{"id":2666,"date":"2020-03-11T14:53:10","date_gmt":"2020-03-11T12:53:10","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=2666"},"modified":"2024-09-17T14:54:50","modified_gmt":"2024-09-17T12:54:50","slug":"nevoja-per-nje-hap-te-verber","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/analize\/nevoja-per-nje-hap-te-verber\/","title":{"rendered":"Nevoja p\u00ebr nj\u00eb hap t\u00eb verb\u00ebr"},"content":{"rendered":"<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Vullneti dhe q\u00ebndresa e rajonit p\u00ebr t\u2019i kund\u00ebrshtuar ndikimet dashak\u00ebqija t\u00eb aktor\u00ebve t\u00eb jasht\u00ebm dhe p\u00ebr ta forcuar kultur\u00ebn politike demokratike po dob\u00ebsohen si rrjedhoj\u00eb zhg\u00ebnjimeve dhe frustrimeve p\u00ebr ngadal\u00ebsin\u00eb e ardhjes s\u00eb rezultateve t\u00eb p\u00ebrmbushjes s\u00eb nj\u00eb vizioni t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt q\u00eb shprehet n\u00eb \u201cDeklarat\u00ebn e Samitit t\u00eb Zagrebit\u201d n\u00eb n\u00ebntor t\u00eb vitit 2000. Dy dekada m\u00eb von\u00eb, kur K\u00ebshilli Evropian \u00ebsht\u00eb n\u00ebn udh\u00ebheq\u00ebsin\u00eb e Kroacis\u00eb, do t\u00eb mbahet nj\u00eb samit mes Ballkanit Per\u00ebndimor dhe BE-s\u00eb n\u00eb Zagreb, i cili do t\u00eb jet\u00eb \u00e7ast i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr ta nd\u00ebrtuar nj\u00eb qasje t\u00eb qart\u00eb dhe t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb rajonin.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Mungesa e reformave dometh\u00ebn\u00ebse vendore n\u00eb rajon natyrisht q\u00eb kan\u00eb kontribuar p\u00ebr k\u00ebt\u00eb ngadal\u00ebsi, por shkaktare \u00ebsht\u00eb gjithashtu v\u00ebshtir\u00ebsia e BE-s\u00eb p\u00ebr t\u00eb folur nj\u00ebz\u00ebri sa i p\u00ebrket Ballkanit Per\u00ebndimor. Shoq\u00ebrit\u00eb e rajonit ton\u00eb tashm\u00eb u jan\u00eb n\u00ebnshtruar loj\u00ebrave dhe eksperimenteve gjeopolitike p\u00ebr shum\u00eb gjat\u00eb. Ballkani Per\u00ebndimor duket i vyshkur dhe m\u00eb cinik ndaj procesit t\u00eb integrimit si shtys\u00eb p\u00ebr ndryshim. Rajoni k\u00ebrkon frym\u00ebzim, dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb nevojiten dy hapa t\u00eb verb\u00ebr. BE-ja duhet ta b\u00ebj\u00eb nj\u00eb hap t\u00eb verb\u00ebr ndaj Shqip\u00ebris\u00eb, Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut dhe Kosov\u00ebs, dhe Serbia me Kosov\u00ebn duhet ta b\u00ebj\u00eb nj\u00eb hap t\u00eb verb\u00ebr ndaj nj\u00ebra-tjetr\u00ebs. N\u00eb takimin e ardhsh\u00ebm t\u00eb K\u00ebshillit Evropian n\u00eb mars p\u00ebrfshihet \u00e7\u00ebshtja e zgjerimit. Kjo jep mund\u00ebsi unike p\u00ebr ta frym\u00ebzuar Ballkanin Per\u00ebndimor dhe p\u00ebr t\u2019ua rritur moralin shoq\u00ebrive t\u00eb veta.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Komisioni Evropian \u00ebsht\u00eb treguar e qart\u00eb q\u00eb edhe Shqip\u00ebria, edhe Maqedonia e Veriut kan\u00eb treguar rezultate t\u00eb prekshme dhe prandaj \u201c<\/span><a style=\"font-weight: 400;\" href=\"https:\/\/ec.europa.eu\/commission\/presscorner\/detail\/en\/IP_20_347\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">rekomandimi p\u00ebr t\u2019i hapur negociatet e zgjerimit me Shqip\u00ebrin\u00eb dhe Maqedonin\u00eb e Veriut mbetet i vlefsh\u00ebm<\/a>\u201d. Komisioni Evropian po ashtu ka v\u00ebrtetuar q\u00eb rekomandimi i vitit 2016 p\u00ebr liberalizimin e vizave p\u00ebr Kosov\u00ebn\u00a0<a style=\"font-weight: 400;\" href=\"https:\/\/ec.europa.eu\/home-affairs\/news\/visa-liberalisation-commission-confirms-kosovo-fulfils-all-required-benchmarks_en\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">mbetet i vlefsh\u00ebm<\/a>. Shtetet an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb dueht ta b\u00ebjn\u00eb nj\u00eb hap t\u00eb verb\u00ebr drejt Shqip\u00ebris\u00eb dhe Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, si dhe ndaj Kosov\u00ebs. Kjo nuk duhet t\u00eb n\u00ebnkuptoj\u00eb q\u00eb ata po u japin l\u00ebmosh\u00eb k\u00ebtyre vendeve ose q\u00eb ndihen t\u00eb vet\u00ebk\u00ebnaqen me sfidat q\u00eb u rrijn\u00eb p\u00ebrball\u00eb. N\u00eb fakt, aq sa ky hap i shteteve an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb do t\u00eb ishte ndaj rajonit, nj\u00ebjt\u00eb do t\u00eb ishte edhe ndaj institucioneve t\u00eb veta, kryesisht p\u00ebr Komisioni Evropian.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">BE-ja \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb tep\u00ebr e p\u00ebrkushtuar ndaj standardeve dhe teknikaliteteve n\u00eb rajon, aq sa ka d\u00ebmtuar fuqin\u00eb e frym\u00ebzimit q\u00eb ndjell procesi i integrimit. Duhet t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb lloj baraspeshe mes nevoj\u00ebs p\u00ebr t\u2019i p\u00ebrmbushur kriteret dhe aspektin thelb\u00ebsor t\u00eb frym\u00ebzimit t\u00eb shoq\u00ebrive p\u00ebr tu shnd\u00ebrruar dhe p\u00ebrmir\u00ebsuar. Pasi Franca e b\u00ebri te veten me metofologjin\u00eb \u201ce re\u201d, duhet t\u00eb ket\u00eb fokus n\u00eb aspektin frym\u00ebzues t\u00eb procesit t\u00eb integrimit evropian n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb mos shihet vazhdimisht brenda nj\u00eb konteksti cinik dhe si loj\u00eb politike-ideologjike. Kjo i d\u00ebmton p\u00ebrpjekjet e BE-s\u00eb p\u00ebr ta zgjeruar korniz\u00ebn normative si dhe p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar partneritete. Kur BE-ja shpall vendimet p\u00ebr negociatat e zgjerimit me Shqip\u00ebrin\u00eb dhe Maqedonin\u00eb e Veriut apo p\u00ebr liberalizimin e vizave p\u00ebr Kosov\u00ebn, ajo flet drejtp\u00ebrdrejt me shoq\u00ebrit\u00eb e k\u00ebtyre vendeve, dhe jo me qeverit\u00eb. Prej k\u00ebndv\u00ebshtrimit ton\u00eb, nj\u00eb \u201cjo\u201d e mundshme ndaj k\u00ebtyre tri vendeve realisht n\u00ebnkupton q\u00eb ata nuk e meritojn\u00eb etiket\u00ebn evropiane, dhe pavar\u00ebsishte se \u00e7far\u00eb b\u00ebjn\u00eb, asnj\u00ebher\u00eb nuk do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb mira sa duhet.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Si\u00e7 v\u00ebren\u00a0<\/span><a style=\"font-weight: 400;\" href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/commentisfree\/2018\/feb\/21\/europe-crisis-balkans-eu-membership-russia-china-turkey\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ivan Krastev<\/a>: \u201cNj\u00eb shaka e Ballkanit e shpjegon shum\u00eb mir\u00eb mend\u00ebsin\u00eb e njer\u00ebzve q\u00eb jan\u00eb l\u00ebn\u00eb t\u00eb presin shum\u00eb gjat\u00eb: kur vjen puna te an\u00ebtar\u00ebsimi n\u00eb BE, dallimi mes pesimist\u00ebve dhe optimist\u00ebve \u00ebsht\u00eb q\u00eb optimist\u00ebt besojn\u00eb se Turqia do t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsohet gjat\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, kurse pesimist\u00ebt besojn\u00eb se Shqip\u00ebria do t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsohet gjat\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsis\u00eb s\u00eb Turqis\u00eb. Dometh\u00ebn\u00eb: kurr\u00eb\u201d. Kjo shaka po ashtu shfaq paragjykimin shqet\u00ebsues kulturor\/fetar t\u00eb procesit t\u00eb integrimit evropian q\u00eb zbulon disa rregulla t\u00eb pashkruara. Njer\u00ebzit n\u00eb Kosov\u00eb kan\u00eb p\u00ebrshtypjen q\u00eb ka di\u00e7ka tjet\u00ebr ve\u00e7 zbatimit t\u00eb sundimit t\u00eb ligjit q\u00eb p\u00ebrcakton pozitat e shteteve an\u00ebtare kundrejt vendit dhe aspiratave t\u00eb tij.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">Nj\u00eb hap tjet\u00ebr i verb\u00ebr me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb do t\u00eb ishte mes Kosov\u00ebs e Serbis\u00eb. Secila bised\u00eb p\u00ebr marr\u00ebveshjen mes dy shteteve mbizot\u00ebrohet nga ekstremet. Rrjedhimisht, t\u00eb gjitha zgjidhjet e mundshme jan\u00eb t\u00eb paarritshme. Ky \u00ebsht\u00eb kurth i rrezikshme. Duket se axhenda \u00ebsht\u00eb q\u00eb secili skenar i zgjidhjes s\u00eb mosmarr\u00ebveshjeve mes Kosov\u00ebs e Serbis\u00eb t\u00eb jet\u00eb aq i tep\u00ebrt sa\u00a0 fraza \u201cmoszgjidhja \u00ebsht\u00eb zgjidhje\u201d t\u00eb b\u00ebhet pozicioni i pashkruar i bashk\u00ebsis\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare, duke e shnd\u00ebrruar Kosov\u00ebn n\u00eb limb. T\u00eb dy shtetet duhet ta b\u00ebjn\u00eb nj\u00eb hap t\u00eb verb\u00ebr ndaj nj\u00ebra-tjetr\u00ebs, gj\u00eb e cila thuhet leht\u00eb e s\u2019b\u00ebhet leht\u00eb.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"font-weight: 400;\">&#8212;<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><em>N\u00eb muajt n\u00eb vijim, bashk\u00ebpunimi n\u00eb mes t\u00eb platformave online\u00a0<a style=\"font-weight: 400;\" href=\"https:\/\/remarker.media\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Remarker<\/a>\u00a0dhe Sbunker do t\u00eb sjell\u00eb nj\u00eb seri analizash q\u00eb kan\u00eb p\u00ebr q\u00ebllim nxitjen e debatit t\u00eb hapur e kritik mbi situat\u00ebn aktuale n\u00eb rajonin e Ballkanit Per\u00ebndimor.<\/em><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><em>Pas q\u00ebndrimeve t\u00eb fundit nga Franca, nj\u00eb nd\u00ebr shtetet an\u00ebtare me m\u00eb s\u00eb shumti ndikim n\u00eb BE, rajoni po p\u00ebrballet me nj\u00eb nd\u00ebr sfidat m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira t\u00eb tri dekadave t\u00eb fundit, prej kur shtetet e Ballkanit Per\u00ebndimor filluan rrug\u00ebn e tyre t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb, fillimisht duke kaluar n\u00ebp\u00ebr konflikte dhe pastaj n\u00eb procesin e demokratizimit dhe integrimit evropian.<\/em><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><em>Q\u00ebllimi i\u00a0<a style=\"font-weight: 400;\" href=\"https:\/\/remarker.media\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Remarker\u00a0<\/a>dhe Sbunker \u00ebsht\u00eb t\u00eb krijoj\u00eb njohje m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb \u00e7\u00ebshtjeve aktuale n\u00eb vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor, dhe rritjen e vet\u00ebdijes mbi proceset e integrimit evropian, at\u00eb t\u00eb demokratizimit dhe sundimit t\u00eb ligjit, si kushtet kryesore p\u00ebr arritjen e paqes afatgjat\u00eb dhe stabilitetit n\u00eb rajon.\u00a0<\/em><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><em>&#8212;&#8211;<\/em><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Shkrimin n\u00eb gjuh\u00ebn serbe mund ta gjeni\u00a0<a style=\"font-weight: 400;\" href=\"https:\/\/remarker.media\/?p=15386\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">k\u00ebtu<\/a>,\u00a0nd\u00ebrsa n\u00eb gjuh\u00ebn\u00a0angleze\u00a0<a style=\"font-weight: 400;\" href=\"https:\/\/sbunker.net\/rajoni-2020-bllogje-tematike\/90440\/the-necessity-of-a-leap-of-faith\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">k\u00ebtu.<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vullneti dhe q\u00ebndresa e rajonit p\u00ebr t\u2019i kund\u00ebrshtuar ndikimet dashak\u00ebqija t\u00eb aktor\u00ebve t\u00eb jasht\u00ebm dhe p\u00ebr ta forcuar kultur\u00ebn politike demokratike po dob\u00ebsohen si rrjedhoj\u00eb zhg\u00ebnjimeve dhe frustrimeve p\u00ebr ngadal\u00ebsin\u00eb e ardhjes s\u00eb rezultateve t\u00eb p\u00ebrmbushjes s\u00eb nj\u00eb vizioni t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt q\u00eb shprehet n\u00eb \u201cDeklarat\u00ebn e Samitit t\u00eb Zagrebit\u201d n\u00eb n\u00ebntor t\u00eb vitit 2000. Dy [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":164,"featured_media":7714,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[1189,1188],"ppma_author":[193],"class_list":["post-2666","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-1189","tag-rajoni"],"authors":[{"term_id":193,"user_id":164,"is_guest":0,"slug":"ramadan-ilazi","display_name":"Ramadan Ilazi","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-2-9.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-2-9.jpg"},"user_url":"","last_name":"Ilazi","first_name":"Ramadan","description":"Kandidat p\u00ebr PhD p\u00ebr Politik\u00eb dhe Marr\u00ebdh\u00ebnie Nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb Universitetin e Qytetit t\u00eb Dablinit (DCU) dhe studiues i lart\u00eb n\u00eb Qendr\u00ebn Kosovare P\u00ebr Studime t\u00eb Siguris\u00eb (KCSS)"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2666","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/164"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2666"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2666\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7759,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2666\/revisions\/7759"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7714"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2666"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2666"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2666"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=2666"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}