{"id":5838,"date":"2020-05-15T13:42:08","date_gmt":"2020-05-15T11:42:08","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=5838"},"modified":"2024-10-18T13:43:19","modified_gmt":"2024-10-18T11:43:19","slug":"e-drejta-e-qytetareve-per-protesta-demokratike-ne-kushtet-e-emergjencave-dhe-masave-shtrenguese","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/opinion\/e-drejta-e-qytetareve-per-protesta-demokratike-ne-kushtet-e-emergjencave-dhe-masave-shtrenguese\/","title":{"rendered":"E drejta e qytetar\u00ebve p\u00ebr protesta demokratike n\u00eb kushtet e emergjencave dhe masave shtr\u00ebnguese"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-left\">\n<p>E drejta e qytetar\u00ebve p\u00ebr protesta demokratike \u00ebsht\u00eb e drejt\u00eb absolute dhe e patjet\u00ebrsueshme e garantuar me Kushtetut\u00eb n\u00eb bot\u00ebn demokratike. Kjo e drejt\u00eb themelore zakonisht praktikohet n\u00ebp\u00ebrmes protestave t\u00eb cilat zakonisht organizohen p\u00ebrmes tubimeve publike t\u00eb qytetar\u00ebve. K\u00ebto tubime mund t\u00eb kufizohen n\u00ebn disa masa duke p\u00ebrfshir\u00eb or\u00ebn policore, emergjencat apo situatave tjera t\u00eb ve\u00e7anta t\u00eb cilat nd\u00ebrmerren nga ekzekutivi.<\/p>\n<p>Mir\u00ebpo, kjo nuk i ndalon qytetar\u00ebt t\u00eb shprehin protest\u00ebn e tyre n\u00eb forma tjera dhe kjo varet nga format kreative t\u00eb shprehjes s\u00eb protest\u00ebs. N\u00ebse e marrim Kosov\u00ebn si shembull n\u00eb kontekstin aktual t\u00eb pandemis\u00eb COVID-19, qytetar\u00ebt n\u00eb pamund\u00ebsi p\u00ebr tu mbledhur n\u00eb hap\u00ebsira publike vendosen q\u00eb t\u00eb protestojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb caktuar n\u00eb ballkone \u201cduke rrahur gj\u00ebra metalike dhe krijuar zhurm\u00eb\u201d si shprehje e pak\u00ebnaq\u00ebsis\u00eb ndaj zhvillimeve politike n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p>E drejta p\u00ebr protesta demokratike \u00a0p\u00ebrfshihet edhe n\u00eb mekanizmat nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebtu Konvent\u00ebn Evropiane p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut. N\u00eb rastin e Kosov\u00ebs, konventa n\u00eb fjal\u00eb \u00ebsht\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb e aplikueshme n\u00eb Kosov\u00eb, por liria e tubimit \u00ebsht\u00eb e garantuar edhe me Kushtetut\u00eb dhe me Ligjin p\u00ebr tubimet publike i miratuar nga Kuvendi i Kosov\u00ebs. \u00a0N\u00eb diskutimin virtual t\u00eb organizuar nga Instituti Demokraci p\u00ebr Zhvillim (D4D) mbi k\u00ebt\u00eb tem\u00eb, panelist\u00ebt n\u00eb prezantimet e tyre ishin t\u00eb pajtimit se protestat jan\u00eb e drejt\u00eb absolute n\u00eb vendet demokratike. Po ashtu, kishte pajtim sa i p\u00ebrket kufizimit t\u00eb tubimeve publike n\u00eb em\u00ebr t\u00eb sh\u00ebndetit publik p\u00ebr shkak t\u00eb rrezikut t\u00eb p\u00ebrhapjes s\u00eb virusit n\u00eb koh\u00ebn e pandemis\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb pik\u00eb tjet\u00ebr interesante n\u00eb diskutim ishte edhe dallimi n\u00eb mes t\u00eb shteteve autoritare dhe shteteve demokratike n\u00eb menaxhim t\u00eb pandemis\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt, mund t\u00eb thuhet se kishte po ashtu nj\u00eb pajtim se shtetet demokratike jan\u00eb duke menaxhuar m\u00eb mir\u00eb k\u00ebt\u00eb proces dhe shtetet si Suedia, Koreja Jugore jan\u00eb p\u00ebrmendur si shembull karshi vendeve me regjime autoritare ose totalitare si\u00e7 jan\u00eb: Kina dhe Bjellorusia. Element tjet\u00ebr i diskutuar ishte edhe shpallja e gjendjes s\u00eb jasht\u00ebzakonshme duke krahasuar shtetet demokratike me shtetet autoritare n\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt. Shtetet autoritare apo edhe totalitare sikur n\u00eb rastin e Bjellorusis\u00eb gati se nuk kan\u00eb nevoj\u00eb t\u00eb shpallin gjendje t\u00eb jasht\u00ebzakonshme pasi masat q\u00eb p\u00ebrdor shteti n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast jan\u00eb aq shtr\u00ebnguese sa q\u00eb nuk ka vend p\u00ebr gjendje t\u00eb jasht\u00ebzakonshme. Nj\u00eb gjendje e till\u00eb n\u00eb koh\u00ebn e pandemis\u00eb edhe mund t\u00eb shpallet nga vende demokratike por zakonisht nuk jan\u00eb t\u00eb preferuara pasi jan\u00eb situata t\u00eb cilat mund\u00ebsojn\u00eb shkeljen e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut dhe n\u00eb disa vende p\u00ebrdoren edhe si arsye t\u00eb shtypur t\u00eb drejtat e njeriut.<\/p>\n<p>P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, rasti i Suedis\u00eb \u00ebsht\u00eb duke u p\u00ebrmendur tani edhe nga Organizata Bot\u00ebrore e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb (OBSh) si vendi shembull se si t\u00eb kthehemi n\u00eb normalitet apo t\u00eb dalim nga kjo emergjenc\u00eb. Qeveria n\u00eb Suedi nuk ka aplikuar masa t\u00eb forta apo shtr\u00ebnguese por ka dh\u00ebn\u00eb rekomandime t\u00eb cilat jan\u00eb zbatuar nga qytetar\u00ebt p\u00ebr shkak t\u00eb besimit q\u00eb \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar me vite n\u00eb mes t\u00eb qytetarit dhe shtetit dhe kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shembull i nj\u00eb demokracie t\u00eb zhvilluar prej koh\u00ebsh. Ky besim i nd\u00ebrsjell\u00eb krijon avantazhe n\u00eb menaxhimin e situatave emergjente sic \u00ebsht\u00eb pandemia COVID-19, dhe tejkalimi i situatave t\u00eb tilla \u00ebsht\u00eb m\u00eb i leht\u00eb. \u00c7\u00ebshtje tjet\u00ebr e diskutuar ishte proporcionaliteti i masave n\u00eb kufizimin e liris\u00eb s\u00eb tubimit edhe gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb pandemis\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, shembull \u00ebsht\u00eb marr\u00eb Shqip\u00ebria e cila \u00ebsht\u00eb duke aplikuar mas\u00ebn e sanksionimit n\u00eb vlera t\u00eb larta monetare gj\u00eb q\u00eb e tejkalon q\u00ebllimin, pra nuk \u00ebsht\u00eb proporcionale me \u201cd\u00ebmin e shkaktuar\u201d apo vepr\u00ebn e b\u00ebr\u00eb.<\/p>\n<p>Sa i p\u00ebrket raportit n\u00eb mes t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb protest\u00ebs dhe sh\u00ebndetit publik, kishte po ashtu nj\u00eb pajtueshm\u00ebri se asnj\u00ebra nuk e p\u00ebrjashton tjetr\u00ebn dhe q\u00eb t\u00eb dyja mund t\u00eb shkojn\u00eb paralel. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, protesta mund t\u00eb b\u00ebhen p\u00ebrmes formave tjera, pra duke p\u00ebrjashtuar tubimet publike meqen\u00ebse kjo \u00ebsht\u00eb me rrezik t\u00eb lart\u00eb sa i p\u00ebrket shp\u00ebrndarjes s\u00eb virusit, mir\u00ebpo kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb n\u00eb asnj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb e drejta e protest\u00ebs \u00ebsht\u00eb e mohuar. N\u00ebse i referohemi edhe legjislacionit mbi tubimet publike, duhet th\u00ebn\u00eb q\u00eb kufizimi i k\u00ebsaj lirie themelore t\u00eb njeriut duhet t\u00eb jet\u00eb i p\u00ebrkohsh\u00ebm dhe n\u00eb asnj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb nuk mund t\u00eb kufizohet me vendime apo ligje pa nj\u00eb limit kohor. Pra, p\u00ebrkohshm\u00ebria e kufizimit t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb protest\u00ebs, proporcionaliteti i masave kundrejt q\u00ebllimit ishin po ashtu dy elemente tjera rreth t\u00eb cilave kishte pajtueshm\u00ebri n\u00eb mes t\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebsve n\u00eb k\u00ebt\u00eb diskutim.<\/p>\n<p>&#8212;<\/p>\n<p><em><strong>Sallonet e s\u00eb mart\u00ebs jan\u00eb nj\u00eb nism\u00eb javore e Institutit Demokraci p\u00ebr Zhvillim (D4D). Salloni ka format gjysm\u00eb-formal\u00a0 sipas rregull\u00ebs Chatham House dhe pa prani t\u00eb mediave. Diskutimi mbledh rreth vetes ekspert\u00eb e analist\u00eb, politikan\u00eb e publicist\u00eb p\u00ebr t\u00eb reflektuar dhe k\u00ebrkuar konsensus mbi temat e p\u00ebrzgjedhura.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>P\u00ebr shkak t\u00eb situat\u00ebs s\u00eb ballafaqimit me pandemin\u00eb COVID-19 n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn gjendemi, ky sallon \u00ebsht\u00eb zhvilluar p\u00ebrmes platform\u00ebs online Google Meet.<\/strong><\/em><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-right\">\n<div class=\"post\">\n<p class=\"author\">\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>E drejta e qytetar\u00ebve p\u00ebr protesta demokratike \u00ebsht\u00eb e drejt\u00eb absolute dhe e patjet\u00ebrsueshme e garantuar me Kushtetut\u00eb n\u00eb bot\u00ebn demokratike. Kjo e drejt\u00eb themelore zakonisht praktikohet n\u00ebp\u00ebrmes protestave t\u00eb cilat zakonisht organizohen p\u00ebrmes tubimeve publike t\u00eb qytetar\u00ebve. K\u00ebto tubime mund t\u00eb kufizohen n\u00ebn disa masa duke p\u00ebrfshir\u00eb or\u00ebn policore, emergjencat apo situatave tjera t\u00eb [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":337,"featured_media":8392,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[1442,1441],"ppma_author":[349],"class_list":["post-5838","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-e-drejta-qytetare","tag-masat"],"authors":[{"term_id":349,"user_id":337,"is_guest":0,"slug":"visar-rushiti","display_name":"Visar Rushiti","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/1516591372382.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/1516591372382.jpg"},"user_url":"","last_name":"Rushiti","first_name":"Visar","description":"Visar Rushiti \u00ebsht\u00eb analist i politikave n\u00eb Institutin p\u00ebr Studime t\u00eb Avancuara GAP."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5838","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/337"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5838"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5838\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8727,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5838\/revisions\/8727"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8392"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5838"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5838"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5838"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=5838"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}