{"id":5300,"date":"2020-03-25T11:28:05","date_gmt":"2020-03-25T09:28:05","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=5300"},"modified":"2024-10-09T11:54:52","modified_gmt":"2024-10-09T09:54:52","slug":"si-do-te-jetojme-se-bashku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/opinion\/si-do-te-jetojme-se-bashku\/","title":{"rendered":"Si do t\u00eb jetojm\u00eb s\u00eb bashku?"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<h3>Si do t\u00eb jetojm\u00eb s\u00eb bashku?<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"img-wrapper\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/sbunker.net\/uploads\/sbunker.net\/images\/2020\/March\/25\/auto_izolation1585152908.jfif\" \/><\/div>\n<div class=\"news-left\">\n<p>Kemi nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb kontrat\u00eb t\u00eb re t\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs &#8211; deklaron Hashim Sarkis n\u00eb hapjen e tekstit kuratorial t\u00eb Bienales s\u00eb Arkitektur\u00ebs s\u00eb Venecias 2020, e cila iu bashkua nj\u00eb axhende bot\u00ebrore t\u00eb shtyr\u00eb p\u00ebr m\u00eb von\u00eb. K\u00ebto fjal\u00eb i drejtohen nj\u00eb konteksti ndryshimesh bot\u00ebrisht t\u00eb p\u00ebrjetuara, q\u00eb nga ndryshimet klimatike dhe ngrohja globale e deri te ato t\u00eb p\u00ebrditshmet q\u00eb hasen n\u00eb \u00e7do nivel shoq\u00ebror si pabarazit\u00eb ekonomike dhe populizmi. Arkitekt\u00ebt n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn ftohen q\u00eb ta modelojn\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn e k\u00ebsaj kontrate n\u00eb termat e nj\u00eb m\u00ebnyre t\u00eb re t\u00eb jetes\u00ebs personale, politike dhe ambientale. N\u00eb k\u00ebt\u00eb format atyre iu sugjerohet t\u00eb bashk\u00ebpunojn\u00eb me filozof\u00eb, artist\u00eb, shkenc\u00ebtar\u00eb, urbanist\u00eb dhe qytetar\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt do t\u2019i japin form\u00eb t\u00eb ardhmes.<\/p>\n<p>M\u2019u kujtua pik\u00ebrisht k\u00ebto dit\u00eb se titulli i sivjetsh\u00ebm i Bienales s\u00eb Arkitektur\u00ebs \u00ebsht\u00eb\u00a0<em>Si do t\u00eb jetojm\u00eb s\u00eb bashku<\/em>\u00a0dhe n\u00ebn drit\u00ebn e ngjarjeve t\u00eb fundit t\u00eb pandemis\u00eb, k\u00ebto fjal\u00eb dhe ky titull b\u00ebhen profetik\u00eb.<\/p>\n<p>Si do t\u00eb jetojm\u00eb s\u00eb bashku n\u00eb bot\u00eb dhe me bot\u00ebn? Paradoksalisht mbyllja e k\u00ebtyre dit\u00ebve m\u00eb \u00e7on n\u00eb \u00ebnd\u00ebrrime p\u00ebr bashk\u00ebsin\u00eb. Hap\u00ebsira ku jetojm\u00eb \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb dhe \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebt. Ka koh\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb e till\u00eb, q\u00eb kur distancat u shkurtuan dhe nd\u00ebrlidhja u b\u00eb thelbi yn\u00eb. Koha \u00ebsht\u00eb e nj\u00ebjt\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb, ajo nuk vjen m\u00eb me vones\u00eb as te ne. Si koha ashtu edhe pandemia.<\/p>\n<p>Do t\u00eb duhej ta rimendojm\u00eb mbijetes\u00ebn e tanishme dhe gjithashtu skenar\u00ebt e nes\u00ebrm. Mundet q\u00eb t\u2019i mbyllim m\u00eb fort dyert e t\u00eb ngrejm\u00eb mure m\u00eb t\u00eb larta, mundet q\u00eb kufijt\u00eb t\u00eb b\u00ebhen t\u00eb pakaluesh\u00ebm, mundet q\u00eb t\u00eb kthehemi mbrapsht n\u00eb koh\u00eb dhe t\u00eb heqim dor\u00eb nga gjith\u00ebp\u00ebrfshirja. Mundet edhe t\u00eb vazhdojm\u00eb si m\u00eb par\u00eb, me indiferenc\u00ebn e zakonshme por me duar m\u00eb t\u00eb pastra.<\/p>\n<p>Idealisht n\u00eb fshatin ton\u00eb global mundet edhe q\u00eb t\u00eb b\u00ebhemi nj\u00eb, i huaji dhe ne sepse t\u00eb till\u00eb edhe jemi prej koh\u00ebsh. Mjafton ta pranojm\u00eb.<\/p>\n<p>Sipas Frojdit\u00a0<em>unheimlich<\/em>\u00a0\u00ebsht\u00eb gjendja me t\u00eb cil\u00ebn mund t\u00eb provojm\u00eb ta p\u00ebrshkruajm\u00eb k\u00ebt\u00eb dyzim, i huaji dhe i af\u00ebrmi, ata dhe ne.\u00a0<em>Unheimlich<\/em>\u00a0\u00ebsht\u00eb err\u00ebsira dhe mjegulla nga ku fillon e del n\u00eb pah i panjohuri, nj\u00eb frik\u00eb e hershme q\u00eb dal\u00ebngadal\u00eb sa vjen e afrohet, b\u00ebhet m\u00eb familjare derisa zbulohet duke ardhur n\u00eb drit\u00eb. Ajo q\u00eb jetonte n\u00eb pand\u00ebrgjegje zhvishet nga \u00ebndrra dhe b\u00ebhet tmerr\u00ebsisht e prekshme.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn m\u00ebnyr\u00eb po duket se n\u00eb k\u00ebto koh\u00eb ka marr\u00eb trajtat e reales di\u00e7ka q\u00eb mendohej e larg\u00ebt dhe si rrjedhoj\u00eb e err\u00ebt, nj\u00eb legjend\u00eb e fsheht\u00eb dhe e paprekshme, af\u00ebrsia e s\u00eb cil\u00ebs \u00ebsht\u00eb e padurueshme.<\/p>\n<p><strong>Si do t\u00eb jetojm\u00eb s\u00eb bashku tani dhe m\u00eb von\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>Pashmangshm\u00ebrisht kjo mund t\u00eb jet\u00eb dilema e k\u00ebtyre dit\u00ebve t\u00eb karantin\u00ebs, fjal\u00eb kjo, q\u00eb ashtu si pyetja e m\u00ebsip\u00ebrme, formulohet p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb Venecia. Karantin\u00eb etimologjikisht vjen nga\u00a0<em>quarentena<\/em>\u00a0ne dialektin venecian (<em>quarantina<\/em>\u00a0italisht) dhe \u00ebsht\u00eb periudha dyzetdit\u00ebshe q\u00eb ekuipazhet e anijeve s\u00eb bashku me udh\u00ebtar\u00eb, kafsh\u00eb dhe mall prisnin t\u00eb izoluar n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb ishullit Santa Maria di Nazareth para se t\u00eb kishin \u00e7far\u00ebdolloj kontakti me qytetin dhe banor\u00ebt.\u00a0 Gjithashtu dyzet dit\u00eb mund t\u00eb ishte koha e inkubimit t\u00eb s\u00ebmundjeve ngjit\u00ebse edhe n\u00eb shekujt e kaluar. N\u00eb fakt nj\u00eb virus \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka e lasht\u00eb, ai vjen nga e shkuara, madje mund t\u00eb themi se viruset jan\u00eb po aq t\u00eb hersh\u00ebm sa edhe jeta mbi tok\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka e njohur, dhe \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht ky afrimitet, q\u00eb i jep trajtat e\u00a0<em>unheimlich<\/em>\u00a0k\u00ebsaj gjendjeje duke e b\u00ebr\u00eb thell\u00ebsisht traumatike n\u00eb p\u00ebrmasa bot\u00ebrore.<\/p>\n<p>Do t\u00eb shtoja se traum\u00ebs s\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt i bashk\u00ebngjitet edhe leksiku i k\u00ebtyre dit\u00ebve, i cili nuk b\u00ebn gj\u00eb tjet\u00ebr ve\u00e7se t\u00eb ngrej\u00eb tension dhe panik.\u00a0<em>Lufta<\/em>\u00a0and\u00a0<em>armiku<\/em>, metafora k\u00ebto t\u00eb p\u00ebrdorura r\u00ebndom nga mediat dhe qeverit\u00eb, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrshkruar situat\u00ebn nuk jan\u00eb fjal\u00ebt e duhura. Nuk jemi n\u00eb koh\u00eb lufte, por n\u00eb pandemi. Nuk ekziston nj\u00eb armik i paduksh\u00ebm por nj\u00eb virus. Le t\u2019i japim k\u00ebsaj situate em\u00ebrtimin q\u00eb i takon dhe t\u00eb respektojm\u00eb masat e nevojshme pa patetizma t\u00eb tep\u00ebrta komb\u00ebtare t\u00eb heroizmit, kund\u00ebr betejave dhe luft\u00ebrave inekzistente.<\/p>\n<p>Dhe s\u00eb fundmi le ta mendojm\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn e karantin\u00ebs si nj\u00eb vend nga ku do t\u00eb mund t\u00eb lindin vet\u00ebdija mbi shoq\u00ebroren dhe personalen, ide mbi t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt\u00ebn dhe ndoshta mbi kontrat\u00ebn e re t\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs.<\/p>\n<p>Aty ku secili m\u00eb n\u00eb fund do t\u00eb arrij\u00eb ta kuptoj\u00eb pesh\u00ebn e veprimeve dhe t\u00eb mosveprimeve t\u00eb veta.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Si do t\u00eb jetojm\u00eb s\u00eb bashku? Kemi nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb kontrat\u00eb t\u00eb re t\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs &#8211; deklaron Hashim Sarkis n\u00eb hapjen e tekstit kuratorial t\u00eb Bienales s\u00eb Arkitektur\u00ebs s\u00eb Venecias 2020, e cila iu bashkua nj\u00eb axhende bot\u00ebrore t\u00eb shtyr\u00eb p\u00ebr m\u00eb von\u00eb. K\u00ebto fjal\u00eb i drejtohen nj\u00eb konteksti ndryshimesh bot\u00ebrisht t\u00eb p\u00ebrjetuara, q\u00eb nga [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":56,"featured_media":7966,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[646,767],"ppma_author":[66],"class_list":["post-5300","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-covid-19","tag-pandemic"],"authors":[{"term_id":66,"user_id":56,"is_guest":0,"slug":"blerta-hocia","display_name":"Blerta Ho\u00e7ia","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-7-2.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/download-7-2.jpg"},"user_url":"","last_name":"Ho\u00e7ia","first_name":"Blerta","description":"Blerta Ho\u00e7ia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb artiste dhe kuratore nga Shqip\u00ebria e cila aktualisht jeton dhe punon n\u00eb Prishtin\u00eb. Ajo ka kryer studimet e larta n\u00eb Akademin\u00eb e Firences. Ka qen\u00eb drejtuese e Konservimit dhe Menaxhimit t\u00eb Arkivit n\u00eb Muzeun Komb\u00ebtar t\u00eb Fotografis\u00eb Marubi n\u00eb Shqip\u00ebri dhe \u00ebsht\u00eb themeluese e platform\u00ebs nd\u00ebrdisiplinore, Nisesos \u2013 Kronika nga Periferia. Aktualisht punon si kuratore dhe hulumtuese n\u00eb Qendr\u00ebn e Dokumentimit Kosov\u00eb, FDHK."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5300","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/56"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5300"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5300\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8126,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5300\/revisions\/8126"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7966"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5300"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5300"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5300"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=5300"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}