{"id":2670,"date":"2020-03-25T14:50:08","date_gmt":"2020-03-25T12:50:08","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=2670"},"modified":"2024-09-17T14:52:43","modified_gmt":"2024-09-17T12:52:43","slug":"cfare-ke-bere-pas-luftes-bab","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/analize\/cfare-ke-bere-pas-luftes-bab\/","title":{"rendered":"\u00c7far\u00eb ke b\u00ebr\u00eb pas luft\u00ebs, bab?"},"content":{"rendered":"<p><em>Po e humbasim nj\u00eb luft\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, luft\u00ebn p\u00ebr rinin\u00eb, sidomos p\u00ebr brezat q\u00eb n\u00eb diskursin publik quhen \u201cata q\u00eb s\u2019jan\u00eb t\u00eb interesuar p\u00ebr politik\u00ebn dhe q\u00eb jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb rinj p\u00ebr t\u2019i kujtuar luft\u00ebrat\u201d.<\/em><\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb vit sh\u00ebnohet 20 vjetori i r\u00ebnies s\u00eb Sllobodan Millosheviqit. Njer\u00ebzit e lindur n\u00eb vitin 2000 ka koh\u00eb q\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e jet\u00ebs shoq\u00ebrore dhe politike, t\u00eb ekspozuar prej mosh\u00ebs s\u00eb re ndaj nj\u00eb fushate t\u00eb tmerrshme t\u00eb falsifikimit dhe mohimit historis\u00eb son\u00eb t\u00eb vonshme p\u00ebrmes kultur\u00ebs s\u00eb popullarizuar, sistemit formal t\u00eb arsimit, dhe sidomos p\u00ebrmes mediave.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb 20 viteve t\u00eb fundit, Serbia nuk ka b\u00ebr\u00eb pothuajs\u00eb asgj\u00eb p\u00ebr t\u2019i qet\u00ebsuar tensionet q\u00eb kan\u00eb b\u00ebr\u00eb q\u00eb shteti jon\u00eb t\u2019i nis\u00eb kat\u00ebr luft\u00ebra agresioni n\u00eb vitet e 90-ta, t\u00eb cilat kan\u00eb shkaktuar shkat\u00ebrrim e shkretim t\u00eb pamatsh\u00ebm. Po flasim p\u00ebr 96,000 t\u00eb vrar\u00eb n\u00eb Bosnj\u00eb, dhjet\u00ebra-mij\u00ebra viktima t\u00eb tortur\u00ebs e p\u00ebrdhunimit, mbi 13,000 t\u00eb vrar\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb, miliona njer\u00ebz t\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb refugjat\u00eb dhe t\u00eb shp\u00ebrngulur, si dhe miliona njer\u00ebz me gjymtime t\u00eb p\u00ebrhershme mendore dhe trupore. As qytetar\u00ebt serb\u00eb n\u00ebn sundimin e Millosheviqit nuk u shp\u00ebtuan k\u00ebtyre, porse numrat nuk u afrohen atyre t\u00eb pjes\u00ebve tjera t\u00eb rajonit. N\u00eb k\u00ebt\u00eb bised\u00eb, inflacioni dhe varf\u00ebria p\u00ebrmenden m\u00eb s\u00eb shpeshti kur flitet p\u00ebr Serbin\u00eb, bashk\u00eb me bombardimin e NATO-s, p\u00ebr t\u00eb cilin nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e gjenerat\u00ebs s\u00eb vjet\u00ebr n\u00eb Serbi as\u00a0<a href=\"https:\/\/sbunker.net\/teh\/89553\/dhjete-vjet-te-republikes-se-kosoves\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">nuk e di p\u00ebrse ka ndodhur.<\/a><\/p>\n<p>Kjo huti \u00ebsht\u00eb e pranishme kryesisht p\u00ebr shkak se shteti dhe institucionet nuk kan\u00eb b\u00ebr\u00eb asgj\u00eb p\u00ebr ta njohur, me pendim, p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb p\u00ebr luft\u00ebrat n\u00eb ish-Jugosllavi, krimet masive t\u00eb luft\u00ebs dhe fushatat gjenocidale. P\u00ebrkundrazi \u2014 qasja e institucioneve tona shtet\u00ebrore dhe aktor\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm shoq\u00ebror\u00eb nuk ka ndryshuar prej koh\u00ebs s\u00eb luft\u00ebs. Edhe gjat\u00eb luftrave, edhe pasi ato p\u00ebrfunduan, avazet p\u00ebr \u201crrezikimin e vazhduesh\u00ebm t\u00eb serb\u00ebve\u201d si arsyen kryesore p\u00ebrse \u201ckrejt kjo ka ndodhur\u201d, por edhe se \u201ct\u00eb gjitha an\u00ebt jan\u00eb fajtore\u201d, nd\u00ebr t\u00eb tjera, vazhdojn\u00eb t\u2019i dominojn\u00eb edhe pjes\u00ebt m\u00eb t\u00eb vogla t\u00eb diskursit publik.<\/p>\n<p>Marr\u00ebdh\u00ebniet mes shtetit dhe gjeneratave q\u00eb rriten n\u00eb koh\u00ebn pas konflikteve \u00ebsht\u00eb sfiduese madje p\u00ebr shoq\u00ebrit\u00eb m\u00eb serioze, demokratike dhe t\u00eb mirorganizuara, jom\u00eb p\u00ebr ton\u00ebn. Por, n\u00ebse ato marr\u00ebdh\u00ebnie nuk ekzistojn\u00eb, ose m\u00eb keq, kur shpenzohen gjat\u00eb nj\u00eb fushate sistematike e t\u00eb projektuar t\u00eb g\u00ebnjeshtrave, mohimit dhe ushqyerjes s\u00eb urrejtjes e intoleranc\u00ebs, t\u00eb cilat ishin vet\u00eb fillesat e luftrave, at\u00ebher\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb e \u00e7uditshme q\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e rinis\u00eb son\u00eb mban q\u00ebndrime t\u00eb thella etnonaionaliste dhe djathtiste.<\/p>\n<p>N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, shum\u00eb organizata antiluft\u00eb dhe OJQ q\u00eb veprojn\u00eb n\u00eb Serbi, t\u00eb cilat gjer\u00ebsisht etiketohen si tradh\u00ebtare, n\u00eb fakt po b\u00ebjn\u00eb pun\u00ebn heroike q\u00eb shteti s\u2019po e b\u00ebn dot \u2014 ata po i num\u00ebrojn\u00eb viktimat, po i mbledhin d\u00ebshmit\u00eb dhe provat, dhe po p\u00ebrpiqen ta edukojn\u00eb dhe informojn\u00eb publikun e gjer\u00eb q\u00eb i urren, sidomos p\u00ebr arsyen se i jan\u00eb n\u00ebnshtruar demonizimin dhe kriminalizimit nga secila elit\u00eb politike qeveris\u00ebse, prej Millosheviqit te Vu\u00e7iqi. Megjithk\u00ebt\u00eb, k\u00ebta njer\u00ebz e vazhdojn\u00eb pun\u00ebn dhe p\u00ebrpjekjet shum\u00ebdekad\u00ebshe p\u00ebr t\u2019i sjell\u00eb rrethanat q\u00eb mund\u00ebsojn\u00eb pajtimin e q\u00ebndruesh\u00ebm n\u00eb rajon.<\/p>\n<p>K\u00ebto shoqata dhe organizata qytetare q\u00eb, nd\u00ebr t\u00eb tjera, po luftojn\u00eb p\u00ebr nj\u00eb kultur\u00eb m\u00eb t\u00eb sinqert\u00eb t\u00eb p\u00ebrkujtimit, tashm\u00eb po i angazhojn\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb q\u00eb u takojn\u00eb brezit t\u00eb dyt\u00eb dhe t\u00eb tret\u00eb t\u00eb aktivist\u00ebve q\u00eb kan\u00eb lindur n\u00eb mes t\u00eb luftrave apo pas tyre. Ata p\u00ebrballen me problemet e nj\u00ebjta sikur pararend\u00ebsit. K\u00ebta t\u00eb rinj po ashtu sh\u00ebnjestrohen rregullisht si tradh\u00ebtar\u00eb nga mediat, por edhe vuajn\u00eb nga trysnia dhe dhuna e njer\u00ebzve q\u00eb i rrethojn\u00eb \u2014 nga bashk\u00ebmoshatar\u00ebt n\u00eb shkolla e universitete, e shpeshher\u00eb edhe nga familjet.<\/p>\n<p>Flasim rrall\u00ebher\u00eb, n\u00eb mos kurr\u00eb, p\u00ebr k\u00ebta t\u00eb rinj guximtar\u00eb, p\u00ebrve\u00e7 n\u00eb kontekstin diskursit t\u00eb tanish\u00ebm publik \u2014 q\u00eb po e tradh\u00ebtojn\u00eb shtetin e tyre p\u00ebr shuma t\u00eb m\u00ebdha parash. E v\u00ebrteta, sidoqoft\u00eb, \u00ebsht\u00eb ndryshe \u2014 pothuajse pa asnj\u00eb p\u00ebrjashtim, k\u00ebta aktivist\u00eb punojn\u00eb n\u00eb kushte t\u00eb r\u00ebnda dhe t\u00eb pasigurta , ngjash\u00ebm me prekariatin. Pavar\u00ebsisht k\u00ebtyre, ata vazhdojn\u00eb t\u00eb kontribuojn\u00eb p\u00ebr nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje q\u00eb duket e paq\u00ebllim \u2014 t\u00eb p\u00ebrhapin faktet dhe t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn p\u00ebr at\u00eb se \u201c\u00e7far\u00eb ka ndodhur\u201d.<\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb sidomos e v\u00ebrejtshme n\u00eb pun\u00ebn e k\u00ebtyre t\u00eb rinjve n\u00eb organizatat q\u00eb merren me pajtimin dhe normalizimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve mes Serbis\u00eb dhe Kosov\u00ebs, bazuar n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn dhe faktet p\u00ebr luft\u00ebn q\u00eb Serbia e b\u00ebri n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb 20 vjet\u00ebve t\u00eb fundit, jan\u00eb nj\u00eb shum\u00ebsi analizash p\u00ebr k\u00ebt\u00eb tem\u00eb, dhe em\u00ebruesi i p\u00ebrbashk\u00ebt p\u00ebr to \u00ebsht\u00eb kjo: bazuar n\u00eb t\u00eb gjitha t\u00eb dh\u00ebnat dhe d\u00ebshmit\u00eb e disponueshme, Serbia ka b\u00ebr\u00eb luft\u00eb kund\u00ebr shqiptar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs edhe n\u00eb fillim t\u00eb viteve t\u00eb 80-ta.<\/p>\n<p>Fillimisht, lufta nuk ishte e armatosur, por shpejt u b\u00eb e till\u00eb kur Serbia vendosi shtetin policor dhe e getoizoi Kosov\u00ebn n\u00eb vitin 1990, dhe m\u00eb tej u r\u00ebndua me politikat gjenocidale t\u00eb Serbis\u00eb n\u00eb fund t\u00eb dekad\u00ebs n\u00ebn sundimin e Millosheviqit \u2014 shfarosja dhe \u201cspastrimi\u201d i organizuar dhe sistematik i shqiptar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs i kryer nga institucionet Serbe (polcia dhe ushtria) \u2014 t\u00eb mb\u00ebshtetura nga Presidenti, Qeveria, Kisha dhe mediat.<\/p>\n<p>Shtyllat kryesore t\u00eb\u00a0<a href=\"https:\/\/kosovotwopointzero.com\/en\/serbia-has-scarcely-tried-to-escape-milosevics-poison\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">politikave thuajse naziste<\/a><a href=\"https:\/\/mailtrack.io\/trace\/link\/01465ea85a06842d8d71aba3cc6b24740a0019f7?url=https%3A%2F%2Fkosovotwopointzero.com%2Fserbia-pothuajse-fare-nuk-u-mundua-qe-ti-ike-helmit-te-milosevic-it%2F&amp;userId=1068097&amp;signature=e7f479e24b0172e7\">\u00a0<\/a>t\u00eb Millosheviqit ende jan\u00eb t\u00eb forta n\u00eb publikun e Serbis\u00eb, jo si shp\u00ebrthime t\u00eb rast\u00ebsishme nacionaliste, por si politika zyrtare t\u00eb shtetit, koalicionit qeveris\u00ebs, si dhe opozit\u00ebs moderne serbe.<\/p>\n<p>Sa i p\u00ebrket Kosov\u00ebs, nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e opozit\u00ebs bashk\u00ebkohore t\u00eb Serbis\u00eb ka q\u00ebndrime edhe m\u00eb agresive dhe toksike ndaj \u201c\u00e7\u00ebshtjes s\u00eb Kosov\u00ebs\u201d krahasuar me Vu\u00e7iqin, i cili ka qen\u00eb minist\u00ebr i Qeveris\u00eb s\u00eb Serbis\u00eb kur kryheshin krimet masive t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb gjat\u00eb viteve 1998-1999. P\u00ebr m\u00eb keq, kjo ndiqet prej fushatave t\u00eb pafundme t\u00eb urrejtjes dhe racizimit ndaj shqiptar\u00ebve n\u00eb mediat m\u00eb t\u00eb shikuara.<\/p>\n<p>Krejt k\u00ebto krijojn\u00eb kushtet e volitshme p\u00ebr konflikte t\u00eb reja n\u00eb vend t\u00eb pajtimit, t\u00eb cilin qeveria e Serbis\u00eb, e udh\u00ebhequr nga Presidenti Vu\u00e7iq, e mb\u00ebshtet vet\u00ebm formalisht. Vizioni i pajtimit duket se p\u00ebrqendrohet vet\u00ebm te elitat politike n\u00eb Serbi dhe Kosov\u00eb, e jo t\u00eb qytetar\u00ebve, sidomos t\u00eb rinjve, sepse politikat dhe sjellja mbeten t\u00eb pandryshuara \u2014 mb\u00ebshtetet \u201cpatriotizmi\u201d, i cili \u00ebsht\u00eb i vlefsh\u00ebm vet\u00ebm n\u00ebse n\u00ebnkupton urrejtjen e t\u00eb tjer\u00ebve, kurse \u201ctradhtia\u201d d\u00ebnohet vet\u00ebm kur thuhet e v\u00ebrteta p\u00ebr krimet serbe t\u00eb kryera n\u00eb Kosov\u00eb, Bosnj\u00eb dhe Kroaci.<\/p>\n<p>Sikur n\u00eb \u00e7do vend tjet\u00ebr, rinia e shtetit ton\u00eb \u00ebsht\u00eb posa\u00e7\u00ebrisht e ndjeshme ndaj k\u00ebtyre trendeve t\u00eb helm\u00ebta q\u00eb i shtyjn\u00eb drejt urrejtjes ndaj joserb\u00ebve; n\u00eb fakt ata nuk i kuptojn\u00eb k\u00ebto trende por dor\u00ebzohen ndaj frik\u00ebs se do t\u00eb jen\u00eb cak i hakmarrjeve n\u00ebse sillen ndryshe.<\/p>\n<p>Sipas nj\u00eb studimi t\u00eb vonsh\u00ebm p\u00ebr rinin\u00eb e Serbis\u00eb t\u00eb lindur mes viteve 2001 dhe 2003 q\u00ebndrimet e t\u00eb rinjve i v\u00ebrtetojn\u00eb k\u00ebto supozime d\u00ebshp\u00ebruese.[1] M\u00eb shum\u00eb se 54% e t\u00eb rinjve n\u00eb Serbi nuk besojn\u00eb se pajtimi mes serb\u00ebve dhe shqiptar\u00ebve \u00ebsht\u00eb i mundsh\u00ebm. \u00cbsht\u00eb e sh\u00ebnueshme q\u00eb 22% thon\u00eb se nuk kan\u00eb q\u00ebndrim p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje. Vet\u00ebm 23.5% e rinis\u00eb s\u00eb Serbis\u00eb besojn\u00eb se pajtimi \u00ebsht\u00eb i mundsh\u00ebm M\u00eb shum\u00eb se 53% mendojn\u00eb se Kosova \u201cduhet t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb jet\u00eb pjes\u00eb e Serbis\u00eb\u201d, e kjo me gjith\u00eb faktin se\u00a0<a href=\"https:\/\/kallxo.com\/lajm\/femijeria-e-kosoves-ka-mbaruar-vitet-e-adoleshences-po-fillojne\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Kosova \u00ebsht\u00eb shtet i pavarur p\u00ebr 12 vjet<\/a>. Vet\u00ebm 12% e t\u00eb rinjve mes mosh\u00ebs 12 dhe 19 vje\u00e7 n\u00eb Serbi besojn\u00eb q\u00eb Kosova \u00ebsht\u00eb shtet i pavarur.<\/p>\n<p>K\u00ebto jan\u00eb shqet\u00ebsuese kur kemi parasysh p\u00ebrpjekjet tashm\u00eb minimale q\u00eb po nd\u00ebrmerren n\u00eb rajon p\u00ebr ta arritur pajtimin dhe bashk\u00ebjetes\u00ebn paq\u00ebsore n\u00eb t\u00eb ardhmen, sidomos mes shqiptar\u00ebve dhe serb\u00ebve t\u00eb rinj. Politikat zyrtare t\u00eb Serbis\u00eb p\u00ebr mohimin e krimeve, p\u00ebr promovimin e kriminel\u00ebve t\u00eb luft\u00ebs dhe p\u00ebr lejimin e qarkullimit t\u00eb lir\u00eb t\u00eb gjuh\u00ebs s\u00eb urrejtjes n\u00ebp\u00ebr media dita-dit\u00ebs duket se po i p\u00ebrgatisin gjeneratat e reja p\u00ebr nj\u00eb konflikt n\u00eb t\u00eb ardhmen, sesa p\u00ebr paqe t\u00eb qendrueshme.<\/p>\n<p>K\u00ebto t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb fundit p\u00ebr q\u00ebndrimet e t\u00eb rinjve duhet t\u00eb analizohen n\u00eb kontekstin e q\u00ebndrimeve t\u00eb p\u00ebrgjithshme t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb, sidomos sa i p\u00ebrket besueshm\u00ebris\u00eb ndaj institucioneve shtet\u00ebrore nga qytetar\u00ebt e Serbis\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb vitet e fundit, shum\u00eb studime kan\u00eb treguar q\u00eb kat\u00ebr institucionet me besueshm\u00ebrin\u00eb m\u00eb t\u00eb lart\u00eb n\u00eb Serbi jan\u00eb Persidenti, Kisha Ortodokse Serbe, Ushtria dhe Policia. N\u00ebse i shtojm\u00eb k\u00ebtu mediat (mediumi m\u00eb i besuesh\u00ebm n\u00eb Serbi \u00ebsht\u00eb Radiotelevizioni i Serbis\u00eb) dalim me po ato institucione q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrkrahur dhe zbatuar politikat e Millosheviqit gjat\u00eb viteve t\u00eb 90-ta, dhe duke b\u00ebr\u00eb k\u00ebshtu kan\u00eb qen\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebs n\u00eb kryerjen e krimeve t\u00eb panum\u00ebrta t\u00eb luft\u00ebs dhe t\u00eb gjenocidit.<\/p>\n<p>Pa ndryshime rr\u00ebnj\u00ebsore t\u00eb politikave, retorika dhe q\u00ebndrimet q\u00eb promovohen nga k\u00ebto institucione q\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb ken\u00eb besimin e pand\u00ebrprer\u00eb t\u00eb qytetar\u00ebve t\u00eb Serbis\u00eb, si n\u00eb luft\u00eb ashtu edhe n\u00eb paqe, pavar\u00ebsisht kush i udh\u00ebheq, nuk mund t\u00eb flasim seriozisht p\u00ebr pajtimin n\u00eb rajon, e sidomos me serb\u00ebve dhe shqiptar\u00ebve.<\/p>\n<p>Edhe pse kjo \u00ebsht\u00eb shpeshher\u00eb e pak\u00ebndshme, po b\u00ebhet nj\u00eb luft\u00eb e ndershme n\u00eb margjinat e jet\u00ebs publike dhe \u00ebsht\u00eb m\u00eb se e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb p\u00ebrfshihen aq t\u00eb rinj sa \u00ebsht\u00eb e mundur n\u00eb programet q\u00eb m\u00ebsyjn\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve mes shteteve t\u00eb ish-Jugosllavis\u00eb.<\/p>\n<p>Avokati i ndjer\u00eb S\u00ebrgja Popoviq ka th\u00ebn\u00eb \u201cnuk mund ta zgjosh nj\u00eb njeri q\u00eb shtiret sikur \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjum\u00eb\u201d kur fliste rreth mendimeve t\u00eb tij p\u00ebr p\u00ebrfshirjen e shtetit n\u00eb k\u00ebrdin\u00eb dhe mjerimin q\u00eb ia ka sjell\u00eb rajonit n\u00eb vitet e 90-ta. Ndryshe nga prind\u00ebrit e tyre, t\u00eb rinjt\u00eb tan\u00eb nuk po shtiren se jan\u00eb n\u00eb gjum\u00eb, por detyrohen t\u00eb shtiren dhe kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr ndihm\u00eb q\u00eb t\u00eb zgjohen. N\u00eb k\u00ebt\u00eb v\u00ebshtrim, \u00ebsht\u00eb e domosdoshme q\u00eb t\u00eb punohet me t\u00eb rinjt\u00eb dhe t\u00eb ekspozohen ndaj t\u00eb v\u00ebrtetave t\u00eb parehatshme q\u00eb shpeshher\u00eb ndezin debate t\u00eb zjarrta, por t\u00eb nevojshme.<\/p>\n<p>N\u00eb dy dekadat e fundit, titulli i filmit amerikan t\u00eb vitit 1966, \u201cWhat did you do in the war, daddy?\u201d (\u201c\u00c7far\u00eb ke b\u00ebr\u00eb pas luft\u00ebs, bab?\u201d) p\u00ebrdoret shpesh si moto n\u00eb bisedat p\u00ebr pajtimin n\u00eb rajon brenda brezit t\u00eb par\u00eb t\u00eb aktivist\u00ebve antiluft\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb d\u00ebshmitar\u00ebt e gjall\u00eb t\u00eb luftrave dhe ishin m\u00eb t\u00eb prekurit.<\/p>\n<p>Kjo \u00e7\u00ebshtje, edhe pse \u00ebsht\u00eb ende relevante, nuk \u00ebsht\u00eb plot\u00ebsisht e p\u00ebrshtatshme p\u00ebr gjeneratat e reja q\u00eb angazhohen n\u00eb aktivizmin antiluft\u00eb, promovimin e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut dhe pajtimin n\u00eb rajon, dhe nuk \u00ebsht\u00eb fare relevante p\u00ebr njer\u00ebzit q\u00eb po mundohemi t\u2019i arrijm\u00eb dhe adresojm\u00eb. Nd\u00ebr t\u00eb tjera, kjo \u00ebsht\u00eb arsyeje p\u00ebrse po e humbim luft\u00ebn p\u00ebr v\u00ebmendjen dhe interesin e tyre.<\/p>\n<p>P\u00ebr ne, aktivist\u00ebt e brezit t\u00eb dyt\u00eb dhe brezave q\u00eb vijn\u00eb pas nesh, pyetja m\u00eb e p\u00ebrshtatshme \u00ebsht\u00eb \u201c\u00c7far\u00eb ke b\u00ebr\u00eb pas luft\u00ebs, bab?\u201d N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ta arrijm\u00eb pajtimin e q\u00ebndruesh\u00ebm dhe paqen afatgjate n\u00eb rajon na duhet t\u2019i angazhojm\u00eb aq t\u00eb rinj sa mundemi n\u00eb procesin e pajtimit dhe zbulimit t\u00eb bazuar n\u00eb fakte, dhe t\u2019ua shpjegojm\u00eb se nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm n\u00eb interesin e tyre, por edhe n\u00eb interesin e publikut.<\/p>\n<p>P\u00ebr ta arritur nj\u00eb paqe t\u00eb k\u00ebtill\u00eb duhet t\u00eb investohen p\u00ebrpjekje t\u00eb m\u00ebdha, por \u00ebsht\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi t\u2019i ekspozojm\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb ndaj gj\u00ebrave t\u00eb vetme ndaj t\u00eb cilave guxojm\u00eb t\u2019i ekspozojm\u00eb \u2014 t\u00eb v\u00ebrtetat dhe faktet p\u00ebr p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e shtetit dhe t\u00eb institucioneve tona p\u00ebr luft\u00ebrat, krimet, k\u00ebrdin\u00eb dhe urrejtjen q\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb na helmojn\u00eb. Pa k\u00ebto p\u00ebrpjekje, t\u00eb cilat ua kemi borxh vikimave n\u00eb rend t\u00eb par\u00eb, paqja, shoq\u00ebria e hapur dhe e ardhmja e ndritur do t\u00eb mbesin mund\u00ebsi t\u00eb humbura p\u00ebr rajonin.<\/p>\n<p>[1]\u00a0\u00a0Radoman, M., &#8220;Vrednosne orijentacije srednjo\u0161kolaca u Srbiji, 2019&#8221;, Helsin\u0161ki odbor za ljudska prava u Srbiji i Institut za sociolo\u0161ka istra\u017eivanja, Filozofski fakultet u Beogradu, 2019<\/p>\n<p>&#8212;-<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>N\u00eb muajt n\u00eb vijim, bashk\u00ebpunimi n\u00eb mes t\u00eb platformave online\u00a0<a href=\"https:\/\/remarker.media\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Remarker<\/a>\u00a0dhe Sbunker do t\u00eb sjell\u00eb nj\u00eb seri analizash q\u00eb kan\u00eb p\u00ebr q\u00ebllim nxitjen e debatit t\u00eb hapur e kritik mbi situat\u00ebn aktuale n\u00eb rajonin e Ballkanit Per\u00ebndimor.<\/em><\/p>\n<p><em>Pas q\u00ebndrimeve t\u00eb fundit nga Franca, nj\u00eb nd\u00ebr shtetet an\u00ebtare me m\u00eb s\u00eb shumti ndikim n\u00eb BE, rajoni po p\u00ebrballet me nj\u00eb nd\u00ebr sfidat m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira t\u00eb tri dekadave t\u00eb fundit, prej kur shtetet e Ballkanit Per\u00ebndimor filluan rrug\u00ebn e tyre t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb, fillimisht duke kaluar n\u00ebp\u00ebr konflikte dhe pastaj n\u00eb procesin e demokratizimit dhe integrimit evropian.<\/em><\/p>\n<p><em>Q\u00ebllimi i\u00a0<a href=\"https:\/\/remarker.media\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Remarker\u00a0<\/a>dhe Sbunker \u00ebsht\u00eb t\u00eb krijoj\u00eb njohje m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb \u00e7\u00ebshtjeve aktuale n\u00eb vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor, dhe rritjen e vet\u00ebdijes mbi proceset e integrimit evropian, at\u00eb t\u00eb demokratizimit dhe sundimit t\u00eb ligjit, si kushtet kryesore p\u00ebr arritjen e paqes afatgjat\u00eb dhe stabilitetit n\u00eb rajon.\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>&#8212;&#8211;<\/em><\/p>\n<p>Shkrimin n\u00eb gjuh\u00ebn serbe mund ta gjeni\u00a0<a href=\"https:\/\/remarker.media\/region-2020\/sta-si-radio-posle-rata-tata\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">k\u00ebtu,<\/a>\u00a0nd\u00ebrsa n\u00eb gjuh\u00ebn\u00a0angleze\u00a0<a href=\"https:\/\/sbunker.net\/rajoni-2020-bllogje-tematike\/90456\/what-did-you-do-after-the-war-daddy\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">k\u00ebtu.<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Po e humbasim nj\u00eb luft\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, luft\u00ebn p\u00ebr rinin\u00eb, sidomos p\u00ebr brezat q\u00eb n\u00eb diskursin publik quhen \u201cata q\u00eb s\u2019jan\u00eb t\u00eb interesuar p\u00ebr politik\u00ebn dhe q\u00eb jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb rinj p\u00ebr t\u2019i kujtuar luft\u00ebrat\u201d. K\u00ebt\u00eb vit sh\u00ebnohet 20 vjetori i r\u00ebnies s\u00eb Sllobodan Millosheviqit. Njer\u00ebzit e lindur n\u00eb vitin 2000 ka koh\u00eb q\u00eb jan\u00eb [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":311,"featured_media":7714,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[1189,1188],"ppma_author":[323],"class_list":["post-2670","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-1189","tag-rajoni"],"authors":[{"term_id":323,"user_id":311,"is_guest":0,"slug":"milos-ciric","display_name":"Milo\u0161 \u0106iri\u0107","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/MC-photo-scaled-e1689951763785.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/MC-photo-scaled-e1689951763785.jpg"},"user_url":"","last_name":"\u0106iri\u0107","first_name":"Milo\u0161","description":"Milos \u00c7iri\u00e7 \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shkrimtar serb dhe aktivist p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut. Ai mban\u00eb diplom\u00ebn e masterit n\u00eb studime p\u00ebr media nga School of Media Studies n\u00eb The New School University , New York City, dhe diplom\u00ebn e bachelor n\u00eb shkenca politike nga Fakulteti i Shkencave Politike n\u00eb Universitetin e Beogradit, Serbi."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2670","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/311"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2670"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2670\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7757,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2670\/revisions\/7757"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7714"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2670"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2670"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2670"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=2670"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}