{"id":5011,"date":"2016-02-04T08:51:18","date_gmt":"2016-02-04T06:51:18","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=5011"},"modified":"2024-10-11T10:34:09","modified_gmt":"2024-10-11T08:34:09","slug":"pasojat-e-miteve-te-leximit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/opinion\/pasojat-e-miteve-te-leximit\/","title":{"rendered":"Pasojat e (miteve t\u00eb) leximit!"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\"><\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"img-wrapper\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/sbunker.net\/uploads\/sbunker.net\/images\/2016\/August\/05\/auto_14657940994_27163729f1_o-717x4761470387627.jpg\" \/><\/div>\n<div class=\"news-left\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>N\u00eb vlugun e luft\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb nj\u00eb gazetar i televizionit suedez kishte b\u00ebr\u00eb nj\u00eb reportazh nga Beogradi p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb opinionin e qytetar\u00ebve serb rreth luft\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb. Ajo \u00e7ka m\u00eb pat lan\u00eb p\u00ebrshtypje ishte komenti dhe pyetjet q\u00eb i b\u00ebnte nj\u00eb qytetar serb gazetarit suedez. Ai u mundonte me arsyetue dhun\u00ebn q\u00eb e b\u00ebnin ushtar\u00ebt, paramilitar\u00ebt dhe policia serbe n\u00eb Kosov\u00eb duke th\u00ebn\u00eb se shqiptar\u00ebt nuk duhet t\u00eb jen\u00eb pjes\u00eb e Europ\u00ebs p\u00ebr shkak se jan\u00eb t\u00eb paditur, t\u00eb pashkolluar dhe t\u00eb pakulturuar. Si argument p\u00ebr me v\u00ebrtetue pohimin e tij e p\u00ebrdorte nj\u00eb observim t\u00eb tij q\u00eb e kishte b\u00ebr\u00eb duke i shikuar refugjat\u00ebt shqiptar\u00eb n\u00ebp\u00ebr reportazhet e televizioneve t\u00eb huaja. Ai nuk kishte v\u00ebrejtur se n\u00eb mesin e refugjat\u00ebve kishte njer\u00ebz q\u00eb bartnin syze dhe sipas logjik\u00ebs s\u00eb tij, ai kishte ardh\u00eb n\u00eb p\u00ebrfundim &#8220;gjenial&#8221; se shqiptar\u00ebt nuk lexonin se po t\u00eb lexonin, ata rrjedhimisht do bartnin syze. Nuk e harroj kurr\u00eb habin\u00eb e gazetarit suedez se si \u00ebsht\u00eb e mundur q\u00eb n\u00eb fundin e e shekullit XX njer\u00ebzit besonin n\u00eb k\u00ebso gj\u00ebra se syzet ishin indikacion se njer\u00ebzit i kan\u00eb &#8220;prish\u00eb&#8221; syt\u00eb duke lexuar.<\/p>\n<p>A nuk \u00ebsht\u00eb kjo e &#8220;v\u00ebrtet\u00eb&#8221; e njohur edhe tek ne? Po, p\u00ebr fat t\u00eb keq n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb ton\u00eb ekzistojn\u00eb disa t\u00eb &#8220;v\u00ebrteta&#8221; t\u00eb etablueme t\u00eb cilat jan\u00eb krejt t\u00eb gabuara. Nj\u00ebra nga k\u00ebto \u00ebsht\u00eb se p\u00ebr shembull, shikimi nga af\u00ebr i televizionit ua prish\u00eb syt\u00eb f\u00ebmijve dhe f\u00ebmij\u00ebt t\u00eb cil\u00ebt kur fillojn\u00eb shkollimin, shpejt e v\u00ebrejn\u00eb se distanca nga banka e klases deri tek d\u00ebrrasa e zez\u00eb \u00ebsht\u00eb tep\u00ebr e madhe p\u00ebr me pa se \u00e7ka ka shkruar m\u00ebsuesi n\u00eb d\u00ebrras\u00ebn e zez\u00eb.<\/p>\n<p>M\u00ebsuesi, por edhe f\u00ebmija, raportojn\u00eb prind\u00ebrit\u00a0se f\u00ebmija nuk sheh mir\u00eb dhe se ndoshta ka nevoj\u00eb p\u00ebr bartjen e syzeve. Prind\u00ebrit shpejt vijn\u00eb n\u00eb konkludim se f\u00ebmija i tyre i ka &#8220;prish\u00eb&#8221; syt\u00eb duke q\u00ebndruar af\u00ebr televizorit duke shikuar programe p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb. N\u00eb fakt, f\u00ebmija, p\u00ebr me pa televizorin, \u00ebsht\u00eb dashur q\u00eb t\u00eb afrohet m\u00eb af\u00ebr televizorit se sa normalja.<\/p>\n<p>Nj\u00eb e &#8220;v\u00ebrtet\u00eb tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb edhe domosdoshm\u00ebria e bartjes s\u00eb syzeve nga njer\u00ebz t\u00eb cil\u00ebt lexojn\u00eb shum\u00eb. Ekziston nj\u00eb e &#8220;v\u00ebrtet\u00eb&#8221; fallco se t\u00eb pamurit d\u00ebmtohet nga t\u00eb lexuarit gj\u00eb q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb fare e v\u00ebrtet\u00eb. Nga t\u00eb lexuarit e tep\u00ebrt mund\u00ebsisht mundet muskujt e syrit t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb p\u00ebr detyr\u00eb akomodimin e bebz\u00ebs t\u00eb lodh\u00ebn pak, por muskujt si t\u00eb gjith\u00eb muskujt tjer\u00eb, nga puna vet\u00ebm sa b\u00ebhen m\u00eb t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm.<\/p>\n<p>P\u00ebrgjat\u00eb historis\u00eb, shum\u00eb shkrimtar, shkenc\u00ebtar\u00eb dhe intelektual\u00eb kan\u00eb qen\u00eb te detyruar t\u2019i p\u00ebrdorin\u00a0syzet n\u00eb kryemjen e pun\u00ebve t\u00eb tyre pasi q\u00eb e kan\u00eb pas\u00eb t\u00eb pamundur me punue pa to p\u00ebr shkak te pengesave n\u00eb refrakcionim te drites nga syri, dhe iu \u00ebsht\u00eb dasht\u00eb ta korrigjojn\u00eb driten p\u00ebr me mujt\u00eb me i krye punet e tyre. Pra, sikurse n\u00eb rastin e televizorit, ashtu edhe n\u00eb rastet e t\u00eb lexuarit t\u00eb librave, nuk ka ardh\u00eb deri tek d\u00ebmtimi i t\u00eb pamurit nga vet procesi. P\u00ebr me mujt\u00eb me pa televizorin, gjegj\u00ebsisht me lexue libra, \u00ebsht\u00eb dasht\u00eb me u afrue af\u00ebr televizorit, gjegj\u00ebsisht me bart\u00eb syze. Pra, syzet nuk jan\u00eb rezultat i te lexuarit t\u00eb tep\u00ebrt por jan\u00eb domosdoshm\u00ebri me mujt\u00eb me lexue. Syzet nuk jan\u00eb indikacion se ke lexue shum\u00eb, por vet\u00ebm se syri yt nuk e p\u00ebrthen drit\u00ebn ashtu si\u00e7 duhet.<\/p>\n<p>P\u00ebrkund\u00ebr k\u00ebsaj, tek ne \u00ebsht\u00eb nj\u00eb trend i cili si duket \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb mod\u00eb t\u00eb p\u00ebrdor\u00ebn syze me q\u00ebllim t&#8217;ua mbushin mendjen njer\u00ebzve se jan\u00eb njer\u00ebz t\u00eb cil\u00ebt lexojn\u00eb. Kjo dukuri v\u00ebrehet m\u00eb tep\u00ebr tek politikan\u00ebt si dhe disa njer\u00ebz apo fytyra publike. Si njeri i cili n\u00eb pun\u00ebn mbi 20 vje\u00e7are me pacient\u00eb\u00a0me t\u00eb meta n\u00eb t\u00eb pamur, nuk e kam v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb v\u00ebrej se sa dhe\u00a0cil\u00ebt njer\u00ebz bartin syze mu p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye. Kjo v\u00ebrehet zakonisht kur &#8220;bart\u00ebsit e syzeve jan\u00eb n\u00eb profil, por natyrisht edhe kur i shikon drejt.<\/p>\n<p>Syzet sfer\u00eb (dioptri) pozitive, apo qelqa zmadhues zakonisht e rrisin pjes\u00ebn prapa qelqit, kurse ata me sfer\u00eb negative apo dioptri minus, e zvog\u00eblojn\u00eb objektin prapa qelqit. Pak ka, sy t\u00eb cil\u00ebt gjat\u00eb matjes me ndonj\u00eb refraktometer apo edhe mbajtjes me xhama t\u00eb r\u00ebndomt\u00eb kan\u00eb dioptri plus\/minus zero. Pothuajse \u00ebsht\u00eb normale q\u00eb t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb variacion n\u00eb mes plus\/minus 0.25 dioptria.<\/p>\n<p>Roli i syzeve \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u2019i ndihmoj\u00eb syrit me p\u00ebrthye drit\u00ebn drejt n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb fokusi t\u00eb bie mu n\u00eb njoll\u00ebn e verdh\u00eb (macula lutea) t\u00eb retin\u00ebs. Syzet si instrument ndihm\u00ebs n\u00eb shoq\u00ebri kan\u00eb fillue t\u00eb p\u00ebrdor\u00ebn von\u00eb. Ato n\u00eb fillim jan\u00eb p\u00ebrdor\u00eb nga njer\u00ebzit q\u00eb kan\u00eb pas\u00eb kushte p\u00ebr t\u2019i bler\u00eb ato, por edhe nga njer\u00ebzit q\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb kan\u00eb pas\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr to.<\/p>\n<p>Nj\u00eb shembull i fresk\u00ebt jan\u00eb syzet e sekanit t\u00eb fakultetit filozofik, nj\u00ebkoh\u00ebsisht ish ministrit dhe politikanit Bujar Dugolli.<\/p>\n<p>Syzet e Dugollit, ose jan\u00eb pa dioptri fare, (gj\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb besohet) ose kan\u00eb nj\u00eb dioptri krejt t\u00eb vog\u00ebl, (m\u00eb e besueshme), gjegj\u00ebsisht t\u00eb panevojshme, max 0.25 minus ose plus gj\u00eb q\u00eb hyn n\u00eb dioptri normale. N\u00ebse shikohet me v\u00ebmendje nj\u00ebra nga fotot e publikuara t\u00eb profilit t\u00eb tij, mund ta v\u00ebreni vij\u00ebn n\u00eb cepin e majt\u00eb t\u00eb syrit t\u00eb majt\u00eb, ku qelqi del jasht\u00eb vij\u00ebs s\u00eb fytyr\u00ebs. Vija e fytyres fare nuk shtyhet as brenda e as jasht\u00eb aty ku fillon qelqi. Po t\u00eb ishin syzet me nj\u00eb dioptri ma t\u00eb theksueme minus, at\u00ebhere vija e fytyr\u00ebs aty ke qelqi do futej pak brenda, varsisht nga madh\u00ebsia e dioptris\u00eb. Po t\u00eb ishin syzet me dioptri m\u00eb t\u00eb madhe plus, at\u00ebher\u00eb vija e fytyr\u00ebs do t\u00eb dukej m\u00eb jasht\u00eb n\u00eb pjes\u00ebn e xhamit.<\/p>\n<p>Njer\u00ebz sikur Bujar Dugolli, t\u00eb cil\u00ebt duket se jan\u00eb t\u00eb shumt\u00eb, rr\u00ebnj\u00ebsisht e kan\u00eb keqkuptue nocionin e intelektualit. P\u00ebr mendimin tim, n\u00ebse dikush tenton me tregue se asht intelektual p\u00ebrmes bartjes s\u00eb syzeve p\u00ebr t\u00eb cilat nuk ka nevoj\u00eb, nuk tregon tjet\u00ebr gj\u00eb pos idiot\u00ebsis\u00eb. Intelektual, p\u00ebr mua, n\u00eb mos gj\u00eb tjet\u00ebr, \u00ebsht\u00eb ai njeri i cili ka bindje dhe q\u00ebndrime t\u00eb veta t\u00eb pavaruna, \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje t&#8217;i argumentoj dhe t\u2019i mbroj\u00eb ato me argumente t\u00eb q\u00ebndrueshme, t\u00eb bazuara n\u00eb njohuri, t\u00eb cil\u00ebn ai gjithmon\u00eb duhet t\u00eb jet\u00eb i gatsh\u00ebm ta p\u00ebrt\u00ebrij\u00eb.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; N\u00eb vlugun e luft\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb nj\u00eb gazetar i televizionit suedez kishte b\u00ebr\u00eb nj\u00eb reportazh nga Beogradi p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb opinionin e qytetar\u00ebve serb rreth luft\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb. Ajo \u00e7ka m\u00eb pat lan\u00eb p\u00ebrshtypje ishte komenti dhe pyetjet q\u00eb i b\u00ebnte nj\u00eb qytetar serb gazetarit suedez. Ai u mundonte me arsyetue dhun\u00ebn q\u00eb e [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":183,"featured_media":7966,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[212],"class_list":["post-5011","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion"],"authors":[{"term_id":212,"user_id":183,"is_guest":0,"slug":"rushit-arifi","display_name":"Rushit Arifi","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-8-5.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-8-5.jpg"},"user_url":"","last_name":"Arifi","first_name":"Rushit","description":"Rushit Arifi \u00ebsht\u00eb specialist i t\u00eb pamurit t\u00eb d\u00ebmtuar (low vision). Me origjin\u00eb nga Rumanishta e Kosov\u00ebs, q\u00eb nga viti 1993 Rushiti e ushtron profesionin e tij n\u00eb Suedi. Qytetar aktiv n\u00eb t\u00eb dy vendet, ai \u00ebsht\u00eb i pasionuar pas shkenc\u00ebs, arsyes dhe politik\u00ebs. Rushiti po ashtu \u00ebsht\u00eb ateist aktiv. "}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5011","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/183"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5011"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5011\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8228,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5011\/revisions\/8228"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7966"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5011"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5011"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5011"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=5011"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}