{"id":3266,"date":"2016-08-20T16:49:10","date_gmt":"2016-08-20T14:49:10","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=3266"},"modified":"2024-12-16T16:56:22","modified_gmt":"2024-12-16T14:56:22","slug":"te-cmagjepsurit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/analize\/te-cmagjepsurit\/","title":{"rendered":"T\u00eb (\u00e7)magjepsurit"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<p>N\u00eb dit\u00ebt e sotme t\u00eb provosh t\u00eb b\u00ebsh debat ose s\u2019paku t\u00eb ngresh pyetje q\u00eb orientojn\u00eb kah nj\u00eb debat i mir\u00ebfillt\u00eb \u00ebsht\u00eb pothuajse sikur t\u00eb duash ta mbulosh diellin me shosh\u00eb. T\u00eb gjith\u00eb flasim, e asnj\u00ebri nuk d\u00ebgjojm\u00eb. Kemi d\u00ebshir\u00eb, madje b\u00ebjm\u00eb presion t\u00eb na d\u00ebgjojn\u00eb, por assesi t\u2019i d\u00ebgjojm\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt. Secilin e th\u00ebrrasim n\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi, por vet\u00eb e shmangim n\u00eb \u00e7astin e par\u00eb. Shoq\u00ebria jon\u00eb si duket \u00ebsht\u00eb e kap\u00ebrthyer n\u00eb nj\u00eb sado-mazohiz\u00ebm t\u00eb llojit t\u00eb vet.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"news-left\">\n<p>Duket sikur \u2018p\u00ebrgjegjshm\u00ebria\u2019 si nj\u00eb kategori e karakterit njer\u00ebzor nuk banon m\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb shoq\u00ebri. Krejt kjo pastaj na e dikton nj\u00eb rrug\u00ebtim konfuz dhe nj\u00ebher\u00ebsh pervers. Baltos\u00eb \u00e7do kush, \u00e7do gj\u00eb p\u00ebr gjith\u00e7ka. Ruajm\u00eb at\u00eb q\u00eb duhet hedhur, e hedhim at\u00eb q\u00eb duhet ruajtur. Secili e p\u00ebrjeton veten si njeriu m\u00eb me pesh\u00eb i shoq\u00ebris\u00eb, anipse pesha e jon\u00eb reale \u00ebsht\u00eb analoge me pesh\u00ebn e ajrit. K\u00ebt\u00eb logjik\u00eb e kemi raftuar edhe n\u00eb nivelin nacional (madje me dekada), se ne jemi nj\u00eb vend aq i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm saq\u00eb e konsiderojm\u00eb edhe si \u2018k\u00ebrthiza e bot\u00ebs\u2019 (sic). Standardet i kemi vendosur n\u00eb shp\u00ebrputhje me mund\u00ebsit\u00eb q\u00eb kemi. Jetojm\u00eb n\u00eb simullakrumin baudrillard-ian, n\u00eb realitetin imagjinativ, n\u00eb projeksion. Krejt kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vet\u00ebkurthim n\u00eb injoranc\u00eb. Nj\u00eb arratisje e pandalshme nga vetvetja&#8230; vet\u00ebkredhje narcizoide.<\/p>\n<p>Mbase kjo sjell\u00eb dhe e thellon edhe kriz\u00ebn ton\u00eb identitare, ku luhatja qoft\u00eb n\u00eb mendime qoft\u00eb n\u00eb veprime b\u00ebhet pjes\u00eb inherente e karakterit ton\u00eb. Kjo tregon nj\u00eb lloj amnezie shoq\u00ebrore, q\u00eb m\u00eb shum\u00eb i ngjan skizofrenis\u00eb, e q\u00eb kjo pastaj kulmon n\u00eb nj\u00eb neuroz\u00eb kolektive. Fantazin\u00eb e besojm\u00eb si pjes\u00eb t\u00eb p\u00ebrditshm\u00ebris\u00eb, kurse realitetin si pjes\u00eb t\u00eb fantazis\u00eb. Krejt kjo vjen si rezultat i injoranc\u00ebs son\u00eb. Shembulli m\u00eb i mir\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb do t\u00eb ishte raporti q\u00eb kemi ne me lirin\u00eb: Si e perceptojm\u00eb dhe si e shohim ne lirin\u00eb?<\/p>\n<p>Elementin e par\u00eb q\u00eb v\u00ebrejm\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb raport \u2013 ne dhe liria &#8211; \u00ebsht\u00eb se lirin\u00eb e perceptojm\u00eb si nj\u00eb akt \u00e7lirimi nga dhuna (fizike) dhe madje e ndjejm\u00eb po ashtu. Normalisht se \u00e7lirimi nga kjo dhun\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi, por \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb element nga \u00e7lirimi si i till\u00eb. Mbase nj\u00eb \u00e7lirim i k\u00ebtill\u00eb \u00ebsht\u00eb dhe do t\u00eb mbetet vet\u00ebm n\u00eb konditat e shtazarakes. Edhe kafsha n\u00eb nj\u00ebfar\u00eb forme lufton p\u00ebr t\u2019u \u00e7liruar nga nj\u00eb dhun\u00eb e till\u00eb. Mir\u00ebpo, ajo \u00e7ka na dallon nga kafsha, \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht \u00e7lirimi nga dhuna si mend\u00ebsi. Andaj, ajo se p\u00ebr \u00e7far\u00eb duhet t\u00eb preokupohemi ne si shoq\u00ebri \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht pamund\u00ebsia jon\u00eb p\u00ebr t\u2019u \u00e7liruar nga dhuna si mend\u00ebsi. K\u00ebt\u00eb mend\u00ebsi e hasim n\u00eb t\u00eb gjitha shtresat sociale, ku m\u00eb pak e ku m\u00eb shum\u00eb. K\u00ebt\u00eb mend\u00ebsi e kemi instaluar pothuajse n\u00eb \u00e7do institucion nga niveli m\u00eb i ult\u00eb edukativ, e deri n\u00eb nivelet m\u00eb t\u00eb larta shtet\u00ebrore. Pika m\u00eb nevralgjike e nj\u00eb mend\u00ebsie t\u00eb till\u00eb \u00ebsht\u00eb familja. \u00cbsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb edhe tek ne familja ka p\u00ebsuar transformim, mir\u00ebpo, po ashtu \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb se edhe dhuna q\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur dikur \u00ebsht\u00eb transformuar po ashtu&#8230; d.m.th., nuk \u00ebsht\u00eb zhdukur, \u00ebsht\u00eb sofistikuar. K\u00ebshtu \u00ebsht\u00eb edhe shoq\u00ebria, k\u00ebshtu e perceptojm\u00eb edhe pushtetin, si nj\u00eb mund\u00ebsi q\u00eb t\u00eb tregojm\u00eb dh\u00ebmb\u00ebt, e jo si nj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi q\u00eb na \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb dhe q\u00eb duhet ta kryejm\u00eb me profesionaliz\u00ebm. Pap\u00ebrgjegjshm\u00ebria jon\u00eb n\u00eb pun\u00ebn q\u00eb jemi thirrur ose jemi mandatuar, \u00ebsht\u00eb elementi tjet\u00ebr q\u00eb tregon mentalitetin dhunues q\u00eb kemi. S\u2019b\u00ebjm\u00eb mall asgj\u00eb, sepse kalkulojm\u00eb me parametrat e nj\u00eb dhunuesi.<\/p>\n<p>Prandaj, nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebr tu \u00e7uditur se si abuzojm\u00eb i madh e i vog\u00ebl q\u00eb n\u00eb mund\u00ebsin\u00eb e par\u00eb. N\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri t\u00eb till\u00eb \u00e7udi do t\u00eb ishte sikur t\u00eb ndodhte e kund\u00ebrta apo si\u00e7 edhe thuhet se \u201cn\u00eb nj\u00eb bot\u00eb t\u00eb \u00e7mendur vet\u00ebm t\u00eb \u00e7mendurit duken normal\u00eb\u201d. Gjithashtu, kjo \u00e7menduri, ky mentalitet i dhunsh\u00ebm patriarkal shihet shum\u00eb i kristalt\u00eb n\u00eb rrjetet sociale. N\u00eb k\u00ebto mediume dhuna \u00ebsht\u00eb e shp\u00ebrfaqur me t\u00ebr\u00eb lakuriq\u00ebsin\u00eb e saj. Aty \u00e7do gj\u00eb \u00ebsht\u00eb transparente n\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb. Aty njer\u00ebzit jan\u00eb vetvetja, prandaj se \u00e7far\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb aty tregohet me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb. N\u00eb k\u00ebto rrjete mediatike v\u00ebren sesi t\u00eb gjith\u00eb b\u00ebhemi bashk\u00eb p\u00ebr t\u2019ia mbyllur goj\u00ebn qoft\u00eb edhe nj\u00eb individi. Nuk qajm\u00eb kok\u00ebn q\u00eb e \u2018vrasim\u2019, sepse tanim\u00eb e kemi ndar\u00eb mendjen q\u00eb ta \u2018vrasim\u2019. Ne aty (dhe jo vet\u00ebm aty) jemi e kund\u00ebrta e asaj \u00e7ka proklamonte John Stuart Mill-i tash e 150 vite m\u00eb par\u00eb, kur thoshte se: \u201cN\u00eb qoft\u00eb se mbar\u00eb njer\u00ebzimi, me p\u00ebrjashtim t\u00eb nj\u00eb personi, do t\u00eb ishte t\u00eb nj\u00eb mendjeje, nd\u00ebrsa ai, i vet\u00ebm, do t\u00eb mendonte ndryshe, njer\u00ebzimi do t\u00eb ishte po aq pak i p\u00ebrligjur t\u2019ia mbyllte goj\u00ebn atij\u201d. Pra, kjo nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb parull\u00eb e para 150 viteve, por edhe sot e k\u00ebsaj dite mbetet nj\u00eb nga postulatet konstituive t\u00eb demokracis\u00eb liberale. Gjithashtu, n\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst Mill-i pohon edhe an\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb medaljes, ngaq\u00eb ai mendon se po ashtu: \u201c(&#8230;) edhe ai (individi), po t\u00eb kishte pushtetin e mjaftuesh\u00ebm, nuk do t\u00eb ishte i p\u00ebrligjur p\u00ebr t\u2019ia mbyllur goj\u00ebn gjith\u00eb njer\u00ebzimit\u201d. Prandaj, sipas Mill-it, edhe at\u00ebher\u00eb kur kemi t\u00eb drejt\u00eb n\u00eb argumentim, nuk kemi t\u00eb drejt\u00eb q\u00eb tjetrit t\u2019ia mbyllim goj\u00ebn. Isaiah Berlin-i konstatonte se mund\u00ebsia e d\u00ebshtimit, e drejta p\u00ebr t\u00eb gabuar, e pandashme nga aft\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar vetveten, mosbesimi ndaj paralelizmave dhe zgjidhjeve p\u00ebrfundimtare si t\u00eb d\u00ebmshme p\u00ebr lirin\u00eb, jan\u00eb parimet themelore t\u00eb liris\u00eb t\u00eb proklamuar nga Mill-i.<\/p>\n<p>Andaj, p\u00ebr t\u00eb ikur nga kjo mend\u00ebsi dhunuese, p\u00ebr t\u00eb ikur nga kjo form\u00eb e t\u00eb jetuarit ku mendojm\u00eb dhe jemi t\u00eb bindur se ne dhe vet\u00ebm ne n\u00eb secil\u00ebn rrethan\u00eb kemi t\u00eb drejt\u00eb, \u00ebsht\u00eb m\u00eb se e domosdoshme q\u00eb t\u2019i dalim p\u00ebrball\u00eb \u2018p\u00ebrbind\u00ebshit\u2019&#8230; vetvetes. Pajtohem se gabimet jan\u00eb pjes\u00eb e njer\u00ebzores, por po ashtu mendoj se \u00ebsht\u00eb virtyt i lart\u00eb njer\u00ebzor q\u00eb t\u2019i pranojm\u00eb ato, sepse ky akt i pranimit \u00ebsht\u00eb hapi fillestar i mund\u00ebsis\u00eb s\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimit t\u00eb tij, pra edhe t\u00eb vetes son\u00eb. Kjo pastaj do ta hap\u00eb horizontin e kritik\u00ebs, e divergjenc\u00ebs, e do ta zgjeroj\u00eb edhe fush\u00ebn e t\u00eb menduarit dhe vepruarit.<\/p>\n<p>Ky do t\u00eb ishte shp\u00ebtimi yn\u00eb nga \u201cvelloja e injoranc\u00ebs\u201d, sepse me shpirtngusht\u00ebsi, m\u00eb pap\u00ebrgjegjshm\u00ebri, me kryene\u00e7\u00ebsi \u201casgj\u00eb e madhe nuk mund t\u00eb arrihet\u201d. Prandaj Mill-i thot\u00eb se: \u201cThjesht nga divergjencat dhe mosp\u00ebrputhjet e opinioneve lindi toleranca, diversiteti, dimensioni human\u201d. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb tendenca p\u00ebr t\u00eb menduar t\u00eb gjith\u00eb nj\u00ebsoj (element ky q\u00eb shoq\u00ebria jon\u00eb ende mundohet ta kultivoj\u00eb), sipas Mill-it do t\u00eb prodhonte jotoleranc\u00ebn, johumanitetin.<\/p>\n<p>T\u00eb menduarit nj\u00ebsoj na e pamund\u00ebson q\u00eb ta njohim nj\u00ebri-tjetrin, sepse aty nuk zhvillohet nj\u00eb proces dinamik dialektik normal, por zhvillohet nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb e panatyrshme q\u00eb na robotizon. \u201cSa m\u00eb shum\u00eb q\u00ebndrojm\u00eb pran\u00eb nj\u00ebri-tjetrit, aq m\u00eb v\u00ebshtir\u00eb ta njohim nj\u00ebri-tjetrin\u201d &#8211; pohonte Hesse. Prandaj q\u00eb ta njohim nj\u00ebri-tjetrin, q\u00eb ta \u00e7mojm\u00eb, na duhet t\u00eb zhvillohemi secili n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb ton\u00eb t\u00eb pavarur. P\u00ebr t\u2019u \u00e7liruar nga familja, nga shoq\u00ebria e kopes\u00eb duhet q\u00eb \u201crrug\u00ebt e liris\u00eb\u201d t\u2019i njohim dhe ndjejm\u00eb vet\u00eb. Ecja vet\u00ebm gjithsesi \u00ebsht\u00eb e mundimshme, \u00ebsht\u00eb e rrezikshme, por ama \u00ebsht\u00eb rruga m\u00eb e sigurt.<\/p>\n<p>T\u00eb rrug\u00ebtosh i vet\u00ebm nuk do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt nuk kan\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi p\u00ebr ty, p\u00ebrkundrazi ecja vet\u00ebm na miq\u00ebson me t\u00eb tjer\u00ebt, na b\u00ebn ta perceptojm\u00eb dhe ta ndjejm\u00eb veten si pjes\u00eb t\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebrie plurale. Q\u00eb t\u00eb b\u00ebhemi me t\u00eb tjer\u00ebt miq t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, kushti i vet\u00ebm \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u00eb b\u00ebhemi vetvetja.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb dit\u00ebt e sotme t\u00eb provosh t\u00eb b\u00ebsh debat ose s\u2019paku t\u00eb ngresh pyetje q\u00eb orientojn\u00eb kah nj\u00eb debat i mir\u00ebfillt\u00eb \u00ebsht\u00eb pothuajse sikur t\u00eb duash ta mbulosh diellin me shosh\u00eb. T\u00eb gjith\u00eb flasim, e asnj\u00ebri nuk d\u00ebgjojm\u00eb. Kemi d\u00ebshir\u00eb, madje b\u00ebjm\u00eb presion t\u00eb na d\u00ebgjojn\u00eb, por assesi t\u2019i d\u00ebgjojm\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt. Secilin e th\u00ebrrasim [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":266,"featured_media":11188,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[1365,954,991],"ppma_author":[733],"class_list":["post-3266","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-debat","tag-filozofi","tag-shoqeria"],"authors":[{"term_id":733,"user_id":266,"is_guest":0,"slug":"dritan-dragusha","display_name":"Dritan Dragusha","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/dritan.webp","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/dritan.webp"},"user_url":"","last_name":"Dragusha","first_name":"Dritan","description":"Dritan Dragusha \u00ebsht\u00eb i diplomuar n\u00eb filozofi, n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs. Dritani \u00ebsht\u00eb i fokusuar n\u00eb teori t\u00eb kultur\u00ebs dhe gjithashtu n\u00eb let\u00ebrsi, kinema dhe muzik\u00eb. Po ashtu, merret edhe me gazetari. \u00cbsht\u00eb kolumnist i rregullt n\u00eb platform\u00ebn online \"sbunker.net\". Ka qen\u00eb edhe m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebs i filozofis\u00eb dhe etik\u00ebs n\u00eb \"The British School Kosova\". Bashkautor n\u00eb projektin kulturor televiziv \"Filozofema\", n\u00eb Radio Televizionin e Kosov\u00ebs. Aktualisht Dritani \u00ebsht\u00eb autor dhe moderator i emisionit \"Prizma\", n\u00eb televizionin T7."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3266","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/266"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3266"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3266\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11189,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3266\/revisions\/11189"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11188"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3266"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3266"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3266"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=3266"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}