{"id":5493,"date":"2019-06-19T16:30:20","date_gmt":"2019-06-19T14:30:20","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=5493"},"modified":"2024-12-18T16:44:00","modified_gmt":"2024-12-18T14:44:00","slug":"manifestimet-e-suprimuara","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/analize\/manifestimet-e-suprimuara\/","title":{"rendered":"Manifestimet e suprimuara"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\">\n<p>Artikull origjinal i shkruar nga Xhemail Mustafa p\u00ebr Rilindjen.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"news-left\">\n<p><em><strong>Si ndodhi q\u00eb sivjet nga jeta jon\u00eb kulturore u suprimua edhe Mitingu i poezis\u00eb revolucionare n\u00eb Pej\u00eb, edhe Takimet teatrore n\u00eb Prishtin\u00eb dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00abredaktim\u00bb opinioni t\u00eb mos informohet me koh\u00eb<\/strong><\/em><\/p>\n<p>N\u00eb rrethanat e tanishme ekonomike, politike dhe morale n\u00eb vend, veprimtaria kulturore me gjas\u00eb, do ta ndiej\u00eb veten p\u00ebrher\u00eb e m\u00eb keq, ve\u00e7mas tash kur fenomeni i margjinalizimit t\u00eb saj po merr p\u00ebrmasa shqet\u00ebsuese. Euforia\u00a0 e papar\u00eb politike, dramat sociale gjithnj\u00eb\u00a0 e m\u00eb t\u00eb theksuara si dhe \u00abet-\u00bb kolektive p\u00ebr rrezikimin e standardit dhe t\u00eb minimumit ekzistencial, kusht\u00ebzuan vetvetiu q\u00eb opinioni ngadal\u00eb t\u00eb \u00abtjet\u00ebrsohet\u00bb nga kultura. Po ashtu hetohet me t\u00eb madhe \u00abdegradimi\u00bb i vet\u00ebdijes shoq\u00ebrore p\u00ebr kultur\u00ebn dhe funksionin e saj, kurse n\u00eb rrethana t\u00eb k\u00ebtill\u00eb, q\u00eb i ngjajn\u00eb nj\u00eb kaosi t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm, duket se m\u00eb s\u00eb miri e ndien veten kulturokracia, e cila ngadal\u00eb, por n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sigurt\u00eb i ushqen dhe i riushqen orekset e saj, q\u00eb nj\u00ebmend jan\u00eb t\u00eb m\u00ebdha dhe t\u00eb pangopshme.<\/p>\n<p>Rezultatet e para t\u00eb k\u00ebsaj situate t\u00eb re dhe gjithsesi shqet\u00ebsuese p\u00ebr kultur\u00ebn dhe ardhm\u00ebrin\u00eb e saj, tashm\u00eb jan\u00eb t\u00eb qarta, dhe, si\u00e7 ndodh zakonisht, ato jan\u00eb m\u00eb t\u00eb qarta dhe m\u00eb t\u00eb pranishme pik\u00ebrisht n\u00eb meset m\u00eb pak t\u00eb zhvilluara, \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb Krahina jon\u00eb. Ndon\u00ebse kemi nj\u00eb shkall\u00eb ende tejet t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb institucinalizmit t\u00eb kultur\u00ebs, duket se pik\u00ebrisht n\u00eb Krahin\u00ebn ton\u00eb filloi praktika e suprimimit t\u00eb disa aktiviteteve kulturore, q\u00eb \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmia m\u00eb e fort e margjinalizimit t\u00eb saj tashm\u00eb t\u00eb legalizuar. K\u00ebshtu, bie fjala, n\u00eb Pej\u00eb sivjet nuk u mbajt Mitingu i poerzis\u00eb revolucionare, n\u00eb Prishtin\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb \u00e7uditshme u \u00abhesht\u00ebn\u00bb Takimet teatrore, sikund\u00ebr q\u00eb, po ashtu n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb \u00e7uditshme te ne po b\u00ebhet reduktimi i disa numrave t\u00eb revistave dhe gazetave letrare dhe kulturore p\u00ebrgjith\u00ebsisht. Gjith\u00eb kjo ndodh brenda nj\u00eb kohe tejet t\u00eb shkurt\u00ebr dhe n\u00eb nj\u00eb mjedis me shkall\u00eb t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb zhvillimit kulturo, prandaj ky fenomen v\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb shqet\u00ebsues dhe, si i till\u00eb, paraqet nj\u00eb \u00abprovokim\u00bb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb dhe vet\u00ebdijen e saj mbi kultur\u00ebn.<\/p>\n<p><strong>\u00abMarifetet\u00bb e kulturokracis\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Suprimimi k\u00ebtill\u00eb i papresedenc\u00eb i disa manifestimeve dhe aktiviteteve kulturore, zakonisht arsyetohet me munges\u00ebn e mjeteve materiale dhe me gjendjen p\u00ebrher\u00eb e m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb finnaciare t\u00eb kultur\u00ebs. N\u00eb arsyetimet e k\u00ebtilla sigurisht se shum\u00eb\u00e7ka \u00ebsht\u00eb e qendrueshme dhe e v\u00ebrtet\u00eb, por po ashtu \u00ebsht\u00eb tejet e v\u00ebrtet\u00eb se prapa arsyetimeve t\u00eb k\u00ebtilla jo rrall\u00eb fshihen deformitetet dhe orekset e ndryshme t\u00eb kulturokracis\u00eb son\u00eb. N\u00eb kushtete e tashme ekonomike n\u00eb vend dhe n\u00eb Krahin\u00eb pothuaj \u00ebsht\u00eb pritr q\u00eb disa manifestime e aktivitete kulturore t\u00eb reduktohen dhe duhet t\u00eb insistohen sidomos n\u00eb reduktimin e disa aktiviteteve dhe aksioneve kulturore q\u00eb kan\u00eb karakter thjesht\u00eb manifestativ dhe q\u00eb m\u00eb shume ngjajn\u00eb me parade triviale politike.<\/p>\n<p>Mir\u00ebpo, reduktimi dhe \u00abriorganizimi\u00bb i kultur\u00ebs dhe i disa aktiviteteve e manifestimeve t\u00eb saj nuk mund t\u00eb b\u00ebhet prapa \u00abkulisave\u00bb t\u00eb burokracis\u00eb kulturore dhe as sipas tekave, orekseve e interesave t\u00eb saj, \u00e7far\u00eb ndodhi n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb me \u00absuprimimin\u00bb e dy manifestimeve tona t\u00eb sip\u00ebrsh\u00ebnuara. Themelimi I nj\u00eb manifestimi kulturor n\u00ebnkupton nj\u00eb procedure t\u00eb p\u00ebrpikt\u00eb dhe t\u00eb p\u00ebrpunuar vet\u00ebqeveris\u00ebse dhe vet\u00ebm sipas k\u00ebsaj procedure ai mund t\u00eb \u00absuprimohet\u00bb p\u00ebr nj\u00eb kohe m\u00eb t\u00eb gjat\u00eb apo m\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr nga jeta jon\u00eb kulturore. Kjo procedure e domosdoshme nuk u p\u00ebrfill as n\u00eb rastin e Mitingut t\u00eb poezis\u00eb revolucionare n\u00eb Pej\u00eb, i cili sivjet, pas gjasht\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb vjet tradite, nuk u mbajt fare, as me rastin e mosorganizimit t\u00eb Takimeve teatrore, q\u00eb u themeluan para tri-kat\u00ebr vjet\u00ebsh, e t\u00eb cilat q\u00eb me koh\u00eb t\u00eb shnd\u00ebrrohen n\u00eb nj\u00eb manifestim t\u00eb gjer\u00eb teatror n\u00eb Krahin\u00ebn tone dhe m\u00eb gjer\u00eb.<\/p>\n<p>Mir\u00ebpo, k\u00ebto dy manifestime sivjet nuk u mbajt\u00ebn dhe krejt ajo q\u00eb di opinioni yn\u00eb kulturor p\u00ebr fatin e tyre t\u00eb sivjetsh\u00ebm \u00ebsht\u00eb se ato u suprimuan pa nam e pa Nishan nga jeta jon\u00eb kulturore. Ndon\u00ebse po kalon korriku, n\u00eb fillim t\u00eb t\u00eb cilit \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb mbahen k\u00ebto manifestime, opinioni yn\u00eb kulturor nuk u mjaftua n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb gjithanshme e t\u00eb argumentuar pse ndodhi kjo q\u00eb ndodhi me k\u00ebto dy manifestime kulturore. Mbase k\u00ebto dy manifestime, si \u00e7do manifestim tjeter, u themeluan pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb opinion, dhe jo q\u00eb me to t\u00eb luaj\u00eb kulturokracia jon\u00eb, loj\u00eb kjo q\u00eb k\u00ebsaj rradhe u legalizua pothuaj n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi.<\/p>\n<p><strong>Opinioni i injoruar dhe i manipular<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7\u2019\u00ebsht\u00eb e v\u00ebrteta, rreth Mitingut t\u00eb poezis\u00eb revolucionare n\u00eb Pej\u00eb arrit\u00ebm t\u00eb m\u00ebsojm\u00eb se \u00abstrukturat\u00bb p\u00ebrkat\u00ebse kulturore dhe jo vet\u00ebm kulturore \u00a0t\u00eb k\u00ebsaj komune qenkan t\u00eb mendimit q\u00eb ky manifestim duhet t\u00eb mbahet jo p\u00ebr \u00e7do vit, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb mbajtur deri tash, por n\u00eb \u00e7do dy vjet. N\u00ebse v\u00ebrtet\u00eb mendohet keshtu (deri tash nj\u00eb v\u00ebndim i k\u00ebtill\u00eb nuk u mor dhe as iu kumtua opinionit t\u00eb gjer\u00eb), at\u00ebher\u00eb gjith\u00eb kjo \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb dihet e t\u00eb thuhet publikisht shume m\u00eb her\u00ebt, ndoshta qysh gjat\u00eb mitingut t\u00eb vjem\u00eb. Po keshtu \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb thuhet t\u00eb veprohet edhe me Takimet kulturore t\u00eb Prishtin\u00ebs , t\u00eb cilat sivjet, si\u00e7 u tha n\u00eb nj\u00eb rast, u \u00abz\u00ebvend\u00ebsuan\u00bb me takimet \u00abJoakin Vujiq\u00bb, p\u00ebrkat\u00ebsisht harxhimet e m\u00ebdha q\u00eb u b\u00ebn\u00eb rreth k\u00ebtij manifestimi (r\u00ebndom, jo zyrtarisht, p\u00ebrmenden 4-5 miliard\u00eb dinar\u00eb!), kusht\u00ebzuan q\u00eb t\u00eb mos mbahet nj\u00eb manifestim tjet\u00ebr.<\/p>\n<p>Ka apo nuk ka logjik\u00eb elementare kulturore dhe jo vet\u00ebm kulturore n\u00eb t\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb \u00abmarifet\u00bb t\u00eb kulturokracis\u00eb son\u00eb, mbetet t\u00eb gjykoj\u00eb vet\u00eb opinoni kulturor, i cili tash, m\u00eb tep\u00ebr se kurr\u00ebnj\u00ebher\u00eb m\u00eb par\u00eb po b\u00ebhet objekti i \u00a0\u00abmanipulimeve\u00bb dhe i reduktimeve t\u00eb ndryshme, q\u00eb as shpjegohen as arsyetohen publikisht. Pik\u00ebrisht k\u00ebtu e shohim esenc\u00ebn e margjinalizimit t\u00eb kultur\u00ebs, rrethet e ngushta vendosin q\u00eb sivjet t\u00eb mos mbahet ky apo ai manifestim dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb vendim t\u00eb tyre nuk e shohin t\u00eb udh\u00ebs ta njoftojn\u00eb publikisht opinionin, qytetar\u00ebt dhe klas\u00ebn pun\u00ebtore, q\u00eb ndajn\u00eb dinarin e tyre p\u00ebr kultur\u00ebn dhe sferat e saj.Vendosja e k\u00ebtill\u00eb n\u00eb rrethe t\u00eb ngushta, n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, paraqet sjellje dhe veprim t\u00eb kulluar burokratik. Veprimet e k\u00ebtilla mund\u00ebsojn\u00eb, bie fjala, q\u00eb nj\u00eb manifestim t\u00eb d\u00ebshtoj\u00eb dhe q\u00eb kultura t\u00eb margjinalizohet p\u00ebrher\u00eb e m\u00eb shum\u00eb, e kjo mund t\u00eb arsyetohet vet\u00ebm me pozit\u00ebn e v\u00ebshtir\u00eb materiale, si\u00e7 veprohet zakonisht.<\/p>\n<p>&#8212;&#8212;<\/p>\n<p><em>Ky tekst \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e nism\u00ebs RI-RILINDJA &#8211; nj\u00eb shfletim digjital i historis\u00eb p\u00ebrmes faqeve t\u00eb Rilindjes, gazet\u00ebs kryesore t\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb shekullin e kaluar.\u00a0Faza pilot e k\u00ebtij projekti \u00ebsht\u00eb zbatuar nga Free Libre Open Source Software Kosova n\u00eb bashk\u00ebpunim me Sbunker dhe Bibliotek\u00ebn Hivzi Sulejmani, si dhe me mb\u00ebshtetje nga Ipko Foundation dhe Presidenca e Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs.<\/em><\/p>\n<p><em>Fillimisht e kemi digjitalizuar vitin e par\u00eb t\u00eb s\u00eb p\u00ebrjavshmes \u2018Rilindja e Jav\u00ebs\u2019, q\u00eb \u00ebsht\u00eb botuar \u00e7do t\u00eb diel\u00eb nga 14 shkurti i vitit 1988. 30 vjet m\u00eb von\u00eb, Sbunker sjell artikuj t\u00eb p\u00ebrzgjedhur nga kjo periudh\u00eb me synim t\u00eb nd\u00ebrtimit t\u00eb urave lidh\u00ebse mes diskursit t\u00eb sot\u00ebm dhe atij t\u00eb dikursh\u00ebm.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Artikull origjinal i shkruar nga Xhemail Mustafa p\u00ebr Rilindjen. Si ndodhi q\u00eb sivjet nga jeta jon\u00eb kulturore u suprimua edhe Mitingu i poezis\u00eb revolucionare n\u00eb Pej\u00eb, edhe Takimet teatrore n\u00eb Prishtin\u00eb dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00abredaktim\u00bb opinioni t\u00eb mos informohet me koh\u00eb N\u00eb rrethanat e tanishme ekonomike, politike dhe morale n\u00eb vend, veprimtaria kulturore me gjas\u00eb, [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":547,"featured_media":11370,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[955,2114],"ppma_author":[2110],"class_list":["post-5493","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-kulture","tag-kulturokraci"],"authors":[{"term_id":2110,"user_id":547,"is_guest":0,"slug":"ri-rilindja","display_name":"Ri-rilindja","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ririlindja-e1734531608656.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/ririlindja-e1734531608656.jpg"},"user_url":"","last_name":"","first_name":"Ri-rilindja","description":"RI-RILINDJA \u00ebsht\u00eb projekt i FLOSSK n\u00eb partneritet medial me Sbunker, q\u00eb synon t\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb komunitetin e te rinj\u00ebve n\u00eb digjitalizimin e gazet\u00ebs RILINDJA p\u00ebrmes skaner\u00ebve bone-vet dhe m\u00eb pas t'i b\u00ebj\u00eb ato t\u00eb qasshme online p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5493","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/547"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5493"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5493\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11371,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5493\/revisions\/11371"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11370"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5493"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5493"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5493"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=5493"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}