{"id":4009,"date":"2017-02-20T15:06:53","date_gmt":"2017-02-20T13:06:53","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=4009"},"modified":"2025-01-10T15:10:14","modified_gmt":"2025-01-10T13:10:14","slug":"mision-per-parandalim-te-perballjes-mes-mllefit-e-urrejtjes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/opinion\/mision-per-parandalim-te-perballjes-mes-mllefit-e-urrejtjes\/","title":{"rendered":"Mision p\u00ebr parandalim t\u00eb p\u00ebrballjes mes mllefit e urrejtjes"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\"><\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"news-left\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Incidentet e janarit dhe k\u00ebrc\u00ebnimet direkte p\u00ebr luft\u00eb kundrejt Kosov\u00ebs nga krer\u00ebt institucional\u00eb t\u00eb Serbis\u00eb treguan se sa e cenueshme \u00ebsht\u00eb paqja n\u00eb Ballkan. Rrethuar edhe nga paqart\u00ebsia rreth kursit t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb re amerikane t\u00eb jav\u00ebve t\u00eb para t\u00eb presidenc\u00ebs s\u00eb re atje si dhe fuqizimi i ndikimit rus, u krijua nj\u00eb perceptim se nj\u00eb luft\u00eb e re me Serbin\u00eb \u00ebsht\u00eb e mundshme. Siguria q\u00eb konfliktet e reja jan\u00eb t\u00eb pamundshme, e shitur gjat\u00eb t\u00ebr\u00eb pasluft\u00ebs nga politikan\u00ebt, n\u00eb perceptimin publik u rr\u00ebnua p\u00ebr pak dit\u00eb. Politikan\u00ebt filluan t\u00eb krekoseshin duke injoruar faktin q\u00eb nj\u00eb konflikt i armatosur mes Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb do t\u00eb kishte pasoja t\u00eb tmerrshme p\u00ebr t\u00eb dy pal\u00ebt.<\/p>\n<p>N\u00eb dy shekujt e kaluar n\u00eb Serbi \u00ebsht\u00eb ushqyer nj\u00eb propagand\u00eb t\u00eb vazhdueshme kund\u00ebr shqiptar\u00ebve. Ajo propagand\u00eb p\u00ebr synim ka pasur de-humanizimin e shqiptar\u00ebve p\u00ebr t\u00eb krijuar kushtet p\u00ebr ekspansion territorial dhe kryerjen e t\u00eb gjitha pun\u00ebve q\u00eb do t\u00eb duheshin p\u00ebr nj\u00eb mision t\u00eb till\u00eb. K\u00ebshtu, kjo propagand\u00eb ka hiperbolizuar mund\u00ebsin\u00eb q\u00eb \u201cshqiptar\u00ebt e eg\u00ebr\u201d do t\u00eb kryenin ekspansion n\u00eb \u201dterritore serbe\u201d ka krijuar nj\u00eb fobi t\u00eb pa-arsyeshme kund\u00ebr shqiptar\u00ebve. Kjo fobi duhet t\u00eb jet\u00eb origjina e nj\u00eb urrejtjeje t\u00eb paprecedent kund\u00ebr shqiptar\u00ebve q\u00eb t\u00eb gjitha anketat e nxjerrin n\u00eb Serbi.<\/p>\n<p>N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, p\u00ebr shkak t\u00eb dhun\u00ebs s\u00eb vazhdueshme dhe synimit t\u00eb hapur p\u00ebr shfarosje t\u00eb shqiptar\u00ebve, n\u00eb Kosov\u00eb ekziston nj\u00eb mllef kund\u00ebr serb\u00ebve. Ky mllef nuk \u00ebsht\u00eb shfryr\u00eb gjat\u00eb 1999-t\u00ebs, por vet\u00ebm \u00ebsht\u00eb rritur. Kosova e vog\u00ebl, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb konsistente vazhdon t\u00eb vuaj\u00eb kosto t\u00eb madhe nga sjellja destruktive e Serbis\u00eb edhe sot. Fatkeq\u00ebsisht, gjuha e urrejtjes nga Serbia dhe mungesa e k\u00ebrkimfaljes nga ky shtet, k\u00ebt\u00eb mllef e ka mbajtur vazhdimisht t\u00eb gjall\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebto kushte, nj\u00eb p\u00ebrballje mes serb\u00ebve dhe shqiptar\u00ebve, do t\u00eb ishte mejdan n\u00eb mes t\u00eb urrejtjes dhe mllefit. Pasojat e nj\u00eb konflikti t\u00eb till\u00eb do t\u00eb ishin t\u00eb paimagjinueshme n\u00eb popullat\u00ebn civile, t\u00eb t\u00eb dy popujve. Rrethuar kjo nga skenari i tmerrit i nj\u00eb lufte \u2018proksi,\u2019 ku t\u00eb dy pal\u00ebt do t\u00eb kishin p\u00ebrkrahje, nj\u00ebra nga Per\u00ebndimi e tjetra nga Rusia, e b\u00ebn prospektin e nj\u00eb konflikti t\u00eb llahtarsh\u00ebm. Andaj, kushdo q\u00eb ka dy pal\u00eb mend te t\u00eb dy pal\u00ebt, do t\u00eb duhej t\u00eb angazhohej q\u00eb nj\u00eb konflikt i ri t\u00eb mos ndodh\u00eb. P\u00ebr m\u00eb shum\u00eb, t\u00eb dy pal\u00ebt do t\u00eb duhej t\u00eb nd\u00ebrtonin nj\u00eb marr\u00ebveshje shekullore q\u00eb do t\u00eb garantonte kufijt\u00eb dhe rrjedhimisht paqen mes pal\u00ebve p\u00ebr 100 vitet e ardhshme. Por kjo marr\u00ebveshje nuk mund t\u00eb arrihet pa nj\u00eb konsensus vizionar q\u00eb n\u00eb themel ka mir\u00ebqenien e qytetar\u00ebve.<\/p>\n<p>*<\/p>\n<p>Ka nj\u00eb num\u00ebr vitesh q\u00eb Kosova ndjek\u00eb rrug\u00ebn e dialogut teknik me Serbin\u00eb, n\u00eb Bruksel. Sado i kontestuar, dialogu me fqinj\u00ebt e aq m\u00eb shum\u00eb me fqinj\u00ebt problematik\u00eb nuk ka alternativ\u00eb. \u2018Dialogu\u2019 apo komunikimi dhe negocimi p\u00ebr gjetjen e zgjidhjeve p\u00ebr problemet e p\u00ebrbashk\u00ebta \u00ebsht\u00eb dhe do te jet\u00eb imperativ. Problemi rreth dialogut aktual, besoj q\u00eb rrjedh nga mungesa e nj\u00eb vizioni shoq\u00ebror dhe misioni shtet\u00ebror t\u00eb i vendit. Natyrisht q\u00eb ai vizion e mision do t\u00eb duhej t\u00eb nd\u00ebrtohej rreth zhvillimit e progresit, por paqja me fqinj\u00ebt do t\u00eb duhej t\u00eb ishte pjes\u00eb integrale. Mungesa e k\u00ebtij vizioni n\u00eb k\u00ebto 18 vitet e pasluft\u00ebs e ka shnd\u00ebrruar vendin n\u00eb nj\u00eb gjah p\u00ebr pasurim e kontroll dhe jo n\u00eb nj\u00eb atdhe t\u00eb dashur q\u00eb ata do t\u00eb duhej zhvilluar e p\u00ebrparuar. N\u00eb k\u00ebto kushte, bisedimet p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje t\u00eb ndjeshme b\u00ebhen obligative t\u00eb realizohen n\u00eb kushte t\u00eb konsensusit. N\u00ebse ai konsensus nuk nd\u00ebrtohet, mungesa e besimit n\u00eb vullnetin e mir\u00eb t\u00eb politikan\u00ebve shtyn forcat alternative t\u00eb besojn\u00eb q\u00eb negociatat po zhvillohen p\u00ebr p\u00ebrfitim personal t\u00eb negociator\u00ebve. Rrjedhimisht, ata shfryt\u00ebzojn\u00eb fuqin\u00eb e tyre bllokuese e cila pastaj e vendos t\u00ebr\u00eb vendin n\u00eb stagnim. Ky mund te jet\u00eb nj\u00eb p\u00ebrshkrim i asaj \u00e7far\u00eb ka ndodhur k\u00ebto vite dhe m\u00ebsimi i hidhur p\u00ebr qytetar\u00ebt e vendit \u00ebsht\u00eb se ose duhet vizion i ri (p\u00ebrfytyrim i p\u00ebrbashk\u00ebt i asaj si duam ta shohim vendin ton\u00eb n\u00eb afat t\u00eb gjat\u00eb) dhe mision shtet\u00ebror (p\u00ebrcaktim i veprimeve q\u00eb si shtet dhe shoq\u00ebri duhet t\u00eb nd\u00ebrmarrim p\u00ebr t\u00eb jet\u00ebsuar p\u00ebrdit\u00eb e m\u00eb shum\u00eb at\u00eb vizion).<\/p>\n<p>*<\/p>\n<p>Munges\u00ebn e vizionit p\u00ebr vendin, politikan\u00ebt e kan\u00eb z\u00ebvend\u00ebsuar me misionin p\u00ebr kapjen e sa m\u00eb shum\u00eb pushteti. Ata kan\u00eb keqp\u00ebrdorur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb dinake naivitetin popullor dhe frik\u00ebn shoq\u00ebrore, pas p\u00ebrvojave trondit\u00ebse gjat\u00eb t\u00eb n\u00ebnt\u00ebdhjetave. S\u00eb pari, n\u00eb munges\u00eb t\u00eb rezultateve t\u00eb prekshme zhvillimore, politikan\u00ebt kan\u00eb paraqitur legjitimitetin e tyre si t\u00eb buruar prej miratimit nga diplomat\u00ebt per\u00ebndimor\u00eb p\u00ebr ta. K\u00ebtu kritik\u00eb meritojn\u00eb edhe ambasadat q\u00eb kan\u00eb toleruar nj\u00eb situat\u00eb t\u00eb till\u00eb. Kasta politike i ka ikur n\u00ebnshtrimit ndaj demokratizimit t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, p\u00ebr \u00e7ka ata flasin t\u00ebr\u00eb koh\u00ebn. Fshehja n\u00ebn petkun nacionalist dhe t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs, i b\u00ebn ata t\u00eb ndihen superior ndaj atyre q\u00eb d\u00ebshirojn\u00eb ndryshime dhe progres.<\/p>\n<p>Manipulimi i tjet\u00ebr ka ndodhur n\u00ebp\u00ebrmjet hedhjes s\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb p\u00ebr veprimet dhe mos-veprimet e veta te \u2018miqt\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb\u2019. K\u00ebtu hyn edhe \u201cdialogu me Serbin\u00eb\u201d i cili vazhdimisht \u00ebsht\u00eb shitur si i imponuar nga \u201cbashk\u00ebsia nd\u00ebrkomb\u00ebtare\u201d dhe jo si nevoj\u00eb e vendit p\u00ebr nd\u00ebrtim t\u00eb njohjes reciproke dhe nd\u00ebrtim t\u00eb normalitetit me fqinj\u00ebt.<\/p>\n<p>Dialogu apo komunikimi dhe negocimi p\u00ebr gjetjen e zgjidhjeve t\u00eb problemeve t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta me vendet fqinje nuk ka alternativ\u00eb. Komunikimi i vazhduesh\u00ebm dhe i strukturuar me t\u00eb gjith\u00eb fqinj\u00ebt, n\u00eb funksion t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimit t\u00eb kushteve t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb qytetar\u00ebve duhet t\u00eb b\u00ebhet m\u00ebnyr\u00eb e jet\u00ebs. Por shteti, grupacionet politike, shoq\u00ebria civile dhe intelektual\u00ebt do t\u00eb duhej t\u00eb angazhoheshin q\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtonin nj\u00eb mision shekullor dhe vizion dinamik afatgjat\u00eb p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb ton\u00eb. T\u00eb gjitha veprimet me fqinj\u00ebt do t\u00eb duhej t\u00eb ishin pjes\u00eb e p\u00ebrmbushjes s\u00eb k\u00ebtij misioni.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Incidentet e janarit dhe k\u00ebrc\u00ebnimet direkte p\u00ebr luft\u00eb kundrejt Kosov\u00ebs nga krer\u00ebt institucional\u00eb t\u00eb Serbis\u00eb treguan se sa e cenueshme \u00ebsht\u00eb paqja n\u00eb Ballkan. Rrethuar edhe nga paqart\u00ebsia rreth kursit t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb re amerikane t\u00eb jav\u00ebve t\u00eb para t\u00eb presidenc\u00ebs s\u00eb re atje si dhe fuqizimi i ndikimit rus, u krijua nj\u00eb perceptim [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":211,"featured_media":11886,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[2287,11],"ppma_author":[2286],"class_list":["post-4009","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-incidente","tag-kosova"],"authors":[{"term_id":2286,"user_id":211,"is_guest":0,"slug":"dardan-velija","display_name":"Dardan Velija","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/1674254791784.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/1674254791784.jpg"},"user_url":"","last_name":"Velija","first_name":"Dardan","description":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4009","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/211"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4009"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4009\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11910,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4009\/revisions\/11910"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11886"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4009"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4009"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4009"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=4009"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}