{"id":5366,"date":"2020-01-24T14:52:57","date_gmt":"2020-01-24T12:52:57","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=5366"},"modified":"2024-10-09T11:42:28","modified_gmt":"2024-10-09T09:42:28","slug":"historia-si-figure-rugova-dhe-interpretuesit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/opinion\/historia-si-figure-rugova-dhe-interpretuesit\/","title":{"rendered":"Historia si figur\u00eb- Rugova dhe interpretuesit"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<h3>Historia si figur\u00eb- Rugova dhe interpretuesit<\/h3>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"img-wrapper\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/sbunker.net\/uploads\/sbunker.net\/images\/2020\/January\/24\/auto_photo-1518674660708-0e2c0473e68e1579874699.jfif\" \/><\/div>\n<div class=\"news-left\">\n<p><em>T\u00eb artikulosh historikisht t\u00eb shkuar\u00ebn nuk do t\u00eb thot\u00eb ta njoh\u00ebsh at\u00eb \u201cashtu si\u00e7 ka qen\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb\u201d[vii] (Ranke). Do t\u00eb thot\u00eb ta kap\u00ebsh nj\u00eb kujtim teksa shkreptin n\u00eb nj\u00eb moment rreziku. Materializmi historik synon t\u00eb fiksoj\u00eb at\u00eb imazh t\u00eb t\u00eb shkuar\u00ebs q\u00eb i shfaqet befasisht subjektit historik n\u00eb \u00e7astin e rrezikut. Rreziku k\u00ebrc\u00ebnon si p\u00ebrmbajtjen e tradit\u00ebs, ashtu dhe ata q\u00eb e trash\u00ebgojn\u00eb. T\u00eb dyjave u kanoset i nj\u00ebjti rrezik: mund t\u00eb shnd\u00ebrrohen n\u00eb veg\u00ebl t\u00eb klasave sunduese. N\u00eb \u00e7do epok\u00eb duhet b\u00ebr\u00eb rishtaz p\u00ebrpjekja p\u00ebr t\u2019ia shk\u00ebputur tradit\u00ebn konformizmit q\u00eb gjithnj\u00eb synon t\u2019i mbivendoset.\u00a0<\/em><strong>Walter Benjamin: Tezat p\u00ebr historin\u00eb, VI<\/strong><\/p>\n<p>Ky p\u00ebrvjetor i vdekjes s\u00eb Rugov\u00ebs m\u2019u duk disi m\u00eb shum\u00eb sesa p\u00ebrkujtim i zakonsh\u00ebm. V\u00ebmendja \u00ebsht\u00eb kthyer kah Rugova, jo vet\u00ebm sepse Kurti \u00ebsht\u00eb figura e radh\u00ebs q\u00eb po bjen para tij. Shkollar\u00eb, t\u00eb rinj e t\u00eb vjet\u00ebr kan\u00eb mprehur lapsin p\u00ebr t\u00eb th\u00ebn\u00eb di\u00e7ka t\u00eb re p\u00ebr t\u00eb. Ata q\u00eb e kan\u00eb njohur nga af\u00ebr e kan\u00eb konsumuar qyshkur k\u00ebt\u00eb p\u00ebrpar\u00ebsi. Nuk jan\u00eb m\u00eb p\u00ebr t\u2019u vler\u00ebsuar p\u00ebrvojat e p\u00ebrbashk\u00ebt me t\u00eb. Jan\u00eb fjal\u00ebt, intervistat, shpesh madje edhe rrymat teorike letrare ku p\u00ebrkiste ai. Secili do t\u2019i shtoj\u00eb di\u00e7ka, t\u2019i jap\u00eb di\u00e7ka, ta rizbuloj\u00eb Rugov\u00ebn diku. K\u00ebtu fillon abuzimi. N\u00eb shumic\u00ebn e rasteve, kthimi kah Rugova sot \u00ebsht\u00eb oportuniz\u00ebm intelektual, e instrumentalizim politik.<\/p>\n<p>Ibrahim Rugova \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtet\u00eb figura e institucionalizmit n\u00eb Kosov\u00eb. Por, jo t\u00eb institucionalizmit si sinonim i etatizmit. Sikur n\u00eb historin\u00eb e krisht\u00ebriz\u00ebm, ai \u00ebsht\u00eb tregues i degradimit t\u00eb frym\u00ebs s\u00eb shenjt\u00eb n\u00eb institucion. P\u00ebrulja para tij \u00ebsht\u00eb mbyllja e nj\u00eb ideje, fundi i nj\u00eb sekuence. T\u00eb gjith\u00eb nj\u00ebri pas tjetrit- Tha\u00e7i, Haradinaj e tash Kurti i ran\u00eb p\u00ebr fytyre Rugov\u00ebs drejt k\u00ebsaj metamorfoze. Si\u00e7 duket, nj\u00eb periudh\u00eb e gjat\u00eb indulgjencash na pret. Procesi i Kurtit megithat\u00eb dallon nga t\u00eb tjer\u00ebt. Ai do t\u00eb na e riinterpretoj\u00eb Rugov\u00ebn. Dikur na tregonte se si U\u00c7K- ja e v\u00ebrtet\u00eb nuk jan\u00eb partite e luft\u00ebs q\u00eb e hodh\u00ebn U\u00c7K- n\u00eb n\u00eb Gjykat\u00ebn Speciale, p\u00ebr ta pranuar vet\u00eb k\u00ebt\u00eb Gjykat\u00eb pastaj. Tash po rreket t\u2019i tregoj\u00eb votuesit t\u00eb LDK- s\u00eb sesi vler\u00ebsimi i duhur p\u00ebr Rugov\u00ebn \u00ebsht\u00eb vet\u00eb ky. P\u00ebr t\u00eb ruajtur korpusin e votuesve q\u00eb identifikohen me rezistenc\u00ebn, e nj\u00ebkoh\u00ebsisht ta th\u00ebrras\u00eb votuesin e LDK-s\u00eb, ai ka zgjedhur t\u2019i bashkoj\u00eb dy tradita. P\u00ebr ta ruajtur veten, pa turp abuzon me historin\u00eb. Kushtimi i tij ndaj Rugov\u00ebs ka sheshuar kontradiktat e mjegulluar dallimet. Kur e trajton si politikan e relativizon. Paska di\u00e7ka prej rezistenc\u00ebs edhe tek Rugova. A d\u00ebgjuat?! E paska p\u00ebrmendur luft\u00ebn n\u00eb nj\u00ebren prej intervistave. Kur e trajton si intelektual e madh\u00ebshton. Prej mij\u00ebra lexuesve t\u00eb tij, pak kush mund ta dij\u00eb kuptimin e kalimit nga strukturalizmi n\u00eb poststrukturaliz\u00ebm. Ai nuk na tha sesi mund t\u00eb manifestohej post-strukturalizmi n\u00eb udh\u00ebheqjen e nj\u00eb populli t\u00eb pushtuar. Sidomos pas r\u00ebnies s\u00eb murit t\u00eb Berlinit.<\/p>\n<p>Nj\u00eb hap mbrapa nga emrat e p\u00ebrve\u00e7\u00ebm na largon edhe nga elozhet\u00eb, sharjet e p\u00ebrdorimet e momentit. \u00c7far\u00eb po flasim \u00ebsht\u00eb historia.<\/p>\n<p>Fillojm\u00eb duke th\u00ebn\u00eb se kujtimi p\u00ebr figurat politike t\u00eb s\u00eb shkuar\u00ebs \u00ebsht\u00eb pozicioni yn\u00eb sot. \u00c7far\u00eb na duhet e shkuara politike n\u00ebse jo si mund\u00ebsi aktualizimi? N\u00ebse do t\u00eb mund t\u00eb flisnim p\u00ebr l\u00ebnd\u00ebn e historis\u00eb, ajo \u00ebsht\u00eb koha. M\u00ebnyra e konceptimit t\u00eb koh\u00ebs \u00ebsht\u00eb kyq n\u00eb shpjegimin e zhvillimit t\u00eb ngjarjeve e fenomeneve. N\u00eb k\u00ebt\u00eb diskutim mund t\u00eb shkoqisim dy rryma mendimi: progresin dhe shk\u00ebputjen radikale ose ndalimin. Nocioni i progresit i sheh kontradiktat si p\u00ebrplot\u00ebsuese drejt nj\u00eb p\u00ebrparimi t\u00eb vetvetish\u00ebm. S\u00eb k\u00ebndejmi, edhe akter\u00ebt historik\u00eb, megjith\u00ebse n\u00eb pozicione t\u00eb kund\u00ebrta, shpesh madje n\u00eb llogore, jan\u00eb kontribues te i njejti q\u00ebllim: i famshi nocion i progresit \u2013 i verb\u00ebr dhe memec. Si ia b\u00ebn progresi? Rendit faktet nj\u00ebri pas tjetrit n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kronologjike, nga tragjet e ndryshme n\u00eb rrug\u00ebn e njejt\u00eb- drejt ecjes tek e ardhmja e premtuar. Ata q\u00eb u mb\u00ebshteten tek progresi kishin besimin naiv se po ecnin me hapin e koh\u00ebs, se kjo koh\u00eb ishte e ndritur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pakusht\u00ebzuar. Shkurt, kjo \u00ebsht\u00eb rrjedha, gjith\u00e7ka na \u00e7on k\u00ebndej. Koha \u00ebsht\u00eb lineare, kurse zhvillimi evolutiv.<\/p>\n<p>Mbushja materiale e nocionit t\u00eb progresit \u00ebsht\u00eb empiricizmi. Le t\u2019i mbledhim t\u00eb gjitha d\u00ebshmit\u00eb, t\u00eb gjitha udh\u00ebtimet, t\u00eb gjitha intervistat, t\u00eb gjitha takimet. T\u2019i grupojm\u00eb, t\u2019i vendosim n\u00eb peshore, ku i dihet, 20, 30, mbase 50% e Rugov\u00ebs na del U\u00c7K, kurse pjesa tjet\u00ebr pacifiste. Faktet si t\u00eb dh\u00ebna, pa instrumentet p\u00ebr t\u2019i lexuar ato, r\u00ebndom jan\u00eb t\u00eb lexuara nga instrumentet e ideologjise dominante.\u00a0K\u00ebshtu, figurat historike marrin epitetet \u2018komplekse\u2019, e \u2018nduarndurshme\u2019 etj. Sigurisht, p\u00ebrpjekja ime nuk k\u00ebrkon trup\u00ebzimin e koncepteve t\u00eb kulluara tek njer\u00ebzit. Figurat patjet\u00ebr se kan\u00eb drit\u00ebhijet e tyre. Por, ama historia si pasqyr\u00eb p\u00ebrpjekjesh emancipuese pun\u00ebson veglat e shk\u00ebputjes radikale, ndalimin e koh\u00ebs. Ajo \u00ebsht\u00eb e pam\u00ebshirshme. Nuk ua var\u00eb shkollar\u00ebve q\u00eb kalojn\u00eb koh\u00ebn n\u00eb biblioteka p\u00ebr ta gjetur edhe nj\u00eb fakt tjet\u00ebr p\u00ebr t\u00eb na treguar \u201ckompleksitetin\u201d e figur\u00ebs filan. P\u00ebr t\u00eb gjykimi i historis\u00eb nuk i ngjan provimeve shkollore ku secila pyetja ka nga 3 pik\u00eb. Edhe intervistat e publikuara nga Kurti jan\u00eb t\u00eb tilla. Si\u00e7 na m\u00ebsonte Benjamini, \u00ebsht\u00eb drita e Ngjarjes q\u00eb mund\u00ebson tjet\u00ebr shikim nga e kaluara, dhe jo faktet e reja q\u00eb zbuluam. Momenti kur koha ndalon \u00ebsht\u00eb momenti i kalendarit historik, t\u00eb tjerat pastaj jan\u00eb pasojat e saj. Pasojat e veprimeve t\u00eb subjektit besnik q\u00eb ka prodhuar Ngjarja, ose reaksioni i shtypjes s\u00eb vazhdueshme. Edhe pas nj\u00eb mij\u00eb vjet\u00ebsh, prova e historis\u00eb nuk do t\u00eb jet\u00eb tjet\u00ebr ve\u00e7se pozicionimi karshi luft\u00ebs \u00e7lirimtare.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Historia si figur\u00eb- Rugova dhe interpretuesit T\u00eb artikulosh historikisht t\u00eb shkuar\u00ebn nuk do t\u00eb thot\u00eb ta njoh\u00ebsh at\u00eb \u201cashtu si\u00e7 ka qen\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb\u201d[vii] (Ranke). Do t\u00eb thot\u00eb ta kap\u00ebsh nj\u00eb kujtim teksa shkreptin n\u00eb nj\u00eb moment rreziku. Materializmi historik synon t\u00eb fiksoj\u00eb at\u00eb imazh t\u00eb t\u00eb shkuar\u00ebs q\u00eb i shfaqet befasisht subjektit historik [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":78,"featured_media":7972,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"ppma_author":[88],"class_list":["post-5366","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion"],"authors":[{"term_id":88,"user_id":78,"is_guest":0,"slug":"zgjim-hyseni","display_name":"Zgjim Hyseni","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/zgjim.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/zgjim.jpg"},"user_url":"","last_name":"Hyseni","first_name":"Zgjim","description":"Zgjim Hyseni \u00ebsht\u00eb ish-drejtues i Sekretariatit p\u00ebr Formim Ideo-politik i L\u00ebvizjes Vet\u00ebvendosje!, Hyseni \u00ebsht\u00eb an\u00ebtar i kryesis\u00eb i Partis\u00eb Socialdemokrate."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5366","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/78"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5366"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5366\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8115,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5366\/revisions\/8115"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7972"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5366"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5366"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5366"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=5366"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}