{"id":5564,"date":"2020-07-16T16:08:59","date_gmt":"2020-07-16T14:08:59","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=5564"},"modified":"2024-10-23T16:15:57","modified_gmt":"2024-10-23T14:15:57","slug":"ndikimi-rus-si-premiere-ne-teatrin-serb","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/opinion\/ndikimi-rus-si-premiere-ne-teatrin-serb\/","title":{"rendered":"Ndikimi Rus si Premier\u00eb n\u00eb Teatrin Serb"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-left\">\n<p><strong><em>Serbia dhe Rusia vazhdojn\u00eb t\u00eb mbajn\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie bilaterale t\u00eb shk\u00eblqyera, mir\u00ebpo ky bashk\u00ebpunim nuk gjen zbatim n\u00eb praktik\u00eb dhe amplifikohet n\u00eb vazhdim\u00ebsi duke tejkaluar p\u00ebrmasat e realitetit.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Q\u00eb nga p\u00ebrfundimi i Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb, Rusia vazhdimisht ka p\u00ebrdorur Serbin\u00eb si epiqend\u00ebr p\u00ebr shp\u00ebrndarjen e propagand\u00ebs s\u00eb saj n\u00eb rajonin e Ballkanit dhe m\u00eb gjer\u00eb. N\u00eb ve\u00e7anti, fqinj\u00ebt e Serbis\u00eb (duke p\u00ebrjashtuar vendet an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb) konsiderohen si m\u00eb t\u00eb prekurat nga ndikimi rus.<\/p>\n<p>Mir\u00ebpo ky ndikim nuk \u00ebsht\u00eb domosdoshm\u00ebrisht efektiv. Ndikimi klasik rus, q\u00eb p\u00ebrdor aspektet etnike dhe religjioze t\u00eb identitetit sllav dhe krisht\u00ebrimit ortodoks, ka koh\u00eb q\u00eb po humb r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb dhe pesh\u00ebn e tij. Rrjedhimisht, Federata Ruse ka par\u00eb t\u00eb rrug\u00ebs q\u00eb t\u00eb p\u00ebrdor\u00eb strategji t\u00eb reja duke u fokusuar n\u00eb fush\u00ebn e ekonomis\u00eb.<\/p>\n<p>Rusia nuk \u00ebsht\u00eb shtet i zhvilluar industrial dhe nuk njihet p\u00ebr teknologji t\u00eb avancuar, prandaj\u00a0<a href=\"https:\/\/theglobepost.com\/2020\/01\/22\/russian-influence-balkans\/\">ndikimi i saj \u00ebsht\u00eb i limituar<\/a>. Megjithat\u00eb, kjo nuk e ka ndaluar Rusin\u00eb q\u00eb t\u00eb promovoj\u00eb fuqin\u00eb e saj.<\/p>\n<p><strong>Bashk\u00ebpunimi komplementar ruso-serb<\/strong><\/p>\n<p>An\u00ebtar\u00ebsimi i Malit t\u00eb Zi dhe Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut n\u00eb NATO ishin goditje ndaj ndikimit rus n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor. Megjithat\u00eb, prezenca e tyre n\u00eb Serbi mbetet e lart\u00eb.<\/p>\n<p>Serbia vazhdon t\u00eb mbetet aleati ky\u00e7 dhe i vet\u00ebm i Rusis\u00eb n\u00eb rajon. Ndikimi rus n\u00eb Serbi \u00ebsht\u00eb komplementar. N\u00eb nj\u00ebr\u00ebn an\u00eb, Rusia p\u00ebrdor Serbin\u00eb si platform\u00eb p\u00ebr propagand\u00ebn e saj, nd\u00ebrsa Serbia, n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, p\u00ebrdor Rusin\u00eb si balanc\u00eb ndaj Per\u00ebndimit.<\/p>\n<p>P\u00ebr vite me radh\u00eb, Serbia vazhdimisht ka udh\u00ebhequr nj\u00eb politik\u00eb t\u00eb jashtme neutrale, duke tentuar t\u00eb gjej\u00eb nj\u00eb balanc\u00eb mes Per\u00ebndimit (BE dhe SHBA) dhe Lindjes (Rusis\u00eb dhe Kin\u00ebs).<\/p>\n<p>Serbia \u00ebsht\u00eb shtet kandidat p\u00ebr t\u2019u an\u00ebtar\u00ebsuar n\u00eb BE dhe aspiron q\u00eb t\u00eb b\u00ebhet an\u00ebtare e plot\u00eb n\u00eb nj\u00eb t\u00eb ardhme t\u00eb af\u00ebrt. Me gjith\u00eb aspiratat evropiane, Serbia asnj\u00ebher\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb mjaftuar me kaq. Q\u00eb nga viti 2016 ka pasur deklarime nga politikan\u00eb serb\u00eb p\u00ebr synimin e Serbis\u00eb q\u00eb t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsohet n\u00eb Unionin Ekonomik Euroaziatik (EAEU), q\u00eb p\u00ebrb\u00ebhet nga Armenia, Bjellorusia, Kazakistani, Kirgistani dhe Rusia.<\/p>\n<p>BE ka qen\u00eb kund\u00ebr nj\u00eb l\u00ebvizje t\u00eb till\u00eb dhe i ka\u00a0<a href=\"https:\/\/www.euractiv.com\/section\/politics\/news\/eu-warns-belgrade-over-free-trade-deal-with-russias-eurasia\/\">t\u00ebrhequr v\u00ebrejtjen<\/a>\u00a0Serbis\u00eb q\u00eb t\u00eb mos an\u00ebtar\u00ebsohet n\u00eb k\u00ebt\u00eb union tregtar. P\u00ebrkund\u00ebr kund\u00ebrshtimit t\u00eb BE-s\u00eb, m\u00eb 25 tetor 2019, Serbia vendosi q\u00eb t\u2019i bashk\u00ebngjitet EAUE.<\/p>\n<p>Statistikat tregojn\u00eb q\u00eb partner\u00ebt kryesor\u00eb ekonomik\u00eb t\u00eb Serbis\u00eb jan\u00eb Gjermania, Italia, Rusia, Kina dhe shtetet fqinje t\u00eb Ballkanit.<\/p>\n<p>Nd\u00ebr partner\u00ebt ky\u00e7\u00a0t\u00eb eksportit t\u00eb Serbis\u00eb, Rusia z\u00eb vet\u00ebm vendin e pest\u00eb me rreth 5%. Marr\u00ebdh\u00ebniet tregtare me shtetet tjera an\u00ebtare t\u00eb EAEU jan\u00eb minimale. Kjo marr\u00ebveshje tregtare nuk ka sens ekonomik. Madje edhe\u00a0<a href=\"http:\/\/rs.n1info.com\/English\/NEWS\/a527810\/Analyst-Serbia-has-no-economic-benefit-from-agreement-with-the-Eurasian-Union.html\">analist\u00ebt serb<\/a>\u00a0kan\u00eb argumentuar se nuk ka ndonj\u00eb benefit tregtar q\u00eb Serbia t\u2019i bashkohet k\u00ebtij forumi.<\/p>\n<p>Duke marr\u00eb p\u00ebr baz\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet tregtare t\u00eb Serbis\u00eb, vendimi p\u00ebr t\u2019iu bashk\u00ebngjitur EAEU n\u00ebnkupton se ky ishte nj\u00eb vendim tipik politik dhe se Serbia nuk \u00ebsht\u00eb e gatshme q\u00eb t\u00eb distancohet nga nj\u00eb shtet autoritar si\u00e7 \u00ebsht\u00eb Rusia.<\/p>\n<p><strong>Nj\u00eb \u201cv\u00eblla\u201d si Putini<\/strong><\/p>\n<p>Vu\u00e7iq dhe Presidenti Rus Vladimir Putin nuk dallojn\u00eb shum\u00eb nga tiparet udh\u00ebheq\u00ebse. Sikurse homologu i tij, Vu\u00e7iq \u00ebsht\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb nj\u00eb autokrat tipik, i cili ka kontroll pothuajse absolut mbi politik\u00ebn serbe si dhe shumic\u00ebn d\u00ebrrmuese t\u00eb mediave. Momentalisht, Serbia \u00ebsht\u00eb efektivisht shtet nj\u00eb partiak, pa pluraliz\u00ebm politik dhe opozit\u00eb.<\/p>\n<p>Zgjedhjet parlamentare t\u00eb organizuara muajin e kaluar nxor\u00ebn fitues SNS-n\u00eb. Kjo fitore nuk ishte e zakonshme, Vu\u00e7iq fitoi zgjedhjet parlamentare me rreth 63%, q\u00eb e b\u00ebn at\u00eb liderin me fuqin\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe elektorale n\u00eb Evrop\u00eb.<\/p>\n<p>Mbajtja e marr\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb mira me Rusin\u00eb i sh\u00ebrben m\u00eb s\u00eb shumti faktorizimit t\u00eb Presidentit Aleksandar Vu\u00e7iq, i cili sh\u00ebrbeu si Minist\u00ebr i Informacionit n\u00ebn regjimin fashist t\u00eb Sllobodan Millosheviqit dhe pastaj u shnd\u00ebrrua n\u00eb demokrat duke themeluar Partin\u00eb Progresive n\u00eb Serbi (SNS).<\/p>\n<p>T\u00eb jesh\u00a0fashist dhe progresiv jan\u00eb dy pole diametralisht t\u00eb kund\u00ebrta dhe duket se Vu\u00e7iq ka gjetur \u201cmesin e art\u00eb\u201d e Aristotelit duke u shnd\u00ebrruar n\u00eb autokrat tipik, i cili tenton t\u00eb kontrolloj\u00eb \u00e7do cep t\u00eb jet\u00ebs brenda shtetit t\u00eb tij dhe n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb proklamon se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lider demokrat dhe mbrojt\u00ebs i t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut. Mir\u00ebpo realiteti \u00ebsht\u00eb ndryshe.<\/p>\n<p>According to\u00a0<a href=\"https:\/\/freedomhouse.org\/report\/nations-transit\/2020\/dropping-democratic-facade\">raportit vjetor<\/a>\u00a0\u201cKombet n\u00eb Tranzicion\u201d, t\u00eb zhvilluar nga Freedom House i cili mat shkall\u00ebn e lirive dhe t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut, Serbia ka p\u00ebsuar r\u00ebnie t\u00eb konsiderueshme duke u klasifikuar nga nj\u00eb vend \u201ci lir\u00eb\u201d n\u00eb \u201cpjes\u00ebrisht i lir\u00eb\u201d. Raporti m\u00eb tutje shton se Presidenti Vu\u00e7iq ka ndikuar n\u00eb erozionin e demokracis\u00eb n\u00eb vend duke ndikuar n\u00eb pavar\u00ebsin\u00eb e gjyq\u00ebsorit dhe lirin\u00eb e mediave.<\/p>\n<p>Influenca ruse mbetet e limituar; megjithat\u00eb, Serbia vazhdon t\u00eb mbetet teatri ideal ku shfaqen dramat ruse. Mir\u00ebpo, shfaqjet teatrale ruse n\u00eb Serbi zakonisht b\u00ebhen m\u00eb dramatike p\u00ebr t\u00eb t\u00ebrhequr shikueshm\u00ebri m\u00eb t\u00eb lart\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb plot\u00ebsuar d\u00ebshirat vetanake t\u00eb nj\u00eb personi apo grupi t\u00eb caktuar t\u00eb personave.<\/p>\n<p>Rrjedhimisht, ky ndikim amplifikohet dhe ndikon negativisht n\u00eb diskursin publik t\u00eb vendeve fqinje t\u00eb Serbis\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb Kosov\u00ebn.<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Serbia dhe Rusia vazhdojn\u00eb t\u00eb mbajn\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie bilaterale t\u00eb shk\u00eblqyera, mir\u00ebpo ky bashk\u00ebpunim nuk gjen zbatim n\u00eb praktik\u00eb dhe amplifikohet n\u00eb vazhdim\u00ebsi duke tejkaluar p\u00ebrmasat e realitetit. Q\u00eb nga p\u00ebrfundimi i Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb, Rusia vazhdimisht ka p\u00ebrdorur Serbin\u00eb si epiqend\u00ebr p\u00ebr shp\u00ebrndarjen e propagand\u00ebs s\u00eb saj n\u00eb rajonin e Ballkanit dhe m\u00eb gjer\u00eb. N\u00eb [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":8802,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[998,1117,971],"ppma_author":[20],"class_list":["post-5564","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-politike","tag-rusi","tag-serbi"],"authors":[{"term_id":20,"user_id":4,"is_guest":0,"slug":"visar","display_name":"Visar Xhambazi","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Visar-Xhambazi_Headshot-scaled-1-e1778848717235.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Visar-Xhambazi_Headshot-scaled-1-e1778848717235.jpg"},"user_url":"","last_name":"Xhambazi","first_name":"Visar","description":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5564","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5564"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5564\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9072,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5564\/revisions\/9072"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8802"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5564"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5564"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5564"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=5564"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}