{"id":3911,"date":"2019-05-14T10:30:50","date_gmt":"2019-05-14T08:30:50","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=3911"},"modified":"2024-10-17T10:36:37","modified_gmt":"2024-10-17T08:36:37","slug":"kosova-me-fytyre-skllaverie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/opinion\/kosova-me-fytyre-skllaverie\/","title":{"rendered":"Kosova me fytyr\u00eb skllav\u00ebrie"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<h3>Kosova me fytyr\u00eb skllav\u00ebrie<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"news-left\">\n<p>Kriza e papun\u00ebsis\u00eb dhe rrjedhimisht edhe ajo ekonomike e sociale, po vazhdojn\u00eb ta b\u00ebjn\u00eb Kosov\u00ebn nj\u00eb vend pa perspektiv\u00eb p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb, nj\u00eb vend qytetar\u00ebt e t\u00eb cilit nuk nd\u00ebrtojn\u00eb fare \u00ebndrra p\u00ebr t\u00eb ardhmen, por projeksion kan\u00eb ikjen prej tij.<\/p>\n<p>Dhe sikur t\u00eb mos mjaftonte kjo, ato pak vende pune q\u00eb ofron Kosova, nuk jan\u00eb tjet\u00ebr ve\u00e7se nj\u00eb lloj kantieri skllav\u00ebrie i shekullit XXI. Pagat e ul\u00ebta, puna me rrezikshm\u00ebri shum\u00eb t\u00eb lart\u00eb dhe pa siguri minimale, e b\u00ebjn\u00eb sot t\u00eb pun\u00ebsuarin kosovar nj\u00eb skllav t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb vet.<\/p>\n<p>Por, pse ndodh k\u00ebshtu? Gjendja \u00ebsht\u00eb aq komplekse sa \u00ebsht\u00eb gati e pamundur t\u00eb kap\u00ebrthehen t\u00eb gjitha arsyet brenda k\u00ebsaj analize.<\/p>\n<p>Rekomandimet e Bashkimit Evropian (BE) dhe t\u00eb instancave tjera nd\u00ebrkomb\u00ebtare ndaj institucioneve t\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs, jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrqendruara mbi at\u00eb se duhen krijuar kushte t\u00eb favorshme p\u00ebr krijimin e vendeve t\u00eb reja t\u00eb pun\u00ebs, q\u00eb si rrjedhoj\u00eb do t\u00eb kishin p\u00ebrmir\u00ebsimin e jet\u00ebs dhe rritjen e mir\u00ebqenies qytetare.<\/p>\n<p>Askush nuk d\u00ebshiron t\u2019ia dij\u00eb se ata q\u00eb tashm\u00eb jan\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuar p\u00ebrballen me v\u00ebshtir\u00ebsi si puna pa kontrat\u00eb pune, pa kushte normale p\u00ebr pun\u00eb, pa orar t\u00eb p\u00ebrshtatsh\u00ebm dhe pushim t\u00eb dinjitetsh\u00ebm, pa sigurin\u00eb minimale n\u00eb pun\u00eb, pa kontrolle mjek\u00ebsore, pa sigurim sh\u00ebndet\u00ebsor, sigurim pensioni, invalidor etj. N\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuarit kosovar\u00eb jan\u00eb viktima t\u00eb shum\u00ebfishta.<\/p>\n<p>Sipas legjislacionit n\u00eb fuqi, pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsi \u00ebsht\u00eb i detyruar t\u2019i siguroj\u00eb kushtet e nevojshme n\u00eb pun\u00eb, me t\u00eb cilat sigurohet mbrojtja e jet\u00ebs dhe e sh\u00ebndetit t\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuarve. N\u00ebse pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsi d\u00ebshton t\u00eb p\u00ebrmbush\u00eb k\u00ebto obligime, sipas Ligjit t\u00eb Pun\u00ebs dhe Ligjit p\u00ebr Sigurin\u00eb dhe Sh\u00ebndetin n\u00eb Pun\u00eb, shqiptohen gjoba nga Inspektorati i Pun\u00ebs. Por kjo nuk ndodh n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebs sime si zyrtar i nj\u00eb kompanie q\u00eb ofron sh\u00ebrbime p\u00ebr Siguri dhe Sh\u00ebndet n\u00eb Pun\u00eb (HSK) e kam kuptuar se n\u00eb \u00e7far\u00eb gjendjeje t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb jan\u00eb pun\u00ebtor\u00ebt kosovar\u00eb. Rastet t\u00eb cilat i ka trajtuar kompania jon\u00eb, jan\u00eb tregues i qart\u00eb se shoq\u00ebria kosovare akoma nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje ta kuptoj\u00eb pesh\u00ebn e t\u00eb punuarit n\u00eb siguri. Pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsit n\u00eb Kosov\u00eb, n\u00eb t\u00eb shumt\u00ebn e rasteve, gjith\u00eb k\u00ebt\u00eb proces e trajtojn\u00eb si taks\u00eb dhe r\u00ebndes\u00eb q\u00eb shteti ua vendos. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb ata nuk i japin aspak r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e duhur zbatimit t\u00eb ligjeve q\u00eb mbulojn\u00eb sigurin\u00eb e pun\u00ebtorit n\u00eb pun\u00eb.<\/p>\n<p>Si rrjedhoj\u00eb, Kosova, ndon\u00ebse me parametra shum\u00ebfish m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl sesa shtetet evropiane, q\u00ebndron e rankuar n\u00eb krye t\u00eb list\u00ebs s\u00eb vendeve ku pun\u00ebtor\u00ebt humbin jet\u00ebn n\u00eb vendet e pun\u00ebs.<\/p>\n<p>Bazuar n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e Agjencis\u00eb s\u00eb Statistikave t\u00eb Kosov\u00ebs (ASK) viti 2018 ishte vit ogurzi p\u00ebr 20 pun\u00ebtor\u00eb kosovar\u00eb.<\/p>\n<p>Prej tyre:<\/p>\n<p>10 nga sektori i nd\u00ebrtimtaris\u00eb,<\/p>\n<p>4 nga sektori i energjetik\u00ebs,<\/p>\n<p>2 nga sektori i prodhimtaris\u00eb,<\/p>\n<p>2 nga sektor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb.<\/p>\n<p>Qeveria e Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs thot\u00eb se po i zbaton direktivat e BE-s\u00eb, t\u00eb cilat bazohen n\u00eb standardet m\u00eb t\u00eb avancuara mbi politikat sociale dhe t\u00eb pun\u00ebs, por n\u00eb terren gjendja \u00ebsht\u00eb krejt\u00ebsisht ndryshe. E drejta e pun\u00ebtorit kosovar p\u00ebr siguri dhe sh\u00ebndetet n\u00eb pun\u00eb po shkelet p\u00ebr \u00e7do dit\u00eb. Rastet fatale t\u00eb vdekjeve t\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve n\u00eb vendet e pun\u00eb po i japin sot vendit ton\u00eb fytyr\u00ebn e skllav\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kosova me fytyr\u00eb skllav\u00ebrie Kriza e papun\u00ebsis\u00eb dhe rrjedhimisht edhe ajo ekonomike e sociale, po vazhdojn\u00eb ta b\u00ebjn\u00eb Kosov\u00ebn nj\u00eb vend pa perspektiv\u00eb p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb, nj\u00eb vend qytetar\u00ebt e t\u00eb cilit nuk nd\u00ebrtojn\u00eb fare \u00ebndrra p\u00ebr t\u00eb ardhmen, por projeksion kan\u00eb ikjen prej tij. Dhe sikur t\u00eb mos mjaftonte kjo, ato pak vende pune [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":147,"featured_media":8392,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[664],"ppma_author":[175],"class_list":["post-3911","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-kosovo"],"authors":[{"term_id":175,"user_id":147,"is_guest":0,"slug":"lirik-veselaj","display_name":"Lirik Veselaj","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8286f015ade8066176269e18b31d721c90f6bf3a5f97fc3daf607484bb2128a5?s=96&d=mm&r=g","user_url":"","last_name":"Veselaj","first_name":"Lirik","description":"Lirik Veselaj \u00ebsht\u00eb i lindur m\u00eb 21.02.1998 n\u00eb Suharek\u00eb. \u00cbsht\u00eb student i Fakultetit Juridik t\u00eb Universitetit t\u00eb Prishtin\u00ebs. Krahas angazhimit n\u00eb Fakultet, ai punon si Zyrtar n\u00eb nj\u00eb Kompani q\u00eb ofron sh\u00ebrbime nga Siguria dhe Sh\u00ebndeti n\u00eb Pun\u00eb, si dhe \u00ebsht\u00eb njoh\u00ebs i mir\u00eb i fush\u00ebs."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3911","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/147"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3911"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3911\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8462,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3911\/revisions\/8462"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8392"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3911"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3911"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3911"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=3911"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}