{"id":5512,"date":"2019-05-21T14:16:08","date_gmt":"2019-05-21T12:16:08","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=5512"},"modified":"2024-11-07T14:18:27","modified_gmt":"2024-11-07T12:18:27","slug":"e-verteta-qe-do-te-na-clironte","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/analize\/e-verteta-qe-do-te-na-clironte\/","title":{"rendered":"E v\u00ebrteta q\u00eb do t\u00eb na \u00e7lironte"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-up\"><\/div>\n<div class=\"news-down\">\n<div class=\"img-wrapper\"><\/div>\n<div class=\"news-left\">\n<p>Gjat\u00eb mbajtjes s\u00eb fjalimit t\u00eb tij n\u00eb ceremonin\u00eb e pranimit t\u00eb \u00c7mimit Nobel m\u00eb 1986, shkrimtari Elie Wiesel, i cili i kishte mbijetuar Holokaustit, nd\u00ebr t\u00eb tjera e shtron edhe nj\u00eb dilem\u00eb. Ai thot\u00eb k\u00ebshtu:<em>\u00a0\u201cA e kam un\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsoj morin\u00eb e atyre q\u00eb u tret\u00ebn? A e kam un\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn ta pranoj k\u00ebt\u00eb nder t\u00eb madh n\u00eb em\u00ebr t\u00eb tyre? Nuk e kam. Askujt nuk i lejohet t\u00eb flas\u00eb n\u00eb em\u00ebr t\u00eb t\u00eb vdekurve, askush nuk mund t\u2019u jap\u00eb z\u00eb \u00ebndrrave dhe p\u00ebrfytyrimeve t\u00eb tyre t\u00eb sakatuara\u201d.<\/em>\u00a0Me rastin e skandalit q\u00eb na e solli para mediave deputetja Brovina, m\u2019u kujtua kjo pjes\u00eb e fjalimit nga shkrimtari Wiesel. Dometh\u00ebn\u00eb, si i mbijetuar i Holokaustit, Elie Wiesel nuk i jep vetes t\u00eb drejt\u00ebn t\u00eb flas\u00eb n\u00eb em\u00ebr t\u00eb viktimave. Ai ka respekt deri n\u00eb p\u00ebrulje p\u00ebr to. Ai k\u00ebrkon drejt\u00ebsi p\u00ebr viktimat, flet p\u00ebr to, shkruan p\u00ebr at\u00eb se \u00e7far\u00eb u ka ndhodhur, por \u00e7doher\u00eb n\u00eb emrin e tij, jo n\u00eb em\u00ebr t\u00eb tyre. Ai nuk d\u00ebshiron t\u00eb p\u00ebrfitoj\u00eb nga gj\u00ebma e tyre, p\u00ebrkundrazi, ai gj\u00ebm\u00ebn e tyre mundohet ta transmetoj\u00eb tek njer\u00ebzimi q\u00eb t\u00eb nd\u00ebrgjegj\u00ebsohet, sepse ai \u00ebsht\u00eb i nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm p\u00ebr vujatjet e tyre dhe p\u00ebr t\u00eb ardhmen e t\u00eb gjall\u00ebve.<\/p>\n<p>Pra, m\u00eb intrigoi ky fjalim i Wiesel dhe fillova t\u00eb mendoj rreth asaj se si ne, shoq\u00ebria kosovare, e sidomos politika i ka trajtuar viktimat, qoft\u00eb ato q\u00eb nuk jan\u00eb m\u00eb, qoft\u00eb ato q\u00eb kan\u00eb mbijetuar. M\u00eb ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb mendoj se kah buron i gjith\u00eb ky mosrespekt p\u00ebr ata q\u00eb vuajt\u00ebn dje dhe q\u00eb ende vuajn\u00eb sot. Si u b\u00eb q\u00eb n\u00eb plag\u00ebt e tyre i fut\u00ebm duart, duke ua mund\u00ebsuar mossh\u00ebrimin? Ndoshta e gjith\u00eb kjo sjellje burimin e ka tek rr\u00ebnimi i struktur\u00ebs vlerore sociale. Kur njeriu, por edhe shoq\u00ebria me ose pa vullnetin e tij\/saj heq dor\u00eb nga mund\u00ebsia apo krijimi i mund\u00ebsive p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb platform\u00eb t\u00eb rregullave dhe vlerave, mbi t\u00eb cil\u00ebn do t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb, at\u00ebher\u00eb do t\u00eb dalin n\u00eb sip\u00ebrfaqe\u00a0<em>egot<\/em>\u00a0shfrenuese q\u00eb kan\u00eb p\u00ebr synim rr\u00ebnimin sa m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb vlerave, sepse sa m\u00eb\u00a0<em>kaos<\/em>\u00a0q\u00eb t\u00eb jet\u00eb shoq\u00ebria, aq m\u00eb mir\u00eb do t\u00eb jet\u00eb p\u00ebr ta. E, pik\u00ebrisht k\u00ebt\u00eb gjendje kaotike tash e nj\u00ebzet vite e ka krijuar kjo klas\u00eb politike. Sa m\u00eb shum\u00eb kaos, aq m\u00eb gjat\u00eb n\u00eb pushtet. Sa m\u00eb pran\u00eb ekzistenc\u00ebs kolektive, aq m\u00eb i fuqish\u00ebm pushteti i tyre. Dhe duke q\u00ebn\u00eb k\u00ebshtu kjo klas\u00eb p\u00ebr dy dekada ka arritur kulmin e st\u00ebrkeqjes. Thuhet se sa m\u00eb gjat\u00eb dhe sa m\u00eb i pushtetsh\u00ebm q\u00eb je aq m\u00eb shp\u00ebrdorues dhe arrogant b\u00ebhesh. Prandaj, kjo klas\u00eb politike \u00ebsht\u00eb mjaft shp\u00ebrdoruese ndaj shoq\u00ebris\u00eb dhe shtetit saq\u00eb arroganca e tyre shpeshher\u00eb e v\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb para p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb p\u00ebr pap\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb e pushtetit t\u00eb tyre. P\u00ebr ta qart\u00ebsuar edhe m\u00eb shum\u00eb k\u00ebt\u00eb sjellje shp\u00ebrdoruese dhe arrogante t\u00eb k\u00ebsaj klase politike, k\u00ebtu do t\u00eb sjell nj\u00eb ngjarje q\u00eb e p\u00ebrshkruan shum\u00eb mir\u00eb nj\u00eb sjellje t\u00eb till\u00eb t\u00eb pushtetit, shkrimtari nga Guatemala, Miguel \u00c1ngel Asturias, n\u00eb romanin e tij \u201cZoti President\u201d. Duke e p\u00ebrshkruar pushtetin despotik t\u00eb udh\u00ebheq\u00ebist, e q\u00eb Asturias n\u00eb kontekstin pezhorativ i drejtohet me\u00a0<em>Zoti President<\/em>, n\u00eb nj\u00eb moment tregon se sa larg shkon arroganca e pushtetit. Aty Asturias tregon se si nj\u00eb dit\u00eb nj\u00eb njeri i cili punonte n\u00eb ngjitjen e pllakatave n\u00ebp\u00ebr kinemat dhe teatrot e qytetit, shkon n\u00eb kinema p\u00ebr ta vendosur pllakat\u00ebn e filmit q\u00eb do t\u00eb shfaqet n\u00eb dit\u00ebt n\u00eb vijim. Pasi e vendos pllakatin, ai t\u00eb nes\u00ebrmen arrestohet nga policia sekrete, sepse pllakatin e kishte vendosur mbi nj\u00eb fotografi t\u00eb nj\u00eb gruaje t\u00eb moshuar. Kjo fotografi paralajm\u00ebronte nj\u00eb fest\u00ebn komb\u00ebtare disadit\u00ebshe, sepse gruaja e moshuar n\u00eb foto kishte dit\u00eblindjen e saj dhe ishte n\u00ebna e\u00a0<em>Zotit President<\/em>, e, ku i gjori pllakatav\u00ebn\u00ebs e kishte mbuluar k\u00ebt\u00eb ngjarje\u00a0<em>t\u00eb madhe komb\u00ebtare\u00a0<\/em>me nj\u00eb pllakat q\u00eb paralajm\u00ebronte filmin e radh\u00ebs q\u00eb do t\u00eb shfaqej. Pra, jo n\u00eb k\u00ebto p\u00ebrmasa, por n\u00eb nj\u00eb linj\u00eb pothuajse t\u00eb ngjashme klasa politike kosovare e ka keqp\u00ebrdorur pushtetin, e ku arroganca e tyre ka arritur deri n\u00eb at\u00eb skaj ku p\u00ebr pushtetin e tyre nuk kursehen as vikrimat e dhun\u00ebs seksuale nga forcat serbe. K\u00ebta pushtetar\u00eb nuk kan\u00eb asnj\u00eb pik\u00eb respekti p\u00ebr viktimat, p\u00ebrkundrazi viktimat i kan\u00eb p\u00ebrdor dhe i p\u00ebrdorin si mund\u00ebsi p\u00ebr konsolidimin e pushtetit t\u00eb tyre. At\u00eb dilem\u00ebn e shkrimtarit Elie Wiesel q\u00eb e shfaqa n\u00eb fillim t\u00eb k\u00ebtij shkrimi, klasa politike akutale kosovare (kush m\u00eb pak, e kush m\u00eb shum\u00eb, por pa p\u00ebrjashtim) nuk e kan\u00eb pjes\u00eb t\u00eb menus\u00eb s\u00eb tyre. I gjith\u00eb preokupimi i tyre \u00ebsht\u00eb pushteti i tyre dhe pik\u00eb.<\/p>\n<p>Mir\u00ebpo, n\u00eb gjth\u00eb k\u00ebt\u00eb zallamahi, duhet ta themi edhe k\u00ebt\u00eb, se edhe ne si shoq\u00ebri p\u00ebr dy dekada n\u00eb nj\u00ebfar\u00eb forme edhe vet\u00eb i kemi dhunuar k\u00ebto viktima t\u00eb dhun\u00ebs seksuale (sidomos). Duke ua mohuar t\u00eb drejt\u00ebn q\u00eb ato t\u00eb flasin p\u00ebr at\u00eb se \u00e7far\u00eb u ka ndodhur, sepse nuk u kemi krjuar kushte p\u00ebr faktin se m\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi e kemi pasur ruajtjen e ftyr\u00ebs son\u00eb, se sa leht\u00ebsimin e dhimbjes s\u00eb tyre. N\u00eb em\u00ebr t\u00eb past\u00ebrtis\u00eb morale kolektive, e kemi fsheh\u00eb (q\u00ebllimsh\u00ebm) p\u00ebr nj\u00ebzet vjet fatkeq\u00ebsin\u00eb q\u00eb u ka ndodhur k\u00ebtyre viktimave gjat\u00eb luft\u00ebs. Dhimbjen dhe m\u00ebrzin\u00eb e tyre e kemi izoluar deri n\u00eb ngulfatje. Dhe ky \u00ebsht\u00eb dhunimi i dyt\u00eb q\u00eb u ka ndodhur, por tani nga ne (sic).<\/p>\n<p>K\u00ebsht\u00eb q\u00eb, sado q\u00eb dhemb, sado q\u00eb t\u00eb jet\u00eb e papranueshme, dua ta theksoj, jo p\u00ebr t\u00eb relativizuar, assesi, mir\u00ebpo, p\u00ebr ta v\u00ebn\u00eb n\u00eb spikam\u00eb se, pothuajse secili nga ne k\u00ebtu e nj\u00ebzet vjet kemi kontribuar, direkt a t\u00ebrthorazi, n\u00eb nj\u00eb gjendje t\u00eb till\u00eb. Shp\u00ebrfaqja e nj\u00eb klase t\u00eb till\u00eb politike, e cila gjith\u00e7ka e p\u00ebrdor si mjet p\u00ebr marrjen ose ruajtjen e pushtetit te tyre, deri ku shkon edhe manipulimi me foto\/skena pornografike vet\u00ebm dhe vet\u00ebm q\u00eb t\u00eb mbesin n\u00eb pushtet, i kam kontribuar edhe un\u00eb q\u00eb po i shkruaj k\u00ebta rreshta, i ke kontribuar edhe ti q\u00eb po i lexon k\u00ebta rreshta. Un\u00eb dhe ti, ne t\u00eb gjith\u00eb s\u00eb bashku (sic), nj\u00ebzet vjet pas luft\u00ebs dhe nj\u00ebmbdhjet\u00eb vjet pas pavar\u00ebsis\u00eb e kemi b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb Republik\u00eb t\u00eb pabanueshme, sepse u kemi dhan\u00eb mund\u00ebsi nj\u00eb klase t\u00eb till\u00eb politike t\u00eb kalbur. Pra, ne jemi ata q\u00eb u kemi dh\u00ebn\u00eb legjitimitet. Edhe ne kemi kontribuar n\u00eb g\u00ebrryerjen e k\u00ebtij shteti dhe ardhm\u00ebris\u00eb son\u00eb. Andaj, para se t\u2019i v\u00ebm\u00eb fajin bot\u00ebn, t\u2019i flasim pak vetes, t\u2019ia themi t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn sado e idh\u00ebt qoft\u00eb ajo, sepse ndryshe nuk do t\u00eb \u00e7lirohemi nga e v\u00ebrteta. Ne jemi \u00e7liruar nga pushteti represiv serb, e kemi fituar lirin\u00eb dhe shtetin, por asnj\u00ebher\u00eb nuk kemi mundur t\u00eb \u00e7lirohemi nga e v\u00ebrteta. Dhe nj\u00eb shoq\u00ebri sikur e jona e ka t\u00eb domosdoshme t\u00eb \u00e7lirohet nga e v\u00ebrteta, sepse nuk thuhet kot se sado q\u00eb dhemb\u00a0<em>e v\u00ebrteta t\u00eb \u00e7liron.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\"><\/div>\n<div class=\"share\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gjat\u00eb mbajtjes s\u00eb fjalimit t\u00eb tij n\u00eb ceremonin\u00eb e pranimit t\u00eb \u00c7mimit Nobel m\u00eb 1986, shkrimtari Elie Wiesel, i cili i kishte mbijetuar Holokaustit, nd\u00ebr t\u00eb tjera e shtron edhe nj\u00eb dilem\u00eb. Ai thot\u00eb k\u00ebshtu:\u00a0\u201cA e kam un\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsoj morin\u00eb e atyre q\u00eb u tret\u00ebn? A e kam un\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn ta [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":266,"featured_media":9865,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13,14],"tags":[1513,1737],"ppma_author":[733],"class_list":["post-5512","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","category-kritike","tag-clirimi","tag-elie-wiesel"],"authors":[{"term_id":733,"user_id":266,"is_guest":0,"slug":"dritan-dragusha","display_name":"Dritan Dragusha","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/dritan.webp","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/dritan.webp"},"user_url":"","last_name":"Dragusha","first_name":"Dritan","description":"Dritan Dragusha \u00ebsht\u00eb i diplomuar n\u00eb filozofi, n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs. Dritani \u00ebsht\u00eb i fokusuar n\u00eb teori t\u00eb kultur\u00ebs dhe gjithashtu n\u00eb let\u00ebrsi, kinema dhe muzik\u00eb. Po ashtu, merret edhe me gazetari. \u00cbsht\u00eb kolumnist i rregullt n\u00eb platform\u00ebn online \"sbunker.net\". Ka qen\u00eb edhe m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebs i filozofis\u00eb dhe etik\u00ebs n\u00eb \"The British School Kosova\". Bashkautor n\u00eb projektin kulturor televiziv \"Filozofema\", n\u00eb Radio Televizionin e Kosov\u00ebs. Aktualisht Dritani \u00ebsht\u00eb autor dhe moderator i emisionit \"Prizma\", n\u00eb televizionin T7."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5512","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/266"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5512"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5512\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9866,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5512\/revisions\/9866"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9865"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5512"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5512"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5512"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=5512"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}