{"id":7675,"date":"2020-10-05T14:12:56","date_gmt":"2020-10-05T12:12:56","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=7675"},"modified":"2024-09-13T14:19:28","modified_gmt":"2024-09-13T12:19:28","slug":"vit-i-humbur-ekonomik-ne-mal-te-zi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/analize\/vit-i-humbur-ekonomik-ne-mal-te-zi\/","title":{"rendered":"Vit i humbur ekonomik n\u00eb Mal t\u00eb Zi"},"content":{"rendered":"<p><strong>Masat joadekuate t\u0451 Qeveris\u0451 t\u0451 Malit t\u0451 Zi soll\u0451n deri n\u0451 uljen e depoziteve p\u0451r 138 milion euro n\u0451 periudh\u0451n nga shkurti n\u0451 mars, m\u0451 s\u0451 tep\u0451rmi n\u0451 kompanit\u0451 private, t\u0451 cilave i\u2019u kerc\u0451nohej likuiditeti, si dhe n\u0451 rritjen e papun\u0451sis\u0451 p\u0451r rreth 5000 qytetar edhe at\u0451 vet\u0451m n\u0451 muajin prill.<\/strong><\/p>\n<p>Me paraqitjen e pandemis\u0451 t\u0451 virusit korona n\u0451 Mal t\u0451 Zi, Qeveria e Malit t\u0451 Zi shum\u0451 shpejt aplikoi masa restriktive t\u0451 cilat p\u0451rb\u0451hen nga ndales\u0451 e grumbullimeve publike, mbajtja e distanc\u0451s fizike mes njer\u0451zve dhe mbyllja e shum\u0451 aktiviteteve q\u0451 t\u0451 ndalohet p\u0451rhapja e virusit. Mos t\u0451 ishin k\u0451to masa restriktive, numri i t\u0451 infektuarve do t\u0451 rritej m\u0451 shpejt\u0451 si dhe vdekshm\u0451ria te pacient\u0451t, q\u0451 do t\u0451 sjellte presion t\u0451 madh n\u0451 sistemin sh\u0451ndet\u0451sor. Nga ana tjet\u0451r, masat e vendosura restriktive e paralizuan ekonomin\u0451 e brisht\u0451 malazezase, n\u0451 t\u0451 cil\u0451n turizmi si deg\u0451 e ekonomis\u0451 ka\u00a0<a href=\"https:\/\/www.slobodnaevropa.org\/a\/30493639.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">kontribut me 25%<\/a>\u00a0t\u0451 PBB t\u0451 vendit.<\/p>\n<p>Duke pas parasysh se kufijt\u0451 ishin t\u0451 mbyllur nga mesi i muajit mars deri n\u0451 mesin e muajit gusht, p\u0451rkrah rr\u0451nies drastike t\u0451 numrit t\u0451 turist\u0451ve, kjo solli edhe n\u0451 reflektim t\u0451 m\u0451tejsh\u0451m n\u0451 deg\u0451t tjera t\u0451 ekonomis\u0451, q\u0451 ndikoi si faktor plus n\u0451 rr\u0451nien e produkteve dhe sh\u0451rbimeve t\u0451 atyre deg\u0451ve t\u0451 cilat jan\u0451 n\u0451 m\u0451nyr\u0451 direkte ose indirekte t\u0451 lidhura me turizmin.<\/p>\n<p>Kjo spiral\u0451 e nisur, inicoi situat\u0451 q\u0451 shteti t\u0451 ket\u0451 m\u0451 pak t\u0451 ardhura nga tatimet, dhe kompanit\u0451 p\u0451r nj\u0451 koh\u0451 t\u0451 gjat\u0451 t\u2019i ulin pagat e pun\u0451tor\u0451ve ose t\u2019i largojn\u0451 ata nga puna p\u0451r shkak t\u0451 rr\u0451nies t\u0451 t\u0451 ardhurave. Mbulimi i importit nga eksporti i ekonomis\u0451 \u0451sht\u0451 vet\u0451m rreth 16%, borxhi publik \u0451sht\u0451 mbi 80%, dhe buxheti deficitar, deficiti i bilancit pagesor dhe rr\u0451nia e rejtingut kreditor t\u0451 vendit deri n\u0451 zon\u0451n e borxheve spekulative, vet\u0451m konfirmojn\u0451 sa \u0451sht\u0451 e brisht\u0451 ekonomia e Malit t\u0451 Zi, dhe shok-u i jasht\u0451m si korona virusi jan\u0451 sfid\u0451 e v\u0451rtet\u0451 dhe\u00a0<a href=\"https:\/\/www.vijesti.me\/vijesti\/ekonomija\/469205\/nova-vlada-hitno-mora-naci-novac-i-pregovarati-sa-eu-i-mmf-om%20i%20https:\/www.bankar.me\/2020\/05\/29\/spoljnotrgovinski-deficit-573-miliona\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">p\u0451r ekonomi<\/a>\u00a0edhe m\u0451 t\u0451 zhilluara se ajo e Malit t\u0451 Zi.<\/p>\n<h5><strong>Pakoja e par\u0451 e masave<\/strong><\/h5>\n<p>Qeveria e Malit t\u0451 Zi e miratoi pakon e par\u0451 t\u0451 masave n\u0451 fund t\u0451 marsit t\u0451 k\u0451tij viti. Nj\u0451 nga propozimet kryesore t\u0451 k\u0451saj pakoje ishin ndarja e 70% t\u0451 subvencioneve p\u0451r pag\u0451 minimale t\u0451 dedikuara p\u0451r veprimtari t\u0451 mbyllura dhe 100% tatime dhe t\u0451 dh\u0451na p\u0451r pag\u0451 minimale p\u0451r \u00e7do pun\u0451tor t\u0451 pun\u0451suar. P\u0451r\u00a0<a href=\"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/2020\/04\/09\/markovic-predstavio-paket-ekonomskih-mjera\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">veprimtarit\u0451 e rrezikuara<\/a>\u00a0t\u0451 cilat vazhduan t\u0451 punojn\u0451, por q\u0451 ishin t\u0451 ndikuara nga virusi korona, subvencioni ishte 50% nga bruto sasia e pag\u0451s minimale p\u0451r pun\u0451tor t\u0451 regjistruar.<\/p>\n<p>Masat e aplikuara nuk ishin t\u0451 mjaftusehme q\u0451 t\u0451 largohen dhe regullohen efektet negative mbi ekonomin\u0451, ku paga minimale \u0451sht\u0451 222 euro n\u0451 vend, n\u0451 t\u0451 cilin 98% t\u0451 ekonomis\u0451 e bartin kompanit\u0451 me biznese mikro, t\u0451 vogla dhe t\u0451 mesme. Nj\u0451koh\u0451sisht, n\u0451 fund t\u0451 marsit t\u0451 k\u0451tij viti, qeveria e Britanis\u0451 s\u0451 Madhe t\u0451 pun\u0451suarve t\u0451 goditur nga pandemia i\u2019u dha 80% t\u0451 pagave q\u0451 ata marrin,\u00a0<a href=\"https:\/\/www.bankar.me\/2020\/03\/27\/velika-britanija-samozaposlenima-ce-placati-80-posto-njihove-prosjecne-zarade\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">gjegj\u0451sisht 2500 funta<\/a>\u00a0neto n\u0451 muaj.<\/p>\n<p>Vitin e kaluar t\u0451 ardhurat nga turizmi ishin 1.100.000.00 euro, nd\u0451rsa ket\u0451 vit pritet q\u0451 turizmi t\u0451 jet\u0451 n\u0451 nivel maksimal prej 10 % nga viti i kaluar, \u00e7ka do t\u0451 thot\u0451 se t\u0451 ardhurat k\u0451t\u0451 vit do t\u0451 jen\u0451 m\u0451 t\u0451 ulta per gati se nj\u0451 milliard euro. N\u0451 Mal t\u0451 Zi ka mbi 1000 taksista t\u0451 cil\u0451t nuk kan\u0451 punuar p\u0451r shkak t\u0451 pandemis\u0451 gjat\u0451 marsit dhe prillit, ashtu q\u0451 shembuli i tyre tregon ndikimin negativ t\u0451 pandemis\u0451 me virusin korona n\u0451 pun\u0451simin. Gjithashtu, ka rreth 6000 t\u0451 pun\u0451suar n\u0451 industrin\u0451 hotelierike, ashtu q\u0451 vellimi i kriz\u0451s \u0451sht\u0451 qart\u0451 i duksh\u0451m n\u0451 industrin\u0451, me t\u0451 cil\u0451n indirekt jan\u0451 t\u0451 lidhur edhe 35000 qytetar, kryesisht pronar\u0451 t\u0451 restoranteve dhe tregtar\u0451.<\/p>\n<h5><strong>Pakoja e dyt\u0451 e masave<\/strong><\/h5>\n<p>N\u0451 fund t\u0451 prillit t\u0451 k\u0451tij viti, Qeveria e Malit t\u0451 Zi, ndihmoi turizmin me 5 milion euro, q\u0451 \u0451sht\u0451 e pamjaftueshme p\u0451r industrin\u0451 ekonomike q\u0451 pun\u0451son mbi dhjet\u0451 mij\u0451 njer\u0451z dhe e cila ka patur fitim nga nj\u0451 milliard euro vitin e kaluar. Kjo pako dyt\u0451 e masave gjithashtu planifikoi se 100.000 t\u0451 pun\u0451suar n\u0451 deg\u0451n ekonomike do t\u0451 marrin ndihma nga 46 milion euro neto p\u0451r nj\u0451 periudh\u0451 nga tre muaj, \u00e7ka \u0451sht\u0451 rreth 130 euro n\u0451 muaj p\u0451r nj\u0451 t\u0451 pun\u0451suar, dhe kjo \u0451sht\u0451 nj\u0451 shum\u0451 larg nga paga minimale. Qarkullimi i pagesave n\u0451 prill t\u0451 vitit t\u0451 kaluar ishte 1.65 milard euro,\u00a0<a href=\"https:\/\/www.dan.co.me\/?nivo=3&amp;rubrika=Ekonomija&amp;clanak=745316&amp;datum=2020-05-24\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">nd\u0451rsa sivjet<\/a>\u00a0vet\u0451m 1.1 miliard euro, dhe k\u0451tu mund t\u0451 shihet efekti shkat\u0451rues i pandemis\u0451 me korona virusin.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-9417\" src=\"https:\/\/cdn.respublica.edu.mk\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Ekonomski-izgubena-godina-vo-Crna-Gora.jpg\" alt=\"Ekonomski izgubena godina vo Crna Gora\" \/>Burim: balkaninsight.com<\/p>\n<p>Gjat\u0451 dh\u0451nies s\u0451 pakos s\u0451 dyt\u0451 t\u0451 masave, Qeveria e Malit t\u0451 Zi, uli pagat e administrator\u0451ve me paga m\u0451 t\u0451 larta deri 50 %, elektroindustria i dyfishoi subvencionet p\u0451r familjet m\u0451 t\u0451 prekura, ku ka 20.892 qytetar\u0451 me gjendje t\u0451 pavolitshme sociale dhe kjo kushtoi 825000 euro. Ndihm\u0451 i\u2019u \u0451sht\u0451 dh\u0451n\u0451 edhe qytetar\u0451ve t\u0451 papun\u0451suar t\u0451 cil\u0451t kan\u0451 figuruar n\u0451 Entin p\u0451r pun\u0451sim deri 31 mars, dhe ka 16.000 persona me k\u0451t\u0451 profil, si dhe disa pensionist\u0451ve, dhe e gjith\u0451 kjo ka kushtuar 290.000 euro.<\/p>\n<p>N\u0451 fund t\u0451 muajit maj, Mali i Zi hapi kufijt\u0451 p\u0451r shtetet e Unionit Europjan, por ajo nuk solli deri te ardhja e vizitor\u0451ve t\u0451 huaj, sepse Rusia, S\u0451rbia dhe Bosnja dhe Hercegovina jan\u0451 tregjet primare nga ku vijn\u0451 njer\u0451zit, dhe ashtu shum\u0451 hotele mbet\u0451n t\u0451 mbyllura dhe gjat\u0451 muajit qershor. Rebalanci i buxhetit u b\u0451 n\u0451 qershor me paramendim t\u0451 rr\u0451nies t\u0451 turizmit p\u0451r 40%, por duke e par\u0451 se rr\u0451nia \u0451sht\u0451 dy her\u0451 m\u0451 e madhe, at\u0451her\u0451 \u0451sht\u0451 qart\u0451 se ark\u0451s shtet\u0451rore do ti mungojn\u0451 shum\u0451 m\u0451 tep\u0451r t\u0451 holla sesa \u0451sht\u0451 parapar\u0451 dhe proektuar nga ana e qeveris\u0451.<\/p>\n<p>Plazhet dhe hotelet n\u0451 qershor ishin t\u0451 shprazta dhe ajo dukej shum\u0451 keq, numri i t\u0451 infektuarve me virusin korona u rit, dhe papun\u0451sia u zmadhua p\u0451r rreth 30.000 qytetar\u0451, bukvalisht ishin t\u0451 goditur t\u0451 gjith\u0451- turizmi, restorantet, tregtia, bujq\u0451sia, industria ushqimore. Nuk kishte pun\u0451sime sezonale, por or\u0451t t\u0451 pun\u0451tor\u0451ve ishin t\u0451 zvog\u0451luara dhe shum\u0451 t\u0451 pun\u0451suar u l\u0451shuan nga puna n\u0451 mes te akumulimit te shpenzimeve dhe t\u0451 ardhurat e ul\u0451ta. Kruzer\u0451t nuk lundronin n\u0451 Boka Kotorska, dhe kjo direkt ndikoi n\u0451 aktivitetet e shumta t\u0451 pun\u0451s n\u0451 Kotor.<\/p>\n<h5><strong>Biznes komuniteti dhe qytetar t\u0451 pak\u0451naqur<\/strong><\/h5>\n<p>Komuniteti i biznesit nuk ishte i kenaqur nga masat e implementuara nga ana e Qeveris\u0451 s\u0451 Malit t\u0451 Zi, por k\u0451rkoi ndryshime m\u0451 radikale, para se gjithash ulje primare e TVSH nga 21% n\u0451 7% p\u0451r turizmin, dhe kompanit\u0451 n\u0451 k\u0451t\u0451 veprimtari t\u0451 jen\u0451 t\u0451 liruar nga pagesa e t\u0451 gjitha taksave lokale dhe komunale p\u0451r vitin 2020 me reprogramim t\u0451 detyrimeve q\u0451 kan\u0451 p\u0451r nd\u0451rmarjet publike dhe vetqeverisjeve lokale. Propozimi i Lidhjes s\u0451 pun\u0451dh\u0451n\u0451sve, q\u0451 Banka qendrore e Malit t\u0451 Zi, t\u2019i urdh\u0451ron bankat komerciale ti ulin normat e interesit dhe provizionet p\u0451r shkak t\u0451 kriz\u0451s, gjithashtu nuk u miratua. Masat joadekuate t\u0451 qeveris\u0451 t\u0451 Malit t\u0451 Zi soll\u0451n deri n\u0451 uljen e depozit\u0451ve p\u0451r 138 milion euro n\u0451 periudh\u0451n prej shkurtit deri n\u0451 prill, edhe at\u0451 m\u0451 s\u0451 shumti n\u0451 kompanit\u0451 private, te cilave iu rrezikohej likuiditeti, si dhe rritje e papun\u0451simit p\u0451r rreth 5000 qytetar\u0451 edhe at\u0451 vet\u0451m n\u0451 muajin prill.<\/p>\n<p>N\u0451 at\u0451 periudh\u0451 shteti mundej ti largoj\u0451 t\u0451 dh\u0451nat, tatimet dhe tatimet lokale n\u0451 periudh\u0451 prej tre muaj prej fillimit t\u0451 pandemis\u0451, por t\u0451 sjell dhe sistem t\u0451 pages\u0451s t\u0451 TVSH pas fakturimit t\u0451 paguar po jo t\u0451 l\u0451shuar, ku shteti do t\u0451 jet\u0451 i fundit q\u0451 do t\u0451 pranon t\u0451 hollat, pas pun\u0451tor\u0451ve, furnizuesve. Qytetar\u0451t gjeneralisht iu p\u0451rmbajt\u0451n masave t\u0451 cilat p\u0451rfshin\u0451 karantin dhe mbyllje t\u0451 shum\u0451 aktiviteteve. Sigurisht kishte raste sporadike t\u0451 mosrespektimit t\u0451 masave, dhe kund\u0451r k\u0451tyre personave ishin ngritur padi, ashtu q\u0451 mund t\u0451 thuhet se qytetar\u0451t ishin t\u0451 discipliniuar, duke i d\u0451gjuar rekomandimet e mjek\u0451ve t\u0451 trupit komb\u0451tar koordinativ t\u0451 formuar nga Qeveria e Malit t\u0451 Zi n\u0451 luft\u0451n kund\u0451r pandemis\u0451.<\/p>\n<p>Shkalla e lart\u0451 e p\u0451lqimit t\u0451 qytetar\u0451ve n\u0451 lidhje me politikat e pushtetit u trazua n\u0451 moment kur Qeveria e Malit t\u0451 Zi e shpalli list\u0451n e qytetar\u0451ve t\u0451 cil\u0451t kishin vendime p\u0451r izolim t\u0451 detyruesh\u0451m me koh\u0451zgjatje nga 14 dit\u0451. Listat p\u0451rmbanin emra dhe mbiemra t\u0451 qytetar\u0451ve dhe adres\u0451n e tyre ku jetojn\u0451. \u201cT\u0451 dihet se kush nga fqinj\u0451t dhe qytetar\u0451t vihen n\u0451 rezik\u201d, thuhet n\u0451 shpalljen e Qeveris\u0451 n\u0451 Twiter. Organizatat joqeveritare ashp\u0451r e d\u0451nuan k\u0451t\u0451 vendim t\u0451 Qeveris\u0451 t\u0451 Malit t\u0451 Zi p\u0451r thyerje direkte t\u0451 Kushtetut\u0451s, ligjeve dhe standardeve nd\u0451rkomb\u0451tare n\u0451 l\u0451min\u0451 e t\u0451 drejtave t\u0451 njeriut dhe demokracis\u0451, dhe \u201cVijesti\u201d si medium me m\u0451 tep\u0451r besim nga qytetar\u0451t, refuzoi ta shpall\u0451 list\u0451n a lart\u0451p\u0451rmendur, duke mos e p\u0451rkrahur vendimin e Qeveris\u0451 s\u0451 Malit t\u0451 Zi e cila\u00a0<a href=\"https:\/\/www.vijesti.me\/vijesti\/drustvo\/433759\/spisak-sa-imenima-lica-u-samoizolaciji-kako-dosao-tako-i-nestao\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">nuk e respektoi<\/a>\u00a0Kushtetut\u0451n. E gjith\u0451 kjo solli deri n\u0451 rr\u0451nie t\u0451 p\u0451rkrahjes t\u0451 qytetar\u0451ve p\u0451r Qeverin\u0451 e Malit t\u0451 Zi n\u0451 luft\u0451n kund\u0451r pandemis\u0451 me k\u0451shtu lloj politikash.<\/p>\n<h5><strong>Pakoja e tret\u0451 e masave<\/strong><\/h5>\n<p>N\u0451 fund t\u0451 korrikut, Qeveria e Malit t\u0451 Zi e miratoi pakon e trete t\u0451 masave, t\u0451 cilat p\u0451rfshijn\u0451 subvencion\u0451 p\u0451r turiz\u0451m nga 83.4 milion euro n\u0451 afat t\u0451 shkurt\u0451, dhe e gjith\u0451 pakoja vlen 1.22 miliard euro n\u0451 afat t\u0451 mes\u0451m dhe t\u0451 gjat\u0451, nga viti 2020 deri ne vitin 2024. Ulja e TVSH p\u0451r produktet ushqimore n\u0451 sektorin turistik n\u0451 7% ishte vendim i duhur i cili duhej t\u0451 sjellet me her\u0451t, por ra ne sy ajo q\u0451 subvencionet p\u0451r pronar\u0451t e kapaciteteve private p\u0451r akomodim jan\u0451 vet\u0451m 3 milion euro, e ato p\u0451rbejn\u0451 73% t\u0451 akomodimit, \u00e7ka do t\u0451 thot\u0451 se ata q\u0451 japin me qera banesa dhe apartmane nuk mund t\u0451 fitojn\u0451 as nj\u0451 pjes\u0451 t\u0451 vog\u0451l t\u0451 asaj q\u0451 do t\u0451 fitojn\u0451 hotelet.<\/p>\n<p>Edhe pse Qeveria i quan turizmin dhe bujq\u0451sin\u0451 deg\u0451 strategjike t\u0451 ekonomis\u0451, at\u0451her\u0451 \u0451sht\u0451 e dukshme se 3 milion euro t\u0451 parapara p\u0451r bujq\u0451sin\u0451 nga gjithsej 127.4 milion euro n\u0451 afat t\u0451 shkurt\u0451r nuk jan\u0451 ndihm\u0451 e mjaftushme. Publiku i perceptoi k\u0451to masa si t\u0451 pamjaftushme p\u0451r rruajtjen e numrit t\u0451 t\u0451 punesuarve dhe ndihm\u0451n e bizneseve t\u0451 vogla dhe t\u0451 mesme, sepse shum\u0451 qytetar\u0451 ngel\u0451n pa pun\u0451.<\/p>\n<p>N\u0451 qershor, qeveria malazezase kerkoi hua nga MMF p\u0451r kriz\u0451n ekonomike e shkaktuar nga pandemia me virusin korona, n\u0451 t\u0451 cilin potencon se nuk planifikon t\u0451 ndan mjete p\u0451r vazhdimin e autostrad\u0451s deri vitin 2025. Me k\u0451t\u0451 veprim, Qeveria e Malit t\u0451 Zi pranoi se nuk ka mjete t\u0451 mjaftushme p\u0451r, si\u00e7 thojn\u0451, proektin kapital vital p\u0451r zhvillimin e vendit. Huaja p\u0451r nd\u0451rtimin e autostrad\u0451s Bar-Boljare \u0451sht\u0451 marr\u0451 nga Banka Kineze Shtet\u0451rore, p\u0451r t\u0451 cil\u0451n territori i Malit t\u0451 Zi isht\u0451 v\u0451ne si kolateral, dhe gjyqi n\u0451 Pekin ka jurisdikcionin p\u0451r konteste eventuale t\u0451 mundshme.<\/p>\n<p>Duhet t\u0451 p\u0451rmendet se Banka Europjane p\u0451r investim refuzoi t\u0451 finanson k\u0451t\u0451 proekt, sepse studimi fizibiliti dhe studimi p\u0451r realizim tregoi se nd\u0451rtimi i autostrad\u0451s nuk \u0451sht\u0451 profitabil dhe n\u0451 m\u0451nyr\u0451 serioze do t\u0451 luhat stabilitetin e finansave publike. Rata e par\u0451 p\u0451r autostrad\u0451n arrin n\u0451 vitin tjet\u0451r, q\u0451 tregon se borxhi publik do t\u0451 rritet edhe m\u0451 tep\u0451r, dhe se kriza do t\u0451 zgjat\u0451 nj\u0451 periudh\u0451 m\u0451 t\u0451 gjat\u0451 kohore.<\/p>\n<p>Ghithashtu, pakoja e tret\u0451 e masave ishte prezentuar nj\u0451 muaj para zgjedhjeve t\u0451 mbajtura n\u0451 30 gusht, dhe b\u0451het fjal\u0451 p\u0451r masa ku pensionet minimale do te rriten nga 128 n\u0451 145 euro. Me faktin se ka rr\u0451nie t\u0451 madhe t\u0451 pun\u0451simit n\u0451 ekonomi, at\u0451her\u0451 \u0451sht\u0451 e qart\u0451 se pas formimit t\u0451 qeveris\u0451 s\u0451 re, do t\u0451 ket\u0451 ulje t\u0451 pun\u0451simit n\u0451 sektorin publik dhe deri te zvog\u0451limi i pagave, ashtu q\u0451 rritja e pensionit minimal nuk do t\u0451 jet\u0451 asgje n\u0451 krahasim me uljet q\u0451 pregaditen p\u0451r t\u0451 pun\u0451suarit n\u0451 administrat\u0451n publike.<\/p>\n<h5><strong>Vit i humbur ekonomik<\/strong><\/h5>\n<p>Masat ekonomike q\u0451 Qeveria mund menj\u0451her\u0451 ti aplikon p\u0451r shkak t\u0451 pandemis\u0451 jan\u0451 ulja e shpejt\u0451 e norm\u0451s s\u0451 TVSH, garantimi i blerjes t\u0451 prodhuesve bujq\u0451sor, me \u00e7ka do t\u0451 rriten pun\u0451simi dhe investimet n\u0451 k\u0451t\u0451 aktivitet. M\u0451 pas, pagesa e TVSH sipas faktur\u0451s te paguar jo asaj t\u0451 l\u0451shuar, negociata p\u0451r shtyerjen e pages\u0451s t\u0451 obligimeve kreditore me q\u0451llim t\u0451 rriten t\u0451 hollat n\u0451 ekonomi dhe t\u0451 rritet likuiditeti. Dh\u0451nia e subvencioneve m\u0451 t\u0451 larta, p\u0451r veprimtarit\u0451 e mbyllura dhe me t\u0451 prekura ishte e duhur kur plani shum\u0451vjetor p\u0451r ndihm\u0451n e aviokompanis\u0451 nacionale me disa qindra t\u0451 pun\u0451suar, Montenero erllajns, i r\u0451nd\u0451 155 milion euro ishte aprovuar. Kompanit\u0451 mikro, t\u0451 vogla dhe t\u0451 mesme, si shtyll\u0451 e ekonomis\u0451 duheshte t\u0451 ken\u0451 p\u0451rkrahje m\u0451 t\u0451 madhe nga Qeveria e Malit t\u0451 Zi me q\u0451llim t\u0451 p\u0451rmir\u0451sohet likuiditeti dhe t\u0451 mbahen vendet e pun\u0451s.<\/p>\n<p>Kompanit\u0451 duhet ta orientojn\u0451 pun\u0451n n\u0451 on-line n\u0451se ajo \u0451sht\u0451 e mundur, si disa restorante q\u0451 b\u0451n\u0451 t\u0451 mundshme porosi t\u0451 ushqimit n\u0451p\u0451rmjet aplikacioneve. P\u0451r shum\u0451 qytetar\u0451, ky vit \u0451shte i humbur ekonomikisht, per at\u0451 arsye nuk \u0451sht\u0451 keq t\u0451 shfyt\u0451zoni koh\u0451n p\u0451r t\u0451 punuar n\u0451 vet\u0451veten- duke lexuar, duke m\u0451suar gjuh\u0451 t\u0451 huaja ose duke i mesuar bazat e programimit. Vijon nje dim\u0451r i gjat\u0451 dhe i r\u0451nd\u0451, p\u0451r at\u0451 arsye do t\u0451 ishte mir\u0451 q\u0451 koh\u0451n pas KOVID-19 ta presim me dituri dhe aft\u0451si t\u0451 reja.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Iniciativa\u00a0<strong>&#8220;<a href=\"https:\/\/respublica.edu.mk\/blog-sq\/ekonomija-sq\/vit-i-humbur-ekonomik-n-mal-t-zi\/sq\/prikazni-od-regionot\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Tregime nga rajoni #2<\/a>&#8220;<\/strong>\u00a0zbatohet nga\u00a0<a href=\"https:\/\/respublica.edu.mk\/blog-sq\/ekonomija-sq\/vit-i-humbur-ekonomik-n-mal-t-zi\/sq\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Res Publica<\/strong><\/a>\u00a0and\u00a0<a href=\"https:\/\/iks.edu.mk\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Institute of Communication Studies,<\/strong><\/a>\u00a0\u2013 IKS (Maqedonia), n\u00eb bashk\u00ebpunim me\u00a0<a href=\"https:\/\/analiziraj.ba\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Analizo.ba<\/strong><\/a>\u00a0(BeH),\u00a0<a href=\"https:\/\/sbunker.net\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Sbunker<\/strong><\/a>\u00a0(Kosov\u00eb) nisma qytetare\u00a0<a href=\"https:\/\/nedavimobeograd.rs\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Ne davimo Beograd<\/strong><\/a>\u201c (Serbi),\u00a0<a href=\"https:\/\/abcnews.al\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>ABCnews.al<\/strong><\/a>\u00a0(Shqip\u00ebri),\u00a0<a href=\"https:\/\/www.prlija.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Prlija<\/strong><\/a>\u00a0(Kroacia),\u00a0<a href=\"https:\/\/www.segabg.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>SEGA<\/strong><\/a>\u00a0(Bullgaria) dhe\u00a0<a href=\"https:\/\/www.pcnen.com\/portal\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>PCNEN),<\/strong><\/a>\u00a0(Mali i Zi).<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Masat joadekuate t\u0451 Qeveris\u0451 t\u0451 Malit t\u0451 Zi soll\u0451n deri n\u0451 uljen e depoziteve p\u0451r 138 milion euro n\u0451 periudh\u0451n nga shkurti n\u0451 mars, m\u0451 s\u0451 tep\u0451rmi n\u0451 kompanit\u0451 private, t\u0451 cilave i\u2019u kerc\u0451nohej likuiditeti, si dhe n\u0451 rritjen e papun\u0451sis\u0451 p\u0451r rreth 5000 qytetar edhe at\u0451 vet\u0451m n\u0451 muajin prill. Me paraqitjen e pandemis\u0451 [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":463,"featured_media":7630,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[1156,1155],"ppma_author":[1179],"class_list":["post-7675","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analize","tag-1156","tag-tregime-nga-rajoni"],"authors":[{"term_id":1179,"user_id":463,"is_guest":0,"slug":"millosh-krivokapiq","display_name":"Millosh Krivokapiq","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4f2eaf4e11ce37ad54426a18dc2aabb9185847313d6ed2393c8bfb3f2494bdcc?s=96&d=mm&r=g","user_url":"","last_name":"Krivokapiq","first_name":"Millosh","description":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7675","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/463"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7675"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7675\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7676,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7675\/revisions\/7676"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7630"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7675"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7675"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7675"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=7675"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}