{"id":10781,"date":"2022-11-30T10:52:55","date_gmt":"2022-11-30T08:52:55","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=10781"},"modified":"2025-12-12T12:12:13","modified_gmt":"2025-12-12T10:12:13","slug":"te-drejtat-e-punetoreve-ne-sektorin-privat-po-levizin-si-breshka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/te-drejtat-e-punetoreve-ne-sektorin-privat-po-levizin-si-breshka\/","title":{"rendered":"T\u00eb drejtat e pun\u00ebtor\u00ebve n\u00eb sektorin privat po l\u00ebvizin si breshka"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">P\u00ebr n\u00ebnt\u00eb vite, paga mesatare neto n\u00eb sektorin privat ka l\u00ebvizur p\u00ebr vet\u00ebm 68 euro. N\u00eb baz\u00eb t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb Agjencis\u00eb s\u00eb Statistikave t\u00eb Kosov\u00ebs (<\/span><a href=\"https:\/\/ask.rks-gov.net\/media\/6950\/niveli-i-pagave-n%C3%AB-kosove-2021.pdf\"><span style=\"font-weight: 400;\">ASK<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">), paga mesatare n\u00eb k\u00ebt\u00eb sektor n\u00eb vitin 2012 kishte qen\u00eb 308 euro, nd\u00ebrkaq n\u00eb vitin 2021 ishte 376 sosh.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">P\u00ebrkund\u00ebr se e mbushin ark\u00ebn e shtetit me para, pun\u00ebtor\u00ebt e sektorit privat marrin duksh\u00ebm m\u00eb pak, sesa pun\u00ebtor\u00ebt e sektorit publik dhe ata t\u00eb nd\u00ebrmarrjeve publike.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb sektorin publik, paga mesatare neto \u00ebsht\u00eb 542 euro, nd\u00ebrsa kampion n\u00eb rroga jan\u00eb pun\u00ebtor\u00ebt e nd\u00ebrmarrjeve publike, 680 euro pag\u00eb neto \u2013 ose mbi 80% m\u00eb shum\u00eb sesa pun\u00ebtoret se punojn\u00eb n\u00eb sektorin privat.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Por pagat nuk jan\u00eb shkelja e vetme e t\u00eb drejtave t\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve \u2013 \u00ebsht\u00eb edhe moszbatimi i <\/span><a href=\"https:\/\/gzk.rks-gov.net\/ActDocumentDetail.aspx?ActID=2735\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ligjit t\u00eb Pun\u00ebs<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Mij\u00ebra pun\u00ebtor\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb punojn\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/www.koha.net\/arberi\/46445\/150-mije-punetore-ne-kosove-punojne-pa-kontrata-pune\/\"><span style=\"font-weight: 400;\">pa<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> kontrata pune. Kjo mund t\u00eb mb\u00ebshtetet edhe n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e <\/span><a href=\"https:\/\/ask.rks-gov.net\/sq\/agjencia-e-statistikave-te-kosoves\/add-news\/anketa-e-fuqise-punetore-afp-tm3-2021\"><span style=\"font-weight: 400;\">ASK-s\u00eb<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> p\u00ebr fuqin\u00eb joaktive, ku rreth 60% e qytetar\u00ebve n\u00eb mosh\u00eb pune jan\u00eb q\u00eb nuk figurojn\u00eb\u00a0 q\u00eb punojn\u00eb e as nuk k\u00ebrkojn\u00eb pun\u00eb. Mund t\u00eb ket\u00eb individ\u00eb q\u00eb varen nga remitencat ose nga t\u00eb hyrat e familjes \u2013 por n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me m\u00eb shum\u00eb se gjysm\u00ebn e fuqis\u00eb pun\u00ebtore jasht\u00eb tregut.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">M\u00eb s\u00eb shumti nga kjo shkelje e t\u00eb drejtave t\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve n\u00eb sektorin privat p\u00ebsojn\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/sbunker.net\/op-ed\/91425\/veshtiresite-shumedimensionale-te-grave-ne-tregun-kosovar\/\"><span style=\"font-weight: 400;\">grat\u00eb<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">, nj\u00eb pjes\u00eb e tyre p\u00ebrballen me <\/span><a href=\"https:\/\/kallxo.com\/gjate\/analize\/frika-e-grave-per-te-raportuar-ngacmimet-seksuale-ne-pune\/\"><span style=\"font-weight: 400;\">ngacmime<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> seksuale<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"> n\u00eb pun\u00eb si dhe me pengesa t\u00eb shumta gjat\u00eb faz\u00ebs s\u00eb lehonis\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb k\u00ebt\u00eb \u201cvalle\u201d shkeljesh ka kategorizime edhe brenda gjinive \u2013 t\u00eb drejtat e cenuara t\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve raportohet t\u00eb jen\u00eb edhe n\u00eb sektorin e nd\u00ebrtimtaris\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Prema <\/span><a href=\"https:\/\/documents1.worldbank.org\/curated\/en\/519991508764269649\/pdf\/ACS21442-WP-ALBANIAN-93p-KOSOVO-Jobs-Diagnostic-Final-for-printing-ALB.pdf\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bank\u00ebs Bot\u00ebrore<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">, rreth 52% e pun\u00ebtor\u00ebve n\u00eb sektorin e nd\u00ebrtimtaris\u00eb punojn\u00eb pa kontrata t\u00eb pun\u00ebs, shpesh me orar t\u00eb tejzgjatur dhe nuk paguhen p\u00ebr or\u00ebt shtes\u00eb e as p\u00ebr pushimet e festave. Raporti shton se atyre nuk u ofrohet pushimi vjetor, p\u00ebrve\u00e7 n\u00ebse d\u00ebshirojn\u00eb ta marrin pa pages\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Gjat\u00eb vitit <\/span><a href=\"https:\/\/www.rtklive.com\/sq\/news-single.php?ID=620724\"><span style=\"font-weight: 400;\">2022<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">,<\/span><span style=\"font-weight: 400;\"> n\u00eb vendin e pun\u00ebs e kan\u00eb humbur jet\u00ebn 18 qytetar\u00eb. Sipas Sindikat\u00ebs s\u00eb Pun\u00ebtor\u00ebve t\u00eb Sektorit Privat kjo lidhet edhe me kushtet e pun\u00ebs t\u00eb cilat nuk jan\u00eb t\u00eb duhura, sidomos n\u00eb sektorin e nd\u00ebrtimtaris\u00eb.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ekonomia e Kosov\u00ebs \u00ebsht\u00eb p\u00ebrcaktuar si e tregut t\u00eb lir\u00eb n\u00eb baz\u00eb t\u00eb neneve 10 dhe 119 t\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/gzk.rks-gov.net\/ActDetail.aspx?ActID=3702\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kushtetut\u00ebs<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> s\u00eb Kosov\u00ebs. Por liberalizmi ekonomik nuk n\u00ebnkupton shkelje t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut \u2013 t\u00eb drejta q\u00eb i mbron vet\u00eb akti m\u00eb i lart\u00eb juridik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u201cDinjiteti i njeriut \u00ebsht\u00eb i pacenuesh\u00ebm dhe \u00ebsht\u00eb baz\u00eb e t\u00eb gjitha t\u00eb drejtave dhe lirive themelore t\u00eb njeriut\u201d, thot\u00eb neni 23 i Kushtetut\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Si rrjedhoj\u00eb e k\u00ebtij, neni vijon edhe nj\u00eb infrastruktur\u00eb e gjer\u00eb ligjore n\u00eb Kosov\u00eb p\u00ebr mbrojtjen e t\u00eb drejtave t\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve q\u00eb p\u00ebrfshin Ligjin p\u00ebr Paga si dhe at\u00eb p\u00ebr organizimin <\/span><a href=\"https:\/\/gzk.rks-gov.net\/ActDetail.aspx?ActID=2754\"><span style=\"font-weight: 400;\">sindikal<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Problemi nuk q\u00ebndron te mungesa e juridiksionit progresist, por tek moszbatueshm\u00ebria e tyre, shembull e drejta p\u00ebr organizim sindikal.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Nga m\u00eb shum\u00eb se 64 mij\u00eb biznese sa ka Kosova, ekzistojn\u00eb vet\u00ebm 17 <\/span><a href=\"https:\/\/www.koha.net\/arberi\/316832\/64-mije-biznese-e-vetem-17-shoqata-sindikale-ne-sektorin-privat\/\"><span style=\"font-weight: 400;\">shoqata sindikale<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">. N\u00eb nj\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsim ideal t\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve t\u00eb sektorit privat do t\u00eb duhej q\u00eb shoqata sindikale ta kishte p\u00ebrfaq\u00ebsuesin n\u00eb bordin e kompanis\u00eb \u2013 q\u00eb t\u00eb drejtat e garantuara me ligj t\u00eb mbrohen nga brenda.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Megjithat\u00eb, zbatimi i ligjit duhet t\u00eb nxitet nga shteti p\u00ebr shkak t\u00eb mekanizmave ligjor\u00eb n\u00eb posedim. Kryeministri i Kosov\u00ebs, Albin Kurti, m\u00eb 1 maj 2021 p\u00ebrmes nj\u00eb postimi n\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/albini2017\/posts\/pfbid02SxBwtwfgM9ZtvPEXtcCo3kWTqbRDJfpwmuHNm1Zw4MyaEprNQXtv5bieYuaFXJ1nl\"><span style=\"font-weight: 400;\">Facebook<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">, kishte premtuar se \u201dQeveria do t\u00eb jet\u00eb partnere e ngusht\u00eb e organizimit t\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve\u201d.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Deri m\u00eb tani, rezultate konkrete nuk ka, p\u00ebrpos nj\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/www.dukagjini.com\/murati-u-ben-thirrje-bizneseve-qe-ti-rritin-pagat-e-punetoreve\/\"><span style=\"font-weight: 400;\">thirrjeje<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> t\u00eb cil\u00ebn e ka plasuar ministri i Financave, Pun\u00ebs dhe Transfereve, Hekuran Murati, duke iu k\u00ebrkuar bizneseve q\u00eb t\u00eb ju rrisin pagat pun\u00ebtor\u00ebve t\u00eb sektorit privat.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Murati e ka b\u00ebr\u00eb nj\u00eb thirrje p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn ekzekutivi nuk ka kompetenc\u00eb, por nuk e ka kryer at\u00eb q\u00eb mundet \u2013 <\/span><a href=\"https:\/\/kosovapress.com\/murati-ska-shtesa-per-punetoret-e-sektorit-privat-bizneset-ti-rrisin-pagat-per-punetore\/\"><span style=\"font-weight: 400;\">shtesat<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> p\u00ebr pun\u00ebtor\u00ebt e sektorit privat. Po ofron ndihm\u00eb financiare n\u00eb koh\u00eb krize p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb, por jo edhe p\u00ebr ata q\u00eb kontribojn\u00eb m\u00eb s\u00eb shumti n\u00eb mbushjen me monedha t\u00eb kulet\u00ebs s\u00eb shtetit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Problemet jan\u00eb t\u00eb evidentueshme, ato k\u00ebrkojn\u00eb zgjidhje e q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb t\u00eb komplikuara p\u00ebrtej hartimit t\u00eb strategjive q\u00eb p\u00ebrfundojn\u00eb n\u00eb disa letra t\u00eb cilat i mbulon pluhuri n\u00ebp\u00ebr objektet e institucioneve.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Fillimisht, Inspektorati i Pun\u00ebs duhet t\u00eb rris stafin dhe monitorimn e kushteeve t\u00eb pun\u00ebs.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ashtu si\u00e7 ka premtuar kryeministri Kurti, institucionet e kan\u00eb obligim krijimin e nj\u00eb klime t\u00eb sigurt ku pun\u00ebtor\u00ebt mund t\u00eb ken\u00eb organizime sindikale sipas ligjeve n\u00eb fuqi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb domosdoshm\u00ebri q\u00eb Inspektorati i Pun\u00ebs t\u00eb jet\u00eb m\u00eb aktiv n\u00eb monitorimin e zbatimit t\u00eb Ligjit t\u00eb Pun\u00ebs. N\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim duhet t\u00eb hetohen t\u00eb gjith\u00eb pun\u00ebtor\u00ebt q\u00eb punojn\u00eb pa kontrata pune. Po ashtu n\u00eb bashk\u00ebpunim me Bank\u00ebn Qendrore t\u00eb punohet q\u00eb paga si e t\u00ebr\u00eb t\u00eb transferohet p\u00ebrmes xhirollogaris\u00eb bankare, e jo n\u00eb ndonj\u00eb form\u00eb tjet\u00ebr. Nj\u00eb ashtu zyra e ankesave n\u00eb Inspektorat t\u00eb jet\u00eb efikase, sidomos p\u00ebr grat\u00eb gjat\u00eb procesit t\u00eb lehonis\u00eb.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Por Inspektoratit t\u00eb pun\u00ebs i duhet nj\u00eb bashk\u00ebpun\u00ebtor brenda kompanive, ato duhet t\u00eb jen\u00eb sindikatat \u2013 n\u00eb rastin e Kosov\u00ebs duhet t\u00eb krijohen dhe t\u00eb funksionojn\u00eb aktivisht konform ligjit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Infrastruktura ligjore p\u00ebr t\u00eb drejta t\u00eb pun\u00ebtor\u00ebve ekziston, ka mbetur zbatimi dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsia fillon prej shtetit p\u00ebrmes Inspektoratit, pun\u00ebtor\u00ebve n\u00ebp\u00ebrmjet sindikatave, por edhe raportimit t\u00eb vazhduesh\u00ebm t\u00eb mediave p\u00ebr shkeljet eventuale.<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebr n\u00ebnt\u00eb vite, paga mesatare neto n\u00eb sektorin privat ka l\u00ebvizur p\u00ebr vet\u00ebm 68 euro. N\u00eb baz\u00eb t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb Agjencis\u00eb s\u00eb Statistikave t\u00eb Kosov\u00ebs (ASK), paga mesatare n\u00eb k\u00ebt\u00eb sektor n\u00eb vitin 2012 kishte qen\u00eb 308 euro, nd\u00ebrkaq n\u00eb vitin 2021 ishte 376 sosh. P\u00ebrkund\u00ebr se e mbushin ark\u00ebn e shtetit me para, [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":13,"featured_media":9690,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[1399,1979,1978],"ppma_author":[23],"class_list":["post-10781","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-ask","tag-ligjit-i-punes","tag-te-drejtat-e-punetoreve"],"authors":[{"term_id":23,"user_id":13,"is_guest":0,"slug":"sefer-zogaj","display_name":"Sefer Zogaj","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/seferi2.jpg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/seferi2.jpg"},"user_url":"","last_name":"Zogaj","first_name":"Sefer","description":"Sefer Zogaj ka p\u00ebrfunduar studimet bachelor n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs, Fakultetin Ekonomik. Gjat\u00eb shkoll\u00ebs s\u00eb mesme ka filluar t\u00eb shkruaj v\u00ebshtrime p\u00ebr Gazet\u00ebn \u201cEpoka e Re\u201d, m\u00eb pas edhe p\u00ebr mediat e Shqip\u00ebris\u00eb si \u201cAlbeu\u201d dhe \u201cShekulli\u201d. Ai \u00ebsht\u00eb n\u00eb p\u00ebrfundim t\u00eb studimeve master n\u00eb Fakultetin Ekonomik. Gjat\u00eb studimeve ka punuar n\u00eb nj\u00eb mori mediash si Intro, Ballkani, Insajderi.com, Shqip.com dhe tash KTV. Seferi \u00ebsht\u00eb poashtu pjes\u00eb e shoq\u00ebris\u00eb civile p\u00ebrmes Institutit p\u00ebr K\u00ebrkime Ekonomike. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, e ka menaxhuar edhe nj\u00eb biznes t\u00eb vog\u00ebl \u201cGift of Heart\u201d q\u00eb kryesisht \u00ebsht\u00eb marr\u00eb me shitje online. Interesimi i tij kryesor n\u00eb jet\u00eb \u00ebsht\u00eb studimi i shkencave sociale."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10781","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10781"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10781\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10782,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10781\/revisions\/10782"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9690"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10781"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10781"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10781"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=10781"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}