eb m\u00ebrgimtar\u00eb ujgur\u00eb ndaj rrezikut t\u00eb madh t\u00eb deportimit dhe vdekjes.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb e leht\u00eb t\u00eb merret vesh faktori pas standardit t\u00eb dyfisht\u00eb e t\u00eb rreziksh\u00ebm t\u00eb OIC-s\u00eb: paraja. Nisma \u201cRrip dhe Rrug\u00eb\u201d [Belt and Road Initiative &#8211; BRI] (<a href=\"https:\/\/www.businessinsider.com\/map-explains-china-crackdown-on-uighur-muslims-in-xinjiang-2019-2?r=US&amp;IR=T\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">komponent\u00eb jozyrtare<\/a>\u00a0e s\u00eb cil\u00ebs \u00ebsht\u00eb p\u00ebrpjekja p\u00ebr t\u00eb asgj\u00ebsuar dhe n\u00ebnshtruar ujgur\u00ebt) planifikon t\u00eb investoj\u00eb m\u00eb shum\u00eb se $8 miliard\u00eb dollar\u00eb n\u00eb nj\u00eb \u201crrip\u201d transkontinental korridoresh tok\u00ebsore ekonomike. Ky \u201crrip\u201d dhe \u201crruga\u201d ujore q\u00eb korrespondon me t\u00eb, do t\u00eb inkorporoj\u00eb nj\u00eb\u00a0<a href=\"http:\/\/www.ijmar.org\/v6n1\/19-002.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">pjes\u00eb t\u00eb madhe<\/a>\u00a0t\u00eb kombeve myslimane t\u00eb bot\u00ebs, q\u00eb prej Sudanit te Indonezia. Me r\u00ebnien e madhe ekonomike q\u00eb pritet pas pandemis\u00eb, bashk\u00eb me jostabilitetin afatgjat\u00eb politik dhe zhvillimin e dob\u00ebt p\u00ebrgjat\u00eb bot\u00ebs myslimane, shum\u00eb shtete jan\u00eb t\u00eb uritura p\u00ebr nj\u00eb cop\u00eb tort\u00eb t\u00eb BRI-s\u00eb, pa marr\u00eb parasysh koston morale.<\/p>\n<p>P\u00ebrfitimi financiar \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00ebra an\u00eb e medaljes. Ashtu si\u00e7 koordinohen diktaturat si Rusia, Kuba dhe Koreja e Veriut, me Kin\u00ebn n\u00eb sken\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb normalizojn\u00eb autoritarizmin, ashtu edhe administratat p\u00ebrgjat\u00eb bot\u00ebs myslimane k\u00ebrkojn\u00eb t\u00eb nxjerrin p\u00ebrfitimet e nj\u00ebjta. P\u00ebrderisa aventurat e NATO-s n\u00eb Afrik\u00eb, Lindje t\u00eb Mesme dhe Azi shpesh kan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb zbatuar demokracin\u00eb dhe ndryshimin e regjimit, Kina nuk ka fare ambicie t\u00eb tilla. P\u00ebrkundrazi, pothuaj kolonializmi i Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Mesme po i ndihmon p\u00ebrforcimit t\u00eb regjimeve ekstreme q\u00eb dominojn\u00eb bot\u00ebn islamike, e jo kompromentimit t\u00eb tyre. Tash, Pekini \u00ebsht\u00eb\u00a0<a href=\"https:\/\/gulfstateanalytics.com\/the-gulfs-balance-between-the-us-and-china\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">investitori i huaj m\u00eb i madh<\/a>\u00a0n\u00eb rajonin e gjirit persik dhe vet\u00ebm Bahrejni mbetet potencial p\u00ebr partneritet strategjik. Duke ndenjur jasht\u00eb luft\u00ebrave n\u00eb Siri, Libi dhe Jemen, Kina ka qen\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb luaj\u00eb loj\u00ebn e angazhimit afatgjat\u00eb dhe t\u00eb inkorporoj\u00eb n\u00eb perandorin\u00eb e saj t\u00eb BRI-s\u00eb rival\u00ebt e ashp\u00ebr si Irani dhe Arabia Saudite. K\u00ebto shtete jan\u00eb m\u00eb shum\u00eb se t\u00eb gatshme t\u00eb pajtohen me diplomacin\u00eb e Pekinit, p\u00ebr sa koh\u00eb q\u00eb t\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb qarkullojn\u00eb parat\u00eb p\u00ebr zhvillim.<\/p>\n<p>P\u00ebrdorimi dinak i relativizmit moral \u00ebsht\u00eb n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb k\u00ebsaj ujdie. Kur merren me demokracit\u00eb e stilit per\u00ebndimor, p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e OIC-s\u00eb jan\u00eb natyrisht t\u00eb lumtur t\u00eb p\u00ebrdorin gjuh\u00ebn e t\u00eb drejtave liberale t\u00eb njeriut. Kur negociojn\u00eb me autokraci t\u00eb tjera dhe kur merren me pun\u00eb t\u00eb brendshme, k\u00ebto parime nuk duken askund. N\u00eb k\u00ebt\u00eb priz\u00ebm duhet t\u00eb shihet edhe kund\u00ebrshtimi agresiv q\u00eb\u00a0<a href=\"https:\/\/www.republicworld.com\/world-news\/pakistan-news\/hypocrite-imran-khan-refuses-to-admit-chinas-detention-of-uighurs.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">kryeministri pakistanez Imran Khan<\/a>\u00a0i b\u00ebri planeve t\u00eb presidentit francez Macron p\u00ebr t\u00eb luftuar radikalizmin islamik, krahasuar me refuzimin e tij t\u00eb vazhduesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb njohur gjendjen e mjerueshme t\u00eb ujgur\u00ebve, pale \u00e7\u00ebshtjet shum\u00eb problematike t\u00eb vendit t\u00eb tij. N\u00eb t\u00eb njejt\u00ebn m\u00ebnyr\u00eb, kund\u00ebrshtimi i politikave kineze nga Erdogani u braktis, sapo Kina i ofroi Turqis\u00eb\u00a0<a href=\"https:\/\/thediplomat.com\/2020\/07\/china-outmaneuvers-the-muslim-world\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">$1 miliard<\/a>\u00a0m\u00eb 2019.<\/p>\n<p>Sido q\u00eb t\u00eb jet\u00eb, kjo gjendje cinike sigurisht s&#8217;ka dat\u00eb skadimi. Nj\u00eb\u00a0<a href=\"https:\/\/asiatimes.com\/2020\/12\/china-slowly-retreating-from-pakistans-belt-and-road\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">raport i Asia Times<\/a>\u00a0n\u00eb dhjetor zbuloi se si mosefikasiteti dhe korrupsioni i madh i autoriteteve financiare kineze i detyroi ata q\u00eb t\u00eb nd\u00ebrprejn\u00eb ndihmat financiare p\u00ebr Pakistanin, e as nuk mund t\u00eb thuhet se \u00ebsht\u00eb kjo\u00a0<a href=\"https:\/\/capx.co\/chinas-economy-runs-on-corruption-and-the-state-is-scared\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ndonj\u00eb l\u00ebshim i rrall\u00eb<\/a>\u00a0n\u00eb nismat e Pekinit brenda dhe jasht\u00eb vendit. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr,\u00a0<a href=\"https:\/\/www.bloomberg.com\/news\/articles\/2021-02-09\/pakistan-to-seek-debt-relief-from-china-belt-and-road-loan\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Bloomberg ka raportuar<\/a>\u00a0s\u00eb fundmi se Pakistani ka diskutuar joformalisht leht\u00ebsimin e termave t\u00eb pages\u00ebs p\u00ebr nj\u00eb mori termocentralesh, duke sugjeruar q\u00eb Kina \u00ebsht\u00eb e gatshme t\u00eb p\u00ebsoj\u00eb gjakderdhje t\u00eb bilancit t\u00eb gjendjes, p\u00ebr hir t\u00eb kthimit afatgjat\u00eb t\u00eb investimeve n\u00eb rajon. Vet\u00eb Kina po ndryshon gjithashtu. Shum\u00eb ekspert\u00eb e shohin rrjetin e saj gjigant t\u00eb shtypjes dhe pun\u00ebs s\u00eb detyrueshme\u00a0<a href=\"https:\/\/nationalinterest.org\/feature\/china-ultimate-geopolitical-paper-tiger-and-america-must-challenge-it-147326\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">si p\u00ebrgjigje ndaj k\u00ebrkesave<\/a>\u00a0n\u00eb rritje p\u00ebr paga q\u00eb k\u00ebrc\u00ebnojn\u00eb avantazhin e saj konkurrues n\u00eb prodhimtarin\u00eb me kosto t\u00eb ul\u00ebt. Por, kjo n\u00ebnkupton se gjendja e pakicave n\u00eb Kin\u00eb me gjas\u00eb do t\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsohet para se t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsohet.<\/p>\n<p>Njohja e gjenocidit n\u00eb Xinjiang nga Uashingtoni \u00ebsht\u00eb fillim i mir\u00eb, por \u00ebsht\u00eb e pakuptimt\u00eb n\u00ebse nuk p\u00ebrcillet me vepra t\u00eb tjera. Mund\u00ebsit\u00eb do t\u00eb vijn\u00eb shum\u00eb shpejt: samiti i zgjeruar G7 n\u00eb qershor, n\u00eb t\u00eb cilin do t\u00eb marrin pjes\u00eb edhe Korea e Jugut, Australia dhe India, do t\u00eb jet\u00eb vend i p\u00ebrsosur p\u00ebr t\u00eb nisur nj\u00eb aleanc\u00eb t\u00eb fort\u00eb t\u00eb demokracive, t\u00eb gatshme p\u00ebr t\u00eb bashk\u00ebpunuar rreth k\u00ebtyre \u00e7\u00ebshtjeve. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, Shtetet e Bashkuara dhe aleat\u00ebt e tyre jan\u00eb ende financuesit par\u00ebsor edhe t\u00eb Bank\u00ebs Bot\u00ebrore, edhe t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara. P\u00ebrkrah hetimeve t\u00eb brendshme rreth bashk\u00ebfaj\u00ebsis\u00eb e korporatave, duhet t\u00eb b\u00ebhet e qart\u00eb se m\u00eb nuk do t\u00eb ket\u00eb financim direkt ose jodirekt t\u00eb shkeljeve t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut nga Kina p\u00ebrmes institucioneve globale. Sidoqoft\u00eb, k\u00ebto manovra do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb besueshme vet\u00ebm n\u00ebse n\u00ebnvizohen nga shprehja e breng\u00ebs dhe veprimit t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt lidhur me t\u00eb gjitha shkeljet globale t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut, pa marr\u00eb parasysh se a shkakton kjo tension n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet e Amerik\u00ebs me shtetet e OIC-s\u00eb, si Arabia Saudite dhe Pakistani. OIC-ja i ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb qarta interesat e saj, dhe vet\u00ebm duke ndjekur strategji financiare dhe duke paraqitur vizion alternativ p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut, Uashingtoni do t\u00eb mund t\u2019i qaset me besueshm\u00ebri d\u00ebshtimeve morale t\u00eb Kin\u00ebs.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Artikulli origjinal n\u00eb\u00a0<a href=\"https:\/\/nationalinterest.org\/blog\/buzz\/how-china-wooing-muslim-world-178221\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">The National Interest<\/a>, m\u00eb 13 shkurt 2021.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<div class=\"text-iamge\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/sbunker.net\/uploads\/sbunker.net\/images\/2021\/January\/25\/auto_auto_1200px-U.S._Department_of_State_official_seal.svg16050083051611574482.png\" alt=\"Image\" \/><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ky artikull\u00a0mb\u00ebshtetet nga &#8220;Sbunker&#8221; p\u00ebrmes projektit t\u00eb financuar nga Ambasada Amerikane. Mendimet e shprehura k\u00ebtu jan\u00eb t\u00eb autorit\u00a0dhe jo medoemos pasqyrojn\u00eb q\u00ebndrimet e Departamentit t\u00eb Shtetit.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pekini ka ndezur sharmin (dhe fondet zhvillimore) p\u00ebr t\u2019i ikur fajit p\u00ebr trajtimin e ujgur\u00ebve. Organizata e Bashk\u00ebpunimit Islamik (OIC), organizata m\u00eb e madhe shum\u00ebpal\u00ebshe q\u00eb pretendon t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsoj\u00eb\u00a0Uman\u00eb\u00a0globale, ishte nikoqir i nj\u00eb takimi virtual\u00a0n\u00eb fillim t\u00eb shkurtit\u00a0p\u00ebr nder t\u00eb Dit\u00ebs s\u00eb Solidaritetit me Kashmirin. P\u00ebrfaq\u00ebsues nga Pakistani, Turqia, Arabia Saudite, Nig\u00e9ri dhe Azerbajxhani, shpreh\u00ebn [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":191,"featured_media":8343,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[1297],"ppma_author":[220],"class_list":["post-2494","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-dragoi-i-zgjuar"],"authors":[{"term_id":220,"user_id":191,"is_guest":0,"slug":"georgialeatherdale-gilholy","display_name":"Georgia Leatherdale Gilholy","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4a1264d2cd7492ba6861090b005014d112148adf0b2b7312f97beea812ba925d?s=96&d=mm&r=g","user_url":"","last_name":"Gilholy","first_name":"Georgia Leatherdale","description":"Georgia Leatherdale-Gilholy \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shkrimtare p\u00ebr Fondacionin p\u00ebr Lirin\u00eb e Ujgur\u00ebve dhe nj\u00eb kontribuese e Z\u00ebrave t\u00eb Rinj. "}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2494","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/191"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2494"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2494\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2495,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2494\/revisions\/2495"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8343"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2494"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2494"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2494"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=2494"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}