{"id":4354,"date":"2015-08-15T11:41:51","date_gmt":"2015-08-15T09:41:51","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=4354"},"modified":"2024-11-20T11:43:52","modified_gmt":"2024-11-20T09:43:52","slug":"hotel-budapest","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/uncategorized\/hotel-budapest\/","title":{"rendered":"Hotel Budapest"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\"><\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"news-left\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sikur n\u00eb filmin The Grand Hotel Budapest, nj\u00eb histori mbahet gjall\u00eb me k\u00ebmb\u00ebngulje. Historia e dhimbshme e emigrimit dhe e identitetit t\u00eb shqiptar\u00ebve. Po e nis me t\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebn nga udh\u00ebtimet e mia&#8230;<\/p>\n<p>Miljo Ambien*<\/p>\n<p>M\u2019u kujtua i ndjeri gjyshi im kur takova nj\u00eb familje shqiptare nga rrethi i Prishtin\u00ebs n\u00eb nj\u00eb hotel n\u00eb Budapest. Zot\u00ebria, 46 vje\u00e7, ka marr\u00eb pushim pa pages\u00eb nga pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsi i tij (publik) me besimin q\u00eb nuk do t\u00eb kthehet m\u00eb kurr\u00eb aty. \u00c7el\u00ebsin e sht\u00ebpis\u00eb dhe vetur\u00ebn ia ka l\u00ebn\u00eb t\u00eb atit. Dh\u00ebmb\u00ebt e prezantojn\u00eb duhanxhi, e qeshura dhe e folura njeri t\u00eb dashur e t\u00eb but\u00eb, dukja t\u00eb varf\u00ebr. Zonja nuk ka pasur kurr\u00eb pun\u00eb prej s\u00eb cil\u00ebs ka fituar pag\u00eb. \u00cbsht\u00eb e druajtur dhe e bukur; kur qesh, shp\u00ebrthen si nj\u00eb murmurim\u00eb. Tre f\u00ebmij\u00ebt, dy djemt\u00eb dhe vajza, si t\u00eb gjith\u00eb f\u00ebmij\u00ebt tjer\u00eb t\u00eb bot\u00ebs: t\u00eb hijsh\u00ebm dhe kurioz\u00eb. Frik\u00eb, frik\u00eb supersticioze, naivitet, dhimbje njer\u00ebzore dhe shpres\u00eb. Jan\u00eb marr\u00eb vesh me drejtuesin e nj\u00eb minibusi q\u00eb do t\u2019i d\u00ebrgoj\u00eb n\u00eb Gjermani&#8230;<\/p>\n<p>M\u00ebse 100 vjet kan\u00eb kaluar dhe, sado q\u00eb duket krejt surreale, historia n\u00eb thelb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb. Si ecja nga nj\u00eb shkall\u00eb n\u00eb tjetr\u00ebn.<\/p>\n<p>Gjyshi im kishte udh\u00ebtuar kat\u00ebr muaj t\u00eb plot\u00eb prej Kamenic\u00ebs me gruan, vajz\u00ebn dhe djalin, p\u00ebr t\u2019u vendosur n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb Detroitit m\u00eb 1927. Vdekjen e kishin takuar disa her\u00eb rrug\u00ebs: n\u00eb form\u00eb t\u00eb val\u00ebve t\u00eb ujit, t\u00eb ecjeve t\u00eb gjata pyjeve, t\u00eb etjes e uris\u00eb. Gjyshi im nuk kishte humbur shum\u00eb pesh\u00eb prej udh\u00ebtimit, sepse nuk kishte \u00e7far\u00eb t\u00eb humbiste. Ai nuk ka ditur t\u00eb shkruante. Po t\u00eb kishte l\u00ebn\u00eb nj\u00eb ditar pas vetes, do t\u00eb mund t\u00eb lexoja sot se \u00e7far\u00eb e kishte b\u00ebr\u00eb t\u00eb nisej, si ndjehej, a i kishin lindur dyshime, cil\u00ebs rrug\u00eb i kishte r\u00ebn\u00eb, ku kishte fjetur, sa para kishte me vete, a i ka dal\u00eb Amerika si e priste. N\u00eb Michigan, Zoti ia kishte falur edhe dy vajza e nj\u00eb djal\u00eb.<\/p>\n<p>E shoh n\u00eb oborrin e tij duke u ulur n\u00ebn hijen e pem\u00ebve pasi ka ngr\u00ebn\u00eb m\u00ebngjes. Pi duhan dhe \u00ebsht\u00eb disi i p\u00ebrhumbur. Prej nj\u00eb njeriu me pamje e q\u00ebndrim t\u00eb k\u00ebtill\u00eb, pret t\u00eb d\u00ebgjosh rr\u00ebfime e fjal\u00eb t\u00eb m\u00ebdha. \u00cbsht\u00eb fundi i viteve gjasht\u00ebdhjet\u00eb. Richard Nixon \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb president i Shteteve t\u00eb Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs. Aeroplan\u00ebt boeing kan\u00eb filluar t\u00eb fluturojn\u00eb me sukses komercial. Elvis Presley ngritet ylli m\u00eb i ndritsh\u00ebm mbi qiellin amerikan. Shteti i Michiganit e b\u00ebn t\u00eb detyrueshme helmet\u00ebn n\u00eb vozitjet me motor. Gjyshi m\u00eb tregon p\u00ebr prind\u00ebrit e tij, gjysh\u00ebrit, dajt\u00eb, t\u00eb af\u00ebrmit, zakonet e punimit t\u00eb tok\u00ebs. Rr\u00ebfime ekzotike, t\u00eb magjishme. Por, kur ato zgjerohen n\u00eb koh\u00eb dhe hap\u00ebsir\u00eb, fillojn\u00eb t\u00eb b\u00ebhen t\u00eb mjegullta, faktet t\u00eb p\u00ebrziera me bindje. Hyrje n\u00eb mistik\u00eb. Prandaj ajo pjes\u00eb e historive nuk m\u00eb mjaftonte mua, nipit t\u00eb tij t\u00eb pest\u00eb. E p\u00ebrmendte Sk\u00ebnderbeun, por nuk dinte shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb. Thoshte disa lutje fetare, por nuk e dinte se \u00e7\u2019dometh\u00ebnie kishin ato. Ne mund t\u00eb flisnim disa fjal\u00eb shqip, por gjuh\u00ebn nuk mund ta m\u00ebsonim, sepse ai n\u00eb thelb nuk e dinte. Me nj\u00eb fjal\u00eb, historia e shqiptar\u00ebve e tij ishte historia e familjes s\u00eb vet\u00eb e shtrir\u00eb n\u00eb rreth nj\u00eb shekull. Shum\u00eb pak p\u00ebrtej saj. M\u00eb von\u00eb kam kuptuar se kur gjyshi im vendosej n\u00eb Michigan, Fan S. Noli kishte b\u00ebr\u00eb revulucion me thirrje komuniste p\u00ebr barazi t\u00eb plot\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri. Noli e p\u00ebrkthente edhe Sheakespearin.<\/p>\n<p>Michigani i b\u00ebnte 100 vjet brenda SHBA-s\u00eb kur gjyshi im kishte mb\u00ebrritur n\u00eb kontinent. Ai kishte trup. Eshtrat e tij t\u00eb m\u00ebdh\u00ebnj e t\u00eb fort\u00eb i ishin mbushur shpejt me muskuj. Kurr\u00eb n\u00eb jet\u00ebn e tij nuk kishte pritur asgj\u00eb prej shtetit. Madje, atij i frik\u00ebsohej. Gjyshit tim i duhej vet\u00ebm pun\u00eb dhe pun\u00eb kishte gjetur sa t\u00eb donte n\u00eb arat e misrit, grurit, patates, lakr\u00ebs dhe n\u00eb pemishtet e kulumris\u00eb, moll\u00ebs, qershis\u00eb. Kurr\u00eb nuk kishte k\u00ebrkuar pun\u00eb n\u00eb bizneset e reja t\u00eb veturave q\u00eb ishin n\u00eb mod\u00eb dhe q\u00eb paguanin shum\u00eb m\u00eb t\u00eb tep\u00ebr n\u00eb at\u00ebkoh\u00eb n\u00eb Michigan. E kishte nd\u00ebrtuar nj\u00eb sht\u00ebpi t\u00eb madhe, me tulla t\u00eb kuqe, me oborr t\u00eb gjelb\u00ebr t\u00eb mbushur me pem\u00eb. Gjyshi im ishte njeri i fjal\u00ebs dhe i nderit. Ai ka votuar n\u00eb \u00e7do zgjedhje dhe i ka paguar rregullisht taksat. Kurr\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb atdhe. Nuk ka pasur lidhje dhe as p\u00ebrdit\u00ebsim me asgj\u00eb q\u00eb ka ndodhur prapa n\u00eb rrethin e tij.<\/p>\n<p>Asnj\u00eb nga f\u00ebmij\u00ebt nuk i ka folur shqip. Babai im ishte burr\u00eb i hijsh\u00ebm dhe i gjall\u00eb. I denj\u00eb p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb yll filmi n\u00eb Hollywood. Edhe ashtu, ka qen\u00eb nj\u00eb lloj ylli n\u00eb qytetin e tij. Vajzat dhe miqt\u00eb e kan\u00eb p\u00eblqyer, vishej mir\u00eb, b\u00ebnte humor dhe ishte nj\u00eb ma\u00e7o disi i krisur. N\u00ebna ime ka qen\u00eb m\u00eb e zgjuar. Bota ime e brendshme ka shum\u00eb\u00e7ka t\u00eb saj. Por, asgj\u00eb n\u00eb jet\u00ebn e tyre nuk ka qen\u00eb shqiptare. Ata kan\u00eb jetuar si t\u00eb gjith\u00eb amerikan\u00ebt tjer\u00eb t\u00eb klas\u00ebs s\u00eb mesme. N\u00eb sht\u00ebpi t\u00eb madhe, duke u marr\u00eb pak me politik\u00eb, duke punuar shum\u00eb.<\/p>\n<p>Minibusi vjen n\u00eb parkun e hotelit n\u00eb Budapest.<\/p>\n<p>Gjith\u00e7ka q\u00eb prind\u00ebrit e tre f\u00ebmij\u00ebve din\u00eb p\u00ebr Kosov\u00ebn jan\u00eb disa emra politikan\u00ebsh dhe historit\u00eb e an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb tyre t\u00eb familjes bashk\u00eb me adetet e tyre &#8211; shtrir\u00eb n\u00eb nj\u00eb shekull. Zot\u00ebria e di edhe emrin e drejtorit t\u00eb nd\u00ebrmarrjes ku ka punuar si dhe rutin\u00ebn e pun\u00ebs. Por, historin\u00eb e vendit t\u00eb tyre dhe gjuh\u00ebn nuk e din\u00eb ndon\u00ebse e flasin.<\/p>\n<p>Po t\u00eb jen\u00eb me fat, do t\u00eb gjejn\u00eb pun\u00eb. Trupin e kan\u00eb t\u00eb sh\u00ebndosh\u00eb, me eshtra t\u00eb m\u00ebdhenj. Ngjyr\u00ebn europiane. Do t\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi t\u00eb madhe e t\u00eb sigurt\u00eb. Do t\u00eb dalin n\u00eb zgjedhjet gjermane. F\u00ebmij\u00ebt dhe nipat do t\u00eb jen\u00eb gjerman\u00eb me hallet e tyre t\u00eb jet\u00ebs si gjith\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt: vendime q\u00eb duhet t\u00eb marrin, pun\u00eb, \u00ebndrra. Historit\u00eb q\u00eb do t\u2019u tregohen nga prind\u00ebrit do t\u2019i kuptojn\u00eb si rr\u00ebfime ekzotike.<\/p>\n<p>Familja e gjyshit tim dhe familja nga rrethi i Prishtin\u00ebs, sukses i plot\u00eb integrimi n\u00eb vendin e ri!<\/p>\n<p>Suksesi i integrimit varet shum\u00eb nga dob\u00ebsia e identitetit origjinal.<\/p>\n<p>I kujt \u00ebsht\u00eb faji p\u00ebrse gjyshi im dhe zot\u00ebria q\u00eb \u00ebsht\u00eb nisur drejt Gjermanis\u00eb din\u00eb kaq pak p\u00ebr historin\u00eb, gjuh\u00ebn dhe vendin e vet?<\/p>\n<p>A kan\u00eb ata arsye ta mbajn\u00eb nj\u00eb identitet t\u00eb mjegulluar prej s\u00eb cilit zemra u tregon qart\u00eb se kan\u00eb ikur?<\/p>\n<p>M\u00eb dhimbset dhembja. M\u00eb dhimbsen njer\u00ebzit. M\u00eb dhimbset edhe diversiteti q\u00eb humb.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>*Dr.Sc.Miljo Ambien (pseudonim) drejton nj\u00eb kilinik\u00eb analitike n\u00eb shtetin e Michiganit. \u00cbsht\u00eb shqiptaro-amerikan i gjenerat\u00ebs s\u00eb tret\u00eb. Udh\u00ebtimet e viteve t\u00eb fundit n\u00eb hap\u00ebsirat e banuara me shqiptar\u00eb n\u00eb Ballkan e kan\u00eb frym\u00ebzuar t\u00eb shkruaj. At\u00eb e mahnit identiteti i brisht\u00eb i shqiptar\u00ebve &#8211; t\u00eb cilin p\u00ebrpiqet ta kuptoj\u00eb. \u00a0<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Sikur n\u00eb filmin The Grand Hotel Budapest, nj\u00eb histori mbahet gjall\u00eb me k\u00ebmb\u00ebngulje. Historia e dhimbshme e emigrimit dhe e identitetit t\u00eb shqiptar\u00ebve. Po e nis me t\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebn nga udh\u00ebtimet e mia&#8230; Miljo Ambien* M\u2019u kujtua i ndjeri gjyshi im kur takova nj\u00eb familje shqiptare nga rrethi i Prishtin\u00ebs n\u00eb nj\u00eb hotel n\u00eb [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":310,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1749,1471],"ppma_author":[322],"class_list":["post-4354","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","tag-emigrimi","tag-histori"],"authors":[{"term_id":322,"user_id":310,"is_guest":0,"slug":"miljo-ambien","display_name":"Miljo Ambien","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/mijo-ambien1469583240.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/mijo-ambien1469583240.jpg"},"user_url":"","last_name":"Ambien","first_name":"Miljo","description":"Miljo Ambien \u00ebsht\u00eb nj\u00eb personazh fiktiv ose i v\u00ebrtet\u00eb - nj\u00eb jabanxhi i cili rr\u00ebfen p\u00ebr p\u00ebrjetimet e tija n\u00eb Kosov\u00eb. "}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4354","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/310"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4354"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4354\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10507,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4354\/revisions\/10507"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4354"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4354"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4354"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=4354"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}