{"id":7383,"date":"2023-07-24T14:46:24","date_gmt":"2023-07-24T12:46:24","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=7383"},"modified":"2024-09-09T14:55:50","modified_gmt":"2024-09-09T12:55:50","slug":"politikat-reaktive-te-kosoves-perballe-tolerances-se-perendimit-ndaj-serbise-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/analize\/politikat-reaktive-te-kosoves-perballe-tolerances-se-perendimit-ndaj-serbise-2\/","title":{"rendered":"Politikat reaktive t\u00eb Kosov\u00ebs p\u00ebrball\u00eb toleranc\u00ebs s\u00eb Per\u00ebndimit ndaj Serbis\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">Politika e jashtme dhe diplomacia e Kosov\u00ebs jan\u00eb n\u00eb kriz\u00eb t\u00eb thell\u00eb<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"> dhe karakterizohen me munges\u00eb t\u00eb strategjis\u00eb, koordinimit dhe skandale t\u00eb shumta. Qasja e Qeveris\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs ndaj politik\u00ebs s\u00eb jashtme \u00ebsht\u00eb reaktive dhe e reduktuar n\u00eb konfrontime dhe protesta, si rezultat i toleranc\u00ebs s\u00eb Per\u00ebndimit ndaj veprimeve agresive dhe shoviniste t\u00eb Serbis\u00eb. Kjo toleranc\u00eb \u00ebsht\u00eb zhvilluar me q\u00ebllim t\u00eb largimit t\u00eb Serbis\u00eb nga Rusia dhe afrimit t\u00eb saj drejt Per\u00ebndimit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Por, politikat e shteteve per\u00ebndimore as nuk diktohen nga Kosova, as nuk vendosen n\u00eb Kosov\u00eb. Edhe pse toleranca e Per\u00ebndimit ndaj Serbis\u00eb \u00ebsht\u00eb baz\u00eb e fort\u00eb p\u00ebr t\u00eb protestuar, nuk \u00ebsht\u00eb arsye q\u00eb Kosova t\u00eb konfliktohet, t\u2019i denigroj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet e saj me shtetet aleate dhe t\u00eb d\u00ebmtoj\u00eb <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">realizimin e interesave dhe objektivave t\u00eb saj<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">.<\/span><\/p>\n<p><b>N\u00eb aleanc\u00eb me armikun<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kosova \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb para nj\u00eb dileme t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb gjendjes globale t\u00eb siguris\u00eb. T\u00ebrheqja e Serbis\u00eb drejt Per\u00ebndimit p\u00ebr t\u2019i mohuar Rusis\u00eb qasjen dhe mund\u00ebsin\u00eb e destabilizimit t\u00eb rajonit ka ardhur me shum\u00eb sfida p\u00ebr Kosov\u00ebn dhe rajonin.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Hezitimi e kund\u00ebrshtimi i Qeveris\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs para k\u00ebsaj situate t\u00eb re po provohet t\u00eb jet\u00eb gabim fatal dhe munges\u00eb e lidershipit qeveritar. Ky gabim nuk ndodh p\u00ebr faktin q\u00eb Kosova nuk ka arsye p\u00ebr t\u00eb kund\u00ebrshtuar dhe hezituar, por p\u00ebr faktin q\u00eb ajo \u00ebsht\u00eb e pafuqishme t\u2019i ndryshoj\u00eb politikat e Per\u00ebndimit n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb nj\u00eb dilem\u00eb t\u00eb ngjashme \u00ebsht\u00eb gjendur edhe Franca pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore. N\u00eb vitin 1950, Lufta e Kores\u00eb krijoi nj\u00eb situat\u00eb e cila shtyu vendet europiane t\u00eb b\u00ebjn\u00eb hapa radikal\u00eb n\u00eb terma gjeopolitik\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">K\u00ebshilli i Atlantikut vler\u00ebsoi se <\/span><a href=\"https:\/\/archives.nato.int\/uploads\/r\/null\/3\/0\/30745\/D_MC-D_1_ENG.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">k\u00ebrc\u00ebnimi m\u00eb i madh p\u00ebr per\u00ebndimin ishte n\u00ebse Gjermania Per\u00ebndimore do t\u00eb rreshtohej p\u00ebrkrah sovjetik\u00ebve<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> dhe dilema e riarmatosjes s\u00eb Gjermanis\u00eb do t\u00eb b\u00ebhej \u00e7\u00ebshtja kryesore e procesit t\u00eb integrimit t\u00eb Europ\u00ebs Per\u00ebndimore.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Franca, q\u00eb ishte kund\u00ebrshtare e krijimit t\u00eb ushtris\u00eb gjermane<\/span><a href=\"https:\/\/search.library.wisc.edu\/digital\/AIOEYIMXK64GVV8K\/pages\/A5JSNAQ32TDE6I8X\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">, prapa dyerve t\u00eb mbyllura e pranonte se kjo gj\u00eb ishte e domosdoshme<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">. Mospajtimet lidhur me armatosjen e Gjermanis\u00eb \u00e7uan deri tek i ashtuquajturi Plani i Plevenit, q\u00eb parashihte braktisjen e ushtrive nacionale dhe krijimin e nj\u00eb ushtrie t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt europiane n\u00ebn ombrell\u00ebn e <\/span><a href=\"https:\/\/www.jstor.org\/stable\/1226391\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Komunitetit Europian t\u00eb Mbrojtjes<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Pas disa kund\u00ebrshtimesh, Franca n\u00eb fund pranoi krijimin e ushtris\u00eb gjermane dhe integrimin n\u00eb strukturat ekzistuese t\u00eb mbrojtjes kolektive t\u00eb Per\u00ebndimit. Si rezultat, pas arritjes s\u00eb marr\u00ebveshjeve t\u00eb Parisit dhe Bonn-it m\u00eb1954, Gjermanis\u00eb iu heq okupimi, iu dha e drejta e krijimit t\u00eb ushtris\u00eb s\u00eb saj, e nj\u00eb vit m\u00eb von\u00eb ajo u b\u00eb an\u00ebtare e aleanc\u00ebs s\u00eb NATO-s.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00cbsht\u00eb e domosdoshme t\u00eb p\u00ebrmendet fakti se Gjermania n\u00eb t\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb proces pati mb\u00ebshtetjen e fuqishme t\u00eb amerikan\u00ebve, e krejt kjo ndodhi vet\u00ebm pes\u00eb vjet pas p\u00ebrfundimit t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore. Rasti i riarmatosjes s\u00eb Gjermanis\u00eb \u00ebsht\u00eb tregues i masave radikale q\u00eb shtetet jan\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb marrin kur ekspozohen ndaj k\u00ebrc\u00ebnimeve t\u00eb nj\u00ebjta ose kan\u00eb perceptim t\u00eb p\u00ebraf\u00ebrt mbi sigurin\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">ShBA-ja ka humbur rreth 500 mij\u00eb ushtar\u00eb n\u00eb luft\u00ebrat kund\u00ebr Gjermanis\u00eb naziste dhe Japonis\u00eb, por vet\u00ebm pes\u00eb vjet pas p\u00ebrfundimit t\u00eb luft\u00ebs, ajo avokonte fuqish\u00ebm p\u00ebr krijimin e ushtris\u00eb gjermane. Tutje, Franca ishte pushtuar dhe posht\u00ebruar me vite n\u00ebn thundr\u00ebn naziste, por vet\u00ebm pak vite pas \u00e7lirimit propozoi nj\u00eb plan q\u00eb parashihte pothuajse bartjen e plot\u00eb t\u00eb sovranitetit n\u00eb fush\u00ebn e mbrojtjes te nj\u00eb organizat\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare si Komuniteti Europian i Mbrojtjes.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Mir\u00ebpo, gjith\u00eb kjo nism\u00eb ishte nd\u00ebrmarr\u00eb p\u00ebr t\u2019i akomoduar dilemat dhe nevoj\u00ebn e pjes\u00ebmarrjes s\u00eb Gjermanis\u00eb n\u00eb sistemin per\u00ebndimor t\u00eb mbrojtjes kolektive.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin drejtim, Kosova nuk duhet t\u00eb jetoj\u00eb n\u00eb iluzionin q\u00eb bombardimi i Serbis\u00eb nga NATO n\u00eb vitin 1999 \u00ebsht\u00eb garanci e armiq\u00ebsis\u00eb s\u00eb p\u00ebrhershme mes shteteve pjes\u00ebmarr\u00ebse dhe Serbis\u00eb. P\u00ebr Kosov\u00ebn, t\u00ebrheqja e Serbis\u00eb nga sfera e influenc\u00ebs ruse \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr sigurin\u00eb e saj komb\u00ebtare dhe stabilitetin rajonal.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Por, procesi n\u00ebp\u00ebr t\u00eb cilin Kosova dhe Serbia po kalojn\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i ndrysh\u00ebm krahasuar me Europ\u00ebn Per\u00ebndimore pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore. Marr\u00ebdh\u00ebniet mes Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb jan\u00eb armiq\u00ebsore dhe kjo e fundit \u00ebsht\u00eb shum\u00eb ofensive n\u00eb minimin e subjektivitetit nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb Kosov\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">P\u00ebr dallim nga Serbia, n\u00eb rastin e Gjermanis\u00eb kan\u00eb qen\u00eb shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme edhe roli konstruktiv i autoriteteve t\u00eb Gjermanis\u00eb Per\u00ebndimore n\u00ebn udh\u00ebheqjen e kancelarit Konrad Adenauer, garancit\u00eb e mosp\u00ebrs\u00ebritjes s\u00eb konfliktit dhe procesi i de-nazifikimit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Serbia nuk ka arritur t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb klas\u00eb politike q\u00eb nuk ushqen etno-nacionalizmin dhe q\u00eb e pranon realitetin e ri n\u00eb Ballkan. Gjithashtu, Serbia nuk ka krijuar nj\u00eb shoq\u00ebri q\u00eb reflekton mbi t\u00eb kaluar\u00ebn gjenocidale dhe sh\u00ebrohet nga nacionalizmi toksik. P\u00ebrkundrazi, ajo \u00ebsht\u00eb e mbushur me politikan\u00eb q\u00eb marrin vota duke premtuar t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Rasti i pajtimit t\u00eb Franc\u00ebs dhe Gjermanis\u00eb ka dallime t\u00eb m\u00ebdha nga procesi i normalizimit t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve mes Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb, por \u00ebsht\u00eb tregues i masave radikale n\u00eb favor t\u00eb balancimit. N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, qasja pa kushte ndaj Serbis\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb pasoja t\u00eb r\u00ebnda p\u00ebr rajonin dhe do t\u00eb rezultoj\u00eb me regres t\u00eb agjend\u00ebs s\u00eb Per\u00ebndimit n\u00eb Ballkan, <\/span><a href=\"https:\/\/www.justsecurity.org\/85510\/the-fallacy-of-us-and-eu-policy-in-the-western-balkans\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">q\u00eb duket se ka braktisur vlerat q\u00eb i ka promovuar deri m\u00eb sot<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">.<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Politika e jashtme dhe diplomacia e Kosov\u00ebs jan\u00eb n\u00eb kriz\u00eb t\u00eb thell\u00eb dhe karakterizohen me munges\u00eb t\u00eb strategjis\u00eb, koordinimit dhe skandale t\u00eb shumta. Qasja e Qeveris\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs ndaj politik\u00ebs s\u00eb jashtme \u00ebsht\u00eb reaktive dhe e reduktuar n\u00eb konfrontime dhe protesta, si rezultat i toleranc\u00ebs s\u00eb Per\u00ebndimit ndaj veprimeve agresive dhe shoviniste t\u00eb Serbis\u00eb. Kjo [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":7384,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[972,1000,1001,1098],"ppma_author":[867],"class_list":["post-7383","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-kosove","tag-politike-e-jashtme","tag-qeveria-e-kosoves","tag-strategemata"],"authors":[{"term_id":867,"user_id":0,"is_guest":1,"slug":"arber-ahmeti","display_name":"Arb\u00ebr Ahmeti","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Arber-Ahmeti.jpeg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Arber-Ahmeti.jpeg"},"user_url":"","last_name":"","first_name":"","description":"Arb\u00ebr Ahmeti \u00ebsht\u00eb jurist dhe hulumtues me specializim n\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Interesat e tij studimore jan\u00eb n\u00eb fush\u00ebn e t\u00eb drejt\u00ebs dhe siguris\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare, drejt\u00ebsis\u00eb penale dhe t\u00eb drejt\u00ebs humanitare, si dhe n\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn n\u00eb shtetet e dala nga konfliktet. Ai ka qen\u00eb hulumtues i ftuar n\u00eb Institutin p\u00ebr Paqe dhe Menaxhim t\u00eb Konflikteve n\u00eb Akademin\u00eb Komb\u00ebtare t\u00eb Mbrojtjes n\u00eb Austri ku ka mbuluar Kosov\u00ebn dhe Ballkanin Per\u00ebndimor, si dhe kontribuues n\u00eb Raportet e Oksfordit p\u00ebr t\u00eb Drejt\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare ku mbulon juridiksionin e Shqip\u00ebris\u00eb."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7383","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7383"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7383\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7386,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7383\/revisions\/7386"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7384"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7383"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7383"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7383"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=7383"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}