{"id":4211,"date":"2018-05-14T12:38:32","date_gmt":"2018-05-14T10:38:32","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=4211"},"modified":"2025-01-17T12:41:42","modified_gmt":"2025-01-17T10:41:42","slug":"this-is-america","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/kritike\/this-is-america\/","title":{"rendered":"This Is America"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\"><\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"img-wrapper\"><\/div>\n<div class=\"news-left\">\n<p>Mbushur me referenca historike dhe bashk\u00ebkohore t\u00eb konflikteve racore dhe pamjeve t\u00eb pa-censuruara t\u00eb dhun\u00ebs me arm\u00eb zjarri,\u00a0<a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=VYOjWnS4cMY\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">videoklipi i ri muzikor nga Donald Glover<\/a>\u00a0(m\u00eb mir\u00eb i njohur si Childish Gambino) i k\u00ebng\u00ebs &#8220;This is America&#8221; (Kjo \u00ebsht\u00eb Amerika) l\u00eb shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb kuptuar. K\u00ebnga \u00ebsht\u00eb kritik\u00eb sociale brutale q\u00eb ka t\u00ebrhequr v\u00ebmendje t\u00eb madhe me m\u00eb shum\u00eb se 64 milion\u00eb shikime vet\u00ebm brenda 4 dit\u00ebve, q\u00eb kur u lansua n\u00eb YouTube.<\/p>\n<p>Sh\u00ebmb\u00eblltyra e &#8220;This is America&#8221; \u00ebsht\u00eb kaotike e hipnotike, duke u l\u00ebkundur fuqish\u00ebm n\u00eb pran\u00ebv\u00ebnien n\u00eb mes t\u00eb arg\u00ebtimit dhe dhun\u00ebs.<\/p>\n<p>Videoklipi dhe k\u00ebnga t\u00eb mrekullojn\u00eb dhe t\u00eb b\u00ebjn\u00eb t\u00eb ndjesh e t\u00eb shijosh nj\u00eb prej veprave m\u00eb delikate, duke ta rikujtuar historin\u00eb po aq delikate t\u00eb komunitetit afroamerikan. Kjo vep\u00ebr \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmendore e gjall\u00eb e ndikimit social q\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb arti n\u00eb shoq\u00ebri. N\u00eb shikim t\u00eb pare mund t\u00eb duket si k\u00ebng\u00eb e zakonshme, mainstream, e estrad\u00ebs amerikane. Di\u00e7ka n\u00eb stil \u00e0 la Drake \u2013 \u201cWe just wanna party, party just for you; Girl, you got me dancin&#8217;, yeah, girl, you got me dancing\u201d (Ne thjesht duam t\u00eb b\u00ebjm\u00eb party, party vet\u00ebm p\u00ebr ty; Vajz\u00eb, ti po m\u00eb b\u00ebn t\u00eb k\u00ebrcej, po m\u00eb b\u00ebn t\u00eb k\u00ebrcej)&#8230; Di\u00e7ka thjesht gazmore dhe vet\u00ebm gazmore.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, mes rreshtash e m\u00eb thell\u00eb, gjen elemente sociohistorike e sociopsikologjike, t\u00eb cilat domosdo t\u00eb sjellin nd\u00ebrmend referenca reale politiko-sociale e historike, por t\u00eb th\u00ebna mjesht\u00ebrisht p\u00ebrmes alegoris\u00eb, p\u00ebrmes metafor\u00ebs, p\u00ebrmes artit delikat, me shije t\u00eb st\u00ebrholluar.<\/p>\n<p>Por cilat jan\u00eb alegorit\u00eb m\u00eb evidente te\u00a0kjo k\u00ebng\u00eb?<\/p>\n<p><strong>Njeriu i zi q\u00eb aspiron t\u00eb jet\u00eb i bardh\u00eb<\/strong><\/p>\n<div class=\"text-iamge\">\n<div class=\"text-iamge\"><\/div>\n<p>Nj\u00eb kitar\u00eb dhe nj\u00eb karrige brenda nj\u00eb salle industriale jan\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb imazhit t\u00eb par\u00eb t\u00eb videos. N\u00eb pak sekonda nj\u00eb burr\u00eb i zi ulet p\u00ebr t\u00eb luajtur kitar\u00eb. Gambino vall\u00ebzon dhe b\u00ebn mimika t\u00eb \u00e7uditshme me sy t\u00eb djatht\u00eb \u2013 duke iu referuar Uncle Ruckus. Ky i fundit \u00ebsht\u00eb protagonisti kryesor i stripit \u201cThe Boondocks\u201d q\u00eb ishte strip komedi e p\u00ebrditshme q\u00eb satirizonte politik\u00ebn amerikane si\u00e7 shihet nga syt\u00eb e nj\u00eb djali t\u00eb ri e radikal t\u00eb quajtur Huey Freeman. Uncle Ruckus ishte nj\u00eb nga protagonist\u00ebt n\u00eb k\u00ebt\u00eb strip \u2013 nj\u00eb burr\u00eb afro-amerikan i moshuar, mbushur plot zem\u00ebrim, i cili pretendon ta ket\u00eb nj\u00eb s\u00ebmundje t\u00eb l\u00ebkur\u00ebs q\u00eb ia shnd\u00ebrron ngjyr\u00ebn nga e bardha n\u00eb t\u00eb zez\u00eb. Ky i fundit mbetet nj\u00eb nga figurat m\u00eb t\u00eb shquara t\u00eb fiksionit amerikan q\u00eb trajton disocimin dhe refuzimin e identitetit t\u00eb t\u00eb qenit \u201ci zi n\u00eb Amerik\u00eb\u201d.<\/p>\n<\/div>\n<p><strong>Segregacioni<\/strong><\/p>\n<div class=\"text-iamge\">\n<div class=\"text-iamge\"><\/div>\n<p>Njeriu me kitar\u00eb pastaj shfaqet i maskuar dhe Gambino i jep atij nj\u00eb goditje n\u00eb qaf\u00eb me arm\u00eb zjarri duke marr\u00eb pozit\u00eb simbolike t\u00eb trupit. Poza e Gambinos, derisa ai gjuan, \u00ebsht\u00eb e stilizuar dhe e q\u00ebllimshme; ai lakon ijet e tij n\u00eb t\u00eb djatht\u00eb, me nj\u00eb gju k\u00ebrrusur dhe dor\u00ebn n\u00eb ijen e majt\u00eb \u2013 pasqyrim \u00e7ilt\u00ebrsisht besnik, sh\u00ebmb\u00eblles\u00eb e imazhit t\u00eb Jim Crow. Jim Crow \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr personazh fiktiv i rr\u00ebnjosur thell\u00eb n\u00eb kultur\u00ebn popullore amerikane. Origjina e Jim Crow shpesh i atribuohet \u201cJump Jim Crow\u201d, nj\u00eb karikatur\u00eb q\u00eb targetonte k\u00ebng\u00ebt e vallet e zezak\u00ebve t\u00eb b\u00ebra nga aktori i bardh\u00eb, Thomas D. Rice, me fytyr\u00eb t\u00eb lyer n\u00eb t\u00eb zez\u00eb. Shfaqjet e tij fillimisht filluan n\u00eb 1832, dhe portretizuan nj\u00eb skllav me t\u00eb gjitha stereotipet negative q\u00eb lidheshin me komunitetin zezak t\u00eb asaj kohe. Si rrjedhoj\u00eb e fam\u00ebs s\u00eb Jim Crow, kur n\u00eb fund t\u00eb shekullit t\u00eb XIX legjislatura jugore miratoi ligjet e ndarjes racore t\u00eb drejtuara kund\u00ebr zezak\u00ebve, k\u00ebto ligje u b\u00ebn\u00eb t\u00eb njohura me k\u00ebt\u00eb em\u00ebr. Ligjet prek\u00ebn pothuajse \u00e7do aspekt t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb p\u00ebrditshme, duke e b\u00ebr\u00eb t\u00eb detyrueshme ndarjen e shkollave, parqeve, bibliotekave, autobus\u00ebve, trenave dhe restoranteve.<\/p>\n<\/div>\n<p><strong>Objektifikimi i kultur\u00ebs afrikane<\/strong><\/p>\n<p>Pas dor\u00ebzimit t\u00eb arm\u00ebs tek nj\u00eb adoloshent, i cili e kap at\u00eb m\u00eb kujdes t\u00eb madh, q\u00eb t\u00eb b\u00ebn me dije se \u00e7far\u00eb peshe simbolike kan\u00eb arm\u00ebt n\u00eb Amerik\u00eb, Gambino vall\u00ebzon nj\u00eb valle t\u00eb Afrikes Jugore. Nd\u00ebrsa fokusi \u00ebsht\u00eb n\u00eb vall\u00ebzim, ne shohim n\u00eb sfond q\u00eb trazirat kan\u00eb filluar. Me k\u00ebt\u00eb b\u00ebhet me dije se megjith\u00ebse njer\u00ebzit duan t\u00eb p\u00ebrqafojn\u00eb dhe t\u00eb marrin aspekte t\u00eb kultur\u00ebs zezake, mbyllin syt\u00eb ndaj abuzimeve q\u00eb u ndodhin atyre n\u00eb Amerik\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Masakra n\u00eb Charleston<\/strong><\/p>\n<p>T\u00eb sht\u00ebnat e dyta n\u00eb videoklip jan\u00eb ende m\u00eb eksplicite, ku Gambino hap zjarr me mitraloz n\u00eb nj\u00eb kor t\u00eb kishtar\u00ebve zezak\u00eb. Kuptohet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb referenc\u00eb p\u00ebr masakr\u00ebn e n\u00ebnt\u00eb personave n\u00eb nj\u00eb kish\u00eb n\u00eb Charleston n\u00eb vitin 2015 nga supremacisti i bardh\u00eb i quajtur Dylan Roof. T\u00eb sht\u00ebnat, si dhe v\u00ebmendja q\u00eb u jepet atyre, ndodhin tep\u00ebr shpejt n\u00eb klip, duke iu referuar realitetit dhe m\u00ebnyr\u00ebs se sa shpejt harrohen tragjedit\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Vrasja e Stephon Clark nga policia<\/strong><\/p>\n<p>Pas k\u00ebsaj, nx\u00ebn\u00ebsit q\u00eb Gambinon e p\u00ebrcjellin me valle gjat\u00eb k\u00ebng\u00ebs shfaqen si d\u00ebshmitar\u00eb t\u00eb konfrontimit midis protestuesve dhe policis\u00eb, duke e regjistruar revolt\u00ebn me telefonat e tyre celular\u00eb nd\u00ebrsa goj\u00ebt i kan\u00eb t\u00eb mb\u00ebshtjellura me shalla. N\u00eb realitet, nj\u00eb i ri zezak, Stephon Clark, p\u00ebsoi nga shtat\u00eb t\u00eb sht\u00ebna prej policis\u00eb n\u00eb mars t\u00eb k\u00ebtij viti. Policia po k\u00ebrkonte nj\u00eb t\u00eb dyshuar q\u00eb kishte thyer dritaret e veturave. Clark, ndon\u00ebse gjendej n\u00eb oborrin e sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb tij me telefon n\u00eb dor\u00eb, u gjuajt nga polic\u00ebt q\u00eb e thane se e kishin ngat\u00ebrruar telefonin me arm\u00eb. Vrasja e Clark ndezi nj\u00eb seri protestash t\u00eb reja n\u00eb ShBA q\u00eb k\u00ebrkonin d\u00ebnimin dhe dh\u00ebnien e p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb p\u00ebr dhun\u00ebn e forc\u00ebs policore ndaj zezak\u00ebve.<\/p>\n<p><strong>Kalor\u00ebsi i bardh\u00eb apokaliptik<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb fund t\u00eb videoklipit, nj\u00eb njeri me ftyr\u00eb t\u00eb mbuluar shihet duke kal\u00ebruar nj\u00eb kal\u00eb t\u00eb bardh\u00eb. N\u00eb Dhjat\u00ebn e Re t\u00eb Bibl\u00ebs, kali i bardh\u00eb i nj\u00ebrit prej kat\u00ebr kalor\u00ebsve t\u00eb apokalipsit, p\u00ebrfaq\u00ebson vdekjen dhe fitoren n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb konfrontimi t\u00eb dhunsh\u00ebm.<\/p>\n<p>N\u00eb koh\u00eb trazirash t\u00eb vazhdueshme politike dhe kulturore, &#8220;This is America&#8221; duket t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb p\u00ebrshkrim besnik i jet\u00ebve t\u00eb zezak\u00ebve n\u00eb Amerik\u00eb nga perspektiva e nj\u00eb zezaku, si dhe m\u00ebnyra se si kultura amerikane n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi mund t\u00eb kuptohet nga nj\u00eb zezak.<\/p>\n<p>Kjo video p\u00ebrcjell kontrastin e perceptimit t\u00eb kultur\u00ebs popullore mbi \u201cp\u00ebrvoj\u00ebn e zez\u00eb\u201d (black experience) dhe realitetin e saj shpesh brutal, duke bashkangjitur kore t\u00eb lumtura, harmonike dhe vargje t\u00eb err\u00ebta dhe agresive. Ky kontrast mund edhe t\u00eb aludoj\u00eb n\u00eb ndryshimet ciklike n\u00eb humor sa her\u00eb q\u00eb ka dhun\u00eb ndaj t\u00eb popullit zezak n\u00eb Amerik\u00eb.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mbushur me referenca historike dhe bashk\u00ebkohore t\u00eb konflikteve racore dhe pamjeve t\u00eb pa-censuruara t\u00eb dhun\u00ebs me arm\u00eb zjarri,\u00a0videoklipi i ri muzikor nga Donald Glover\u00a0(m\u00eb mir\u00eb i njohur si Childish Gambino) i k\u00ebng\u00ebs &#8220;This is America&#8221; (Kjo \u00ebsht\u00eb Amerika) l\u00eb shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb kuptuar. K\u00ebnga \u00ebsht\u00eb kritik\u00eb sociale brutale q\u00eb ka t\u00ebrhequr v\u00ebmendje t\u00eb madhe me [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":12262,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[2412,1322,2413],"ppma_author":[267],"class_list":["post-4211","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kritike","tag-childish-gambino","tag-kritike","tag-this-is-america"],"authors":[{"term_id":267,"user_id":0,"is_guest":1,"slug":"eurisa-rukovci","display_name":"Eurisa Rukovci","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/rukovci.jpeg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/rukovci.jpeg"},"user_url":"","last_name":"","first_name":"","description":"Eurisa Rukovci \u00ebsht\u00eb e lindur m\u00eb 1994. Shkollimin fillor dhe t\u00eb mes\u00ebm e ka p\u00ebrfunduar n\u00eb Kosov\u00eb dhe ShBA, kurse studimet i ka p\u00ebrfunduar n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs \u2013 Departamentin e Psikologjis\u00eb. \u00cbsht\u00eb ideatore e aplikacionit t\u00eb par\u00eb p\u00ebr sh\u00ebndetin seksual \u201cShnet\u201d dhe q\u00eb nga viti 2015 shkruan si kolumniste nga Kosova p\u00ebr media regjionale. Eurisa \u00ebsht\u00eb marr\u00eb vazhdimisht me aktiviz\u00ebm, posa\u00e7\u00ebrisht n\u00eb lidhje me t\u00eb drejtat e grave, si dhe ka b\u00ebr\u00eb nj\u00eb s\u00ebr\u00eb hulumtimesh shkencore nga fusha e psikologjis\u00eb sociale dhe kulturore. Fushat e vokacionit t\u00eb saj jan\u00eb psikologjia sociale, sh\u00ebndeti seksual, historiku i l\u00ebvizjeve feministe n\u00eb bot\u00eb dhe kritika e kultur\u00ebs, posa\u00e7\u00ebrisht historia e muzik\u00ebs rock."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4211","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4211"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4211\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12264,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4211\/revisions\/12264"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12262"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4211"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4211"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4211"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=4211"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}