{"id":5170,"date":"2016-06-06T16:25:36","date_gmt":"2016-06-06T14:25:36","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=5170"},"modified":"2024-11-04T16:29:31","modified_gmt":"2024-11-04T14:29:31","slug":"ne-po-kalbemi-ne-barin-e-bute","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/kritike\/ne-po-kalbemi-ne-barin-e-bute\/","title":{"rendered":"Ne po kalbemi n\u00eb barin e but\u00eb"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\"><\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"img-wrapper\"><\/div>\n<div class=\"news-left\">\n<p><em>Tani e di; deri sa t\u00eb vdes do t\u00eb mbetem nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb fare i vog\u00ebl, i braktisur, duke klithur nga frika, i d\u00ebshiruar p\u00ebr p\u00ebrk\u00ebdhelje.&#8221;\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>Michel Houellebecq<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Ma thot\u00eb zemra se nj\u00ebra nd\u00ebr k\u00ebnaq\u00ebsit\u00eb e mia t\u00eb jet\u00ebs \u00ebsht\u00eb edhe leximi. Prej kur kam m\u00ebsuar t\u00eb lexoj, nuk jam shk\u00ebputur nga librat. Disa m\u00eb duken monotone por p\u00ebr shkaqe ende t\u00eb pakuptueshme ju shkoj n\u00eb fund. Duke u rropatur n\u00eb mes flet\u00ebve. Disa tjera m\u00eb japin dhimbje pik\u00ebrisht pse mbarojn\u00eb. Mendoj se disa libra nuk do t\u00eb duhej t\u00eb p\u00ebrfundonin kurr\u00eb. Nj\u00ebrin prej librave kam nisur ta lexoj para kat\u00ebr apo pes\u00eb vitesh dhe ende nuk e kam p\u00ebrfunduar. Thjesht\u00eb do t\u00eb ishte e pandershme. Do t\u00eb ndihesha keq. Dua t\u00eb them m\u00ebsuesit m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb jet\u00ebs son\u00eb, jan\u00eb ata q\u00eb i zgjedhim. Dhe k\u00ebta m\u00ebsues jo gjithmon\u00eb thon\u00eb gj\u00ebra q\u00eb na p\u00eblqejn\u00eb. K\u00ebta m\u00ebsues jo gjithmon\u00eb thon\u00eb se gjith\u00e7ka \u00ebsht\u00eb e bukur. Madje gati t\u00eb gjith\u00eb na m\u00ebsojn\u00eb mbi themelin e trishtimit. Mbi ekzistenc\u00ebn si nd\u00ebshkim. Mbi pamund\u00ebsin\u00eb ton\u00eb p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb t\u00eb lir\u00eb. Mbi munges\u00ebn e nj\u00eb sistemi q\u00eb ruan dinjitetin njer\u00ebzor. Mbi dilemat e m\u00ebdha rraskapit\u00ebse q\u00eb lidhen me dashurin\u00eb. Pra m\u00ebsimi shpartallon t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn dhe e v\u00ebrteta jo gjithmon\u00eb \u00ebsht\u00eb e p\u00eblqyeshme. Mbase kjo nuk ka nevoj\u00eb t\u00eb thuhet.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Nj\u00ebri nd\u00ebr shkrimtar\u00ebt m\u00eb provokues t\u00eb koh\u00ebs son\u00eb, profeti ndjellakeq i Per\u00ebndimit, i p\u00ebrzhituri nga jeta, agronomi Michel Houellebecq, padyshim \u00ebsht\u00eb figura m\u00eb e diskutueshme n\u00ebp\u00ebr qarqet letrare. Madje ai shp\u00ebrfill modestin\u00eb dhe vet\u00ebdeklarohet si nj\u00ebri nd\u00ebr shkrimtar\u00ebt m\u00eb t\u00eb talentuar t\u00eb brezit t\u00eb tij. I ftoht\u00eb. I arsyesh\u00ebm dhe tmerr\u00ebsisht mizor n\u00eb analiz\u00ebn psikologjike kundruall jet\u00ebs. Ai p\u00ebrshkruan n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb trondit\u00ebse dram\u00ebn e t\u00eb jetuarit dhe kriz\u00ebn e mundimshme n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb kuptueshm\u00ebris\u00eb. Filozofia e tij \u00ebsht\u00eb e lidhur ngusht\u00eb me trupin. P\u00ebr Michelin ekzistenca individuale \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shteg vuajtjesh e shkaktuar nga epshi. Mekanizmi baz\u00eb i shoq\u00ebris\u00eb s\u00eb tregut, \u00ebsht\u00eb epshi. Ne duam ta kemi at\u00eb q\u00eb nuk e kemi, qofshin k\u00ebto t\u00eb mira materiale, seks ose thjesht\u00eb para. Micheli gjithmon\u00eb shkruan p\u00ebr t\u00eb ardhmen. Dhe t\u00eb gjith\u00eb ne jemi viktima t\u00eb hedhura n\u00eb nj\u00eb l\u00ebndin\u00eb t\u00eb paan\u00eb q\u00eb nuk dim\u00eb \u00e7far\u00eb t\u00eb b\u00ebjm\u00eb dhe ku t\u00eb shkojm\u00eb. Pa p\u00ebrpjekje. N\u00eb zbraz\u00ebti. T\u00eb vet\u00ebm. N\u00ebn m\u00ebshir\u00ebn e hi\u00e7it si pushtet absolut.<\/p>\n<p>Duhanpir\u00ebsi i madh \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kritik i madh i Islamit. P\u00ebr shkak t\u00eb pik\u00ebpamjeve t\u00eb tij anti-islame n\u00eb Platforma, ai ishte b\u00ebr\u00eb hal\u00eb n\u00eb sy p\u00ebr radikal\u00ebt islam. Pastaj n\u00eb librin e tij t\u00eb fundit\u00a0N\u00ebnshtrimi, i cili \u00ebsht\u00eb vendosur n\u00eb vitin 2022, tek zgjedhjet presidenciale n\u00eb Franc\u00eb nga ku fitues del kandidati mysliman Muhamed Ben Abes, ai e p\u00ebrshkruan at\u00eb si nj\u00eb politikan tejet inteligjent dhe civilizues t\u00eb cilin e admiron. T\u00eb pakt\u00ebn k\u00ebshtu shprehet n\u00eb nj\u00eb bashk\u00ebbisedim me p\u00ebrkthyesin e tij holandez, Martin De Haan. Kontradiktor. Romantik i inatosur. Cinik dhe n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb anti-realist i madh. Ai gjithmon\u00eb duket sikur e thot\u00eb at\u00eb q\u00eb nuk e mendon apo e mendon at\u00eb q\u00eb nuk e thot\u00eb. Gjithnj\u00eb duke i l\u00ebn\u00eb t\u00eb v\u00ebrtetat, tek shporta vetjake gjendur n\u00eb thell\u00ebsi t\u00eb zemr\u00ebs s\u00eb tij. I vet\u00ebdijsh\u00ebm se n\u00eb fotot e fundit t\u00eb tij duket i tmerrsh\u00ebm, ai sheh vet\u00ebm nj\u00eb rrug\u00eb p\u00ebr t\u00eb ja dal\u00eb mban\u00eb. Artikulimin e vazhduesh\u00ebm e t\u00eb pakompromis t\u00eb kontradiktave, n\u00eb t\u00eb cilat \u00ebsht\u00eb shqyer. Guximin p\u00ebr t\u00eb shkuar deri n\u00eb fund t\u00eb fenomeneve q\u00eb shqet\u00ebsojn\u00eb llojin njer\u00ebzor.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Libri i tij\u00a0Th\u00ebrrmijat apo Grimcat Elementare\u00a0n\u00eb qend\u00ebr ka jet\u00ebn e dy gjysm\u00ebv\u00ebllez\u00ebrve, Michelit, nj\u00eb shkenc\u00ebtar superior dhe Brunos, nj\u00eb m\u00ebsues i pafat. T\u00eb braktisur nga n\u00ebna e tyre Hippie\u00a0(tek e cila nuk \u00ebsht\u00eb v\u00ebshtir\u00eb ta njoh\u00ebsh n\u00ebn\u00ebn e Houellebecq) q\u00eb ndjek \u00ebndrr\u00ebn e \u00e7lirimit individual, qysh n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri t\u00eb hershme, ata gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tyre do t\u00eb mbajn\u00eb barr\u00ebn e braktisjes si di\u00e7ka t\u00eb pashmangshme. Micheli i zhytur n\u00eb shkenc\u00eb arratiset nga bota n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb drejt\u00ebp\u00ebrdrejt\u00eb pa njohur dashurin\u00eb dhe Bruno zhytur n\u00eb fush\u00ebn abuzive t\u00eb seksit, poashtu pa njohur dashurin\u00eb. Sepse sipas autorit n\u00eb qend\u00ebr \u00ebsht\u00eb seksi dhe jo dashuria. Ngase duke qen\u00eb aq ideale, ajo mbetet vet\u00ebm nj\u00eb vegim i trisht\u00eb n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb e eg\u00ebr t\u00eb konsumit dhe kalkulimit. Lirisht mund t\u00eb thuhet se e gjith\u00eb vepra mb\u00ebshtetet tek ideja e Paskalit; personazhet bredhin si th\u00ebrrmija elementare n\u00ebp\u00ebr bot\u00eb, t\u00eb shk\u00ebputura nga origjina, q\u00ebllimi dhe kuptimi, pa u takuar nj\u00ebra me tjetr\u00ebn. Specia e re intelegjente e Houellebecq, n\u00eb fund t\u00eb librit e programon epshin duke e larguar gjenetikisht. Por ama piskama p\u00ebr dashuri ushton gjat\u00eb t\u00ebr\u00eb koh\u00ebs. Megjith\u00ebse tragjikisht ajo d\u00ebshmon se iluzioni i individit \u00ebsht\u00eb barbarisht i fuqish\u00ebm. Michel Houellebecq mendon se qeniet q\u00eb gjithmon\u00eb hiqnin t\u00eb zit\u00eb e ullirit p\u00ebr dashuri, kan\u00eb ekzistuar p\u00ebrher\u00eb. Q\u00eb ia falnin jet\u00ebn e tyre t\u00eb tjer\u00ebve me nj\u00eb frym\u00eb p\u00ebrkushtimi dhe q\u00eb nuk e b\u00ebnin hesap sakrific\u00ebn. N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi k\u00ebto qenie sipas tij ishin gra. N\u00eb universin e tij simbolik gruaja \u00ebsht\u00eb e shenjt\u00eb, e cila n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb dashuris\u00eb n\u00ebnshtron veten para hedonizmit mashkullor. Bota q\u00eb ne njohim, bota q\u00eb ne krijojm\u00eb, bota njer\u00ebzore, \u00ebsht\u00eb e rrumbullak\u00ebt dhe e l\u00ebmuar. E ngroht\u00eb si gjiri i nj\u00eb gruaje. K\u00ebshtu shprehet personazhi futurist Hybzezhaku. Burrat me krenarin\u00eb e tyre groteske dhe eg\u00ebrsin\u00eb e lindur duhet ta mbajn\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e tyre karshi nj\u00eb bote t\u00eb dhunshme. Dhe humbjen e mund\u00ebsis\u00eb drejt\u00eb nj\u00eb gjendjeje lumturie t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Natyrisht interpretimet p\u00ebr vepr\u00ebn e tij jan\u00eb t\u00eb llojllojshme dhe pik\u00ebrisht k\u00ebtu q\u00ebndon thelbi i paradoksit t\u00eb artit. Si nj\u00eb padobishm\u00ebri q\u00eb na nevojitet p\u00ebrderisa sipas tij ka njer\u00ebz q\u00eb i hapin vetes telashe t\u00eb m\u00ebdha. K\u00ebta jan\u00eb artist\u00ebt (si puna e tij dhe jo si e imja) q\u00eb bezdisen keq nga realiteti q\u00eb i rrethon. Prandaj ikin n\u00eb bot\u00ebn paralele t\u00eb artit, q\u00eb p\u00ebr t\u00eb duhet t\u00eb jet\u00eb sa m\u00eb larg bot\u00ebs reale. Pra \u00e7do shoq\u00ebri ka pikat e veta t\u00eb dob\u00ebta. Vendoseni gishtin n\u00eb plag\u00ebn e saj q\u00eb dhemb. Dhe shtypeni shum\u00eb. Jini t\u00eb ndyr\u00eb dhe do t\u00eb jeni t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb. Pa asnj\u00eb m\u00ebdyshje, k\u00ebsaj gj\u00ebje ja ka dal\u00eb mban\u00eb soji i tij i \u00e7uditsh\u00ebm e kontradiktor, gjat\u00eb nj\u00ebzet e pes\u00eb viteve aktive n\u00eb let\u00ebrsi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tani e di; deri sa t\u00eb vdes do t\u00eb mbetem nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb fare i vog\u00ebl, i braktisur, duke klithur nga frika, i d\u00ebshiruar p\u00ebr p\u00ebrk\u00ebdhelje.&#8221;\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":511,"featured_media":9546,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[1322,1168],"ppma_author":[1403],"class_list":["post-5170","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kritike","tag-kritike","tag-leximi"],"authors":[{"term_id":1403,"user_id":511,"is_guest":0,"slug":"shpetim-selmani","display_name":"Shp\u00ebtim Selmani","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/shpetim-selmani.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/shpetim-selmani.jpg"},"user_url":"","last_name":"Selmani","first_name":"Shp\u00ebtim","description":"Shp\u00ebtim Selmani \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shkrimtar dhe aktor kosovar. Ka studiuar n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs. Ai ka luajtur n\u00eb sken\u00eb brenda dhe jasht\u00eb vendit."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5170","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/511"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5170"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5170\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9547,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5170\/revisions\/9547"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9546"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5170"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5170"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5170"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=5170"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}