{"id":4457,"date":"2019-01-29T11:27:51","date_gmt":"2019-01-29T09:27:51","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=4457"},"modified":"2024-10-16T15:58:55","modified_gmt":"2024-10-16T13:58:55","slug":"qipro-dhe-kosova","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/opinion\/qipro-dhe-kosova\/","title":{"rendered":"Qipro dhe Kosova"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<h3>Qipro dhe Kosova<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"img-wrapper\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/sbunker.net\/uploads\/sbunker.net\/images\/2019\/January\/29\/auto_flag1548757770.jpg\" \/><\/div>\n<div class=\"news-left\">\n<p>Qipro \u00ebsht\u00eb nj\u00ebri nga 5 shtetet an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb q\u00eb nuk e kan\u00eb njohur shtet\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs. Qipro \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e BE-s\u00eb s\u00eb bashku me 9 vende tjera n\u00eb val\u00ebn e an\u00ebtar\u00ebsimeve t\u00eb vitit 2004. Edhe pse nominalisht Qipro llogaritet pjes\u00eb e Evrop\u00ebs Juglindore, pozita e saj gjeografike e ka v\u00ebshtir\u00ebsuar nd\u00ebrtimin e relacioneve solide me Ballkanin Per\u00ebndimor. Q\u00eb nga hyrja n\u00eb BE Qipro \u00ebsht\u00eb munduar q\u00eb t\u2019i balancoj\u00eb interesat nacionale me ato t\u00eb BE-s\u00eb.<\/p>\n<p>Mir\u00ebpo problemi q\u00eb ka me Qipron turke e ka shtyr\u00eb Qipron q\u00eb t\u00eb kultivoj\u00eb nj\u00eb raport asimetrik, duke favorizuar axhend\u00ebn nacionale para asaj evropiane. N\u00eb Qipro kjo quhet \u201c\u00e7\u00ebshtja qipriote\u201d apo \u201cproblemi komb\u00ebtar\u201d. Problemi me Qipron turke ka ndikuar q\u00eb interesat nacionale t\u00eb eklipsojn\u00eb vizionin e BE-s\u00eb p\u00ebr zgjerim n\u00eb drejtim t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor. Q\u00eb nga shpallja e nj\u00ebanshme e pavar\u00ebsis\u00eb nga Qipro turke n\u00eb vitin 1983 Qipro \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb kund\u00ebrshtare e pakompromis e formimit t\u00eb shteteve pa marr\u00ebveshje mes shtetit t\u00eb formuar dhe ish-shtetit am\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb qasje Qipro zyrtarisht e ka quajtur \u201cPozicioni i principeve\u201d dhe e bazon n\u00eb respektimin e ligjit nd\u00ebrkomb\u00ebtar dhe mbrojtjen e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut. Mir\u00ebpo ky pozicion \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb nj\u00eb politik\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb kauz\u00ebs nacionale qipriote sesa nj\u00eb atitud\u00eb e past\u00ebrt parimore diplomatike. R\u00ebnd\u00ebsia e problemit nacional nuk reflektohet vet\u00ebm n\u00eb politikat e jashtme dhe t\u00eb brendshme, por edhe n\u00eb mekanizmat strukturor\u00eb si \u201cK\u00ebshilli Nacional\u201d q\u00eb luan nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn sesi Qipro e artikulon problemin me Qipron turke. Ky K\u00ebshill g\u00ebzon nj\u00eb p\u00ebrkrahje t\u00eb gjer\u00eb nga shoq\u00ebria civile dhe qytetar\u00ebt qipriot\u00eb.<\/p>\n<p>Pas pavar\u00ebsimit nga Britania e Madhe n\u00eb vitin 1960 Qipro refuzoi q\u00eb t\u00eb synoj\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimin n\u00eb NATO dhe zgjodhi q\u00eb t\u00eb afrohet me grupin e \u201cshteteve t\u00eb painkuadruara\u201d. Kjo e shtyu q\u00eb t\u00eb krijoj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb mira me Jugosllavin\u00eb. Mir\u00ebpo, nga t\u00eb gjitha vendet e Jugosllavis\u00eb, Serbia ishte m\u00eb e af\u00ebrta me Qipron. Edhe sot e k\u00ebsaj dite, Beogradi \u00ebsht\u00eb i vetmi kryeqytet n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor ku Qipro ka ambasad\u00eb. Poashtu, me Serbin\u00eb Qipro ka m\u00eb s\u00eb shumti shk\u00ebmbime tregtare dhe turistike.<\/p>\n<p>Feja ortodokse \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr element q\u00eb Serbia dhe Qiproja e ndajn\u00eb. Qytetar\u00ebt qipriot\u00eb dhe serb\u00eb kan\u00eb nj\u00eb solidaritet t\u00eb nd\u00ebrsjell\u00eb sepse e shohin nj\u00ebri-tjetrin si viktima t\u00eb agresionit t\u00eb jasht\u00ebm dhe sececionizmit t\u00eb nj\u00ebansh\u00ebm. Qytetar\u00ebt qipriot\u00eb shohin ekuivalenc\u00eb mes intervenimit t\u00eb NATO-s n\u00eb Serbi dhe nd\u00ebrhyrjes ushtarake t\u00eb Turqis\u00eb n\u00eb veri t\u00eb Qipros m\u00eb 1974.<\/p>\n<p>K\u00ebtu e ka baz\u00ebn p\u00ebrkrahja q\u00eb Serbia e merr nga Qiproja, sidomos n\u00eb raport me Kosov\u00ebn. K\u00ebsisoj, diplomacia e Qipros nuk form\u00ebsohet vet\u00ebm nga organizatat shum\u00ebpal\u00ebshe si BE-ja, por edhe nga raportet dypal\u00ebshe me shtetet ve\u00e7 e ve\u00e7. Megjithat\u00eb, Qipro ka marr\u00eb vendime q\u00eb nuk p\u00ebrkojn\u00eb me k\u00ebt\u00eb qasje. N\u00eb vitet 1998-2000 Qiproja u b\u00eb pjes\u00eb e vendeve q\u00eb vendos\u00ebn sanksione mbi Serbin\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p>Mir\u00ebpo, Qiproja e mb\u00ebshteti pretendimin e Serbis\u00eb mbi Kosov\u00ebn dhe p\u00ebrkrahu Rezolut\u00ebn 1244 sepse sipas Qipros kjo rezolut\u00eb betononte pozicionin e Kosov\u00ebs brenda Serbis\u00eb. Brenda k\u00ebtyre suazave Qiproja mb\u00ebshteti edhe zhvendosjen e trupave t\u00eb UNMIK-ut dhe KFOR-it n\u00eb Kosov\u00eb. Kur Kosova shpalli pavar\u00ebsin\u00eb e saj nga Serbia, Qiproja kund\u00ebrshtoi kategorikisht k\u00ebt\u00eb vendim dhe refuzoi ta njihte shtet\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs. K\u00ebt\u00eb q\u00ebndrim e parashtroi edhe n\u00eb opinionin e saj n\u00eb GJND. Kund\u00ebrshtimi ishte ashp\u00ebrsuar edhe m\u00eb shum\u00eb pasi q\u00eb Qipro turke kishte mb\u00ebshtetur vendimin e GJND-s\u00eb.<\/p>\n<p>Qiproja ka mb\u00ebshtetur edhe fushatat humanitare p\u00ebr rind\u00ebrtimin e Kosov\u00ebs pas luft\u00ebs. P\u00ebrkund\u00ebr k\u00ebsaj, Qiproja mb\u00ebshteti edhe instalimin e misionit t\u00eb EULEX-it n\u00eb Kosov\u00eb. Gjithashtu Qiproja mb\u00ebshteti dialogun e mund\u00ebsuar nga BE-ja p\u00ebr normalizimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve Kosov\u00eb-Serbi dhe mb\u00ebshtet synimet e tyre p\u00ebr integrim n\u00eb BE. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ilustrim i preksh\u00ebm sesi Qiproja mundohet t\u00eb ekuilibroj\u00eb interesat nacionale me ato t\u00eb BE-s\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00ebr\u00ebn an\u00eb p\u00ebrkrah zgjerimin e BE-s\u00eb dhe kandiatur\u00ebn e Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb n\u00eb BE, e n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr e kusht\u00ebzon integrimin e Kosov\u00ebs n\u00eb BE me nj\u00eb marr\u00ebveshje me Serbin\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ta eliminoj\u00eb Kosov\u00ebn si precedent p\u00ebr Qipron turke. Qiproja thot\u00eb se \u201cnuk mund t\u00eb b\u00ebhet m\u00eb serbe sesa Serbia\u201d, n\u00ebse kjo e fundit vendos q\u00eb ta njoh\u00eb Kosov\u00ebn. Nj\u00eb tjet\u00ebr arsye pse Qiproja do ta njihte Kosov\u00ebn n\u00eb rast se Serbia e b\u00ebn nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb \u00ebsht\u00eb fakti q\u00eb Qiproja nuk d\u00ebshiron t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb bllokues t\u00eb konsensusit evropian.<\/p>\n<p>Koh\u00eb pas kohe Qiproja \u00ebsht\u00eb munduar t\u00eb lidhet edhe me Rusin\u00eb. Kjo e fundit para pak viteve i kishte dh\u00ebn\u00eb Qipros 2.5 miliard\u00eb euro hua. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, disa parti n\u00eb Qipro kan\u00eb thelluar bashk\u00ebpunimin me Rusin\u00eb dhe kund\u00ebrshtojn\u00eb ashp\u00ebr \u00e7do konsiderat\u00eb pozitive p\u00ebr Kosov\u00ebn. \u00c7do af\u00ebrsi me Kosov\u00ebn n\u00eb Qipro nuk pritet mir\u00eb. K\u00ebshtu kishte ndodhur edhe kur Ministri i Jasht\u00ebm qipriot, Ioannis Kasoulides, ishte takuar m\u00eb 2013 n\u00eb OKB me at\u00ebher\u00eb Kryeministrin e Kosov\u00ebs, Hashim Tha\u00e7in p\u00ebr t\u00eb diskutuar hapjen e nj\u00eb zyreje nd\u00ebrlidh\u00ebse t\u00eb Qipros n\u00eb Prishtin\u00eb. Mir\u00ebpo \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht ky presion i brendsh\u00ebm ai q\u00eb ka penguar realizimin e k\u00ebsaj nisme.<\/p>\n<p>P\u00ebrkund\u00ebr k\u00ebtyre oscilimeve, Qiproja mbetet nj\u00eb mb\u00ebshtet\u00ebse e politikave evropiane p\u00ebr zgjerim dhe e dialogut mes Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb. N\u00eb rast se Kosova dhe Serbia arrijn\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshje mes vetes, Qiproja do ta ndryshonte qasjen n\u00eb raport me Kosov\u00ebn. Njohja e Kosov\u00ebs nga Serbia do t\u2019i hapte rrug\u00eb njohjes nga Qipro. K\u00ebsisoj, Kosov\u00ebs do t\u2019i eliminohej edhe nj\u00eb barrier\u00eb p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsim n\u00eb BE dhe organizata tjera shum\u00ebpal\u00ebshe. Kjo situat\u00eb e b\u00ebn dialogun Kosov\u00eb &#8211; Serbi qen\u00ebsor.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qipro dhe Kosova Qipro \u00ebsht\u00eb nj\u00ebri nga 5 shtetet an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb q\u00eb nuk e kan\u00eb njohur shtet\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs. Qipro \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e BE-s\u00eb s\u00eb bashku me 9 vende tjera n\u00eb val\u00ebn e an\u00ebtar\u00ebsimeve t\u00eb vitit 2004. Edhe pse nominalisht Qipro llogaritet pjes\u00eb e Evrop\u00ebs Juglindore, pozita e saj gjeografike e ka v\u00ebshtir\u00ebsuar [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":415,"featured_media":8392,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[1043,664,1344],"ppma_author":[778],"class_list":["post-4457","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-be","tag-kosovo","tag-qipro"],"authors":[{"term_id":778,"user_id":415,"is_guest":0,"slug":"shkodran-ramadani","display_name":"Shkodran Ramadani","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/shkodran-e1729253403162.jpeg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/shkodran-e1729253403162.jpeg"},"user_url":"","last_name":"Ramadani","first_name":"Shkodran","description":"Shkodran Ramadani  \u00ebsht\u00eb hulumtues  n\u00eb Institutin \u201cCompass\u201d n\u00eb Prishtin\u00eb. Ai ka p\u00ebrfunduar studimet Bachelor n\u00eb Shkenca Politike n\u00eb Universitetin e Evrop\u00ebs Juglindore n\u00eb Tetov\u00eb t\u00eb Maqedonis\u00eb dhe studimet Master n\u00eb Sociologji n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs. Shkodrani \u00ebsht\u00eb aktiv n\u00eb fush\u00ebn e hulumtimeve t\u00eb siguris\u00eb, drejt\u00ebsis\u00eb tranzicionale, marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebrkomb\u00ebtare, populizmit, sekularizmit, demokracis\u00eb konsociacionale dhe autonomis\u00eb."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4457","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/415"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4457"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4457\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8430,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4457\/revisions\/8430"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8392"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4457"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4457"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4457"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=4457"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}