{"id":3581,"date":"2017-05-26T10:49:31","date_gmt":"2017-05-26T08:49:31","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=3581"},"modified":"2024-10-18T14:09:08","modified_gmt":"2024-10-18T12:09:08","slug":"pushteti-korrupton","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/opinion\/pushteti-korrupton\/","title":{"rendered":"Pushteti korrupton"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<h3>Pushteti korrupton<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"news-left\">\n<p>Hannah Arendt, n\u00eb nj\u00ebrin nd\u00ebr shpjegimet p\u00ebr pushtetin, n\u00eb librat e saj t\u00eb shumt\u00eb, na shpjegon sesi pushteti ruan sfer\u00ebn publike dhe hap\u00ebsir\u00ebn e t\u00eb shfaqurit dhe si i till\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe l\u00ebngu jet\u00ebsor i artefaktit njer\u00ebzor, i cili, n\u00ebse nuk \u00ebsht\u00eb sken\u00eb e t\u00eb vepruarit dhe e t\u00eb folurit, e rrjetit t\u00eb \u00e7\u00ebshtjeve dhe t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve njer\u00ebzore si dhe e historive q\u00eb burojn\u00eb syresh, vuan nga mungesa e \u201craison d\u2019etre\u201d. Sipas filozofes s\u00eb shquar politike, asgj\u00eb n\u00eb historin\u00eb ton\u00eb nuk ka qen\u00eb m\u00eb jet\u00ebshkurt\u00ebr sesa besimi tek pushteti dhe asgj\u00eb m\u00eb jet\u00ebgjat\u00eb sesa shk\u00eblqimi q\u00eb shoq\u00ebron hap\u00ebsir\u00ebn e shfaqjes s\u00eb tij, si dhe n\u00eb fund, m\u00eb e zakonshmja p\u00ebr bot\u00ebn moderne, sipas Arendt, \u00ebsht\u00eb se pushteti korrupton.<\/p>\n<p>E nisa me k\u00ebt\u00eb shpjegim t\u00eb filozofes n\u00eb fjal\u00eb, meq\u00eb\u00a0s\u00eb fundmi na ndjekin\u00a0ngjarje q\u00eb i vetorganizojn\u00eb grupet shoq\u00ebrore, t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuara politikisht dhe t\u00eb mb\u00ebshtjellura mbi petkun e organizatave politike q\u00eb synojn\u00eb at\u00eb q\u00eb mban n\u00eb jet\u00eb sfer\u00ebn publike, si dhe duke treguar potencial mbi k\u00ebt\u00eb. Nuk dua t\u00eb hyj n\u00eb analizimin e p\u00ebrfaq\u00ebsimit t\u00eb k\u00ebtyre grupeve, p\u00ebr shkak se p\u00ebrve\u00e7 radikalizmit sa i p\u00ebrket vlerave dhe parimeve, mund t\u00eb rr\u00ebshqas edhe n\u00eb banalizim, sa i p\u00ebrket mbar\u00ebvajtjes dhe kalkulimit politik.<\/p>\n<p>Ajo q\u00eb dua t\u00eb them ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me subjektet q\u00eb legjitimojn\u00eb k\u00ebto grupe, t\u00eb cilat me ose pa vet\u00ebdije ndaj potencialit t\u00eb dh\u00ebn\u00eb,\u00a0b\u00ebhen t\u00eb pafuqishme karshi tyre. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontribuon shp\u00ebrndarja e fuqis\u00eb s\u00eb tyre, pasi q\u00eb nuk ka rezistenc\u00eb t\u00eb bashkuar dhe si p\u00ebr pasoj\u00eb, pushteti shihet si entitet i pandryshuesh\u00ebm. Gith\u00e7ka ndryshon pra, vet\u00ebm pushteti mbetet i pandryshuesh\u00ebm, p\u00ebrderisa subjekti q\u00eb e legjitimon gjendet n\u00eb lloj primitivizmi politik, q\u00eb nuk e koncepton si duhet shtetin, i cili si rregullim i mir\u00ebfillt\u00eb politik \u00ebsht\u00eb i domosdosh\u00ebm p\u00ebr jet\u00ebn publike.<\/p>\n<p>Pafuqia ndaj pushtetit, natyrisht s\u00eb do t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb mekaniz\u00ebm korruptues t\u00eb pushtetit. Korruptimi, q\u00eb k\u00ebtu nuk n\u00ebnkupton vet\u00ebm entitetin ekonomik, n\u00eb mes tjerash, ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me paaft\u00ebsin\u00eb\u00a0e p\u00ebrballjes politike, vler\u00ebs dhe munges\u00ebs s\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsimit ideologjik.<\/p>\n<p>Jemi t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm sesi gara p\u00ebr pushtet, ka grumbulluar s\u00eb fundmi nj\u00ebr\u00ebz me pik\u00ebpamje t\u00eb ndryshme politike dhe ideologjike. Ka p\u00ebrafruar ata q\u00eb b\u00ebn\u00eb \u201cluft\u00eb politike\u201d si dhe ka grumbulluar jofunksionalitet politik. T\u00eb gjitha k\u00ebto ngjarje, jan\u00eb mb\u00ebshtjellur me lloj-lloj ligj\u00ebrimesh politike, t\u00eb cilat nuk kan\u00eb historicitet t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb dhe p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, nuk kan\u00eb kauza politike, t\u00eb cila do t\u00eb sfidonin gjith\u00e7ka dhe do t\u00eb shnd\u00ebrroheshin n\u00eb \u201craison d\u2019etre\u201d.<\/p>\n<p>Pra, nuk kemi nj\u00eb entitet politik, q\u00eb do t\u00eb ishte arsye kryesore p\u00ebr funksionalizimin e jet\u00ebs publike dhe t\u00eb vepruarit s\u00eb bashku si shoq\u00ebri. Jemi nj\u00eb shoq\u00ebri thuajse e paplot\u00eb, n\u00eb kuptimin Clastresian, ku gjithnj\u00eb orvatemi t\u00eb mbushim munges\u00ebn e institucionit, duke u zhytur n\u00eb p\u00ebrvoja t\u00eb dhimbshme. Ende nuk e kemi tejkaluar sfid\u00ebn q\u00eb zbraps kultur\u00ebn politike, e cila na p\u00ebrfaq\u00ebson gjithmon\u00eb m\u00eb kot dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb fajtor n\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe jan\u00eb subjektet e pushteteve politike q\u00eb na kan\u00eb shoq\u00ebruar t\u00eb k\u00ebto vite.<\/p>\n<p>Si shoq\u00ebri, jet\u00ebn publike e shohim shum\u00eb t\u00eb kufizuar, sepse subjektet q\u00eb kan\u00eb prodhuar pushtetet politike e kan\u00eb stimuluar k\u00ebt\u00eb kufizim. Gjithashtu, kan\u00eb materializuar pothuajse \u00e7do gj\u00eb, duke minimizuar potencialitetet, t\u00eb cilat edhe pse n\u00eb miniatur\u00eb, kan\u00eb arritur t\u00eb prodhojn\u00eb entitete politike t\u00eb pavarura. K\u00ebto entitete politike, n\u00eb kuptimin material, si legjitimues t\u00eb pushtetit dhe n\u00eb at\u00eb moral, si p\u00ebrjashtues t\u00eb tij, kan\u00eb prodhuar nj\u00eb gjendje kaosi n\u00eb jet\u00ebn politike, gjegj\u00ebsisht, p\u00ebrfaq\u00ebsimin politik.<\/p>\n<p>Sot, \u00ebsht\u00eb fare e leht\u00eb t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsohesh politikisht, por tep\u00ebr e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsosh mendim politik, ngase mungesa e tij, ka prodhuar refuzim dhe izolim t\u00eb theksuar nga bashk\u00ebsia politike, pavar\u00ebsisht sa t\u00eb qen\u00ebsishme jan\u00eb arsyet e tij.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pushteti korrupton Hannah Arendt, n\u00eb nj\u00ebrin nd\u00ebr shpjegimet p\u00ebr pushtetin, n\u00eb librat e saj t\u00eb shumt\u00eb, na shpjegon sesi pushteti ruan sfer\u00ebn publike dhe hap\u00ebsir\u00ebn e t\u00eb shfaqurit dhe si i till\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe l\u00ebngu jet\u00ebsor i artefaktit njer\u00ebzor, i cili, n\u00ebse nuk \u00ebsht\u00eb sken\u00eb e t\u00eb vepruarit dhe e t\u00eb folurit, e rrjetit t\u00eb [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":47,"featured_media":8396,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[57],"class_list":["post-3581","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion"],"authors":[{"term_id":57,"user_id":47,"is_guest":0,"slug":"besart-peci","display_name":"Besart Peci","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-8.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-8.jpg"},"user_url":"","last_name":"Peci","first_name":"Besart","description":"Besarti \u00ebsht politolog, i diplomuar n\u00eb Shkenca Politike n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs. Aktualisht punon n\u00eb IOM Kosovo dhe \u00ebsht\u00eb themelues i Organizat\u00ebs p\u00ebr qytetariz\u00ebm aktiv \u201cTjet\u00ebrqysh\u201d n\u00eb Mitrovic\u00eb."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3581","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/47"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3581"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3581\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8736,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3581\/revisions\/8736"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8396"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3581"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3581"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3581"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=3581"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}