{"id":3054,"date":"2016-11-08T15:48:17","date_gmt":"2016-11-08T13:48:17","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=3054"},"modified":"2024-12-17T15:50:16","modified_gmt":"2024-12-17T13:50:16","slug":"rasti-dehari-test-i-besueshmerise-ndaj-institucioneve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/analize\/rasti-dehari-test-i-besueshmerise-ndaj-institucioneve\/","title":{"rendered":"Rasti Dehari, test i besueshm\u00ebris\u00eb ndaj institucioneve"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-left\">\n<p>I ndjeri Astrit Dehari, aktivist i VV-s\u00eb, vdiq t\u00eb shtun\u00ebn n\u00eb burgun e Prizrenit. Sh\u00ebrbimi Korrektues i Kosov\u00ebs kishte p\u00ebr detyr\u00eb q\u00eb t\u00eb kujdesej p\u00ebr mir\u00ebqenien dhe sigurin\u00eb e tij, p\u00ebrfshi k\u00ebtu edhe parandalimin e vet\u00ebvrasjes p\u00ebrmes masave t\u00eb siguris\u00eb (n\u00ebse ky del t\u00eb jet\u00eb shkaku i vdekjes nga autopsia).<\/p>\n<p>N\u00eb periudh\u00ebn e gazit lotsjell\u00ebs, nj\u00eb deputeteje t\u00eb Kuvendit t\u00eb Kosov\u00ebs nga rradh\u00ebt e VV-s\u00eb iu publikuan n\u00eb media skanime t\u00eb organeve gjenitale (ku thuhej se fshihej gazi). Ato u nxor\u00ebn n\u00eb publik nga spitalet publike, t\u00eb cilat e kan\u00eb p\u00ebr detyr\u00eb q\u00eb t\u00eb ruajn\u00eb privat\u00ebsin\u00eb e pacient\u00ebve p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt kujdesen.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb dyja rastet, kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me institucione t\u00eb shtetit q\u00eb nuk p\u00ebrmbush\u00ebn detyrat e tyr\u00eb ligjore, dhe k\u00ebshtu i shkel\u00ebn t\u00eb drejtat civile t\u00eb qytetar\u00ebve t\u00eb k\u00ebtij vendi.<\/p>\n<p>Mund t\u00eb pajtohemi ose jo me pozicionet politike t\u00eb Vet\u00ebvendosjes sa t\u00eb duam.<\/p>\n<p>Un\u00eb p\u00ebr vete si qytetar i k\u00ebtij vendi nuk pajtohem as me gazin lotsjell\u00ebs n\u00eb Kuvend si mjet kund\u00ebrshtimi, as me kauzat e paqena si decentralizimi e asociacioni, as me ideologjin\u00eb e sektit dhe p\u00ebrpjekjen p\u00ebr t\u00eb ardhur n\u00eb pushtet me mjete t\u00eb dhunshme. Dhe as nuk dua q\u00eb t\u2019i paragjykoj organet e rendit n\u00eb rastin q\u00eb e kan\u00eb ngritur ndaj aktivist\u00ebve p\u00ebr sulmet ndaj Kuvendit (p\u00ebrkund\u00ebr dyshimeve serioze n\u00eb pavar\u00ebsin\u00eb e policis\u00eb dhe gjyq\u00ebsorit).<\/p>\n<p>Por k\u00ebto mospajtime politike nuk duhet t\u00eb na verbojn\u00eb para faktit se n\u00eb thelb t\u00eb funksionimit ton\u00eb si shoq\u00ebri q\u00ebndrojn\u00eb disa t\u00eb drejta civile, p\u00ebrtej atyre politike, p\u00ebr t\u00eb cilat duhet t\u00eb b\u00ebhemi bashk\u00eb sa her\u00eb q\u00eb ato shkelen, pa marr\u00eb parasysh se nga kush dhe ndaj kujt.<\/p>\n<p>Sepse ligjet dhe institucionet jan\u00eb aty p\u00ebr t\u00eb na mbrojtur t\u00eb gjith\u00ebve nga arbitrariteti. Sepse nes\u00ebr mund t\u00eb jet\u00eb n\u00eb pushtet pala tjet\u00ebr e cila sot \u00ebsht\u00eb viktim\u00eb e padrejt\u00ebsis\u00eb, dhe do t\u00eb detyrohet q\u00eb ta respektoj\u00eb standardin t\u00eb cilin ne si shoq\u00ebri e nd\u00ebrtojm\u00eb sot.<\/p>\n<p>Sepse duke i mbrojtur k\u00ebto t\u00eb drejta civile ne vendosim se a d\u00ebshirojm\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtojm\u00eb n\u00eb nj\u00eb demokraci t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, nga ato drejt t\u00eb cilave po v\u00ebrsulen refugjat\u00ebt prej gjith\u00eb bot\u00ebs (p\u00ebrfshi edhe bashkeqytetar\u00ebt tan\u00eb), apo d\u00ebshirojm\u00eb t\u00eb krijojm\u00eb autokraci sundimtar\u00ebsh, ku institucionet jan\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb pashallar\u00ebvet t\u00eb \u00e7astit, prej atyre t\u00eb nivelit komb\u00ebtar e deri te cubat e lagjeve, dhe ku t\u00eb drejtat civile jan\u00eb vet\u00ebm g\u00ebrma n\u00eb let\u00ebr?<\/p>\n<p>N\u00eb shkenca politike k\u00ebto dy lloje demokracish ndahen n\u00eb \u201cdemokraci elektorale\u201d dhe \u201cdemokraci liberale\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb kategorin\u00eb e par\u00eb arrihet vet\u00ebm minimumi i demokracis\u00eb, ai i zgjedhjes s\u00eb pushtetit p\u00ebrmes vot\u00ebs. Por demokracia p\u00ebrfundon aty, sepse pushteti i zgjedhur i p\u00ebrdor\u00eb t\u00eb gjitha mekanizmat e shtetit p\u00ebr interesa t\u00eb v\u00ebta dhe p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb gar\u00ebn p\u00ebr vota t\u00eb pabarabart\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kategori b\u00ebjn\u00eb pjes\u00eb regjimet si ai i Putinit dhe i Erdoganit.<\/p>\n<p>N\u00eb kategorin\u00eb e dyt\u00eb pushteti fitohet me vot\u00eb, por edhe frenohet prej institucioneve t\u00eb pavarura dhe prej shoq\u00ebris\u00eb civile, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb t\u00eb drejtat dhe lirit\u00eb e qytetar\u00ebve jan\u00eb t\u00eb pacenueshme. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kategori hyjn\u00eb demokracit\u00eb e konsoliduara per\u00ebndimore.<\/p>\n<p>Ne si Kosov\u00eb jemi diku n\u00eb mes t\u00eb k\u00ebtyre modeleve dhe t\u00eb pakt\u00ebn n\u00eb retorik\u00eb po e synojm\u00eb modelin e dyt\u00eb. Prandaj edhe duhet t\u00eb shqet\u00ebsohemi kur shteti i keqtrajton apo nuk kujdeset p\u00ebr ata me t\u00eb cil\u00ebt nuk pajtohemi.<\/p>\n<p>Sepse edhe n\u00ebse jeni cinik dhe nuk jeni i bindur me faktin se padrejt\u00ebsia \u00ebsht\u00eb moralisht e d\u00ebnueshme, t\u00eb pakt\u00ebn mund t\u00eb bindeni nga interesi vetjak, dhe nga fakti se nes\u00ebr vet\u00eb ju mund t\u00eb jeni viktima t\u00eb diskriminimit prej institucioneve arbitrare.<\/p>\n<p>N\u00ebse mendoni se mund t\u00eb b\u00ebhemi pragmatik dhe moralisht relativizues me shkeljen e t\u00eb drejtave civile kur ato i konvenojn\u00eb an\u00ebs suaj politike, shikoni p\u00ebr shembull se \u00e7far\u00eb po ndodh sot n\u00eb Turqi, dhe merreni parasysh fatin ironik t\u00eb Fetullah Gylenit.<\/p>\n<p>Ishte pik\u00ebrisht rrjeti i Fetullah Gylenit ai q\u00eb p\u00ebrmes njer\u00ebzve t\u00eb tij n\u00eb sistemin e drejt\u00ebsis\u00eb kishte b\u00ebr\u00eb persekutime politike p\u00ebr hesap t\u00eb Erdoganit (kur k\u00ebta t\u00eb dy ishin akoma aleat\u00eb politik dhe Gyleni p\u00ebrfitonte prej sistemit). P\u00ebr shembull, n\u00eb vitin 2008, rrjeti i Gylenit i kishte nd\u00ebrtuar aktakuzat (kryesisht t\u00eb sajuara) kund\u00ebr rreth 200 ushtarak\u00ebve q\u00eb akuzoheshin p\u00ebr p\u00ebrgatitje t\u00eb grushtetit (rasti Ergenekon).<\/p>\n<p>Tani pas prishjes me Erdoganin, vet\u00eb rrjeti i Gylenit \u00ebsht\u00eb viktim\u00eb e persekutimit arbitrar prej sistemit t\u00eb cilin ndihmuan p\u00ebr ta nd\u00ebrtuar, bashk\u00eb me mij\u00ebra qyt\u00ebtar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb kan\u00eb mospajtime me regjimin autokratik.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb detyr\u00eb e gjith\u00eb shoq\u00ebris\u00eb, p\u00ebrfshi e partive n\u00eb pushtet, q\u00eb sot t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi institcionale p\u00ebr vdekjen e opozitar\u00ebve n\u00eb burgje dhe t\u2019i hetojn\u00eb dyshimet serioze p\u00ebr diskriminim apo keqtrajtim t\u00eb kund\u00ebrshtar\u00ebve.<\/p>\n<p>Sepse cikli i drejt\u00ebsis\u00eb politike duhet thyer dhe besimi n\u00eb institucione duhet rikthyer n\u00ebse d\u00ebshirojm\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtojm\u00eb shtet t\u00eb jetuesh\u00ebm.<\/p>\n<p>N\u00eb rastin Dehari, institucionet reaguan me shpejt\u00ebsi p\u00ebr t\u2019i krijuar kushtet p\u00ebr transparenc\u00eb dhe p\u00ebr t\u2019i sqaruar rrethanat e vdekjes s\u00eb aktivistit.<\/p>\n<p>Por, qoft\u00eb nga injoranca apo keqdashja, akoma nuk kan\u00eb krijuar besueshm\u00ebri.<\/p>\n<p>N\u00eb rastin m\u00eb t\u00eb mir\u00eb k\u00ebt\u00eb mosbesim e shkaktuan p\u00ebr shkak t\u00eb menaxhimit publik t\u00eb situat\u00ebs, kur nj\u00eb drejtor i pap\u00ebrgjegjsh\u00ebm policie e paragjykoi rastin si \u201cvet\u00ebvrasje nga medikamentet\u201d (q\u00eb tani del q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb, e q\u00eb krijon hap\u00ebsir\u00eb p\u00ebr konspiracione).<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa n\u00eb rastin m\u00eb t\u00eb keq mosbesimin do ta thelloj\u00eb autopsia, n\u00ebse del se vdekja \u00ebsht\u00eb shkaktuar nga faktori njeri.<\/p>\n<p>N\u00eb \u00e7far\u00ebdo rasti, duhet pritur me durim rezultatet e procesit institucional dhe t\u00eb mjek\u00ebsis\u00eb ligjore. Por nuk duhet pritur p\u00ebr asnj\u00eb moment me thirrjet p\u00ebr drejt\u00ebsi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>I ndjeri Astrit Dehari, aktivist i VV-s\u00eb, vdiq t\u00eb shtun\u00ebn n\u00eb burgun e Prizrenit. Sh\u00ebrbimi Korrektues i Kosov\u00ebs kishte p\u00ebr detyr\u00eb q\u00eb t\u00eb kujdesej p\u00ebr mir\u00ebqenien dhe sigurin\u00eb e tij, p\u00ebrfshi k\u00ebtu edhe parandalimin e vet\u00ebvrasjes p\u00ebrmes masave t\u00eb siguris\u00eb (n\u00ebse ky del t\u00eb jet\u00eb shkaku i vdekjes nga autopsia). N\u00eb periudh\u00ebn e gazit lotsjell\u00ebs, [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":438,"featured_media":11082,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[2093,2092],"ppma_author":[985],"class_list":["post-3054","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-institucionet","tag-rasti-dehari"],"authors":[{"term_id":985,"user_id":438,"is_guest":0,"slug":"agon-maliqi","display_name":"Agon Maliqi","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Headshot-copy-3-1-scaled-e1721289936673.jpeg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Headshot-copy-3-1-scaled-e1721289936673.jpeg"},"user_url":"","last_name":"Maliqi","first_name":"Agon","description":"Agon Maliqi \u00ebsht\u00eb studiues, analist dhe aktivist i shoq\u00ebris\u00eb civile nga Prishtina, me banim n\u00eb Tiran\u00eb. Prej disa vitesh ai punon si k\u00ebshill\u00ebtar dhe studies i pavarur i \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb siguris\u00eb, paqes dhe demokracis\u00eb n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor p\u00ebr nj\u00eb mori institutesh, organizatash dhe mediash vendase dhe nd\u00ebrkomb\u00eb\u00ebtare. Si aktivist i shoq\u00ebris\u00eb civile t\u00eb Kosov\u00ebs p\u00ebr thuajse 20 vite, zt. Maliqi mes tjerash ka qen\u00eb bashk\u00ebthemelues dhe drejtues per disa vite i platform\u00ebs sbunker. N\u00eb vitin 2019 ai q\u00ebndroi p\u00ebr gjysm\u00eb viti n\u00eb Uashington D.C si p\u00ebrfitues i Reagan-Fascell Democracy Fello\u00ebship n\u00eb Fondin Komb\u00ebtar t\u00eb Demokracis\u00eb (NED) n\u00eb SHBA. Sot ai \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e Grupit Strategjik p\u00ebr Ballkanin Per\u00ebndimor t\u00eb Fondacionit Heinrich B\u00f6ll (HBS) me baz\u00eb n\u00eb Berlin; pjes\u00eb e Task Forc\u00ebs rajonale t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor t\u00eb Institutit Republikan Nd\u00ebrkomb\u00ebtar (IRI) dhe an\u00ebtar i Koalicionit Nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr Rip\u00ebrt\u00ebritje Demokratike (ICDR) t\u00eb Forumit 2000 n\u00eb Prag\u00eb. Zt. Maliqi ka mbaruar studimet master p\u00ebr politikat e zhvillimit nd\u00ebrkomb\u00ebtar n\u00eb Duke University (SHBA) dhe ato bachelor p\u00ebr shkenca politike dhe marr\u00ebdh\u00ebnie nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb Universitetin Amerikan n\u00eb Bullgari."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3054","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/438"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3054"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3054\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11292,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3054\/revisions\/11292"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11082"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3054"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3054"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3054"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=3054"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}