{"id":6114,"date":"2020-02-25T16:15:37","date_gmt":"2020-02-25T14:15:37","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=6114"},"modified":"2024-10-07T16:17:02","modified_gmt":"2024-10-07T14:17:02","slug":"kunder-tarifes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/opinion\/kunder-tarifes\/","title":{"rendered":"Kund\u00ebr tarif\u00ebs!"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-left\">\n<div>\n<p>Sado t\u00eb elaboruara argumentet e parashtruara t\u00eb avokuesve t\u00eb tarifave nuk e ndryshon faktin se ato n\u00eb parim jan\u00eb pengesa q\u00eb m\u00eb shum\u00eb \u00e7ojn\u00eb n\u00eb ngecje ekonomike sesa n\u00eb ndonj\u00eb avancim. Qofshin ato t\u00eb implementuara p\u00ebr promovimin e produkteve vendore, qofshin me ide t\u00eb nd\u00ebshkojn\u00eb Serbin\u00eb si armik, qofshin p\u00ebr buxhet publik, apo qofshin p\u00ebr at\u00eb se politikat e shtetit pretendojn\u00eb t\u00eb imponojn\u00eb parime morale, apo \u00e7far\u00ebdo tjet\u00ebr. P\u00ebrfundimisht e domosdoshm\u00ebrisht \u00e7ka ndodh \u00ebsht\u00eb se b\u00ebhen mjet p\u00ebr interesa t\u00eb ve\u00e7anta mbi kurriz t\u00eb shumic\u00ebs s\u00eb qytetar\u00ebve \u2013 n\u00eb kapacitetin e tyre si konsumator\u00eb. Tarifat n\u00eb import kan\u00eb p\u00ebr q\u00ebllim t\u00eb mbrojn\u00eb prodhuesit vendor\u00eb prej konkurrenc\u00ebs s\u00eb huaj. Megjithat\u00eb, e gjitha kjo shkon n\u00eb d\u00ebm t\u00eb konsumatorit. Kjo n\u00eb fakt nuk e ndihmon zhvillimin ekonomik t\u00eb vendit. \u00c7ka ndodh \u00ebsht\u00eb se produktet dhe prodhimi shtrejtohen. Falsiteti q\u00ebndron te besimi se ekonomia do t\u00eb zhvillohet n\u00ebse produktet vendore do t\u00eb shiteshin p\u00ebr \u00e7mim m\u00eb t\u00eb lart\u00eb. N\u00eb fund tarifa \u00ebsht\u00eb taks\u00eb q\u00eb e paguan qytetari. Ajo i imponohet qytetarit, jo shtetit t\u00eb huaj.<\/p>\n<p>Ta marr si shembull Sempre-n e Plazma-n. P\u00ebr shkak t\u00eb konkurrenc\u00ebs, Sempre n\u00eb fillim shitej me \u00e7mim t\u00eb p\u00ebraf\u00ebrt, por m\u00eb lir\u00eb, se Plazma. \u00cbsht\u00eb gabim me mendu se ekonomia \u00ebsht\u00eb zhvilluar ose do t\u00eb zhvillohet pse nj\u00eb kosovar tani do ta blej\u00eb nj\u00eb biskot\u00eb p\u00ebr gati \u00e7mim t\u00eb dyfisht\u00eb. Se Kosova m\u00eb shum\u00eb po p\u00ebrfitoka kur po shitet biskota e vet dyfish m\u00eb shum\u00eb sesa n\u00eb konkurrenc\u00eb me produktin serb. M\u00eb mir\u00eb do t\u00eb kishte qen\u00eb sikur ta blente konsumatori biskot\u00ebn p\u00ebr \u00e7mimin paraprak e ato parat\u00eb tjera t\u2019i shpenzonte diku tjet\u00ebr apo t\u2019i kursente. Nj\u00eb tjet\u00ebr pasoj\u00eb e tarifave n\u00eb import \u00ebsht\u00eb se i kufizon opsionet e konsumator\u00ebve n\u00eb blerje. B\u00ebn q\u00eb produkte t\u00eb t\u00ebrhiqen prej tregut ton\u00eb. Treg i lir\u00eb do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb sfidosh gjitha interesat. Konkurrenca \u00ebsht\u00eb e sh\u00ebndosh\u00eb p\u00ebr ekonomi e p\u00ebr shoq\u00ebri. Ajo nxit cil\u00ebsi. Krejt n\u00eb rregull n\u00ebse prodhuesi shqiptar don me konkurru me produkte tjera. Le t\u00eb vendos\u00eb konsumatori duke bler\u00eb apo abstenuar blerjen. Nuk ka nevoj\u00eb t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsojm\u00eb p. sh. produktet e Serbis\u00eb me t\u00eb Kosov\u00ebs. K\u00ebshtu vet\u00ebm e ul\u00eb Kosova produktivitetin dhe shfryt\u00ebzon burime n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb m\u00eb pak produktive. M\u00ebnyra p\u00ebr t\u2019u zhvilluar ekonomikisht nuk \u00ebsht\u00eb me masa politike restriktive por me treg t\u00eb lir\u00eb dhe inovacion. Si konsumator do t\u00eb doja nj\u00eb produkt t\u00eb ri e cil\u00ebsor nga Kosova, jo parodi t\u00eb produkteve serbe.<\/p>\n<p>N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi importi nuk shihet ekonomikisht i favorsh\u00ebm. Eksporti p\u00ebrkundrazi qenka i mir\u00eb. Jo vet\u00ebm se importi e eksporit e kusht\u00ebzojn\u00eb nj\u00ebri-tjetrin por n\u00eb fakteksporti e paguan importin. Asnj\u00eb shtet nuk \u00ebsht\u00eb as q\u00eb mundet t\u00eb jet\u00eb aq i vet\u00ebmjaftuesh\u00ebm sa t\u00eb prodhoj\u00eb gjith\u00e7ka. Sikur nj\u00eb shtet t\u00eb mundte vet\u00ebm me importu pa eksportu, kish qen\u00eb ideale. Nj\u00eb argument si pse t\u00eb japim para shtetasit t\u00eb huaj e jo prodhuesit ton\u00eb \u00ebsht\u00eb i gabuar dhe pa baz\u00eb n\u00eb parime t\u00eb sh\u00ebndosha ekonomike. Kjo \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm se pasion dhe sentimentaliz\u00ebm.Kosovar\u00ebt gabohen edhe po mashtrohen n\u00ebse besojn\u00eb se tarifa po e nd\u00ebshkon Serbin\u00eb. Kosova po e nd\u00ebshkon veten sikurse edhe Serbia me \u00e7far\u00ebdo bllokade q\u00eb i b\u00ebn mallit kosovar. Madje k\u00ebto politika nuk i ndihmojn\u00eb raporteve me shtete tjera por i v\u00ebshtir\u00ebsojn\u00eb ato. N\u00eb rastin m\u00eb t\u00eb keq e b\u00ebn t\u00eb pamundur t\u00eb krijohen raporte t\u00eb duhura p\u00ebr zhvillimin e Kosov\u00ebs. Nj\u00eb qytetar nga Kosova duke e bler\u00eb nj\u00eb biskot\u00eb Plazma e promovon paqen dhe raporte t\u00eb mira mes Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb m\u00eb shum\u00eb se gjitha mundimet e politikan\u00ebve, t\u00eb cil\u00ebt me tarifa vet\u00ebm po i v\u00ebshtir\u00ebsojn\u00eb ose po i zhb\u00ebjn\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet mes njer\u00ebzve, dhe k\u00ebshtu s\u00eb fundi do t\u00eb shkat\u00ebrrojn\u00eb arritjet e kaluara ose do e ngadal\u00ebsojn\u00eb apo vonojn\u00eb \u00e7do ecje p\u00ebrpara. Nj\u00ebjt\u00eb me \u00e7do produkt t\u00eb secilit shtet. E nj\u00ebjta vlen edhe p\u00ebr Serbin\u00eb. Edhe Serbia humb duke qen\u00eb armik i Kosov\u00ebs. Duke e p\u00ebrjashtuar veten me q\u00ebndrimin e saj ekskluziv kundrejt Kosov\u00ebs e privon konsumatorin e vet nga zgjedhja e lir\u00eb. Kosova do t\u00eb p\u00ebrfitonte m\u00eb shum\u00eb prej tregut t\u00eb lir\u00eb sesa t\u00eb b\u00ebhet peng i politik\u00ebs si Serbia duke i p\u00ebrs\u00ebritur te nj\u00ebjtat gabime. N\u00eb fakt t\u00eb dy shtetet p\u00ebrfitojn\u00eb prej parimeve liberale ekonomike dhe nxisin raporte paq\u00ebsore mes njer\u00ebzve. K\u00ebto marr\u00ebdh\u00ebnie nd\u00ebrnjer\u00ebzore nuk mund t\u00eb zgjidhen me politik\u00eb. Politikat q\u00eb kurdoher\u00eb jan\u00eb diskriminuese e kufizuese p\u00ebr ekonomin\u00eb, i p\u00ebr\u00e7ajn\u00eb njer\u00ebzit dhe krijojn\u00eb armiq\u00ebsi.<\/p>\n<p>Megjith\u00ebk\u00ebt\u00eb, duhet me pas\u00eb parasysh se a i ndihmon Kosov\u00ebs tarifa, sidomos kundrejt Serbis\u00eb. Se produktet serbe po e d\u00ebmtojn\u00eb ekonomin\u00eb si \u00e7do produkt tjet\u00ebr i huaj \u00ebsht\u00eb e pav\u00ebrtet\u00eb dhe gjitha k\u00ebto mendime bazohen n\u00eb falsitete. Se duhet ndihmuar prodhimin vendor, se nuk duhet bler\u00eb produktin e huaj, se parat\u00eb duhet dh\u00ebn\u00eb bashkatdhetarit; k\u00ebto jan\u00eb vet\u00ebm fraza boshe p\u00ebr me fut\u00eb n\u00eb zbatim ligje q\u00eb do e pengojn\u00eb zhvillimin. Asgj\u00eb nuk e ndryshon faktin se k\u00ebto do t\u00eb jen\u00eb te d\u00ebmshme p\u00ebr shumic\u00ebn e qytetar\u00ebve q\u00eb paguajn\u00eb p\u00ebr to.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sado t\u00eb elaboruara argumentet e parashtruara t\u00eb avokuesve t\u00eb tarifave nuk e ndryshon faktin se ato n\u00eb parim jan\u00eb pengesa q\u00eb m\u00eb shum\u00eb \u00e7ojn\u00eb n\u00eb ngecje ekonomike sesa n\u00eb ndonj\u00eb avancim. Qofshin ato t\u00eb implementuara p\u00ebr promovimin e produkteve vendore, qofshin me ide t\u00eb nd\u00ebshkojn\u00eb Serbin\u00eb si armik, qofshin p\u00ebr buxhet publik, apo qofshin p\u00ebr [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":141,"featured_media":7966,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[1006,972,971,1238],"ppma_author":[169],"class_list":["post-6114","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-ekonomi","tag-kosove","tag-serbi","tag-tarifa"],"authors":[{"term_id":169,"user_id":141,"is_guest":0,"slug":"leke-salihu","display_name":"Lek\u00eb Salihu","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/58387e4aecea849d4070c2cfd97152c3a1930fc99ec9ad05cc1ec7273e50c3f8?s=96&d=mm&r=g","user_url":"","last_name":"Salihu","first_name":"Lek\u00eb","description":"Lek\u00eb Salihu studion let\u00ebrsi krahasimtare n\u00eb Univerzitetin e Vjen\u00ebs. Interesimi i tij shprehet ne shkrimet analitike t\u00eb teksteve dhe zhanreve t\u00eb ndryshme letrare, poashtu mbi ekonomin\u00eb, me fokus n\u00eb liberalizmin klasik, duke theksuar r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e liris\u00eb individuale dhe sociale. Ai \u00ebsht\u00eb an\u00ebtar\u00eb n\u00eb Hayek Institute dhe ka perkthyer shkrime t\u00eb ekonomistit Ludwig von Mises. Poashtu ka shkruar p\u00ebr gjuh\u00ebn shqipe n\u00eb \"Finnegans Wake\" t\u00eb James Joyce. "}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6114","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6114"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6114\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8035,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6114\/revisions\/8035"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7966"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6114"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6114"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6114"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=6114"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}