{"id":5372,"date":"2020-10-19T15:26:09","date_gmt":"2020-10-19T13:26:09","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=5372"},"modified":"2024-12-19T15:41:51","modified_gmt":"2024-12-19T13:41:51","slug":"si-duhet-te-pergjigjet-evropa-tash-qe-aleati-i-saj-amerikan-eshte-bere-armiqesor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/analize\/si-duhet-te-pergjigjet-evropa-tash-qe-aleati-i-saj-amerikan-eshte-bere-armiqesor\/","title":{"rendered":"Si duhet t\u00eb p\u00ebrgjigjet Evropa tash q\u00eb aleati i saj amerikan \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb armiq\u00ebsor?"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-left\">\n<p><em>P\u00ebrderisa miqt\u00eb e besuesh\u00ebm i bashkohen radh\u00ebve t\u00eb predator\u00ebve, \u00ebsht\u00eb koha p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb m\u00eb t\u00eb vendosur &#8211;\u00a0 fuqia e but\u00eb nuk kryen m\u00eb pun\u00eb.<\/em><\/p>\n<p>Gjat\u00eb kthimit t\u00eb tij ngadh\u00ebnjimtar nga m\u00ebrgimi n\u00eb prill t\u00eb 1917 p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb drejtimin e revolucionit rus, Vladimir Lenini u nis\u00a0<a href=\"https:\/\/www.smithsonianmag.com\/travel\/vladimir-lenin-return-journey-russia-changed-world-forever-180962127\/\">p\u00ebr n\u00eb Suedi me nj\u00eb traget nga Sasnici<\/a>, qyteti i vog\u00ebl bregdetar baltik n\u00eb verilindje t\u00eb Gjermanis\u00eb, para se t\u00eb merrte trenin p\u00ebr n\u00eb stacionin e Finland\u00ebs n\u00eb Petrograd, qyteti i cili m\u00eb von\u00eb u b\u00eb Leningrad dhe q\u00eb tash quhet Sh\u00ebn Petersburg. Momenti i Sasnicit n\u00eb v\u00ebmendjen historike \u00ebsht\u00eb kalimtar. Por tash, fal\u00eb miqve t\u00eb ngath\u00ebt t\u00eb Donald Trump-it, qyteti \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb v\u00ebmendjes.<\/p>\n<p>Treshja e senator\u00ebve republikan\u00eb \u2013 Ted Cruz, Tom Cotton dhe Ron Johnson \u2013 po k\u00ebrc\u00ebnojn\u00eb Sasnicin, zyrtar\u00ebt e saj dhe banor\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt fitojn\u00eb buk\u00ebn e goj\u00ebs nga porti, me nd\u00ebshkime t\u00eb tmerrshme. P\u00ebr fat, tre kukullat e Trump-it duket sikur nuk e kan\u00eb iden\u00eb p\u00ebr rolin e Sasnicit n\u00eb ngritjen n\u00eb pushtet t\u00eb liderit bolshevik. Ankesat e tyre kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me lidhjet e sotme tregtare t\u00eb qytetit me Rusin\u00eb dhe me projektin gati t\u00eb p\u00ebrfunduar t\u00eb gazsjell\u00ebsit t\u00eb Baltikut Nord Stream2.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.cruz.senate.gov\/files\/documents\/Letters\/2020.08.05%20Final%20Mukran%20Port%20Letter.pdf\">N\u00eb nj\u00eb let\u00ebr t\u00eb jasht\u00ebzakonshme<\/a>\u00a0n\u00eb korrik t\u00eb k\u00ebtij viti, tre senator\u00ebt pretendojn\u00eb se gazsjell\u00ebsi q\u00eb importon gazin natyror rus n\u00eb Evrop\u00eb p\u00ebrmes Gjermanis\u00eb, p\u00ebrb\u00ebn \u201ck\u00ebrc\u00ebnim t\u00eb madh\u201d p\u00ebr sigurin\u00eb e SHBA-s\u00eb. N\u00ebse Sasnici nuk do t\u00ebrhiqej menj\u00ebher\u00eb, thon\u00eb ata, sakaq do t\u00eb pasojn\u00eb \u201csanksione t\u00eb r\u00ebnda ligjore dhe ekonomike\u201d q\u00eb mund t\u00eb jen\u00eb \u201cfatale\u201d p\u00ebr ekonomin\u00eb e rajonit. Firmat, aksionar\u00ebt dhe pun\u00ebtor\u00ebt e Sasnicit do t\u00eb ballafaqohen me ngrirje asetesh e ndalime udh\u00ebtimesh me urdh\u00ebr t\u00eb qeveris\u00eb amerikane, ngjash\u00ebm me Koren\u00eb e Veriut e Iranin.<\/p>\n<p>SHBA-ja e kund\u00ebrshton q\u00eb nj\u00eb koh\u00eb Nord Stream 2, duke th\u00ebn\u00eb se kjo do ta shtonte var\u00ebsin\u00eb e Evrop\u00ebs n\u00eb Rusin\u00eb. Berlini nuk i ka pranuar pretendimet e tilla, duke th\u00ebn\u00eb se vet\u00eb i p\u00ebrcakton politikat komb\u00ebtare, n\u00eb bashk\u00ebr\u00ebndim me BE-n\u00eb. Nd\u00ebrhyrja e Cruz-it dhe miqve t\u00eb tij arrogant\u00eb e ka kthyer k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje n\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr konfrontim t\u00eb ashp\u00ebr mes SHBA-s\u00eb dhe Evrop\u00ebs.<\/p>\n<p>Si\u00e7 mund t\u00eb pritej, n\u00eb Sasnic e m\u00eb gj\u00ebr\u00eb kan\u00eb reaguar me zem\u00ebrim t\u00eb madh. Amerikan\u00ebt akuzohen se po e trajtojn\u00eb Gjermanin\u00eb m\u00eb shum\u00eb si armik, ose koloni, se sa si aleat. Ministri i jasht\u00ebm Heiko Mass tha se sjellja e till\u00eb tregon \u201cmosrespekt\u201d ndaj t\u00eb drejtave dhe sovranitetit evropian. Shefi i politik\u00ebs s\u00eb jashtme t\u00eb BE-s\u00eb Josep Borrell, shprehu \u201cbrengosje t\u00eb madhe rreth p\u00ebrdorimit t\u00eb sansksioneve, ose k\u00ebrc\u00ebnimit p\u00ebr sanksione, ndaj firmave dhe interesave evropiane nga ana e SHBA-s\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Marr\u00ebdh\u00ebniet e kancelares Angela Merkel me Trump-in ve\u00e7se kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb akullta pas nj\u00eb p\u00ebrvoje t\u00eb ofendimeve presidenciale dhe, s\u00eb fundmi, vendimit t\u00eb tij p\u00ebrvers q\u00eb t\u00eb t\u00ebrheq\u00ebd trupat amerikane nga Gjermania \u2013 q\u00eb \u00ebsht\u00eb element ky\u00e7 i mbrojtjes s\u00eb NATO-s p\u00ebrball Rusis\u00eb. Tash ky mospajtim rrezikon t\u00eb rindez\u00eb n\u00eb shkall\u00eb edhe m\u00eb t\u00eb gj\u00ebr\u00eb inatet rreth luft\u00ebrave t\u00eb Trump-it me tarifat, mohimin e kriz\u00ebs klimatike, dhe orvatjeve p\u00ebr t\u00eb p\u00eb\u00e7ar\u00eb BE-n\u00eb duke i nxitur shtetet lindore konservatore.<\/p>\n<p>Bullizmi dhe intimidimi amerikan i miqve t\u00eb vjet\u00ebr n\u00eb vend t\u00eb bindjes s\u00eb arsyeshme u vu n\u00eb pah edhe nj\u00ebher\u00eb n\u00eb raport me Iranin. Sanksionet sekondare amerikane kan\u00eb d\u00ebmtuar tregtin\u00eb e kompanive evropiane me Tehranin por kan\u00eb d\u00ebshtuar deri m\u00eb tash q\u00eb t\u00eb prishin p\u00ebrkushtimin gjermano-franko-anglez p\u00ebr marr\u00ebveshjen nukleare t\u00eb vitit 2015 t\u00eb hedhur posht\u00eb nga Trump-i. Pra kur SHBA-ja u orvat t\u00eb rivendoste sanksionet Iranit n\u00eb Kombet e Bashkuara, ajo\u00a0<a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/world\/2020\/aug\/25\/iran-sanctions-trump-administration-un-security-council\">u kund\u00ebrshtua me vrull<\/a>.<\/p>\n<p>Ministri i jasht\u00ebm Mike Pompeo reagoi me nervoviz\u00ebm tipik trampian. Evropa po \u201cmerrte an\u00ebn e ajatollah\u00ebve,\u201d u hak\u00ebrrye. Ambasadorja e SHBA-s\u00eb n\u00eb KB Kerlly Craft, qe po aq ofenduese, duke akuzuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb absurde aleat\u00ebt m\u00eb t\u00eb fuqish\u00ebm amerikan\u00eb se \u201cpo rrinin n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb e terrorist\u00ebve\u201d. Fakti se\u00a0<a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/commentisfree\/2020\/jul\/12\/sabotage-sanctions-and-the-bullying-of-iran-is-bound-to-backfire-on-the-west\">politika e Trumpit ndaj Iranit pati duksh\u00ebm efektin e kund\u00ebrt<\/a>, duke shtyr\u00eb Lindjen e Mesme buz\u00eb luft\u00ebs, dhe Iranin m\u00eb af\u00ebr arm\u00ebve nukleare, duket se nuk paraqet ndonj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, ministri i jasht\u00ebm britanik Dominic Raab ishte n\u00eb Jerusalem n\u00eb gusht, duke u p\u00ebrpjekur trim\u00ebrisht q\u00eb t\u00eb kthente n\u00eb tavolin\u00eb zgjidhjen dy-shtet\u00ebshe p\u00ebr Izraelin dhe Palestin\u00ebn, pasi q\u00eb Trump- dhe kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu b\u00ebn\u00eb \u00e7mos p\u00ebr ta groposur at\u00eb opsion. N\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj,\u00a0<a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/world\/2020\/aug\/25\/israel-tells-uk-and-eu-to-drop-absurd-backing-for-iran-nuclear-deal-netanyahu\">ai u turp\u00ebrua publikisht nga Netanyahu dhe ministrat e tij p\u00ebr raportin me Iranin.<\/a>\u00a0Kjo ishte e pasjellshme dhe harbute. P\u00ebr fat t\u00eb keq, sjellja e tyre e pahijshme pasqyron edhe jorelevanc\u00ebn e Britanis\u00eb.<\/p>\n<p>Arritja e zgjidhjes dyshtet\u00ebshe \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr aspekt ku ka mospajtime t\u00eb m\u00ebdha mes SHBA-s\u00eb dhe Evrop\u00ebs. V\u00ebshtir\u00ebsi t\u00eb m\u00ebdha ka edhe n\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb tjera t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb s\u00eb madhe. P\u00ebrkund\u00ebr d\u00ebshir\u00ebs q\u00eb t\u00eb \u201cshp\u00ebtoj\u00eb\u201d Evrop\u00ebn nga rus\u00ebt (dhe t\u2019i shes\u00eb gaz t\u00eb shtrenjt\u00eb nga vendlindja e Cruz-it Teksasi), pushteti i Trump-it ka shfaqur nj\u00eb munges\u00eb konsiderate p\u00ebr hallin e Alexei Navalny-it, aktivistit t\u00eb helmuar t\u00eb opozit\u00ebs ruse.<\/p>\n<p>N\u00eb da\u00e7 konfliktet n\u00eb Ukrain\u00eb, Siri dhe Libi, a kryengritjet n\u00eb Bellorusi, Trump-i ka b\u00ebr\u00eb \u00e7mos q\u00eb t\u00eb shmang\u00eb zem\u00ebrimin e presidentit rus Vladimir Putin-it, t\u00eb cilit duket se i bindet verb\u00ebrisht. K\u00ebto jan\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb sigurin\u00eb, prosperitetin dhe parimet e Evrop\u00ebs, nd\u00ebrkaq ajo \u00e7far\u00eb pritet nga Amerika e Trump-it \u00ebsht\u00eb ve\u00e7 nj\u00eb solidaritet i zbeht\u00eb, e me raste edhe krejt e kund\u00ebrta.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb t\u00eb b\u00ebhet? Udh\u00ebheq\u00ebsit e BE-s\u00eb mund t\u00eb shpresojn\u00eb se Joe Biden do t\u00eb fitoj\u00eb n\u00eb n\u00ebntor. Por \u00e7ka n\u00ebse Trump-i ngadh\u00ebnjen p\u00ebrs\u00ebri? Evropa mund t\u00eb pres\u00eb sanksione t\u00eb tjera, budallall\u00ebk vetjak si z\u00ebvend\u00ebsim p\u00ebr politik\u00ebn e jashtme t\u00eb dikurshme amerikane. Ajo do t\u00eb ballafaqohej me nj\u00eb president armiq\u00ebsor, n\u00eb ve\u00e7anti ndaj Gjermanis\u00eb, p\u00ebrbuz\u00ebs ndaj BE-s\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, dhe t\u00eb lir\u00eb q\u00eb t\u00eb p\u00ebrmbush\u00eb n\u00eb plotni instinktet e tij destruktive. NATO-ja dhe aleanca transatlantike mund t\u00eb shkat\u00ebrrohet p\u00ebrfundimisht.<\/p>\n<p>Edhe po t\u00eb shmang\u00ebt kjo tash p\u00ebr tash, mund\u00ebsia e nj\u00eb makthi t\u00eb till\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen \u00ebsht\u00eb argument i mjaftuesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb forcuar aft\u00ebsit\u00eb e siguris\u00eb, ushtarake dhe teknologjike t\u00eb Evrop\u00ebs \u2013 dhe mbrojtjen e saj karshi shantazheve ekonomike e financiare t\u00eb tipit t\u00eb Sasnicit. Presidenti francez Emmanuel Macron b\u00ebn thirrje p\u00ebr integrim, ambicie dhe urgjenc\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb BE-s\u00eb, por Merkel dhe t\u00eb tjer\u00ebt hezitojn\u00eb. Megjithat\u00eb,\u00a0<a href=\"https:\/\/www.cer.eu\/in-the-press\/europe-tests-waters-stronger-defence-policy-eu-leaders-must-agree-where-threats\">si\u00e7 thot\u00eb<\/a>\u00a0Sophia Besch nga Qendra p\u00ebr Reforma Evropiane, Evropa duhet t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb mbroj\u00eb interesat e veta gjeopolitike.<\/p>\n<p>Quajeni \u201cautonomi strategjike\u201d. Ose thjesht mbijetes\u00eb. N\u00eb nj\u00eb bot\u00eb ku miqt\u00eb e dikursh\u00ebm iu bashkohen radh\u00ebve t\u00eb predator\u00ebve, fuqia e but\u00eb nuk kryen m\u00eb pun\u00eb.<\/p>\n<p>Evropa nuk do t\u00eb frenoj\u00eb d\u00ebmet e lojtar\u00ebve t\u00eb m\u00ebdhenj globale p\u00ebrderisa nuk b\u00ebhet vet\u00eb e till\u00eb. Evropian\u00ebt duhet t\u00eb b\u00ebhen bashk\u00eb. \u00c7far\u00eb tragjedie q\u00eb Britania zgjodhi k\u00ebt\u00eb moment t\u00eb rr\u00ebzikshem p\u00ebr t\u2019u larguar.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p><strong>Artikulli origjinal n\u00eb\u00a0<a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/commentisfree\/2020\/aug\/30\/how-should-europe-respond-now-its-american-ally-has-turned-hostile\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">The Guardian.<\/a><\/strong><\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Ky artikull mb\u00ebshtetet nga &#8220;Sbunker&#8221; p\u00ebrmes projektit t\u00eb financuar nga Ambasada Amerikane. Mendimet e shprehura k\u00ebtu jan\u00eb t\u00eb autor\u00ebve dhe jo medoemos pasqyrojn\u00eb q\u00ebndrimet e Departamentit t\u00eb Shtetit.<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebrderisa miqt\u00eb e besuesh\u00ebm i bashkohen radh\u00ebve t\u00eb predator\u00ebve, \u00ebsht\u00eb koha p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb m\u00eb t\u00eb vendosur &#8211;\u00a0 fuqia e but\u00eb nuk kryen m\u00eb pun\u00eb. Gjat\u00eb kthimit t\u00eb tij ngadh\u00ebnjimtar nga m\u00ebrgimi n\u00eb prill t\u00eb 1917 p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb drejtimin e revolucionit rus, Vladimir Lenini u nis\u00a0p\u00ebr n\u00eb Suedi me nj\u00eb traget nga Sasnici, qyteti [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":551,"featured_media":11415,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[672,974,1000,1239,2138,999],"ppma_author":[2134],"class_list":["post-5372","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-eu","tag-gjermani","tag-politike-e-jashtme","tag-rusia","tag-sasnic","tag-shba"],"authors":[{"term_id":2134,"user_id":551,"is_guest":0,"slug":"simon-tisdall","display_name":"Simon Tisdall","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Simon_Tisdall_2024.webp","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Simon_Tisdall_2024.webp"},"user_url":"","last_name":"Tisdall","first_name":"Simon","description":"Simon Tisdall (lindur n\u00eb 1953) \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kolumnist p\u00ebr gazet\u00ebn The Guardian dhe nj\u00eb ndihm\u00ebs redaktor i gazet\u00ebs."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5372","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/551"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5372"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5372\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11419,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5372\/revisions\/11419"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11415"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5372"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5372"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5372"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=5372"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}