{"id":887,"date":"2023-03-03T13:15:45","date_gmt":"2023-03-03T13:15:45","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=887"},"modified":"2024-12-09T10:59:30","modified_gmt":"2024-12-09T08:59:30","slug":"biznesi-social-nje-metode-per-ta-luftuar-varferine-ne-kosove","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/en\/opinion\/biznesi-social-nje-metode-per-ta-luftuar-varferine-ne-kosove\/","title":{"rendered":"Biznesi social: nj\u00eb metod\u00eb p\u00ebr ta luftuar varf\u00ebrin\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Sipas Agjencis\u00eb s\u00eb Statistikave t\u00eb Kosov\u00ebs\u00a0(ASK),\u00a0jan\u00eb mbi\u00a0<a href=\"https:\/\/ask.rks-gov.net\/media\/6933\/kosova-n%C3%AB-shifra-2021.pdf\">25<\/a>\u00a0mij\u00eb familje n\u00eb Kosov\u00eb q\u00eb kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr ndihm\u00eb sociale.<\/p>\n<p>Por, k\u00ebto familje nuk konsiderohen t\u00eb varfra sipas ligjit n\u00eb fuqi.\u00a0<a href=\"https:\/\/gzk.rks-gov.net\/ActDetail.aspx?ActID=2460\">Ligji<\/a>\u00a0p\u00ebr Ndihm\u00ebn e Skem\u00ebs Sociale n\u00eb Kosov\u00eb i p\u00ebrjashton nga asistenca sociale familjet q\u00eb kan\u00eb vet\u00ebm nga nj\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuar, qoft\u00eb edhe me page minimale.<\/p>\n<p>P\u00ebr shembull, ka\u00a0<a href=\"https:\/\/www.evropaelire.org\/a\/30126628.html\">familje<\/a>\u00a0me shtat\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb an\u00ebtar\u00eb, q\u00eb t\u00eb hyra mujore marrin 250 euro, dhe jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrjashtuar nga ndihma e shtetit.<\/p>\n<p>P\u00ebrderisa familje t\u00eb tilla kan\u00eb mbetur pa p\u00ebrkrahje, t\u00eb nj\u00ebjtin fat nuk e kan\u00eb pasur edhe familjet q\u00eb marrin asistenc\u00eb sociale, pasi Qeveria\u00a0\u00a0e L\u00ebvizjes Vet\u00ebvendosje me raste vendoste q\u00eb k\u00ebtyre familjeve t\u2019ua\u00a0<a href=\"https:\/\/kosovapress.com\/murati-25-000-familje-moren-asistence-sociale-te-dyfishuar-per-shtator\/\">dyfishoj\u00eb<\/a>\u00a0ndihm\u00ebn p\u00ebr ta p\u00ebrballuar kriz\u00ebn ekonomike. K\u00ebto jan\u00eb politika selektive q\u00eb nuk p\u00ebrfshijn\u00eb t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb kan\u00eb nevoj\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, ekzekutivi ka\u00a0<a href=\"https:\/\/kallxo.com\/lajm\/nenshkruhet-marreveshja-prej-47-milione-euro-me-banken-boterore-per-reformimin-e-skemes-sociale\/\">n\u00ebnshkruar<\/a>\u00a0nj\u00eb marr\u00ebveshje 47-milion\u00ebeuroshe kredi n\u00eb Bank\u00ebn Bot\u00ebrore p\u00ebr reformimin e skem\u00ebs sociale \u2013 por nj\u00eb\u00a0<a href=\"https:\/\/telegrafi.com\/kuvendi-nuk-miratoi-marreveshjen-nderkombetare-per-reformen-e-sistemit-te-ndihmes-sociale\/\">marr\u00ebveshje<\/a>\u00a0e till\u00eb nuk e ka gjetur mb\u00ebshtetjen e opozit\u00ebs, me arsyetimin se Qeveria nuk ka nevoj\u00eb p\u00ebr kredi rreth skemave sociale sepse ka mjaftuesh\u00ebm\u00a0<a href=\"https:\/\/www.dukagjini.com\/hoti-per-qeverine-i-kane-palosur-mbi-700-milione-euro-ne-banke-e-marrin-kredi-per-ndihma-sociale\/\">mjete<\/a>financiare. Marr\u00ebveshja ka mbetur pezull sepse p\u00ebr t\u00eb nuk ka vota t\u00eb mjaftueshme n\u00eb Kuvend.<\/p>\n<p>P\u00ebrkund\u00ebr se Ekzekutivi \u00ebsht\u00eb thirrur n\u00eb at\u00eb se ka\u00a0<a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=fqqSMFyccH4\">zhvillim<\/a>\u00a0ekonomik,\u00a0<a href=\"https:\/\/ask.rks-gov.net\/media\/6933\/kosova-n%C3%AB-shifra-2021.pdf\">statistikat<\/a>\u00a0tregojn\u00eb se n\u00eb vitin 2020 kan\u00eb qen\u00eb 103 mij\u00eb e 189 qytetar\u00eb p\u00ebrfitues t\u00eb asistenc\u00ebs sociale, nd\u00ebrkaq n\u00eb vitin 2021 ky num\u00ebr \u00ebsht\u00eb zvog\u00ebluar n\u00eb vet\u00ebm 285 qytetar\u00eb.<\/p>\n<p>Varf\u00ebria n\u00eb Kosov\u00eb shkon p\u00ebrtej familjeve q\u00eb marrin asistenc\u00eb sociale. Sipas\u00a0<a href=\"https:\/\/www.worldbank.org\/en\/understanding-poverty#:~:text=Note%20on%20global%20poverty%20lines,2011%20PPP%20in%20previous%20editions.\">definicionit<\/a>\u00a0t\u00eb Bank\u00ebs Bot\u00ebrore, \u201cnjer\u00ebzit q\u00eb jetojn\u00eb n\u00ebn kufirin e varf\u00ebris\u00eb nuk kan\u00eb mjaftuesh\u00ebm para p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbushur nevojat e tyre baz\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Kufiri i varf\u00ebris\u00eb p\u00ebr vitin 2022 llogaritet t\u00eb jet\u00eb\u00a0\u00a02.15 dollar\u00eb amerikan\u00eb p\u00ebr nj\u00eb dit\u00eb.\u00a0<a href=\"https:\/\/www.evropaelire.org\/a\/pandemia-rrit-varferine-\/30637218.html\">Varf\u00ebria<\/a>\u00a0n\u00eb Kosov\u00eb llogaritet t\u00eb jet\u00eb mbi 18 p\u00ebr qind, prej tyre m\u00eb shum\u00eb se 5 p\u00ebr qind n\u00eb varf\u00ebri ekstreme.<\/p>\n<p>Familjet nevojtare p\u00ebr parat\u00eb e shtetit\u00a0<a href=\"https:\/\/ekonomiaonline.com\/25-mije-familje-te-varura-nga-asistenca-sociale-ne-kosove\/\">marrin<\/a>\u00a050 deri n\u00eb 150 euro, var\u00ebsisht prej numrit t\u00eb an\u00ebtar\u00ebve.<\/p>\n<p>Kjo n\u00ebnkupton q\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb ka pag\u00eb n\u00ebn maksimumin e ndihm\u00ebs sociale. Qytetar\u00ebt n\u00ebn mosh\u00ebn 35-vje\u00e7are ligj\u00ebrisht mund t\u00eb paguhen edhe 130 euro n\u00eb muaj, nd\u00ebrkaq\u00a0<a href=\"https:\/\/sbunker.net\/op-ed\/91377\/ngritja-e-pages-minimale-se-rrit-papunesine\/\">paga minimale<\/a>\u00a0mbi k\u00ebt\u00eb mosh\u00eb \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm 170 euro. Paga minimale n\u00eb Kosov\u00eb \u00ebsht\u00eb me e ul\u00ebta n\u00eb Ballkan.<\/p>\n<p>M\u00eb s\u00eb shumti nga kjo varf\u00ebri vuajn\u00eb minoritetet etnike joshumic\u00eb, sepse shumica prej tyre jan\u00eb t\u00eb papun\u00eb. Gjithashtu, grat\u00eb mbeten t\u00eb anashkaluara nga tregu i pun\u00ebs.<\/p>\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb ASK-s\u00eb, m\u00eb pak se\u00a0<a href=\"https:\/\/sbunker.net\/op-ed\/91425\/veshtiresite-shumedimensionale-te-grave-ne-tregun-kosovar\/\">16<\/a>\u00a0p\u00ebr qind e grave n\u00eb Kosov\u00eb punojn\u00eb duke poseduar kontrata pune.<\/p>\n<p>Qeveria thot\u00eb se ka shp\u00ebrndar\u00eb\u00a0<a href=\"https:\/\/buletiniekonomik.com\/2022\/03\/murati-per-tre-muaj-kemi-ndare-230-milione-euro-per-ti-mbeshtetur-qytetaret-karshi-rritjes-se-cmimeve\/\">miliona<\/a>\u00a0euro p\u00ebr qytetar\u00ebt q\u00eb ta tejkalojn\u00eb situat\u00ebn ekonomike, megjithat\u00eb kriza vazhdon sidomos p\u00ebr grupet e margjinalizuara.<\/p>\n<p>Asistenca sociale duhet t\u00eb ekzistoj\u00eb brenda politikave qeveritare, por assesi t\u00eb jet\u00eb opsioni i vet\u00ebm p\u00ebr ta luftuar varf\u00ebrin\u00eb.<\/p>\n<p>Dilem\u00ebn q\u00eb Qeveria duhet t\u2019ia shtroj\u00eb vetes \u00ebsht\u00eb n\u00ebse d\u00ebshiron ta mir\u00ebmbaj\u00eb varf\u00ebrin\u00eb apo ta luftoj\u00eb at\u00eb. Aktualisht Qeveria po e menaxhon at\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb, e n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb, nevojitet di\u00e7ka ndryshe q\u00eb \u00ebsht\u00eb aktivizimi i t\u00eb varf\u00ebrve e jo pasivizimi i tyre. Nj\u00eb ide p\u00ebr ta luftuar varf\u00ebrin\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb \u00ebsht\u00eb koncepti i biznesit social.<\/p>\n<p><strong>Si mund t\u00eb operoj\u00eb biznesi social n\u00eb Kosov\u00eb?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Koncepti i biznesit social nuk ka lidhje me kompanin\u00eb e cila prodhon. Biznesi social shet dhe fitimin e d\u00ebrgon p\u00ebr humaniz\u00ebm. Q\u00ebllimi i biznesit social \u00ebsht\u00eb t\u2019i largoj\u00eb t\u00eb varfrit\u00a0nga varf\u00ebria.<\/p>\n<p>Ideatori i k\u00ebtij koncepti \u00ebsht\u00eb ekonomisti i shquar nga Bangladeshi, Muhammad Yunus, i cili n\u00eb vitin 2006 e fitoi \u00e7mimin\u00a0<a href=\"https:\/\/www.nobelprize.org\/prizes\/peace\/2006\/yunus\/biographical\/\">Nobel<\/a>\u00a0p\u00ebr Paqe.<\/p>\n<p>Yunus e kishte krijuar \u201c<a href=\"https:\/\/grameenbank.org\/\">Grammen Bank<\/a>\u201d, e njohur si \u201cBanka e t\u00eb Varf\u00ebrve\u201d, parimi qen\u00ebsor i s\u00eb cil\u00ebs \u00ebsht\u00eb dh\u00ebnia e huave t\u00eb vogla p\u00ebr t\u00eb varfrit, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb aktivizohen n\u00eb tregun e pun\u00ebs.<\/p>\n<p>Por, si mund t\u00eb implementohet ky format n\u00eb Kosov\u00eb?<\/p>\n<p>N\u00eb Kosov\u00eb jan\u00eb mbi\u00a0<a href=\"https:\/\/ask.rks-gov.net\/media\/6933\/kosova-n%C3%AB-shifra-2021.pdf\">100<\/a>\u00a0mij\u00eb qytetar\u00eb q\u00eb varen nga asistenca sociale \u2013 kjo n\u00ebnkupton q\u00eb nj\u00eb num\u00ebr i konsideruesh\u00ebm i tyre mund t\u00eb p\u00ebrfshihen n\u00eb aktivitetet e biznesit social.<\/p>\n<p>Meq\u00eb biznesi social nuk e ka synim profitin, at\u00ebher\u00eb kjo nuk bie ndesh me ekonomin\u00eb e tregut dhe Qeveria brenda Ministris\u00eb s\u00eb Financave, Pun\u00ebs dhe Transfereve, mund ta themeloj\u00eb at\u00eb, ta financoj\u00eb dhe ta monitoroj\u00eb procesin.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu, do t\u00eb krijohej nj\u00eb fond me t\u00eb cilin do t\u00eb bliheshin nj\u00eb num\u00ebr i konsideruesh\u00ebm i kafsh\u00ebve, veglave t\u00eb pun\u00ebs, etj., t\u00eb dedikuara p\u00ebr fermat e biznesit social, n\u00eb t\u00eb cilat do t\u00eb mund t\u00eb pun\u00ebsoheshin qytetar\u00ebt q\u00eb hyjn\u00eb n\u00eb kategorin\u00eb e asistenc\u00ebs sociale \u2013 dhe do t\u00eb merrnin pag\u00eb mujore nga biznesi social.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu, nj\u00eb familje q\u00eb deri tani ka qen\u00eb me t\u00eb ardhura minore, pas p\u00ebrfshirjes n\u00eb biznesin social do t\u00eb kishte an\u00ebtar\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuar, si dhe do t\u00eb mund t\u2019i blinte produktet esenciale me \u00e7mime m\u00eb t\u00eb volitshme n\u00eb treg.<\/p>\n<p>Fitimi minimal q\u00eb mund t\u00eb nxirret nga shitja e produkteve nuk derdhet n\u00eb buxhetin e shtetit, por n\u00eb llogarin\u00eb e biznesit social. Ky lloj organizimi nuk e ka synim profitin klasik, por rritjen e kapaciteteve, duke e zgjeruar projektin e n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb duke ua mund\u00ebsuar an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb tij t\u00eb blejn\u00eb m\u00eb shum\u00eb e t\u00eb paguajn\u00eb m\u00eb pak.<\/p>\n<p>Me zgjerimin e biznesit social krijohet edhe mund\u00ebsia financiare e themelimit t\u00eb bank\u00ebs p\u00ebr mikrokredi.<\/p>\n<p>M\u00eb pas, pun\u00ebtor\u00ebve t\u00eb biznesit social do t\u2019u krijohej mund\u00ebsia t\u00eb b\u00ebnin p\u00ebrvoj\u00eb pune, t\u00eb pavar\u00ebsoheshin nga ky lloj organizimi p\u00ebr ta krijuar biznesin e tyre afarist, apo edhe t\u00eb futeshin n\u00eb tregun e pun\u00ebs.<\/p>\n<p>Qytetar\u00ebve q\u00eb presin ndihm\u00ebn e shtetit do t\u2019u mund\u00ebsohej t\u00eb pavar\u00ebsoheshin edhe nga vet\u00eb shteti duke marr\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb pune n\u00eb biznesin social, p\u00ebr ta p\u00ebrkthyer pastaj at\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb n\u00eb aktivitete afariste, ose edhe p\u00ebr t\u00eb gjetur pun\u00eb.<\/p>\n<p>Me uljen e konsiderueshme t\u00eb varf\u00ebris\u00eb, biznesi social realizon vizionin e tij: luft\u00ebn ndaj varf\u00ebris\u00eb. Qeveria e Kosov\u00ebs duhet ta shqyrtoj\u00eb seriozisht k\u00ebt\u00eb koncept.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sipas Agjencis\u00eb s\u00eb Statistikave t\u00eb Kosov\u00ebs\u00a0(ASK),\u00a0jan\u00eb mbi\u00a025\u00a0mij\u00eb familje n\u00eb Kosov\u00eb q\u00eb kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr ndihm\u00eb sociale. Por, k\u00ebto familje nuk konsiderohen t\u00eb varfra sipas ligjit n\u00eb fuqi.\u00a0Ligji\u00a0p\u00ebr Ndihm\u00ebn e Skem\u00ebs Sociale n\u00eb Kosov\u00eb i p\u00ebrjashton nga asistenca sociale familjet q\u00eb kan\u00eb vet\u00ebm nga nj\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuar, qoft\u00eb edhe me page minimale. P\u00ebr shembull, ka\u00a0familje\u00a0me shtat\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":13,"featured_media":9690,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[664,828,829],"ppma_author":[23],"class_list":["post-887","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-kosovo","tag-poverty","tag-social-aid"],"authors":[{"term_id":23,"user_id":13,"is_guest":0,"slug":"sefer-zogaj","display_name":"Sefer Zogaj","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/seferi2.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/seferi2.jpg"},"user_url":"","last_name":"Zogaj","first_name":"Sefer","description":"Sefer Zogaj ka p\u00ebrfunduar studimet bachelor n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs, Fakultetin Ekonomik. Gjat\u00eb shkoll\u00ebs s\u00eb mesme ka filluar t\u00eb shkruaj v\u00ebshtrime p\u00ebr Gazet\u00ebn \u201cEpoka e Re\u201d, m\u00eb pas edhe p\u00ebr mediat e Shqip\u00ebris\u00eb si \u201cAlbeu\u201d dhe \u201cShekulli\u201d. Ai \u00ebsht\u00eb n\u00eb p\u00ebrfundim t\u00eb studimeve master n\u00eb Fakultetin Ekonomik. Gjat\u00eb studimeve ka punuar n\u00eb nj\u00eb mori mediash si Intro, Ballkani, Insajderi.com, Shqip.com dhe tash KTV. Seferi \u00ebsht\u00eb poashtu pjes\u00eb e shoq\u00ebris\u00eb civile p\u00ebrmes Institutit p\u00ebr K\u00ebrkime Ekonomike. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, e ka menaxhuar edhe nj\u00eb biznes t\u00eb vog\u00ebl \u201cGift of Heart\u201d q\u00eb kryesisht \u00ebsht\u00eb marr\u00eb me shitje online. Interesimi i tij kryesor n\u00eb jet\u00eb \u00ebsht\u00eb studimi i shkencave sociale."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/887","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=887"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/887\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":888,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/887\/revisions\/888"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9690"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=887"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=887"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=887"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=887"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}