{"id":2810,"date":"2016-12-07T16:55:21","date_gmt":"2016-12-07T14:55:21","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=2810"},"modified":"2024-12-20T17:04:24","modified_gmt":"2024-12-20T15:04:24","slug":"komuniteti-i-sigurise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/opinion\/komuniteti-i-sigurise\/","title":{"rendered":"Komuniteti i siguris\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Debati p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet e gj\u00ebra t\u00eb siguris\u00eb nuk mund t\u00eb mbetet peng i ides\u00eb se shteti ka t\u00eb drejt\u00ebn ekskluzive t\u00eb trajtimit t\u00eb temave t\u00eb siguris\u00eb. Ky vler\u00ebsim p\u00ebrve\u00e7 q\u00eb \u00ebsht\u00eb i tejkaluar, nuk \u00ebsht\u00eb i sakt\u00eb sidomos n\u00eb kontekstin ton\u00eb ku shteti ende \u00ebsht\u00eb n\u00eb nd\u00ebrtim e sip\u00ebr dhe k\u00ebrkohet rreshtimi i intelektual\u00ebve dhe shtresave t\u00eb caktuara p\u00ebr t\u2019i kontribuuar zhvillimit t\u00eb studimeve bashk\u00ebkohore t\u00eb siguris\u00eb. Pra, edhe sikur t\u00eb donim, shteti nuk mund ta mbaj\u00eb monopolin e diskursit t\u00eb siguris\u00eb p\u00ebr vet\u00eb faktin q\u00eb kapacitetet shtet-nd\u00ebrtuese n\u00eb Kosov\u00eb jan\u00eb po aq t\u00eb vjetra sa edhe form\u00ebsimi kritik n\u00eb fush\u00ebn e siguris\u00eb.<\/p>\n<p>Qendra Kosovare p\u00ebr Studime t\u00eb Siguris\u00eb (QKSS) zyrtarisht po fillon me nj\u00eb rubrik\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb S\u2019bunker duke menduar k\u00ebsisoj se do t\u00eb kontribuoj\u00eb sadopak n\u00eb mbledhjen e kontributeve nga studiuesit m\u00eb t\u00eb mir\u00eb q\u00eb kemi. K\u00ebtu nuk mendojm\u00eb vet\u00ebm n\u00eb studiuesit e\u00a0siguris\u00eb, mir\u00ebpo t\u00eb gjith\u00eb ata t\u00eb disiplin\u00ebs s\u00eb gjer\u00eb t\u00eb shkencave shoq\u00ebrore t\u00eb cil\u00ebt sigurin\u00eb e trajtojn\u00eb n\u00eb kontekst gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs. QKSS mendon q\u00eb ka kredibilitetin e mjaftuesh\u00ebm dhe resurse t\u00eb nevojshme p\u00ebr t\u00eb luajtur rolin e prij\u00ebsit n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim.. Me fjal\u00eb t\u00eb tjera, ne synojm\u00eb t\u00eb leht\u00ebsojm\u00eb kontributin n\u00eb debatin e siguris\u00eb duke pasur parasysh kompleksitetin n\u00eb rritje dhe domosdoshm\u00ebrin\u00eb q\u00eb krahas pasurimit t\u00eb diskursit publik ne t\u00eb \u2018ushqejm\u00eb\u2019 politikat e ardhshme n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb fakt, kjo q\u00eb QKSS po fillon nuk p\u00ebrb\u00ebn fare risi p\u00ebr shtete tjera p\u00ebrfshir\u00eb dhe ato n\u00eb rajon. Ideja e rreshtimeve t\u00eb akademik\u00ebve dhe kritik\u00ebve t\u00eb fush\u00ebs s\u00eb gjer\u00eb t\u00eb siguris\u00eb e marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebrkomb\u00ebtare \u00ebsht\u00eb konceptuar r\u00ebndom si angazhim i komuniteteve epistemike (epistemic communities) e cila definoi rrjetet e platformave akademike e t\u00eb politikave me q\u00ebllim t\u00eb kontributit profesional dhe t\u00eb ngusht\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb. Paralelja e ngjashme konceptuale mund t\u00eb nd\u00ebrlidhet edhe me konceptin e komuniteteve te siguris\u00eb (security communities), koncept ky i cili fillimisht u ideua nga Karl Deutsch ne vitet e 50-ta me q\u00ebllim t\u00eb leht\u00ebsimit t\u00eb nj\u00eb debati n\u00eb Evrop\u00ebn e pas-luft\u00ebs, duke kontribuuar k\u00ebsisoj n\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimin e klim\u00ebs s\u00eb diskutimeve.<\/p>\n<p>Pse k\u00ebto dy koncepte mund t\u00eb korrespondojn\u00eb n\u00eb iden\u00eb ton\u00eb? Sepse kemi munges\u00eb t\u00eb nj\u00eb rreshtimi t\u00eb intelektual\u00ebve t\u00eb cil\u00ebt do t\u00eb kontribuonin n\u00eb de-konstruktimin e disa tematikave t\u00eb siguris\u00eb q\u00eb shkaktojn\u00eb amulli publike. Sepse ka hendek t\u00eb madh n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb se si interpretojm\u00eb dhe zb\u00ebrthejm\u00eb disa tema jetike n\u00eb funksion t\u00eb siguris\u00eb ton\u00eb individuale e publike.<\/p>\n<p>Ne kemi shum\u00eb paqart\u00ebsi dhe pozicione t\u00eb larmishme n\u00eb raport me fenomenin e ekstremizmit t\u00eb dhunsh\u00ebm, gj\u00eb q\u00eb mendojm\u00eb ta trajtojm\u00eb posa\u00e7\u00ebrisht. Tutje, kemi pasiguri n\u00eb interpretimin e pozicionit t\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb raport me vendet tjera e sidomos n\u00eb kontekst t\u00eb dialogut me Serbin\u00eb. Kontributet ekzistuese n\u00eb de-konstruktimin e problemeve t\u00eb integritetit e krimit t\u00eb organizuar m\u00eb shum\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb nga perspektiva e pozicioneve politike t\u00eb individ\u00ebve se sa ato thjesht hulumtuese. E mos t\u00eb flasim p\u00ebr temat ende m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr komunitetin q\u00eb rrall\u00eb trajtojm\u00eb, n\u00ebse i trajtojm\u00eb.<\/p>\n<p>Me fjal\u00eb t\u00eb tjera, QKSS mendon t\u00eb mbuloj\u00eb sadopak boshll\u00ebkun akademik t\u00eb fush\u00ebs dhe tashm\u00eb, krahas kontributit t\u00eb saj n\u00ebp\u00ebrmjet dokumenteve t\u00eb politikave e hulumtuesve brenda fush\u00ebveprimit organizativ, synon q\u00eb t\u00eb drejtoj\u00eb potencialisht debatin e intelektual\u00ebve m\u00eb t\u00eb dalluar n\u00eb temat e shumta t\u00eb siguris\u00eb.\u00a0 Tani p\u00ebr tani, S\u2019bunker p\u00ebrb\u00ebn platform\u00ebn m\u00eb t\u00eb suksesshme dhe ne kemi k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb q\u00eb t\u00eb kontribuojm\u00eb n\u00eb fuqizimin edhe m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb k\u00ebsaj platforme.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Debati p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet e gj\u00ebra t\u00eb siguris\u00eb nuk mund t\u00eb mbetet peng i ides\u00eb se shteti ka t\u00eb drejt\u00ebn ekskluzive t\u00eb trajtimit t\u00eb temave t\u00eb siguris\u00eb. Ky vler\u00ebsim p\u00ebrve\u00e7 q\u00eb \u00ebsht\u00eb i tejkaluar, nuk \u00ebsht\u00eb i sakt\u00eb sidomos n\u00eb kontekstin ton\u00eb ku shteti ende \u00ebsht\u00eb n\u00eb nd\u00ebrtim e sip\u00ebr dhe k\u00ebrkohet rreshtimi i intelektual\u00ebve dhe [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":525,"featured_media":11216,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[664,1977],"ppma_author":[1694],"class_list":["post-2810","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-kosovo","tag-security"],"authors":[{"term_id":1694,"user_id":525,"is_guest":0,"slug":"florian-qehaja","display_name":"Florian Qehaja","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/florian.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/florian.jpg"},"user_url":"","last_name":"Qehaja","first_name":"Florian","description":"Florian Qehaja \u00ebsht\u00eb Ambasadori i Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb Republik\u00ebn e Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2810","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/525"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2810"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2810\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2811,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2810\/revisions\/2811"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11216"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2810"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2810"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2810"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=2810"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}