{"id":5318,"date":"2020-11-13T11:08:05","date_gmt":"2020-11-13T09:08:05","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=5318"},"modified":"2024-11-05T11:11:02","modified_gmt":"2024-11-05T09:11:02","slug":"domosdoshmeria-per-nje-strategji-afatgjate-ne-thellimin-e-marredhenieve-me-shba","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/analize\/domosdoshmeria-per-nje-strategji-afatgjate-ne-thellimin-e-marredhenieve-me-shba\/","title":{"rendered":"Domosdoshm\u00ebria p\u00ebr nj\u00eb strategji afatgjat\u00eb n\u00eb thellimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve me SHBA"},"content":{"rendered":"
\n

Zgjedhjet presidenciale n\u00eb Shtetet e Bashkuara mb\u00ebrthyen interesin e publikut t\u00eb gjer\u00eb, n\u00eb Amerik\u00eb dhe jo vet\u00ebm. Duke presupozuar t\u00eb mbyllur tashm\u00eb procesin elektoral, pavar\u00ebsisht zgjatimit t\u00eb disa proceseve burokratike dhe ligjore, diskutime t\u00eb shumta kan\u00eb filluar nga t\u00eb dyja an\u00ebt e Atlantikut p\u00ebr ardhm\u00ebrin\u00eb e politik\u00ebs s\u00eb jashtme amerikane n\u00eb administrat\u00ebn e Presidentit t\u00eb zgjedhur Joe Biden.<\/p>\n

Fitorja e ish-z\u00ebv\u00ebnd\u00ebs presidentit Biden u mir\u00ebprit gjer\u00ebsisht n\u00eb Shqip\u00ebri dhe n\u00eb Kosov\u00eb dhe ka pasur nj\u00eb ekzaltim t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm. Kjo lidhet pik\u00eb s\u00eb pari me vet\u00eb historin\u00eb e zotit Biden. Si nj\u00eb mb\u00ebshtet\u00ebs i hersh\u00ebm i nd\u00ebrhyrjes amerikane si kund\u00ebrp\u00ebrgjigj\u00eb ndaj fushatave t\u00eb gjenocidit serb dhe t\u00eb zgjatimeve t\u00eb saj n\u00eb vitet 90\u2019, ndaj zotit Biden ka nj\u00eb ndjenj\u00eb mir\u00ebnjohjeje t\u00eb sinqert\u00eb n\u00eb Ballkan. N\u00eb fillim n\u00eb raport me luft\u00ebn n\u00eb Bosnj\u00eb dhe m\u00eb pas n\u00eb lidhje me Kosov\u00ebn, ai ka q\u00ebn\u00eb nj\u00eb z\u00eb i fuqish\u00ebm dhe i qart\u00eb n\u00eb favor t\u00eb liris\u00eb dhe paqes. N\u00eb sken\u00ebn amerikane jan\u00eb t\u00eb rrall\u00eb politikan\u00ebt aktiv\u00eb q\u00eb mund t\u00eb thon\u00eb se kan\u00eb q\u00ebn\u00eb m\u00eb eksplicit\u00eb se zoti Biden n\u00eb raport me \u00e7lirimin, pavar\u00ebsin\u00eb dhe forcimin e shtet\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n

Me ardhjen e administrat\u00ebs Biden vlen t\u00eb celebrohet kjo histori personale. Nj\u00ebkoh\u00ebsisht, ekziston m\u00eb shum\u00eb se kurr\u00eb nevoja dhe mund\u00ebsia p\u00ebr nj\u00eb p\u00ebrgatitje serioze kundrejt sfidave me t\u00eb cilat p\u00ebrballet Ballkani dhe qasjes s\u00eb nevojshme p\u00ebr t\u00eb forcuar raportet e Shqip\u00ebris\u00eb dhe Kosov\u00ebs me Shtetet e Bashkuara dhe kap\u00ebrcyer sfidat rajonale. N\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt, ka tre elemente ky\u00e7 t\u00eb cilat duhet t\u00eb konsiderohen dhe me t\u00eb cilat duhet t\u00eb ballafaqohemi n\u00eb nj\u00eb plan afatgjat\u00eb: ndryshimet thelb\u00ebsore n\u00eb aren\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare; konteksti i zhvillimeve n\u00eb politik\u00ebn amerikane; problematikat e brendshme q\u00eb reflektohen nd\u00ebrkomb\u00ebtarisht.<\/p>\n

Si nj\u00eb mb\u00ebshtet\u00ebs i hersh\u00ebm dhe i p\u00ebrkushtuar i strukturave transatlantike, Presidenti i ardhsh\u00ebm amerikan ka theksuar r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb q\u00eb do ket\u00eb Europa n\u00eb vizionin e tij. Pik\u00ebrisht p\u00ebr hir t\u00eb k\u00ebtij fakti ka indikacione se v\u00ebmendje t\u00eb p\u00ebrkushtuar do t\u00eb marr\u00eb dhe gadishulli ballkanik. Megjithat\u00eb, bota q\u00eb do gjej\u00eb zoti Biden n\u00eb vitin 2021 ndryshon kryek\u00ebput nga ajo e koh\u00ebs s\u00eb tij si an\u00ebtar i Senatit amerikan ose qoft\u00eb edhe si Z\u00ebvend\u00ebs President. Kjo u theksua rishtazi dhe nga k\u00ebshilltari i tij Tony Blinken, z\u00ebri mjaft influencues p\u00ebr politik\u00ebn e jashtme dhe, sipas gjasave, nj\u00eb nga drejtuesit e ardhsh\u00ebm t\u00eb k\u00ebsaj politike n\u00eb administrat\u00ebn e re. Konditat dhe realitetet q\u00eb p\u00ebrcaktuan n\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb madhe politik\u00ebn e jashtme amerikane n\u00eb kat\u00ebr vitet e fundit mbeten po ato.<\/p>\n

N\u00eb k\u00ebt\u00eb sens, qasja ndaj Ballkanit gjat\u00eb administrat\u00ebs Biden do t\u00eb influencohet drejtp\u00ebrdrejt\u00eb nga kjo situat\u00eb. Kina do t\u00eb vazhdoj\u00eb p\u00ebrpjekjet p\u00ebr t\u2019u imponuar ekonomikisht n\u00eb Ballkan dhe p\u00ebr t\u00eb penetruar Europ\u00ebn n\u00ebp\u00ebrmjet rajonit ton\u00eb. Rusia do t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb kund\u00ebrshtoje proceset integruese euroatlantike t\u00eb vendeve t\u00eb rajonit dhe t\u00eb kund\u00ebrshtoj\u00eb fuqimisht shtet\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb administrata e zotit Biden do t\u00eb privilegjoj\u00eb koordinim m\u00eb t\u00eb madh me Bashkimin Europian, kompeticioni i drejtp\u00ebrdrejt\u00eb me fuqit\u00eb e tjera t\u00eb m\u00ebdha do t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb dominoj\u00eb rajonin. Rajonalizimi dhe forcimi i fuqive rajonale do t\u00eb pasqyrohet padyshim n\u00eb Ballkan, sikurse \u00ebsht\u00eb konkretizuar tashm\u00eb dhe n\u00eb zonat p\u00ebrreth.<\/p>\n

Elementi i dyt\u00eb q\u00eb vlen t\u00eb merret parasysh \u00ebsht\u00eb ndryshimi i brezave n\u00eb politik\u00ebn amerikane, nj\u00eb proces sa i natyrsh\u00ebm aq edhe p\u00ebrcaktues p\u00ebr t\u00eb ardhmen. Mb\u00ebshtet\u00ebs t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb \u00e7\u00ebshtjes shqiptare po shkojn\u00eb drejt braktisjes s\u00eb politik\u00ebs aktive ose jan\u00eb subjekt i presionit t\u00eb shtuar t\u00eb rival\u00ebve partiak\u00eb. Prandaj, duhet pasur nj\u00eb kujdes i shtuar n\u00eb aktivizimin diplomatik. Gurthemeli i mb\u00ebshtetjes amerikane ndaj Kosov\u00ebs dhe ndaj gjith\u00eb spektrit t\u00eb interesave shqiptare mbetet mb\u00ebshtetja mbipartizane n\u00eb politik\u00ebn amerikane. P\u00ebrpjekja p\u00ebr ta partizuar dhe individualizuar k\u00ebt\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie duhet t\u00eb refuzohet me forc\u00eb dhe vendosm\u00ebri.<\/p>\n

P\u00ebr shkak t\u00eb polarizimit politik, n\u00eb Shtetet e Bashkuara po gjejn\u00eb vend gjithmon\u00eb e m\u00eb shum\u00eb z\u00ebra radikal\u00eb nga t\u00eb gjith\u00eb krah\u00ebt politik\u00eb. N\u00eb t\u00eb dy ekstremet e spektrit politik n\u00eb Shtetet e Bashkuara ka elemente me q\u00ebndrime t\u00eb dyshimta p\u00ebr sa i p\u00ebrket kursit t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb jashtme amerikane, q\u00ebndrimeve revizioniste ndaj historis\u00eb s\u00eb risht\u00eb dhe interesa q\u00eb konfliktojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb rrezikshme me interesin shqiptar n\u00eb rajon.<\/p>\n

N\u00eb rradh\u00eb t\u00eb par\u00eb, n\u00eb Amerik\u00eb ka nj\u00eb t\u00eb djatht\u00eb izolacioniste dhe regresive q\u00eb i ka dh\u00ebn\u00eb historikisht luft\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb ngjyresa t\u00eb thjeshta fetare dhe e cila e ka sulmuar nd\u00ebrhyrjen historike t\u00eb NATO-s p\u00ebr q\u00ebllime politike t\u00eb dit\u00ebs. Nj\u00eb eksponent i k\u00ebtyre pik\u00ebpamjeve, koloneli n\u00eb pension Douglas Macgregor, arriti deri aty sa t\u00eb nominohej nga presidenti Trump si Ambasador i Shteteve t\u00eb Bashkuara n\u00eb Gjermani. Nga ana tjet\u00ebr, segmenti m\u00eb radikal i s\u00eb majt\u00ebs e ka par\u00eb luft\u00ebn p\u00ebr \u00e7lirim t\u00eb popullit shqiptar n\u00eb Kosov\u00eb dhe fushat\u00ebn e aleanc\u00ebs kundrejt spastrimit etnik serb n\u00ebn lentet e nj\u00eb abstraksioni internacionalist socialist dhe e ka sulmuar si reflektim i t\u00eb ashtuquajtur\u00ebs q\u00ebllim \u201cimperialist\u201d amerikan. K\u00ebto kritika jan\u00eb ricikluar edhe ndaj zotit Biden n\u00eb fushat\u00ebn e fundit.<\/p>\n

Rreziku q\u00eb pik\u00ebpamjet dhe q\u00ebndrimet e k\u00ebtyre ekstremeve t\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb dalin nga margjinat \u00ebsht\u00eb real. Sinjali m\u00eb i duksh\u00ebm ishte fushata mediatike revizioniste q\u00eb pasoi takimin n\u00eb Uashington t\u00eb presidentit Trump me kryeministrin Hoti dhe presidentin Vu\u00e7i\u00e7 dhe q\u00eb synonte t\u00eb relativizonte historin\u00eb dhe rolin \u00e7lirimtar t\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara dhe vendeve per\u00ebndimore.<\/p>\n

S\u00eb fundmi, vlen t\u00eb rikujtohet se aleancat dhe marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrshtet\u00ebrore t\u00eb q\u00ebndrueshme nd\u00ebrtohen, n\u00eb rradh\u00eb t\u00eb par\u00eb mbi introspektimin – aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr ta analizuar veten dhe problemet e brendshme dhe p\u00ebr t\u00eb reflektuar mbi to.<\/p>\n

Problemet e mbartura demokratike t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe Kosov\u00ebs si dhe mungesa e nj\u00eb uniteti politik n\u00eb raport me proceset p\u00ebrcaktuese p\u00ebr ardhm\u00ebrin\u00eb e vendit jan\u00eb elemente nevralgjike q\u00eb pasqyrohen p\u00ebrtej politik\u00ebs s\u00eb brendshme. N\u00eb mjaft raste, jan\u00eb pik\u00ebrisht k\u00ebto shfaqje q\u00eb shfryt\u00ebzohen nga fqinj\u00ebt tan\u00eb p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar fushata malinje lobimi n\u00eb Uashington, Bruksel, Paris dhe m\u00eb gjer\u00eb.<\/p>\n

Pik\u00ebrisht nga kjo pik\u00eb e fundit duhet nisur ndryshimi. Baza m\u00eb e fort\u00eb e intensifikimit t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve me SHBA-n\u00eb kalon nga forcimi i institucioneve, shteti i t\u00eb drejt\u00ebs dhe mir\u00ebqeverisja n\u00eb Shqip\u00ebri dhe Kosov\u00eb. Stabiliteti i brendsh\u00ebm q\u00eb vjen si pasoj\u00eb e demokratizimit dhe ekonomi t\u00eb sh\u00ebndosha jan\u00eb garancia m\u00eb e mir\u00eb e faktorizimit rajonal t\u00eb shqiptar\u00ebve p\u00ebrtej kufijve shtet\u00ebrore. Ravij\u00ebzimi i nj\u00eb politike t\u00eb jashtme t\u00eb qart\u00eb dhe afirmimi i interesave komb\u00ebtare kah orientimit transatlantik, mbi t\u00eb gjitha n\u00eb konditat e aren\u00ebs aktuale nd\u00ebrkomb\u00ebtare, \u00ebsht\u00eb domodoshm\u00ebri. Dhe duhet t\u00eb jet\u00eb e till\u00eb si fakt, jo vet\u00ebm si retorik\u00eb.<\/p>\n

N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, \u00ebsht\u00eb i domosdosh\u00ebm p\u00ebrafrimi dhe edukimi i brezit t\u00eb ri t\u00eb vendimmarr\u00ebsve amerikan\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt mund t\u00eb ken\u00eb interes dhe njohuri t\u00eb p\u00ebrcipta p\u00ebr Ballkanin, \u00e7\u00ebshtjet shqiptare dhe kontekstin e ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb aleanc\u00ebs s\u00eb shqiptar\u00ebve me Amerik\u00ebn. N\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt, nevojitet sy\u00e7elt\u00ebsi, koordinim dhe nj\u00eb strategji p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar marr\u00ebdh\u00ebnie afatgjata si me brezin e ri t\u00eb politik\u00ebb\u00ebr\u00ebsve, ashtu dhe me kast\u00ebn e re t\u00eb ekspert\u00ebve dhe diplomat\u00ebve q\u00eb do t\u00eb profilizojn\u00eb politik\u00ebn e jashtme amerikane gjat\u00eb administrates s\u00eb ardhshme dhe p\u00ebrtej saj.<\/p>\n

Presidenca Biden \u00ebsht\u00eb nj\u00eb moment ky\u00e7 p\u00ebr Shtetet e Bashkuara, por edhe p\u00ebr rajonin ton\u00eb. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb paraqiten prirje negative dhe situata komplekse n\u00eb aren\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare, kat\u00ebr-vje\u00e7ari i ardhsh\u00ebm mund t\u00eb paraqes\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht edhe mund\u00ebsi historike. Faktori shqiptar duhet t\u00eb tejkaloj\u00eb konfliktet me vetveten, sikurse dhe romanticizmat, p\u00ebr t\u00eb reflektuar dhe vepruar n\u00eb shfryt\u00ebzimin e k\u00ebtij momenti dhe avancimin e interesave komb\u00ebtare.<\/p>\n

 <\/p>\n

Ky artikull\u00a0mb\u00ebshtetet nga “Sbunker” p\u00ebrmes projektit t\u00eb financuar nga Ambasada Amerikane. Mendimet e shprehura k\u00ebtu jan\u00eb t\u00eb autorit\u00a0dhe jo medoemos pasqyrojn\u00eb q\u00ebndrimet e Departamentit t\u00eb Shtetit.<\/p>\n<\/div>\n

\n
\n

\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zgjedhjet presidenciale n\u00eb Shtetet e Bashkuara mb\u00ebrthyen interesin e publikut t\u00eb gjer\u00eb, n\u00eb Amerik\u00eb dhe jo vet\u00ebm. Duke presupozuar t\u00eb mbyllur tashm\u00eb procesin elektoral, pavar\u00ebsisht zgjatimit t\u00eb disa proceseve burokratike dhe ligjore, diskutime t\u00eb shumta kan\u00eb filluar nga t\u00eb dyja an\u00ebt e Atlantikut p\u00ebr ardhm\u00ebrin\u00eb e politik\u00ebs s\u00eb jashtme amerikane n\u00eb administrat\u00ebn e Presidentit t\u00eb […]<\/p>","protected":false},"author":9,"featured_media":9578,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[1639,999],"ppma_author":[19],"class_list":["post-5318","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-marredheniet","tag-shba"],"authors":[{"term_id":19,"user_id":9,"is_guest":0,"slug":"akri-cipa","display_name":"Akri \u00c7ipa","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/akri.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/akri.jpg"},"user_url":"","last_name":"\u00c7ipa","first_name":"Akri","description":"Akri \u00c7ipa \u00ebsht\u00eb konsulent dhe ekspert i politik\u00ebs s\u00eb jashtme. \u00c7ipa ka mbaruar studimet Master n\u00eb Columbia University, New York, dhe \u00ebsht\u00eb aktiv me analiza n\u00eb fush\u00ebn e marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebrkomb\u00ebtare, \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb siguris\u00eb, demokratizimit dhe proceseve integruese. Shkrimet e tij jan\u00eb publikuar n\u00eb The National Interest, Euractiv, Jerusalem Post, Balkan Insight, Brussels Times dhe t\u00eb tjera."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5318","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5318"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5318\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9579,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5318\/revisions\/9579"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9578"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5318"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5318"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5318"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=5318"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}