{"id":6277,"date":"2024-02-05T11:29:38","date_gmt":"2024-02-05T10:29:38","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=6277"},"modified":"2024-02-05T12:03:29","modified_gmt":"2024-02-05T11:03:29","slug":"detyra-e-intelektualit-dhe-kercenimet-e-saj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/opinion\/detyra-e-intelektualit-dhe-kercenimet-e-saj\/","title":{"rendered":"Detyra e intelektualit dhe k\u00ebrc\u00ebnimet e saj"},"content":{"rendered":"<p><em>P\u00ebr t\u00eb legjitimuar pun\u00ebn e tij, intelektualit i duhen njer\u00ebz q\u00eb mendojn\u00eb me t\u00eb dhe p\u00ebrkund\u00ebr tij, jo ithtar\u00eb q\u00eb ndjekin verb\u00ebrisht idet\u00eb e tij. Intelektuali q\u00eb \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb ithtar\u00ebve t\u00eb till\u00eb, ka mbjell\u00eb far\u00ebn e tifozeris\u00eb, e cila e delegjitimon t\u00ebr\u00ebsisht veprimtarin\u00eb e tij, ngase ndjekja jokritike e ideve t\u00eb tjetrit \u00ebsht\u00eb n\u00eb kund\u00ebrshtim me iden\u00eb e mendimit t\u00eb lir\u00eb. <\/em><\/p>\n<p>N\u00ebse me termin &#8220;intelektual\u201d sh\u00ebnjojme nj\u00eb <a href=\"https:\/\/sbunker.org\/en\/blogje-tematike\/pasqyre-e-sociologjise-se-intelektualit\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">person q\u00eb ka arritur kapital t\u00eb caktuar kulturor n\u00eb fush\u00ebn e krijimtaris\u00eb letrare a artistike ose n\u00eb fush\u00ebn e studimit dhe specializimit t\u00eb tij\/saj dhe \u00ebsht\u00eb angazhuar n\u00eb diskutimet me interes p\u00ebr publikun ose n\u00eb betejat politike<\/a>, b\u00ebhet e qart\u00eb se nuk flasim thjesht p\u00ebr nj\u00eb profesionist, q\u00eb mjaftohet me p\u00ebrdorimin e pun\u00ebs intelektuale vet\u00ebm brenda profesionit t\u00eb tij, po p\u00ebr di\u00e7ka m\u00eb shum\u00eb se aq. Sipas k\u00ebsaj, duke synuar t\u00eb imponoj\u00eb n\u00eb publik vlerat t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb pranueshme n\u00eb fush\u00ebn e tij krijuese ose shkencore, intelektuali\u00a0 i atribuon vetes nj\u00eb mision n\u00eb shoq\u00ebri, t\u00eb cilin e p\u00ebrjeton si nj\u00eb \u201cvokacion\u201d a \u201cdetyr\u00eb jet\u00ebsore\u201d p\u00ebr t\u00eb arritur tek e v\u00ebrteta n\u00eb lidhje me \u00e7\u00ebshtjet me interes p\u00ebr publikun, ose p\u00ebr t\u00eb zhvilluar vet\u00ebdijen ideore, politike a kulturore t\u00eb grupeve t\u00eb caktuara shoq\u00ebrore.<\/p>\n<p>M\u00eb sakt\u00eb, ky \u00ebsht\u00eb koncept i \u201cintelektualit publik\u201d, q\u00eb em\u00ebrton\u00a0 nj\u00eb profesionist t\u00eb nj\u00eb fushe t\u00eb shkenc\u00ebs a t\u00eb artit, t\u00eb cilit i interesojn\u00eb t\u00eb v\u00ebrtetat politike q\u00eb mund t\u00eb nxirren nga metoda dhe logjika e fush\u00ebs s\u00eb specializimit t\u00eb tij dhe q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrdoren p\u00ebr t\u00eb adresuar \u00e7\u00ebshtjet publike t\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebrie. Metoda dhe logjika, bashk\u00eb, p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb universin ku validohet e v\u00ebrteta dhe brenda t\u00eb cilave mendon intelektuali, pavar\u00ebsisht autoriteteve t\u00eb jashtme nga ky univers, si\u00e7 mund t\u00eb jen\u00eb, bie fjala, mendimi ose idet\u00eb mbizot\u00ebruese t\u00eb nj\u00eb elite pushteti a establishmenti kulturor ose idet\u00eb e popullarizuara t\u00eb nj\u00eb shumice.<\/p>\n<p>(\u00cbsht\u00eb qart\u00eb se nj\u00eb p\u00ebrkufizim i till\u00eb nuk lejon q\u00eb termi \u201cintelektual\u201d t\u00eb p\u00ebrcaktohet sipas ndonj\u00eb kriteri universal. \u00c7\u00ebshtja e p\u00ebrkufizimit duhet t\u00eb shihet si pjes\u00eb e betejave (p\u00ebrs\u00ebri) intelektuale rreth p\u00ebrcaktimit t\u00eb \u201cintelektualit t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb\u201d, dometh\u00ebn\u00eb betejave p\u00ebr t\u00eb v\u00ebn\u00eb autoritetin q\u00eb vendos se kush \u00ebsht\u00eb intelektual e kush jo dhe q\u00eb imponon p\u00ebrgjigjen se cila \u00ebsht\u00eb a duhet t\u00eb jet\u00eb detyra \u201ce v\u00ebrtet\u00eb\u201d e intelektualit dhe raporti q\u00eb ka, si me elit\u00ebn politike e kulturore, ashtu me publikun e gj\u00ebr\u00eb.)<\/p>\n<p>S\u00eb k\u00ebndejmi, k\u00ebtu e kemi fjal\u00ebn pik\u00ebrisht p\u00ebre k\u00ebt\u00eb koncept t\u00eb intelektualit, dometh\u00ebn\u00eb nj\u00eb mendimtar q\u00eb nuk e nd\u00ebrlidh mendimin e tij me nj\u00eb gar\u00eb p\u00ebr t\u00eb fituar pranimin e publikut. Mendimtari nuk synon q\u00eb idet\u00eb, t\u00eb cilat dalin nga mendimi i tij, t\u00eb jen\u00eb t\u00eb popullarizuara apo n\u00eb p\u00ebrputhje me idet\u00eb mbizot\u00ebruese. Prandaj, ai nuk m\u00ebrzitet kur idet\u00eb e tij injorohen, kund\u00ebrshtohen ose nuk kuptohen nga shumica. E vetmja arsye me mendu p\u00ebr shumic\u00ebn \u00ebsht\u00eb kur idet\u00eb e tij p\u00ebrputhen me idet\u00eb e shumic\u00ebs ose mbizot\u00ebruese. N\u00eb at\u00eb rast, duhet t\u00eb sigurohet q\u00eb mendimi i tij nuk \u00ebsht\u00eb vendosur nga k\u00ebto forca, por \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb p\u00ebrpjekje q\u00eb t\u00eb mendohet pavar\u00ebsisht dhe p\u00ebrkund\u00ebr tyre.<\/p>\n<p>Andaj, \u00ebsht\u00eb e panevojshme p\u00ebrpjekja e intelektual\u00ebve p\u00ebr pranim dhe simpati nga publiku, duke propozuar ide banale q\u00eb nuk thon\u00eb asgj\u00eb t\u00eb re, nuk zbulojn\u00eb ndonj\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme ose me t\u00eb cilat pajtohen t\u00eb gjith\u00eb ose nj\u00eb shumic\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme. Nj\u00eb paraqitje e figur\u00ebs banale ose t\u00eb zakonshme t\u00eb intelektualit, q\u00eb e asocion at\u00eb me mendimin e sigurt, mbizot\u00ebrues ose t\u00eb shumic\u00ebs, \u00ebsht\u00eb rr\u00ebnuese e vet\u00eb konceptit t\u00eb intelektualit. Sidoqoft\u00eb, nga nj\u00eb intelektual nuk mund t\u00eb burojn\u00eb ide banale ose t\u00eb zakonshme: mendimi i tij nuk mund t\u00eb prodhoj\u00eb ide q\u00eb nuk thon\u00eb asgj\u00eb t\u00eb re, s\u00eb paku p\u00ebr nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb publikut, dhe q\u00eb nuk ia prishin qet\u00ebsin\u00eb mendimit mbizot\u00ebrues.<\/p>\n<p>Intelektuali nuk ka nevoj\u00eb t\u00eb propozoj\u00eb ide q\u00eb pajtohen me mendimin e shumic\u00ebs ose q\u00eb jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrhapura n\u00eb shoq\u00ebri me q\u00ebllimin p\u00ebr t\u00eb fituar miratimin e publikut. K\u00ebt\u00eb e b\u00ebjn\u00eb ideolog\u00ebt politik\u00eb dhe predikuesit fetar\u00eb. Ata shk\u00ebmbejn\u00eb ideologjit\u00eb dhe utopit\u00eb p\u00ebr besimin dhe miratimin e publikut. Duke u ofruar opium gjindjes hallkeqe, q\u00eb t\u00eb mund ta durojn\u00eb bot\u00ebn n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn jetojn\u00eb dhe duke u premtuar m\u00eb t\u00eb mir\u00ebn e bot\u00ebve, q\u00eb gjithmon\u00eb \u00ebsht\u00eb tjet\u00ebrkund dhe tjet\u00ebrher\u00eb, ata fitojn\u00eb besimin e njer\u00ebzve q\u00eb iu duhet p\u00ebr t\u00eb rekrutuar ithtar\u00eb t\u00eb vizioneve t\u00eb tyre ideologjike ose utopike.<\/p>\n<p>P\u00ebrkundrazi, intelektuali nuk i premton asgj\u00eb askujt, as lumturi n\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb, as shp\u00ebtim n\u00eb bot\u00ebn tjet\u00ebr. N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, intelektuali nuk ka \u00e7far\u00eb t\u2019u ofroj\u00eb asgj\u00eb masave n\u00eb k\u00ebmbim t\u00eb besimit t\u00eb tyre. P\u00ebrve\u00e7 n\u00ebse veprimtarin\u00eb e tij mendore e p\u00ebrzien me ndonj\u00eb veprimtari sipolitike ose fetare, intelektuali nuk u premton masave utopi n\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb ose parajs\u00eb n\u00eb bot\u00ebn tjet\u00ebr. Ai mendon dhe rimendon mbi at\u00eb q\u00eb e rrethon dhe si rezultat propozon ide q\u00eb i arsyeton sipas ndonj\u00eb logjike t\u00eb vlefshme n\u00eb fush\u00ebn mbi t\u00eb cil\u00ebn ka ekspertiz\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb proces, intelektuali ofron vegla konceptuale e metodologjike p\u00ebr t\u00eb menduar me to, duke ia paraqitur publikut parimet logjike dhe metodologjin\u00eb e pranuara n\u00eb universin e tij. Mir\u00ebpo, k\u00ebt\u00eb ai e b\u00ebn jo me forc\u00ebn e popullaritetit q\u00eb e ka politikani ose kleriku, por me forc\u00ebn e argumentit. Andaj, intelektuali th\u00ebret n\u00eb p\u00ebrdorimin e trurit p\u00ebr t\u00eb menduar dhe jo t\u00eb zemr\u00ebs p\u00ebr t\u00eb besuar.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb legjitimuar pun\u00ebn e tij, intelektualit i duhen njer\u00ebz q\u00eb mendojn\u00eb me t\u00eb dhe p\u00ebrkund\u00ebr tij, dhe jo ithtar\u00eb q\u00eb ndjekin idet\u00eb e tij n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb verb\u00ebr dhe pa i shqyrtuar ato. Intelektuali q\u00eb vihet n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb ithtar\u00ebve t\u00eb till\u00eb, ka mbjell\u00eb far\u00ebn e tifozeris\u00eb. Tifozeria e d\u00ebmton mendimin e lir\u00eb t\u00eb intelektualit duke e b\u00ebr\u00eb at\u00eb rob t\u00eb miratimit t\u00eb ithtar\u00ebve t\u00eb tij. Intelektuali q\u00eb krijon tifoz\u00eb, her\u00ebt a von\u00eb, do t\u00eb b\u00ebhet pasues i tyre, do t\u00eb ndjek\u00eb opinionet e tyre, n\u00eb vend se t\u00eb jet\u00eb lider i mendimit t\u00eb lir\u00eb dhe pionier i ideve novatore. Tifozeria e delegjitimon deri n\u00eb vdekje veprimtarin\u00eb e intelektualit, ngase ndjekja e ideve t\u00eb dikujt \u00ebsht\u00eb n\u00eb kund\u00ebrshtim me iden\u00eb e mendimit t\u00eb vazhduesh\u00ebm dhe t\u00eb lir\u00eb, q\u00eb \u00ebsht\u00eb vet\u00eb detyra e intelektualit. Ndjekja e mendimit t\u00eb dikujt pa e testuar at\u00eb n\u00eb vazhdim\u00ebsi shpie n\u00eb rrug\u00ebn e besimit t\u00eb pamenduar n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtetat e dh\u00ebna, nd\u00ebrsa shtrimi i pyetjeve, mendimi dhe rimendimi i vazhduesh\u00ebm \u00ebsht\u00eb e vetmja garanci q\u00eb mendimi t\u00eb mos shnd\u00ebrrohet n\u00eb besim.<\/p>\n<p>Ky \u00ebsht\u00eb vokacioni i intelektualit: t\u00eb mendoj\u00eb e t\u00eb rimendoj\u00eb, nd\u00ebrsa puna e jashtme\u00a0 tij, detyra shoq\u00ebrore e tij, \u00ebsht\u00eb t\u00eb promovoj\u00eb p\u00ebrdorimin e mendjes dhe t\u2019u ndihmoj\u00eb pjes\u00ebtar\u00ebve t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb rrug\u00eb. N\u00eb \u00e7astin q\u00eb intelektuali e braktis pun\u00ebn e tij t\u00eb brendshme, ai pushon t\u00eb jet\u00eb intelektual, nd\u00ebrsa n\u00eb \u00e7astin q\u00eb detyr\u00ebn e tij n\u00eb shoq\u00ebri e p\u00ebrzien me thirrje dhe promovim t\u00eb besimit n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtetat e dh\u00ebna, ai e ka tradh\u00ebtuar vokacionin e tij n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb ndonj\u00eb detyre ideologjike a utopike.<\/p>\n<p>Ose intelektual ose ideolog; k\u00ebto t\u00eb dyja nuk mund t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb bashk\u00eb. Intelektuali lyp mendim, ideologu, politikani a predikuesi, lyp tifoz\u00eb. N\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb mendimit, intelektuali do t\u00eb b\u00ebj\u00eb kurban tifozerin\u00eb. N\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb tifoz\u00ebve, ideologu do t\u00eb b\u00ebj\u00eb kurban mendimin.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebr t\u00eb legjitimuar pun\u00ebn e tij, intelektualit i duhen njer\u00ebz q\u00eb mendojn\u00eb me t\u00eb dhe p\u00ebrkund\u00ebr tij, jo ithtar\u00eb q\u00eb ndjekin verb\u00ebrisht idet\u00eb e tij. Intelektuali q\u00eb \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb ithtar\u00ebve t\u00eb till\u00eb, ka mbjell\u00eb far\u00ebn e tifozeris\u00eb, e cila e delegjitimon t\u00ebr\u00ebsisht veprimtarin\u00eb e tij, ngase ndjekja jokritike e ideve t\u00eb tjetrit [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":196,"featured_media":6284,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[954,955,953],"ppma_author":[700],"class_list":["post-6277","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-filozofi","tag-kulture","tag-sociologji"],"authors":[{"term_id":700,"user_id":196,"is_guest":0,"slug":"gezim-selaci","display_name":"G\u00ebzim Selaci","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/1-1-e1728652765257.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/1-1-e1728652765257.jpg"},"user_url":"","last_name":"Selaci","first_name":"G\u00ebzim","description":"G\u00ebzimi Selaci \u00ebsht\u00eb ligj\u00ebrues n\u00eb Departamentin e Sociologjis\u00eb n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs. Ka studiuar Sociologji dhe Teori politike n\u00eb Prishtin\u00eb, Lond\u00ebr dhe Budapest. Specializimi i tij ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me legjitimimin e pushtetit dhe nd\u00ebrtimin e shtetit. Interesimi i tij p\u00ebrq\u00ebndrohet tek politika dhe pushteti n\u00eb shoq\u00ebri nga perspektiva nd\u00ebrdisiplinore dhe shtrihet tek t\u00eb kuptuarit e pranimit\/mospranimit t\u00eb autoritetit, dinamik\u00ebs s\u00eb identiteteve kolektive, si dhe aktivizmit politik."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6277","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/196"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6277"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6277\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6283,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6277\/revisions\/6283"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6284"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6277"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6277"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6277"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=6277"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}