P\u00ebr dekada t\u00eb t\u00ebra, Bosnj\u00eb-Hercegovina (BeH) dhe Kosova kan\u00eb aplikuar regjim vizash ndaj nj\u00ebra-tjetr\u00ebs, duke u b\u00ebr\u00eb k\u00ebshtu dy vendet e vetme n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb nd\u00ebrsjelltazi viza p\u00ebr qytetar\u00ebt e tyre.<\/p>\n
M\u00eb 3 n\u00ebntor 2022, ngjau nj\u00eb zhvillim i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm kur t\u00eb gjasht\u00eb vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor n\u00ebnshkruan tri marr\u00ebveshje t\u00eb reja n\u00eb Berlin, n\u00ebn ombrell\u00ebn e Procesit t\u00eb Berlinit.<\/p>\n
Ato arrit\u00ebn nj\u00eb marr\u00ebveshje p\u00ebr ta vendosur njohjen reciproke t\u00eb diplomave universitare dhe kualifikimeve profesionale t\u00eb mjek\u00ebve, dentist\u00ebve dhe arkitekt\u00ebve. Ve\u00e7 k\u00ebsaj, ato vendos\u00ebn t\u00eb heqin regjimin e vizave duke ua b\u00ebr\u00eb t\u00eb mundur qytetar\u00ebve q\u00eb t\u00eb kalojn\u00eb kufijt\u00eb midis BeH dhe Kosov\u00ebs vet\u00ebm me let\u00ebrnjoftim, duke nd\u00ebrprer\u00eb regjimin e gjat\u00eb t\u00eb vizave q\u00eb ekzistonte m\u00eb par\u00eb midis t\u00eb dy vendeve.<\/p>\n
Ky qe nj\u00eb hap i mir\u00eb p\u00ebrpara n\u00eb tejkalimin e pengesave rajonale dhe p\u00ebrshpejtimin e ndryshimeve pozitive n\u00eb rajon.<\/p>\n
Ani pse BeH dhe Kosova jan\u00eb dakorduar p\u00ebr heqjen e regjimit t\u00eb vizave, nuk \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb n\u00ebse kjo marr\u00ebveshje do t\u00eb p\u00ebrkthehet n\u00eb udh\u00ebtim pa viza midis dy vendeve.<\/p>\n
Kosova mbajti fjal\u00ebn e saj<\/strong><\/p>\n N\u00eb shkurt t\u00eb vitit 2023,\u00a082 deputet\u00eb n\u00eb Kuvendin e Kosov\u00ebs<\/a>\u00a0votuan pro miratimit t\u00eb tri marr\u00ebveshjeve t\u00eb miratuara m\u00eb par\u00eb nga vendet e Ballkanit Per\u00ebndimor n\u00eb Berlin, n\u00eb n\u00ebntor 2022, si pjes\u00eb e Procesit t\u00eb Berlinit.<\/p>\n Megjithat\u00eb, pavar\u00ebsisht se kan\u00eb kaluar plot kat\u00ebr muaj, BeH ende nuk e ka ratifikuar marr\u00ebveshjen, duke prolonguar udh\u00ebtimin pa viza midis Kosov\u00ebs dhe BeH.<\/p>\n Mungesa e ratifikimit buron nga mosnjohja e Kosov\u00ebs nga BeH si shtet i pavarur. Kryesisht kjo vjen si shkak i fuqis\u00eb s\u00eb\u00a0vetos<\/a>\u00a0s\u00eb p\u00ebrdorur nga Republika Srpska, nj\u00eb nga dy entitetet brenda BeH, q\u00eb pengon \u00e7do p\u00ebrparim drejt njohjes s\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n Pas Samitit t\u00eb Berlinit, presidenti i Republik\u00ebs Srpska, Milorad Dodik,\u00a0deklaroi<\/a>\u00a0se BeH nuk do t\u00eb vazhdoj\u00eb para me procesin e liberalizimit t\u00eb vizave me Kosov\u00ebn, duke n\u00ebnvizuar synimin e tij p\u00ebr t\u00eb parandaluar \u00e7far\u00ebdo p\u00ebrparimi n\u00eb k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje.<\/p>\n Udh\u00ebtimi pa viza pengohet nga barrierat politike<\/strong><\/p>\n BeH ka bllokuar vazhdimisht zbatimin e marr\u00ebveshjes q\u00eb lejon udh\u00ebtimin pa viza nd\u00ebrmjet qytetar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs dhe BeH. Si rrjedhoj\u00eb, qytetar\u00ebve t\u00eb t\u00eb dyja vendeve u k\u00ebrkohet ende t\u00eb kalojn\u00eb n\u00ebp\u00ebr procedura burokratike p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb viza p\u00ebr t\u2019i vizituar familjet e miqt\u00eb.<\/p>\n Sistemi kompleks i vizave pengon marr\u00ebdh\u00ebniet tregtare midis t\u00eb dy vendeve, duke \u00e7uar n\u00eb nj\u00eb r\u00ebnie drastike t\u00eb tregtis\u00eb dhe duke dob\u00ebsuar ekonomit\u00eb e BeH dhe Kosov\u00ebs. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, bizneset dhe organizatat duhet t\u00eb ndajn\u00eb mjetet p\u00ebr t\u2019i mbuluar kostot e marrjes s\u00eb vizave p\u00ebr punonj\u00ebsit e tyre.<\/p>\n \u00cbsht\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb n\u00ebnvizohet se Zoran Tegeltija, ish-kryetar i K\u00ebshillit t\u00eb Ministrave t\u00eb BeH dhe an\u00ebtar i SNSD (partia politike e Dodikut),\u00a0n\u00ebnshkroi<\/a>\u00a0t\u00eb tri marr\u00ebveshjet n\u00eb Berlin s\u00eb bashku me kryeministra t\u00eb tjer\u00eb nga Ballkani Per\u00ebndimor. Ky akt u pa si shenj\u00eb optimizmi jo vet\u00ebm p\u00ebr qytetar\u00ebt e t\u00eb dyja vendeve por edhe p\u00ebr kryeministrin e Kosov\u00ebs, Albin Kurti, i cili gjeti shpres\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb shfaqje bashk\u00ebpunimi.<\/p>\n N\u00eb fund, \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb se taktikat kund\u00ebrproduktive t\u00eb Dodikut kan\u00eb triumfuar, pasi ai nuk do t\u2019ia dij\u00eb p\u00ebr p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb institucionale t\u00eb marr\u00ebveshjes s\u00eb n\u00ebnshkruar.<\/p>\n Kjo mund t\u00eb v\u00ebrtetohet nga vet\u00eb deklarata e tij e b\u00ebr\u00eb fillimisht n\u00eb Beograd, ku pretendoi se K\u00ebshilli i Ministrave i BeH nuk miratoi ligjin e nevojsh\u00ebm p\u00ebr ta mund\u00ebsuar marr\u00ebveshjen.<\/p>\n