{"id":4764,"date":"2021-03-23T14:12:00","date_gmt":"2021-03-23T12:12:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=4764"},"modified":"2024-11-13T14:13:11","modified_gmt":"2024-11-13T12:13:11","slug":"pas-apeleve-be-ja-vihet-ne-aksion-kunder-kines","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/analize\/pas-apeleve-be-ja-vihet-ne-aksion-kunder-kines\/","title":{"rendered":"Pas apeleve BE-ja vihet n\u00eb aksion kund\u00ebr Kin\u00ebs"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<h3><\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"news-left\">\n<p>Pas ShBA-ve, edhe ministrat e Jasht\u00ebm t\u00eb 27 vendeve an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb treguan vendosm\u00ebri me vendimin e tyre p\u00ebr sanksione ndaj Kin\u00ebs p\u00ebr shkeljet e saj sistematike t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut. K\u00ebto jan\u00eb sanksionet e para t\u00eb BE-s\u00eb ndaj Kin\u00ebs p\u00ebr shkeljet e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut n\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 30 vjet. Masat nd\u00ebshkuese i dedikohen zyrtar\u00ebve kinez dhe institucioneve q\u00eb jan\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr shtypjen e pakicave ujgure, kazake, taxhike, hui-ve dhe an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb pakicave t\u00eb tjera n\u00eb rajonin e Xinjiang.<\/p>\n<p>Sanksionet e BE-s\u00eb parashohin ngrirje t\u00eb pasuris\u00eb s\u00eb personave fizik\u00eb ose juridik\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb shkeljet sistematike ndaj minoriteteve t\u00eb lartcekura. Zyrtar\u00ebve kinez do t\u2019i ndalohet edhe hyrja n\u00eb shtetet an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb. Lista e plot\u00eb ende nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb e ditur, por emrat e personave dhe t\u00eb institucioneve q\u00eb do t\u00eb preken nga sanksionet do t\u00eb publikohen s\u00eb shpejti n\u00eb Gazet\u00ebn Zyrtare t\u00eb BE-s\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Kund\u00ebr reagimi i shpejt\u00eb kinez<\/strong><\/p>\n<p>Kur para ca dit\u00ebsh qarkulloi lajmi n\u00ebp\u00ebr mediat evropiane se BE-ja \u00ebsht\u00eb duke u p\u00ebrgatitur p\u00ebr vendosje t\u00eb sanksioneve ndaj Kin\u00ebs, ambasadori kinez n\u00eb BE, Zhang Ming, l\u00ebshoi kritika t\u00eb ashpra ndaj planeve t\u00eb paralajm\u00ebruara t\u00eb BE-s\u00eb. Sipas Ming \u201csanksionet jan\u00eb konfrontuese\u201d \u00a0dhe qeveria kineze d\u00ebshiron dialog. Megjithat\u00eb, ai e b\u00ebri t\u00eb qart\u00eb se, n\u00ebse t\u00eb tjer\u00ebt insistojn\u00eb p\u00ebr konfrontim, Kina nuk do t\u00eb t\u00ebrhiqet.<\/p>\n<p>Menj\u00ebher\u00eb pasi BE-ja njoftoi vendosjen e sanksioneve, Kina reagoi me kund\u00ebrmasa, t\u00eb cilat u listuan nga\u00a0<a href=\"http:\/\/www.chinaembassy.at\/det\/fyrth\/t1863106.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">z\u00ebdh\u00ebn\u00ebsi i Ministris\u00eb s\u00eb Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme kineze<\/a>. Pekini vendosi t\u00eb sanksionoj\u00eb dhjet\u00eb individ\u00eb dhe kat\u00ebr institucione evropiane q\u00eb \u201cd\u00ebmtojn\u00eb r\u00ebnd\u00eb sovranitetin dhe interesat e Kin\u00ebs dhe p\u00ebrhapin me q\u00ebllim t\u00eb keq g\u00ebnjeshtra dhe dezinformata\u201d. List\u00ebs i prin\u00eb deputeti gjerman n\u00eb Parlamentin Evropian, Reinhard B\u00fctikofer, udh\u00ebheq\u00ebs i delegacionit t\u00eb Parlamentit Evropian p\u00ebr Kin\u00ebn, i pasuar nga koleg\u00ebt e tij euro deputet\u00eb: Michael Gahler, Rapha\u00ebl Glucksmann, Ilhan Kyuchyuk dhe Miriam Lexmann. Nga parlamentet nacionale jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb edhe Sjoerd Wiemer Sjoerdsma deputet n\u00eb parlamentin holandez, Samuel Cogolati deputet n\u00eb parlamentin belg dhe Dovile Sakaliene deputete n\u00eb parlamentin lituan. Lista sanksionuese p\u00ebrshin\u00eb edhe sinologun e njohur gjerman, Adrian Zenz, i cili prej vitesh alarmon bot\u00ebn p\u00ebr shtypjen e popullat\u00ebs ujgure n\u00eb rajonin e Xinjiang, duke i cil\u00ebsuar masat kineze si \u201c<a href=\"https:\/\/www.tagesschau.de\/investigativ\/ndr\/china-cables-uiguren-103.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">gjenocid kulturor<\/a>\u201d, si dhe studiuesi suedez Bj\u00f6rn Jerd\u00e9n. N\u00eb k\u00ebt\u00eb list\u00eb jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb edhe instituti i njohur gjerman Mercator, Komiteti Politik dhe i Siguris\u00eb i K\u00ebshillit t\u00eb BE-s\u00eb, N\u00ebnkomiteti p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut i Parlamentit Evropian, dhe Fondacioni i Aleanc\u00ebs p\u00ebr Demokracit\u00eb nga Danimarka.<\/p>\n<p>Kund\u00ebr-reaksioni kinez ndaj disa euro-deputet\u00ebve t\u00eb BE-s\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm mas\u00eb kundrejt individ\u00ebve evropian\u00eb, por n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb kund\u00ebr organit m\u00eb t\u00eb lart\u00eb legjislativ evropian, i cili buron nga p\u00ebrzgjedhja demokratike e qytetar\u00ebve evropian\u00eb. Th\u00ebn\u00eb ndryshe \u00ebsht\u00eb kund\u00ebr institucionit q\u00eb n\u00eb thelb simbolizon debatin demokratik, si aren\u00eb e ideve dhe iniciativave brenda kuadrit demokratik. E logjika e Partis\u00eb Komuniste Kineze \u00ebsht\u00eb inkompatibile me k\u00ebt\u00eb interpretim t\u00eb demokracive per\u00ebndimore.<\/p>\n<p><strong>Kthim 30 vite mbrapa<\/strong><\/p>\n<p>Kur n\u00eb qershor 1989 qeveria e at\u00ebhershme kineze urdh\u00ebroi ushtrin\u00eb e saj n\u00ebn shoq\u00ebrimin e tankeve p\u00ebr t\u00eb shtypur protestat paq\u00ebsore n\u00eb Kin\u00eb, duke vrar\u00eb qindra protestues t\u00eb paarmatosur n\u00eb Sheshin Tiananmen, numri i sakt\u00eb i t\u00eb cil\u00ebve kurr\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb i ditur, at\u00ebbot\u00eb BE-ja nuk q\u00ebndroi duarkryq. P\u00ebrball\u00eb shkeljeve t\u00eb tilla t\u00eb p\u00ebrgjakshme t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut, BE-ja i pati vendosur n\u00eb at\u00eb koh\u00eb sanksione Kin\u00ebs, duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe ato embargo arm\u00ebsh q\u00eb ende sot jan\u00eb n\u00eb fuqi.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, sanksionet e fundit t\u00eb BE-s\u00eb vijn\u00eb pas raportimeve t\u00eb organizatave p\u00ebr mbrojtjen e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut (Human Right Watch dhe Amnesty International) p\u00ebr vendosjen e t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb milion ujgur\u00ebve dhe pakicave t\u00eb tjera n\u00eb kampe t\u00eb ndryshme p\u00ebrqendrimi. Grupet e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut vler\u00ebsojn\u00eb se pakicat dhe minoritetet tjera myslimane\u00a0<a href=\"https:\/\/www.chinafile.com\/keyword\/uighur\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">internohen me forc\u00eb dhe pa d\u00ebshir\u00ebn e tyre<\/a>. Nd\u00ebrsa, qeveria kineze flet p\u00ebr qendra trajnimi me q\u00ebllim t\u00eb \u201cluftimit t\u00eb terrorizmit, radikalizimit dhe islamizmit\u201d.<\/p>\n<p>Edhe pse vendimi i BE-s\u00eb ishte i pritsh\u00ebm, shtetet an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb treguan vendosm\u00ebri p\u00ebr mbrojte t\u00eb vlerave t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta. Marr\u00eb parasysh kapitalin dhe investimet kineze n\u00eb disa shtete an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb, kishte megjithat\u00eb frik\u00eb se ndonj\u00eb vend an\u00ebtar mund t\u00eb pengoj\u00eb nj\u00eb vendim t\u00eb till\u00eb. Me k\u00ebt\u00eb veprim, BE-ja i ka dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb goditje Kin\u00ebs, pavar\u00ebsisht n\u00ebnshkrimit t\u00eb Marr\u00ebveshjes Gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse p\u00ebr Investime n\u00eb dhjetor t\u00eb vitit 2020, marr\u00ebveshje e cila u kritikua nga administrata e Presidentit amerikan Joe Biden p\u00ebr munges\u00eb konsultimi paraprak nga ana evropiane.<\/p>\n<p>Vendimi i BE-s\u00eb p\u00ebr vendosje t\u00eb sanksioneve ndaj Kin\u00ebs e thellon edhe m\u00eb shum\u00eb raportin e d\u00ebshiruar transatlantik dhe e p\u00ebrafron edhe m\u00eb shum\u00eb Evrop\u00ebn me ShBA-t\u00eb. Administrata e re amerikane e ka b\u00ebr\u00eb tashm\u00eb t\u00eb ditur se do t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb nj\u00eb koalicion nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb me demokracit\u00eb liberale kund\u00ebr modelit autoritar t\u00eb Kin\u00ebs, n\u00eb thelb t\u00eb s\u00eb cil\u00ebs aleanc\u00eb do t\u00eb jet\u00eb mbrojtja e demokracis\u00eb dhe vlerave per\u00ebndimore.<\/p>\n<p><em>Dr. Faruk Ajeti \u00ebsht\u00eb bashk\u00ebpun\u00ebtor shkencor n\u00eb Institutin Austriak p\u00ebr Marr\u00ebdh\u00ebnie Nd\u00ebrkomb\u00ebtare (OIIP) n\u00eb Vjen\u00eb.<\/em><\/p>\n<p><em>***<\/em><\/p>\n<div class=\"text-iamge\"><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ky artikull\u00a0mb\u00ebshtetet nga &#8220;Sbunker&#8221; p\u00ebrmes projektit t\u00eb financuar nga Ambasada Amerikane. Mendimet e shprehura k\u00ebtu jan\u00eb t\u00eb autorit\u00a0dhe jo medoemos pasqyrojn\u00eb q\u00ebndrimet e Departamentit t\u00eb Shtetit.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pas ShBA-ve, edhe ministrat e Jasht\u00ebm t\u00eb 27 vendeve an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb treguan vendosm\u00ebri me vendimin e tyre p\u00ebr sanksione ndaj Kin\u00ebs p\u00ebr shkeljet e saj sistematike t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut. K\u00ebto jan\u00eb sanksionet e para t\u00eb BE-s\u00eb ndaj Kin\u00ebs p\u00ebr shkeljet e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut n\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 30 vjet. Masat [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":407,"featured_media":9655,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[1043,1240],"ppma_author":[738],"class_list":["post-4764","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-be","tag-kina"],"authors":[{"term_id":738,"user_id":407,"is_guest":0,"slug":"faruk-ajeti","display_name":"Faruk Ajeti","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/faruk-1-640x800-1.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/faruk-1-640x800-1.jpg"},"user_url":"","last_name":"Ajeti","first_name":"Faruk","description":"Dr. Faruk Ajeti \u00ebsht\u00eb bashk\u00ebpun\u00ebtor shkencor n\u00eb Institutin Austriak p\u00ebr Marr\u00ebdh\u00ebnie Nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb Vjen\u00eb. Gjat\u00eb vitit akademik 2019\/20 ishte visiting scholar i Fondacionit Austriak t\u00eb Planit Marshall n\u00eb Institutin p\u00ebr Politik\u00eb t\u00eb Jashtme n\u00eb Universitetin Johns Hopkins n\u00eb Washington DC."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4764","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/407"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4764"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4764\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10165,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4764\/revisions\/10165"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9655"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4764"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4764"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4764"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=4764"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}