{"id":3757,"date":"2018-01-09T11:44:52","date_gmt":"2018-01-09T09:44:52","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=3757"},"modified":"2025-01-15T11:46:10","modified_gmt":"2025-01-15T09:46:10","slug":"fruthi-dilema-vdekjeprurese-rreth-vaksinimit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/opinion\/fruthi-dilema-vdekjeprurese-rreth-vaksinimit\/","title":{"rendered":"Fruthi &#8211; Dilema vdekjeprur\u00ebse rreth vaksinimit"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<h3><\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"news-left\">\n<p><strong>Rikthimi i fruthit n\u00eb Evrop\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Fruthi, nj\u00eb prej s\u00ebmundjeve m\u00eb\u00a0ngjit\u00ebse q\u00eb ekziston, pas shum\u00eb vitesh pothuajse zhdukje totale, me vet\u00ebm nj\u00eb apo dy raste n\u00eb\u00a0vit, \u00ebsht\u00eb shfaqur p\u00ebrs\u00ebri me t\u00eb madhe n\u00eb regjionin e G\u00f6teborgut n\u00eb Suedi. 13 raste t\u00eb\u00a0identifikuara vet\u00ebm nga mesi i dhjetorit. Nuk dihet ende burimi i s\u00ebmundjes, por dihet se nj\u00eb num\u00ebr prej rreth 97% t\u00eb qytetar\u00ebve suedez\u00eb vaksinohen. Gjithashtu dihet se vaksinimi p\u00ebrb\u00ebn mbrojtje absolute\u00a0nga fruthi.<\/p>\n<p>Institucionet suedeze nuk kan\u00eb informata fare p\u00ebr p\u00ebrqindjen e t\u00eb vaksinuar\u00ebve n\u00eb mesin e t\u00eb ardhurve nga vendet e tjera. Gjat\u00eb 2017-t\u00ebs, me dhjet\u00ebra mij\u00ebra raste t\u00eb fruthit jan\u00eb lajm\u00ebruar n\u00ebp\u00ebr Europ\u00eb &#8211;\u00a0vet\u00ebm n\u00eb Itali jan\u00eb raportuar 4800 raste, kurse n\u00eb Rumani 7900 raste.<\/p>\n<p>N\u00eb spitalin universitar &#8220;Sahlgrenska&#8221; t\u00eb G\u00f6teborgut \u00ebsht\u00eb identifikuar edhe nj\u00eb pun\u00ebtor sh\u00ebndet\u00ebsor i cili \u00ebsht\u00eb infektuar n\u00eb klinik\u00ebn e neonatologjis\u00eb. Kjo natyrisht ka ndezur\u00a0alarm n\u00eb t\u00ebr\u00eb qendr\u00ebn klinike dhe dyshohet se num\u00ebr i madh i personelit sh\u00ebndet\u00ebsor mund t\u00eb jet\u00eb i pavaksinuar. Pun\u00ebtor\u00ebt e pavaksinuar kund\u00ebr virusit q\u00eb shkakton fruthin, mund t\u00eb jen\u00eb burim i rreziksh\u00ebm i p\u00ebrhapjes s\u00eb s\u00ebmundjes mu aty ku personat\u00a0jan\u00eb m\u00eb\u00a0t\u00eb ndjeshmit, n\u00eb spitale. Qendra Klinike\u00a0Sahlgrenska ka vendos\u00eb q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb pun\u00ebtor\u00ebt sh\u00ebndet\u00ebsor q\u00eb nuk jan\u00eb t\u00eb vaksinuar ose nuk e din\u00eb se a jan\u00eb t\u00eb vaksinuar, t\u00eb ua ndaloj\u00eb\u00a0paraqitjen n\u00eb vende t\u00eb pun\u00ebs. Natyrisht me pages\u00eb t\u00eb plot\u00eb.<\/p>\n<p><strong>\u00a0Pasojat dhe r\u00ebnd\u00ebsia e vaksinimit\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Fruthi si s\u00ebmundje virale \u00ebsht\u00eb shum\u00eb\u00a0ngjit\u00ebse. Ngjitet p\u00ebrmes ajrit gjat\u00eb\u00a0kollitjes, p\u00ebshtym\u00ebs apo teshtitjeve. Simptomat e par\u00eb jan\u00eb\u00a0temperatura e nart\u00eb, irritim n\u00eb sy, intoleranc\u00eb ndaj\u00a0drit\u00ebs, ndezje\u00a0e vesh\u00ebve, kollitje dhe dhimbje koke n\u00eb fillim, kurse n\u00eb faz\u00ebn ma t\u00eb von\u00eb edhe &#8220;shp\u00ebrthim&#8221; i puqrrave t\u00eb kuqe ne fytyr\u00eb dhe dikur n\u00eb t\u00ebr\u00eb\u00a0trupin. Kallje\u00a0t\u00eb\u00a0mushk\u00ebrive ka po thuajse gjithmon\u00eb.\u00a0 N\u00ebse si i rritur infektohesh dhe i ekspozohesh drit\u00ebs s\u00eb fort\u00eb, mund\u00a0t\u00eb\u00a0kesh pasoja t\u00eb pariparueshme n\u00eb t\u00eb pamur.<br \/>\nKoha e inkubacionit, dmth para lajm\u00ebrimit t\u00eb shenjave t\u00eb para, \u00ebsht\u00eb prej 7-21 dit\u00eb.<\/p>\n<p>Mbrojtja e vetme ndaj k\u00ebsaj s\u00ebmundje \u00ebsht\u00eb vaksinimi i t\u00eb gjith\u00eb\u00a0qytetar\u00ebve. Sot p\u00ebraf\u00ebrsisht 80% e t\u00eb gjith\u00eb\u00a0f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb bot\u00eb vaksinohen dhe kjo p\u00ebrqindje \u00ebsht\u00eb n\u00eb rritje e sip\u00ebr. Sidoqoft\u00eb, p\u00ebrkund\u00ebr t\u00eb gjitha masave, gjat\u00eb\u00a0vitit t\u00eb kaluar kan\u00eb\u00a0vdekur rreth 100,000 f\u00ebmij\u00eb nga fruthi.<\/p>\n<p>N\u00eb Europ\u00eb, vaksinimi i f\u00ebmij\u00ebve kund\u00ebr fruthit zakonisht fillon n\u00eb muajin e dymb\u00ebdhjet\u00eb pas lindjes, kurse n\u00eb Suedi fillon m\u00eb von\u00eb, rreth muajit t\u00eb tet\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb. Arsyeja kryesore pse vaksinimi\u00a0\u00ebsht\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm q\u00ebndron n\u00eb at\u00eb se\u00a0nuk ka ndonj\u00eb bari kund\u00ebr fruthit. N\u00ebse personi nuk\u00a0\u00ebsht\u00eb vaksinuar dhe infektimi ka ndodhur,\u00a0\u00ebsht\u00eb e domosdoshme t\u00eb b\u00ebhet\u00a0trajtimi p\u00ebr leht\u00ebsimin apo luftimin e simptomave, sepse d\u00ebmet mund t\u00eb jen\u00eb fatale.<\/p>\n<p>N\u00eb shum\u00eb vende t\u00eb bot\u00ebs vaksinimi i f\u00ebmij\u00ebve \u00ebsht\u00eb obligativ. Suedia p\u00ebr shembull preferon q\u00eb shoq\u00ebria t\u00eb informohet mir\u00eb dhe q\u00eb k\u00ebshillat dhe argumentet t&#8217;i detyrojn\u00eb prind\u00ebrit q\u00eb t&#8217;i vaksinojn\u00eb f\u00ebmij\u00ebt e tyre. Nj\u00eb praktik\u00eb e ngjashme\u00a0nuk kushton shum\u00eb dhe do t\u00eb duhej t\u00eb ishte p\u00ebrgjegj\u00ebsi e t\u00eb gjitha qendrave klinike shtet\u00ebrore. Fatkeq\u00ebsisht, ky nuk\u00a0\u00ebsht\u00eb rasti me shum\u00eb vende tjera n\u00eb bot\u00eb.\u00a0<a href=\"https:\/\/www.nytimes.com\/2017\/02\/08\/opinion\/how-the-anti-vaxxers-are-winning.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">N\u00eb ShBA, madje,\u00a0e kemi par\u00eb\u00a0q\u00eb vitet e fundit ka lul\u00ebzuar\u00a0l\u00ebvizja\u00a0kund\u00ebr vaksinimit, e cila ka pasur\u00a0pasoja t\u00eb r\u00ebnda p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt.<\/a><\/p>\n<p>T\u00eb gjith\u00eb duhet ta din\u00eb q\u00eb nuk ka prova kund\u00ebr vaksinimit &#8211; por ka shum\u00eb prova p\u00ebr rrezikun nga mosvaksinimi. Rreth 90% e atyre q\u00eb nuk jan\u00eb t\u00eb vaksinuar, n\u00eb kontaktin e par\u00eb me\u00a0virusin e fruthin, infektohen. Ngjash\u00ebm ndodh\u00eb edhe me shum\u00eb s\u00ebmundje tjera ngjit\u00ebse, p\u00ebr t\u00eb cilat personat duhet t\u00eb vaksinohen nga f\u00ebmij\u00ebria.<\/p>\n<p>N\u00ebse infektohesh si rritur dhe nuk i trajton simptomet, rreziku \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i madh q\u00eb t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb\u00a0me vdekje, apo d\u00ebme t\u00eb r\u00ebnda afatgjate. Dhe p\u00ebrpos k\u00ebsaj, infektimi yt p\u00ebrb\u00ebn rrezik p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb komunitetin t\u00ebnd, duke e d\u00ebmtuar imunitetin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm, dhe duke i rrezikuar shtresat m\u00eb t\u00eb ndjeshme t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rikthimi i fruthit n\u00eb Evrop\u00eb Fruthi, nj\u00eb prej s\u00ebmundjeve m\u00eb\u00a0ngjit\u00ebse q\u00eb ekziston, pas shum\u00eb vitesh pothuajse zhdukje totale, me vet\u00ebm nj\u00eb apo dy raste n\u00eb\u00a0vit, \u00ebsht\u00eb shfaqur p\u00ebrs\u00ebri me t\u00eb madhe n\u00eb regjionin e G\u00f6teborgut n\u00eb Suedi. 13 raste t\u00eb\u00a0identifikuara vet\u00ebm nga mesi i dhjetorit. Nuk dihet ende burimi i s\u00ebmundjes, por dihet se nj\u00eb [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":183,"featured_media":12003,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[1668,2312,2313],"ppma_author":[212],"class_list":["post-3757","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-evropa","tag-fruthi","tag-vaksinimi"],"authors":[{"term_id":212,"user_id":183,"is_guest":0,"slug":"rushit-arifi","display_name":"Rushit Arifi","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-8-5.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-8-5.jpg"},"user_url":"","last_name":"Arifi","first_name":"Rushit","description":"Rushit Arifi \u00ebsht\u00eb specialist i t\u00eb pamurit t\u00eb d\u00ebmtuar (low vision). Me origjin\u00eb nga Rumanishta e Kosov\u00ebs, q\u00eb nga viti 1993 Rushiti e ushtron profesionin e tij n\u00eb Suedi. Qytetar aktiv n\u00eb t\u00eb dy vendet, ai \u00ebsht\u00eb i pasionuar pas shkenc\u00ebs, arsyes dhe politik\u00ebs. Rushiti po ashtu \u00ebsht\u00eb ateist aktiv. "}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3757","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/183"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3757"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3757\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12004,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3757\/revisions\/12004"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12003"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3757"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3757"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3757"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=3757"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}