{"id":2646,"date":"2019-12-25T14:08:13","date_gmt":"2019-12-25T12:08:13","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=2646"},"modified":"2024-09-19T14:12:46","modified_gmt":"2024-09-19T12:12:46","slug":"ska-te-ardhme-pa-u-marre-me-te-kaluaren","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/analize\/ska-te-ardhme-pa-u-marre-me-te-kaluaren\/","title":{"rendered":"S\u2019ka t\u00eb ardhme pa u marr\u00eb me t\u00eb kaluar\u00ebn"},"content":{"rendered":"<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">P\u00ebrderisa Presidenti i Serbis\u00eb, Aleksand\u00ebr Vu\u00e7iq, haptazi promovon iden\u00eb e t\u00eb ashtuquajturit \u201cMini-Shengen\u201d n\u00eb rajonin e Ballkanit Per\u00ebndimor bashk\u00eb me Shqip\u00ebrin\u00eb dhe Maqedonin\u00eb e Veriut, p\u00ebrmes s\u00eb cilit do t\u00eb garantohej liria e l\u00ebvizjes s\u00eb njer\u00ebzve, mallrave dhe sh\u00ebrbimeve (mbas modelit t\u00eb BE-s\u00eb), mediumet filluan t\u00eb botojn\u00eb lista t\u00eb kriminel\u00ebve t\u00eb dyshuar t\u00eb luft\u00ebs t\u00eb krijuara n\u00eb Banjalluk\u00eb dhe Beograd, t\u00eb cilat p\u00ebrfshijn\u00eb emrat e rreth 3500 an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb Ushtris\u00eb s\u00eb Bosnj\u00ebs dhe Hercegovin\u00ebs dhe K\u00ebshillit t\u00eb Mbrojtes t\u00eb Kroacis\u00eb. Listat p\u00ebrmbajn\u00eb zyrtar\u00ebt m\u00eb t\u00eb lart\u00eb politik\u00eb, policor\u00eb dhe ushtarak\u00eb t\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb at\u00ebhershme t\u00eb Bosnj\u00ebs dhe Hercegovin\u00ebs q\u00eb ishin p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb mbrojtjen e shtetit mes viteve 1992 dhe 1995. At\u00ebbot\u00eb, si\u00e7 vler\u00ebsoi Tribunali Penal Nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr ish-Jugosllavin\u00eb (ICTY) p\u00ebrtej \u00e7do dyshimi t\u00eb arsyesh\u00ebm, Bosnja e Hercegovina sulmohej nga Serbia dhe Kroacia.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Serbia \u00ebsht\u00eb treguar shum\u00eb serioze ndaj k\u00ebtyre deklarave, si\u00e7 tregon, p\u00ebr shembull, arrestimi i qytetarit boshnjak Osman Osmanovi\u0107 p\u00ebr krime t\u00eb dyshuara n\u00eb zon\u00ebn e B\u00ebr\u00e7kos. Ky \u00ebsht\u00eb arrestimi i tret\u00eb k\u00ebsisoj i qytetar\u00ebve boshnjak\u00eb n\u00eb Serbi: atyre, jan\u00eb arrestuar dhe Ejup Ganiq n\u00eb Lond\u00ebr, Jovan Divjak n\u00eb Vjen\u00eb, dhe Naser Oriq n\u00eb Gjenev\u00eb me fletarrestime serbe. Asnj\u00ebri nga vendet p\u00ebrkat\u00ebse nuk pranoi t\u2019i ekstradoj\u00eb k\u00ebta persona n\u00eb Serbi, dhe gjykata n\u00eb Lond\u00ebr k\u00ebmb\u00ebnguli t\u00eb shpjegohej se a \u00ebsht\u00eb rast i p\u00ebrndjekjes politike, sepse Serbia s\u2019mund t\u00eb garantoj\u00eb gjykim t\u00eb drejt\u00eb dhe profesional n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, gj\u00eb q\u00eb u d\u00ebshmua me von\u00eb nga gjykata austriake (n\u00eb rastin e Divjak-ut) deri n\u00eb pik\u00eb t\u00eb fundit.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Fletarrestimet e Serbis\u00eb po vihen n\u00eb pyetje edhe nga Interpoli, megjith\u00ebse as kjo nuk e pengoi Serbin\u00eb ta vazhdoj\u00eb k\u00ebt\u00eb praktik\u00eb me qytetar\u00ebt e Bosnj\u00ebs e Hercegovin\u00ebs. K\u00ebto lista (dhe arrestime) e lejojn\u00eb Serbin\u00eb t\u2019i mbaj\u00eb mij\u00ebra qytetar\u00eb boshnjak\u00eb si pengje t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb vet. K\u00ebto politika justifikohen p\u00ebrmes aplikimit t\u00eb nj\u00eb jurisdiksioni t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm, i legalizuar p\u00ebrmes miratimit t\u00eb ligjit q\u00eb ia jep Serbis\u00eb fuqin\u00eb t\u2019i ndjek\u00eb penalisht t\u00eb gjitha krimet e luft\u00ebs t\u00eb kryera n\u00eb territorin e ish-Jugosllavis\u00eb. Kjo politik\u00eb po ashtu ka inspiruar shtete t\u00eb tjera\u2014Kosova ka p\u00ebrpiluar lista t\u00eb qytetar\u00ebve t\u00eb Serbis\u00eb t\u00eb dyshuar p\u00ebr krime t\u00eb luft\u00ebs t\u00eb kryera n\u00eb Kosov\u00eb.\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Duke u vet\u00ebshpallur polic rajonal p\u00ebr ndjekjen penale t\u00eb kriminel\u00ebve t\u00eb luft\u00ebs, Serbia \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb streh\u00eb e sigurt p\u00ebr ta, gj\u00eb e p\u00ebrmendur disa her\u00eb nga Kryeprokurori i ICTY-s\u00eb, Serge Brammertz. N\u00eb raportin e tij t\u00eb fundit, Brammertz ka kritikuar Serbin\u00eb dhe Kroacin\u00eb p\u00ebr mosveprimin ndaj 50 aktakuzave t\u00eb konfirmuara nga Gjykata e Bosnj\u00ebs e Hercegovin\u00ebs, duke iu dh\u00ebn\u00eb t\u00eb dyshuarve mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb rrin\u00eb n\u00eb territoret e tyre p\u00ebrmes p\u00ebrpar\u00ebsive t\u00eb shtet\u00ebsis\u00eb s\u00eb dyfisht\u00eb. Ve\u00e7 k\u00ebsaj, Brammertz posa\u00e7\u00ebrisht ka theksuar Serbin\u00eb si m\u00eb jobashk\u00ebpunuesen n\u00eb rajon. P\u00ebrmendja e k\u00ebsaj \u00ebsht\u00eb mund\u00ebsia e fundit p\u00ebr t\u2019i nisur ndjekjet penale t\u00eb rasteve m\u00eb komplekse dhe t\u00eb dorasve t\u00eb nivelit t\u00eb mes\u00ebm e t\u00eb lart\u00eb, si m\u00ebnyr\u00ebn e vetme p\u00ebr ta shmangur rr\u00ebnimin e bashk\u00ebpunimit rajonal.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u00cbsht\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb besohet se Serbia do t\u00eb ndaloj\u00eb s\u00eb ndjekuri an\u00ebtar\u00ebt e Ushtris\u00eb s\u00eb Bosnj\u00ebs e Hercegovin\u00ebs dhe CDC-s\u00eb sepse \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb strategjie m\u00eb t\u00eb gj\u00ebr\u00eb politike prej luft\u00ebrave t\u00eb viteve t\u00eb 90-ta q\u00eb bazohet n\u00eb politik\u00ebn q\u00eb thot\u00eb se Serbia nuk ka marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb konflikte t\u00eb armatosura dhe nuk mund t\u00eb lidhet me mizorit\u00eb e kryera n\u00eb territorin e ish-Jugosllavis\u00eb. Po t\u00eb ishte kjo e v\u00ebrtet\u00eb, Beogradi nuk do t\u00eb duhej t\u2019i mohonte krimet n\u00eb Bosnj\u00eb e Hercegovin\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb vendimet e gjykatave, dhe t\u00eb vazhdoj\u00eb shtyrjen e procesit t\u00eb revizionizmit rajonal (tok me Kroacin\u00eb, e cila e filloi k\u00ebt\u00eb proces pasi q\u00eb ICTY-ja provoi se udh\u00ebheq\u00ebsia e Kroacis\u00eb mori pjes\u00eb n\u00eb sulmet ndaj Bosnj\u00ebs e Hercegovin\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">T\u00eb gjitha gj\u00ebrat q\u00eb Banjalluka dhe Beogradi nuk mund\u00ebn t\u2019i arrinin n\u00eb ICTY po tentohen t\u00eb b\u00ebhen tash p\u00ebrmes gjy\u00ebsor\u00ebve komb\u00ebtar\u00eb dhe ndjekjeve penale q\u00eb duhen t\u00eb v\u00ebrtetojn\u00eb se konflikti i armatosur n\u00eb Bosnj\u00eb ishte luft\u00eb civile, e zhvilluar mes tri taboreve q\u00eb kan\u00eb kryer po aq krime sa tjetri. Ka shum\u00eb fakte t\u00eb vendosura gjyq\u00ebsisht dhe raporte nd\u00ebrkomb\u00ebtare q\u00eb e v\u00ebrtetojn\u00eb k\u00ebt\u00eb, por le ta shohim vendimin e gjykat\u00ebs angleze rreth k\u00ebrkes\u00ebs s\u00eb Serbis\u00eb p\u00ebr ekstradimin e Ejup Gani\u0107: &#8220;Serbia nisi nj\u00eb hetim t\u00eb gjat\u00eb, nj\u00eb dosje \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgatitur dhe i \u00ebsht\u00eb d\u00ebrguar Republik\u00ebs Serbe [Republika Srpska]. Kjo e fundit e ka drejtuar rastin te ICTY-ja dhe n\u00eb 2002 dhe 2003, n\u00eb pajtim me Marr\u00ebveshjen e Rom\u00ebs t\u00eb vitit 1996 (e cila njihet si &#8220;Rregullat e Rrug\u00ebs&#8221;), ICTY-ja ka kryer nj\u00eb hetim dhe shqyrtim t\u00eb d\u00ebshmive. Pas shqyrtimit, hetuesit kan\u00eb ardhur n\u00eb p\u00ebrfundim se nuk ka rast kund\u00ebr Dr. Ganiq&#8221;.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebtyre veprimeve t\u00eb nd\u00ebrmarra n\u00eb Beograd, por edhe n\u00eb Sarajev\u00eb, fal\u00eb disa zyrtar\u00ebve nga gjyq\u00ebsori boshnjak t\u00eb af\u00ebrt me Milorad Dodikun, procesi i revizionizmit p\u00ebrfshin njer\u00ebz nga komuniteti akademik, politikan\u00eb, historian\u00eb, artist\u00eb\u2026 Gjat\u00eb gjith\u00eb koh\u00ebs, ky grup g\u00ebzon p\u00ebrkrahje t\u00eb vazhdueshme mediatike n\u00eb Serbi me interpretime t\u00eb shtremb\u00ebruara t\u00eb fakteve, sulme ndaj ICTY-s\u00eb, rrena dhe propaganda t\u00eb \u00e7do lloji p\u00ebr t&#8217;i mohuar krimet, lart\u00ebsuar kriminel\u00ebt, dhe shp\u00ebrfilljes s\u00eb fakteve.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">P\u00ebr ta ilustruar k\u00ebt\u00eb, duhet t&#8217;ia hedhim nj\u00eb shikim raporteve t\u00eb fundit mediatike\u2014dy tekste t\u00eb botuara n\u00eb tabloidin Kurir, q\u00eb \u00ebsht\u00eb i af\u00ebrt me qeverin\u00eb serbe: nj\u00eb let\u00ebr e hapur e nj\u00eb komandanti t\u00eb luft\u00ebs nga Fo\u00e7a, q\u00eb i k\u00ebrkon Serbis\u00eb t&#8217;i njeh\u00eb veprimet e tij gjat\u00eb luft\u00ebs. Faktet e ICTY-s\u00eb jan\u00eb t\u00eb qarta\u2014ai ishte komandant i policis\u00eb ushtarake q\u00eb perndoqi dhe vrau boshnjak\u00ebt, kreu p\u00ebrdhunime masive ndaj grave boshnjake, dhe prishi t\u00eb gjitha gjurm\u00ebt e ekzistimit t\u00eb boshnjak\u00ebve n\u00eb ato troje. Pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebto fakte dhe vepra, ky &#8220;komandant i luft\u00ebs&#8221; ka ikur nga Bosnja n\u00eb Serbi pas p\u00ebrfundimit t\u00eb luft\u00ebs, ku edhe jeton sot.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Vet\u00ebm tri dit\u00eb pas botimit t\u00eb k\u00ebtij teksti, Kuriri shkroi se boshnjak\u00ebt jan\u00eb fajtor\u00eb p\u00ebr masakrat e Markales. \u00c7dokush q\u00eb ka dilem\u00eb mbi k\u00ebt\u00eb duhet ta shoh\u00eb vendimin p\u00ebr Radovan Karaxhiqit ku kjo shpjegohet me shum\u00eb holl\u00ebsi. Por, kush i lexon k\u00ebto gjykime kur \u00e7do gj\u00eb interpretohet prej mediumeve tabloide p\u00ebr ta gjetur &#8220;t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn e sakt\u00eb&#8221;, mediumet e nj\u00ebjta q\u00eb me vite shkruanin se ICTY-ja ishte krijuar p\u00ebr t&#8217;i ndjekur serb\u00ebt, nd\u00ebrkaq politikan\u00ebt shpesh e p\u00ebrqafonin k\u00ebt\u00eb sentiment. Thonin se askush nuk iu \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjigjur publikisht pyetjes se p\u00ebrse jan\u00eb d\u00ebnuar njer\u00ebz nga lidershipi politik, ushtarak, dhe policor, e p\u00ebrse s&#8217;ka ndodhur e nj\u00ebjta me lidershipin n\u00eb Sarajev\u00eb. P\u00ebrgjigjja \u00ebsht\u00eb e thjesht\u00eb\u2014sepse nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb nivelin e nj\u00ebjt\u00eb. Krimet individuale nuk ishin pjes\u00eb e planit m\u00eb t\u00eb gj\u00ebr\u00eb, e konfirmuar nga planet e Beogradit dhe Banjalluk\u00ebs p\u00ebr t\u00eb kryer krime n\u00eb Bosnj\u00eb e Hercegovin\u00eb.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Marr\u00eb parasysh k\u00ebto, a mund t&#8217;i diskutojm\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet e s\u00eb ardhmes pa i zgjidhur k\u00ebto \u00e7\u00ebshtje t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs? Pak e hi\u00e7. Mohimi i mizorive t\u00eb kryera, p\u00ebrgjegj\u00ebsia e Beogradit, dhe s\u00eb voni, politikat revizioniste jan\u00eb faktor\u00ebt kryesor\u00eb t\u00eb jostabilitetit rajonal. Krahas porosive deklarativisht pozitive rreth fqinj\u00ebsis\u00eb s\u00eb mir\u00eb dhe respektit t\u00eb nd\u00ebrsjell\u00eb q\u00eb thuhen her\u00eb pas here nga politikan\u00ebt e rajonit, p\u00ebrfshir\u00eb Aleksand\u00ebr Vu\u00e7iqin\u2014i cili pretendon se Serbis nuk \u00ebsht\u00eb destabilizuesi ky\u00e7 i rajonit, askush nuk beson m\u00eb. Askush n\u00eb Bosnj\u00eb e Hercegovin\u00eb, e askush n\u00eb Kosov\u00eb.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">&#8212;-<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><em>N\u00eb muajt n\u00eb vijim, bashk\u00ebpunimi n\u00eb mes t\u00eb platformave online\u00a0<a style=\"font-weight: 400;\" href=\"https:\/\/remarker.media\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Remarker<\/a>\u00a0dhe Sbunker do t\u00eb sjell\u00eb nj\u00eb seri analizash q\u00eb kan\u00eb p\u00ebr q\u00ebllim nxitjen e debatit t\u00eb hapur e kritik mbi situat\u00ebn aktuale n\u00eb rajonin e Ballkanit Per\u00ebndimor.<\/em><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><em>Pas q\u00ebndrimeve t\u00eb fundit nga Franca, nj\u00eb nd\u00ebr shtetet an\u00ebtare me m\u00eb s\u00eb shumti ndikim n\u00eb BE, rajoni po p\u00ebrballet me nj\u00eb nd\u00ebr sfidat m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira t\u00eb tri dekadave t\u00eb fundit, prej kur shtetet e Ballkanit Per\u00ebndimor filluan rrug\u00ebn e tyre t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb, fillimisht duke kaluar n\u00ebp\u00ebr konflikte dhe pastaj n\u00eb procesin e demokratizimit dhe integrimit evropian.<\/em><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><em>Q\u00ebllimi i\u00a0<a style=\"font-weight: 400;\" href=\"https:\/\/remarker.media\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Remarker<\/a>\u00a0dhe Sbunker \u00ebsht\u00eb t\u00eb krijoj\u00eb njohje m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb \u00e7\u00ebshtjeve aktuale n\u00eb vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor, dhe rritjen e vet\u00ebdijes mbi proceset e integrimit evropian, at\u00eb t\u00eb demokratizimit dhe sundimit t\u00eb ligjit, si kushtet kryesore p\u00ebr arritjen e paqes afatgjat\u00eb dhe stabilitetit n\u00eb rajon.\u00a0<\/em><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">&#8212;&#8211;<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Shkrimin n\u00eb gjuh\u00ebn serbe mund ta gjeni\u00a0<a style=\"font-weight: 400;\" href=\"https:\/\/remarker.media\/region-2020\/bez-suocavanja-s-prosloscu-nema-izgradnje-buducnosti\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">k\u00ebtu<\/a>,\u00a0nd\u00ebrsa n\u00eb gjuh\u00ebn angleze\u00a0<a style=\"font-weight: 400;\" href=\"https:\/\/sbunker.net\/rajoni-2020-bllogje-tematike\/90378\/no-future-without-dealing-with-the-past\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">k\u00ebtu<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebrderisa Presidenti i Serbis\u00eb, Aleksand\u00ebr Vu\u00e7iq, haptazi promovon iden\u00eb e t\u00eb ashtuquajturit \u201cMini-Shengen\u201d n\u00eb rajonin e Ballkanit Per\u00ebndimor bashk\u00eb me Shqip\u00ebrin\u00eb dhe Maqedonin\u00eb e Veriut, p\u00ebrmes s\u00eb cilit do t\u00eb garantohej liria e l\u00ebvizjes s\u00eb njer\u00ebzve, mallrave dhe sh\u00ebrbimeve (mbas modelit t\u00eb BE-s\u00eb), mediumet filluan t\u00eb botojn\u00eb lista t\u00eb kriminel\u00ebve t\u00eb dyshuar t\u00eb luft\u00ebs t\u00eb [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":272,"featured_media":7714,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[1189,1188],"ppma_author":[1195],"class_list":["post-2646","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-1189","tag-rajoni"],"authors":[{"term_id":1195,"user_id":272,"is_guest":0,"slug":"dzenana-karupdrusko","display_name":"Dzenana Karup Drusko","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5bb6b857752ee3288706475f5100254c86f97633f8178ab545bd8d208e4e8e3f?s=96&d=mm&r=g","user_url":"","last_name":"Karup Drusko","first_name":"Dzenana","description":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2646","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/272"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2646"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2646\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7767,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2646\/revisions\/7767"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7714"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2646"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2646"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2646"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=2646"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}