{"id":3837,"date":"2019-02-22T10:49:49","date_gmt":"2019-02-22T08:49:49","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=3837"},"modified":"2024-11-14T16:11:01","modified_gmt":"2024-11-14T14:11:01","slug":"kapercimi-nga-politika-e-konfliktit-ne-politiken-e-zgjidhjeve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/opinion\/kapercimi-nga-politika-e-konfliktit-ne-politiken-e-zgjidhjeve\/","title":{"rendered":"Kap\u00ebrcimi nga politika e konfliktit n\u00eb politik\u00ebn e zgjidhjeve"},"content":{"rendered":"
\n

Qytetari nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb v\u00ebmendjes s\u00eb politik\u00ebs dhe politik\u00ebb\u00ebrjes n\u00eb Kosov\u00eb. Nj\u00eb konstatim i till\u00eb rrjedh nga v\u00ebzhgimi disavje\u00e7ar i diskursit politik dhe I veprimeve t\u00eb lider\u00ebve t\u00eb institucioneve dhe partive politike, qoft\u00eb n\u00eb pozit\u00eb apo opozit\u00eb. Politika e konfliktit \u00ebsht\u00eb paradigma kryesore e veprimit t\u00eb tyre brenda institucioneve dhe jasht\u00eb tyre. Shpesh, kjo m\u00ebnyr\u00eb e politik\u00ebb\u00ebrjes, merr form\u00ebn e politik\u00ebs s\u00eb personalizimit, ku suksesi individualizohet nd\u00ebrsa d\u00ebshtimi i faturohet kund\u00ebrshtar\u00ebve politik\u00eb t\u00eb brendsh\u00ebm dhe t\u00eb jasht\u00ebm. Kjo duket e pritshme, duke marr\u00eb parasysh nivelin jo t\u00eb duhur t\u00eb maturis\u00eb s\u00eb demokracis\u00eb, si dhe m\u00ebnyr\u00ebn jotransparente t\u00eb funksionimit t\u00eb partive politike dhe institucioneve publike. P\u00ebr rrjedhoj\u00eb, p\u00ebr politik\u00ebn e konfliktit transparenca dhe llogaridh\u00ebnia konsiderohen si privilegje dhe jo norm\u00eb e veprimit.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

\n
\n

Politika e konfliktit p\u00ebrve\u00e7 synimit p\u00ebr delegjitimim t\u00eb eksponent\u00ebve politik\u00eb dhe partive t\u00eb caktuara, po ndikon n\u00eb uljen e besimit ndaj institucioneve dhe organizimeve shoq\u00ebrore (shoq\u00ebris\u00eb civile, shoqatave t\u00eb profesionist\u00ebve, l\u00ebvizjeve qytetare etj.) si mjete p\u00ebr arritjen e aspiratave personale apo kolektive. Paradoksalisht, lider\u00ebt ky\u00e7\u00eb n\u00eb pozit\u00eb dhe opozit\u00eb duket se jan\u00eb produkte t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb till\u00eb dhe mbijetojn\u00eb nga politika e konfliktit. P\u00ebr ta duket se kompromisi politik p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje programore \u00ebsht\u00eb fjal\u00eb e pist\u00eb dhe b\u00ebhet vet\u00ebm n\u00eb momentin kur i sh\u00ebrben avancimit t\u00eb interesave t\u00eb tyre personale politike apo ekonomike. K\u00ebta lider\u00eb politik\u00eb, shpesh kompromisin politik e k\u00ebrkojn\u00eb mbi rr\u00ebnojat e kund\u00ebrshtar\u00ebve politik\u00eb si konfirmim i n\u00ebnshtrimit ndaj vullnetit t\u00eb tyre.<\/span><\/p>\n

Rezultatet e politik\u00ebs s\u00eb konfliktit jan\u00eb t\u00eb qarta: mosbesimi ndaj secilit, qoft\u00eb brenda partis\u00eb apo mes partive. N\u00eb vend t\u00eb komunikimit transparent mes subjekteve politike, instalohet praktika e komunikimeve t\u00eb fshehta larg syrit t\u00eb publikut. K\u00ebto diskutime jan\u00eb shpesh t\u00eb reduktueshme n\u00eb realizimin e interesave individuale ekonomike dhe politike t\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebsve dhe, rrall\u00eb apo asnj\u00ebher\u00eb, p\u00ebr t\u00eb mir\u00ebn e qytetar\u00ebve. Logjika e veprimit t\u00eb till\u00eb mbizot\u00ebron tek koalicionet qeveris\u00ebse ku shuhet individualizmi dhe shquhet oportunizmi i personave t\u00eb em\u00ebruar n\u00eb pozita drejtuese. Andaj, n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb lider\u00ebve partiak\u00eb gjendet nj\u00eb armat\u00eb e t\u00ebr\u00eb nj\u00ebrezish me munges\u00eb ambicie politike dhe guximi qytetar q\u00eb detyr\u00eb par\u00ebsore kan\u00eb vet\u00ebm zbatimin e politik\u00ebs s\u00eb konfliktit.<\/span><\/p>\n

Korrupsioni, klientelizmi, krimi i organizuar dhe kapja e shtetit duket se jan\u00eb ve\u00e7se p\u00ebrfundime logjike t\u00eb nj\u00eb sistemi politik pa llogaridh\u00ebnie dhe t\u00eb bazuar n\u00eb konflikt. N\u00eb situat\u00eb t\u00eb till\u00eb, dyshimi dhe mosbesimi i qytetar\u00ebve vet\u00ebm se shtohet, si\u00e7 shtohet edhe mb\u00ebshtetja e tyre p\u00ebr subjektet politike q\u00eb kan\u00eb q\u00ebndrime m\u00eb radikale. Mb\u00ebshtetja e partive me q\u00ebndrime kund\u00ebr sistemit b\u00ebhet p\u00ebrkund\u00ebr faktit se ato parti nuk ofrojn\u00eb alternativa t\u00eb qart\u00eb se mbi cilin model t\u00eb ri politik dhe institucional do t\u00eb duhej t\u00eb funksionoj\u00eb shoq\u00ebria. A do t\u00eb jet\u00eb ai model i bazuar n\u00eb centralizim t\u00eb fuqis\u00eb politike? N\u00eb \u00e7far\u00eb forme do t\u00eb organizohen institucionet, si do t\u00eb funksionoj\u00eb transparenca dhe llogaridh\u00ebnia e tyre e nd\u00ebrsjell\u00eb? N\u00eb munges\u00eb t\u00eb diskutimeve t\u00eb tilla, politika e konfliktit vet\u00ebm se fuqizohet tutje nga polarizimi i diskursit mes akter\u00ebve politik\u00eb.<\/span><\/p>\n

P\u00ebrderisa karvani i politik\u00ebs s\u00eb konfliktit vazhdon rrug\u00ebtimin e vet, problemet reale t\u00eb qytetar\u00ebve mbeten t\u00eb paadresuara. Sistemi sh\u00ebndet\u00ebsor funksionon pa sigurime sh\u00ebndet\u00ebsore, sistem arsimor pa lidhje me veprimtarin\u00eb shkencore, aktivitete kulturore pa guxim qytetar, nd\u00ebrsa pabarazia sociale dhe ekonomike ve\u00e7 rritet. P\u00ebr rrjedhoj\u00eb, politika e konfliktit p\u00ebrve\u00e7 r\u00ebnimit t\u00eb besimit dhe urave t\u00eb bashk\u00ebpunimit mes akter\u00ebve politik\u00eb po ndikon edhe n\u00eb humbjen e shpres\u00ebs. Reflektim i k\u00ebsaj gjendje jan\u00eb edhe pritjet e qytetar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs, t\u00eb cilat jan\u00eb minimale dhe zakonisht lidhen me mbijetes\u00ebn e tyre ekonomike dhe sociale.<\/span><\/p>\n

Do t\u00eb duhen vite, e ndoshta edhe dekada, p\u00ebr ta z\u00ebvend\u00ebsuar sistemin vleror t\u00eb nd\u00ebrtuar nga politika e konfliktit. Megjithat\u00eb, hapi i par\u00eb do t\u00eb duhej t\u00eb ishte inicimi i nismave politike q\u00eb i tejkalojn\u00eb \u00a0kornizat e politik\u00ebs aktuale t\u00eb konfliktit dhe q\u00eb ofrojn\u00eb zgjidhje konkrete q\u00eb nga \u00e7\u00ebshtjet e politik\u00ebs komb\u00ebtare e deri tek mb\u00ebshtetja e nismave p\u00ebr shtim t\u00eb solidaritetit nd\u00ebr qytetar. Secili mospajtim mes partive politike do t\u00eb duhet t\u00eb shihej si mund\u00ebsi dhe jo akt p\u00ebr betonizim t\u00eb q\u00ebndrimeve. Politika e konfliktit duhet z\u00ebvend\u00ebsuar me politik\u00ebn e zgjidhjeve. Partit\u00eb politike do t\u00eb duhej t\u00eb jen\u00eb platforma p\u00ebr ballafaqim t\u00eb ideve me synimin p\u00ebrfundimtar q\u00eb alternativa m\u00eb e arsyeshme dhe e pranueshme politike, sociale dhe ekonomike t\u00eb arrij\u00eb t\u00eb zbatohet. Vet\u00ebm kur politika t\u00eb b\u00ebhet burimi i zgjidhjeve t\u00eb brengave t\u00eb qytetar\u00ebve do t\u00eb mund t\u00eb margjinalizohen eksponent\u00ebt e politik\u00ebs s\u00eb konfliktit. Politika e zgjidhjeve duhet nd\u00ebrtuar bazuar mbi sfidim dhe ofrim t\u00eb alternativave, transparenc\u00ebs dhe llogaridh\u00ebnies, t\u00eb cilave politika e konfliktit nuk i ofron dot.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Qytetari nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb v\u00ebmendjes s\u00eb politik\u00ebs dhe politik\u00ebb\u00ebrjes n\u00eb Kosov\u00eb. Nj\u00eb konstatim i till\u00eb rrjedh nga v\u00ebzhgimi disavje\u00e7ar i diskursit politik dhe I veprimeve t\u00eb lider\u00ebve t\u00eb institucioneve dhe partive politike, qoft\u00eb n\u00eb pozit\u00eb apo opozit\u00eb. Politika e konfliktit \u00ebsht\u00eb paradigma kryesore e veprimit t\u00eb tyre brenda institucioneve dhe jasht\u00eb tyre. Shpesh, […]<\/p>","protected":false},"author":54,"featured_media":9655,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[664,548],"ppma_author":[64],"class_list":["post-3837","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-kosovo","tag-politics"],"authors":[{"term_id":64,"user_id":54,"is_guest":0,"slug":"blerim-vela","display_name":"Blerim Vela","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-5-1.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-5-1.jpg"},"user_url":"","last_name":"Vela","first_name":"Blerim","description":"Blerim Vela \u00ebsht\u00eb Doktorant n\u00eb drejtimin e Studimeve Bashk\u00ebkohore Evropiane n\u00eb Universitetn e Sussex-it. Hulumtimet e tij jan\u00eb t\u00eb fokusuara n\u00eb ndikimin q\u00eb ka procesi i an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb Bashkimin Evropian tek funksionimi i parlamenteve komb\u00ebtare t\u00eb shteteve kandidate n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor. M\u00eb par\u00eb ka punuar p\u00ebr WFD, UNDP dhe OSBE n\u00eb disa shtete."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3837","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/54"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3837"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3837\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10348,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3837\/revisions\/10348"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9655"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3837"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3837"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3837"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=3837"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}