{"id":3943,"date":"2019-09-05T10:34:35","date_gmt":"2019-09-05T08:34:35","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=3943"},"modified":"2024-10-24T14:51:11","modified_gmt":"2024-10-24T12:51:11","slug":"i-trente-apo-jo-i-trente","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/opinion\/i-trente-apo-jo-i-trente\/","title":{"rendered":"I trent\u00eb apo jo i trent\u00eb"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<p><span style=\"font-size: 16px;\">\u00cbsht\u00eb e Hane. Jem ul\u00eb para llaptopit me \u00e7ajin\/kafen e m\u00ebngjesit, tu i shfletu rrjetet sociale para se me ia nis\u00eb pun\u00ebs. N\u2019mes t\u00eb fotove t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve, selfie-ve, qenve dhe eventeve q\u00eb ia bojm\u00eb \u201cinterested\u201d del ni lajm q\u00eb na dridh shpirtin &#8211; dikush n\u00eb qytetin ton\u00eb ka bo di\u00e7ka t\u00eb pa pranueshme. \u00cbsht\u00eb vra dikush, ose \u00ebsht\u00eb ngacmu dikush seksualisht, apo di\u00e7ka tjet\u00ebr q\u00eb na trondit kur e lexojm\u00eb. S\u00eb bashku me ngush\u00ebllime p\u00ebr viktim\u00ebn\/familjen, shprehje t\u00eb d\u00ebshp\u00ebrimit p\u00ebr vendin se ku gjendemi, hasim variacione t\u00eb nj\u00eb fjalie shum\u00eb dometh\u00ebn\u00ebse: <\/span><em style=\"font-size: 16px;\">\u201cKy njeri koka kon i trent\u2019, se te na kurr\u00eb ska guxu qekjo mu bo.\u201d<\/em><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<p>\u201cI\/e trent\u00eb\u201d e ka kuptimin e nj\u00eb personi i cili \u00ebsht\u00eb pa arsye dhe i eg\u00ebr, po shpesh her\u00eb aplikohet kudo q\u00eb gjendet nj\u00eb individ i cili vuan nga probleme me sh\u00ebndet mendor. P\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb, i trent\u00eb \u00ebsht\u00eb kushdo q\u00eb nuk i p\u00ebrmbush\u00eb kushtet p\u00ebr t\u00eb funksionuar me nj\u00eb kapacitet q\u00eb e presim, kushte q\u00eb shum\u00eb shpesh jan\u00eb plot\u00ebsisht arbitrare dhe subjektive. I trent\u00eb, pra, \u00ebsht\u00eb personi q\u00eb na tut\u00eb, t\u00eb cilin nuk e kuptojm\u00eb dhe nuk mund ta arsyetojm\u00eb, pavar\u00ebsisht se ajo ose ai mund t\u00eb jet\u00eb shum\u00eb funksional n\u00eb shoq\u00ebri. Nj\u00ebjt\u00eb i trent\u00eb o\u2019 njeri q\u00eb del me vra persona t\u00eb r\u00ebndomt\u00eb aq sa njeri q\u00eb mbyllet n\u00eb shpi gjith\u00eb dit\u00ebn se vuan nga Agorafobia (Frika nga dalja prej sht\u00ebpis\u00eb, hap\u00ebsirave t\u00eb m\u00ebdha si dhe t\u00eb ngushta),\u00a0<em>sa nj\u00eb person me ngecje n\u00eb zhvillim mendor.<\/em><\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst ndoshta kuptohet pse nuk ka qejf gjithkush q\u00eb termi \u201ci trent\u00eb\u201d me u p\u00ebrdor n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse. Shpeshher\u00eb persona q\u00eb e p\u00ebrdorin termin i lidhin vras\u00ebsit apo p\u00ebrdhunuesit me njer\u00ebz q\u00eb thjesht kan\u00eb nj\u00eb lloj s\u00ebmundjeje mendore. Edhe termi \u201cs\u00ebmundje mendore\u201d \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i ngarkuar me ndjenja t\u00eb r\u00ebnda n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb ton\u00eb, pasi q\u00eb \u00ebsht\u00eb krijuar nj\u00eb lidhje tejet t\u00eb fuqishme me konceptin e personit t\u00eb \u201ctrent\u00eb\u201d. N\u00eb realitet, persona t\u00eb cil\u00ebt vuajn\u00eb nga s\u00ebmundjet mendore shum\u00eb m\u00eb shpesh<a href=\"https:\/\/www.reuters.com\/article\/us-health-mentalillness-crime-victims\/risk-of-being-a-crime-victim-goes-up-with-mental-illness-diagnosis-idUSKCN1IX5W2\">\u00a0gjinden n\u00eb pozit\u00ebn e viktim\u00ebs sesa t\u00eb agresorit<\/a>.\u00a0<strong>At\u00ebher\u00eb, pse \u00ebsht\u00eb zgjeruar ky term kaq shum\u00eb sa q\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb njer\u00ebz t\u00eb cil\u00ebt nuk i p\u00ebrfaq\u00ebson?<\/strong><\/p>\n<p>Kur ndodhin raste tragjike t\u00eb shkaktuara nga njer\u00ebzit, nj\u00ebra prej m\u00ebnyrave sesi i racionalizojm\u00eb \u00ebsht\u00eb largimi i tyre retroaktiv prej shoq\u00ebris\u00eb son\u00eb. Pra,\u00a0<em>\u201cDikush si ky s\u2019ka mujt me kon i joni, se t\u2019ish kon s\u2019kish bo di\u00e7ka qeshtu\u201d<\/em>; \u00cbsht\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb e largimit t\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb prej neve si faktor p\u00ebr krijimin e nj\u00eb mentalitetit t\u00eb k\u00ebtill\u00eb, e fshehjes s\u00eb aspekteve m\u00eb t\u00eb k\u00ebqija t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb si di\u00e7ka q\u00eb nuk kish ndodh\u00eb n\u00eb \u201crrethe normale\u201d (lexo: rrethin tim). Po n\u00ebse na nuk e kem bo, po te na ka dal\u00eb, at\u00ebher\u00eb qysh ka ndodh kjo?<em>\u00a0\u201c\u00cbsht\u00eb e thjesht\u00eb, personi koka abnormalitet (i\/e trent\u00eb).\u201d<\/em><\/p>\n<p>Nj\u00eb racionalizim i till\u00eb \u00ebsht\u00eb i d\u00ebmsh\u00ebm jo vet\u00ebm p\u00ebr grupet e margjinalizuara, por edhe p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb e gjer\u00eb. Arsyeja pse ndodhin raste kaq t\u00eb r\u00ebnda thjesht\u00ebsohet n\u00eb pik\u00ebn ku as nuk lodhemi t\u00eb k\u00ebrkojm\u00eb p\u00ebrgjigje reale, di\u00e7ka q\u00eb shum\u00eb ka nevoj\u00eb pasi q\u00eb ndryshime mund t\u00eb merren vet\u00ebm kur e identifikojm\u00eb shkakun rr\u00ebnj\u00ebsor.<\/p>\n<p>Ndoshta ju kujtohet nj\u00eb video q\u00eb qarkullonte n\u00eb muajin e kaluar p\u00ebr nj\u00eb burr\u00eb q\u00eb gjat\u00eb dit\u00ebs i sulmon dy vajza, me q\u00ebllim t\u00eb ngacmimit seksual. Shpejt erdh\u00ebn reagimet: \u201cpsikopat\u201d, \u201ci trent\u00eb\u201d, \u201cbudall\u00eb\u201d.<strong>\u00a0Po n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb<\/strong>\u00a0ky veprim edhe \u00ebsht\u00eb arsyetuar prej shum\u00eb postimeve t\u00eb cilat\u00a0<strong>nuk kan\u00eb qen\u00eb anonime<\/strong>, duke cek\u00eb \u201cveshje provokative\u201d e shum\u00eb banalitete tjera q\u00eb nuk meritojn\u00eb p\u00ebrs\u00ebritje. A jan\u00eb edhe k\u00ebta persona \u201cbudallej, psikopata, e t\u00eb trent\u00eb\u201d, apo jan\u00eb thjesht\u00eb pasqyre e pjes\u00ebs m\u00eb t\u00eb ult\u00eb t\u00eb shoqnis\u00eb ton\u00eb? A \u00ebsht\u00eb jonormal agresori, a po \u00ebsht\u00eb rrit\u00eb n\u00eb rrethana ku \u00ebsht\u00eb m\u00ebsuar se grat\u00eb nuk kan\u00eb autonomi ndaj trupit t\u00eb tyre? \u00cbsht\u00eb e g\u00ebrditshme q\u00eb di\u00e7ka e till\u00eb haset n\u00eb Kosov\u00eb, e aq m\u00eb e g\u00ebrditshme q\u00eb ve\u00e7 e fshehim n\u00ebr tepih nj\u00eb mentalitet kaq helmues n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb marrim p\u00ebrgjegj\u00ebsi p\u00ebr nd\u00ebrrimin e tij.<\/p>\n<p>P\u00ebrfundimisht, p\u00ebrpos q\u00eb nuk mbahen vepra p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrruar k\u00ebto rrethana, vazhdimisht shtypen persona t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr ndihm\u00eb. \u00cbsht\u00eb tejet ironike, pasi q\u00eb agresor\u00ebt shpeshher\u00eb nuk shihen si t\u00eb s\u00ebmur\u00eb para se t\u00eb publikohet vepra e tyre edhe ajo vet\u00ebm n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb e gjer\u00eb, e jo n\u00eb rrethanat ku gjenden zakonisht. N\u00ebse em\u00ebrtim i ngjitet nj\u00ebjt\u00eb si agresor\u00ebve si personave me s\u00ebmundje mendore \u2013<em>\u00a0at\u00ebher\u00eb edhe i trajtojm\u00eb nj\u00ebjt\u00eb<\/em>:<strong>\u00a0si bomba t\u00eb cilat mund t\u00eb shp\u00ebrthejn\u00eb n\u00eb \u00e7do minut\u00eb<\/strong>. Me verb\u00ebrin\u00eb ton\u00eb selektive i d\u00ebnojm\u00eb p\u00ebrnj\u00ebher\u00eb dy grupet: viktimat e vazhdueshme t\u00eb krimeve q\u00eb burojn\u00eb prej nj\u00eb mentaliteti t\u00eb prapambetur dhe viktimat e dyfisht\u00eb t\u00eb s\u00ebmundjeve mendore dhe gjykimeve tona..<\/p>\n<p>&#8212;&#8211;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/ap-uni.com\/\">Klinika UNI\u00a0<\/a>&#8211; Qend\u00ebr p\u00ebr k\u00ebshillim, testim dhe vler\u00ebsim psikologjik<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/nukjevet.net\/\">Nuk je vet<\/a>\u00a0&#8211; K\u00ebshillim online p\u00ebr t\u00eb rinj\u00ebt<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/cel-ks.org\/\">CEL<\/a>\u00a0&#8211; K\u00ebshillime falas p\u00ebr komunitetin LGBT<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/ifightdepression.com\/sq\/\">I fight depression<\/a>\u00a0&#8211;\u00a0Informata rreth Depresionit<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.diakoniekosova.org\/\">Qendra Psiko-Sociale per Trauma Terapi, Diakonie Kosova<\/a> &#8211; Sh\u00ebrbime falas p\u00ebr trauma terapi<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cbsht\u00eb e Hane. Jem ul\u00eb para llaptopit me \u00e7ajin\/kafen e m\u00ebngjesit, tu i shfletu rrjetet sociale para se me ia nis\u00eb pun\u00ebs. N\u2019mes t\u00eb fotove t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve, selfie-ve, qenve dhe eventeve q\u00eb ia bojm\u00eb \u201cinterested\u201d del ni lajm q\u00eb na dridh shpirtin &#8211; dikush n\u00eb qytetin ton\u00eb ka bo di\u00e7ka t\u00eb pa pranueshme. \u00cbsht\u00eb vra [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":53,"featured_media":8935,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[63],"class_list":["post-3943","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion"],"authors":[{"term_id":63,"user_id":53,"is_guest":0,"slug":"bind-skeja","display_name":"Bind Skeja","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-4-1.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-4-1.jpg"},"user_url":"","last_name":"Skeja","first_name":"Bind","description":"Bind Skeja \u00ebsht\u00eb themelues i OJQ-s \u201cQendra p\u00ebr Informim dhe P\u00ebrmir\u00ebsim Social\u201d. Studimet i ka p\u00ebrfunduar n\u00eb Psikologji Eksperimentale n\u00eb Universitetin e Yorkut. Sot ai \u00ebsht\u00eb i angazhuar si aktivist n\u00eb fush\u00ebn e sh\u00ebndetit mendor."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3943","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/53"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3943"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3943\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9113,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3943\/revisions\/9113"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8935"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3943"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3943"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3943"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=3943"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}