{"id":12512,"date":"2025-03-04T16:21:46","date_gmt":"2025-03-04T14:21:46","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=12512"},"modified":"2025-04-02T13:46:36","modified_gmt":"2025-04-02T11:46:36","slug":"studentet-serbe-insistojne-ne-kerkesat-e-tyre-perderisa-regjimi-i-vuciqit-lekundet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/studentet-serbe-insistojne-ne-kerkesat-e-tyre-perderisa-regjimi-i-vuciqit-lekundet\/","title":{"rendered":"Srpski studenti se ne boje sopstevnih stavova, za razliku od Vu\u010di\u0107evog re\u017eima"},"content":{"rendered":"

Studensti protesti koji su po\u010deli 22. novembra 2024. nastavljaju se \u0161irom zemlje. Protesti su zapo\u010deti posle napada na studente Fakulteta dramskih umetnosti u Beogradu tokom odr\u017eavanja 15 minuta ti\u0161ine u znak se\u0107anja na petnaestoro poginulih 1. novembra u Novom Sadu kada se nadstre\u0161nica novorekonstruisane \u017eelezni\u010dke stanice obru\u0161ila na njih.\u00a0<\/span><\/p>\n

\u017delezni\u010dka stanica je otvorena <\/span>bez upotrebne dozvole<\/span><\/a>. Izvo\u0111a\u010d radova je kineski konzorcijum CRIC&CCCC, a glavni investitor ovog, po zvani\u010dnim podacima vi\u0161emilionskog projekta, Infrastruktura \u017deleznice Srbije A.D.<\/p>\n

Studenti tra\u017ee odgovornost za tragediju u Novom Sadu i za napade na njihove kolege. Njihovi zahtevi uklju\u010duju objavljivanje celokupne dokumentacije koja se ti\u010de rekonstrukcije \u017eelezni\u010dke stanice u Novom Sadu, pokretanje krivi\u010dnih postupaka protiv svih lica koja su fizi\u010dki napala studente i profesore, odbacivanje krivi\u010dnih prijava protiv uhap\u0161enih i privedenih studenata na protestima, kao i pove\u0107anje bud\u017eeta od 20% za visoko\u0161kolsko obrazovanje.\u00a0<\/span><\/p>\n

Prvi odgovor re\u017eima bila je diskreditacija protesta i poku\u0161aj da se okrive <\/span>Hrvatska <\/span><\/a>i <\/span>zapad<\/span><\/a> kao njihov izvor. Kada to nije uspelo, poku\u0161ali su da spinuju pri\u010du sa novim izborima i la\u017enim ostavkama, dok je Vu\u010di\u0107 <\/span>istakao<\/span><\/a> da mu je \u017eao \u201eonih studenata, a za koje zna da su ve\u0107ina, koji \u017eele da u\u010de i \u017eele da polo\u017ee godinu\u201c.<\/p>\n

Vlada se i direktno obratila mladima, nude\u0107i im povoljne stambene kredite. I pored konstantnog <\/span>organizovanog nasilja<\/span><\/a>, diskurs je smek\u0161ao pred jakim i rastu\u0107im pokretom, \u010dime je zabrinutost re\u017eima postala evidentna.<\/p>\n

Protekle nedelje obele\u017eene su masivnim promenama. 27. januara studenti su organizovali 24-\u010dasovnu blokadu Autokomande. Slede\u0107eg jutra, SNS-ovi lojalisti su <\/span>napali<\/span><\/a> \u010detvoro studenata u Novom Sadu. Samo nekoliko sati kasnije, premijer Milo\u0161 Vu\u010devi\u0107 i gradona\u010delnik Novog Sada Milan \u0110uri\u0107 podneli su <\/span>ostavke<\/span><\/a>.<\/p>\n

30. januara, beogradski studenti zapo\u010deli su dvodnevni mar\u0161 do Novog Sada. Kad su stigli u grad, zvani\u010dno je potvr\u0111eno da su nominovani za <\/span>Nobelovu nagradu za mir<\/span><\/a>. Njihove novosadske kolege i gra\u0111ani pridru\u017eili su im se u blokadi tri glavna gradska mosta u akciji pod nazivom \u201e1.2. na 3 mosta\u201c, obele\u017eavaju\u0107i ta\u010dno tri meseca od pada nadstre\u0161nice. <\/span> Desetine hiljada<\/span><\/a> gra\u0111ana pridru\u017eilo se blokadama, posle kojih su mnogi no\u0107 proveli u \u0161atorima i slede\u0107eg jutra u\u010destvovali u akciji \u010di\u0161\u0107enja Bulevara oslobo\u0111enja.<\/p>\n

\u010cini se da se studentski protesti pribli\u017eavaju svojim ciljevima i da oslabljuju <\/span>re\u017eim<\/span><\/a>, ali ono \u0161to je sigurno je da \u0107e njihov uticaj biti trajan. Studentski protesti su doneli pravu nadu i mobilisali javnost svojim iskrenim i nedvosmislenim stavovima. Njihov anga\u017eman je prvi koji se na takav na\u010din bavi glavnim problemima u dru\u0161tvu, po\u0161to opozicija, koja uvek pla\u0161ljivo pristupa goru\u0107im temama i civilni sektor, koji se limitira na teme visoke politike i zamrznutih konflikata, u tome nisu uspeli.<\/p>\n

\u010celnici SNS-a <\/span>ne znaju<\/span><\/a> kako da pristupe studentima. Njihovi protesti nemaju predstavnike i vi\u0161e puta su se distancirali od strana\u010dkih i drugih komentara, pozivaju\u0107i na por\u0161ku, ali podvla\u010de\u0107i svoju samostalnost. Ono najva\u017enije, njihovi zahtevi se ne ti\u010du kratkotrajnih polit\u010dnih ciljeva, ve\u0107 su mudro skrojeni tako da targetiraju sam koren sistemske korupcije. Srpski studenti se ne boje sopstevnih stavova, za razliku od Vu\u010di\u0107evog re\u017eima.<\/p>\n

Uticaj studentsih protesta se brzo prelio preko granica. Srpski studenti probudili su simpatiju svojih kolega u <\/span>Zagrebu i Rijeci<\/span><\/a> koji su organizovali skupove podr\u0161ke. Hrvatski gra\u0111ani, predvo\u0111eni studentima, organizovali su skupove u pet gradova sa jasnom porukom: \u201eJedan svijet, jedna borba\u201c. <\/span>Bosanski studenti<\/span><\/a> nisu samo odali po\u0161tu nastradalima u Novom Sadu, ve\u0107 su se ohrabrili da i sami tra\u017ee odgovornost vlasti za 19 \u017eivota koje su odnele poplave na Jablanici 4. oktobra.<\/p>\n

Univerzitet u Lubljani je i zvani\u010dno dao podr\u0161ku zahtevima srpskih studenata i osudio nasilje nad njima. Srpski studenti su uzvratili solidarnost, <\/span>odavaju\u0107i po\u0161tu<\/span><\/a> \u017ertvama stravi\u010dnih doga\u0111aja u Zagrebu i na Cetinju, koriste\u0107i svoje platforme da dopru do svojim kom\u0161ija u te\u0161kim trenucima.<\/p>\n

Protesti i bojkoti u Srbiji preprasli u pokret koji tra\u017ei pravi\u010dno dru\u0161tvo odgovornih istitucija i reparacije za godine SNS-ove korupcije i destrukcije.\u00a0<\/span><\/p>\n

U pitanju je pokret gde profesori stoje uz svoje studente i daju im bezuslovnu podr\u0161ku i nisu jedini u tome. Dru\u0161tvo arhitekata Srbije javno je objavilo saop\u0161tenje u kom poja\u0161njava manipulaciju vezanu za dokumentaciju o \u017eelezni\u010dkoj stanici u Novom Sadu. Advokatska komora Srbije suspendovala je sve svoje aktivnosti <\/span>na jo\u0161 30 dana<\/span><\/a> posle osmodnevnog bojkota.<\/p>\n

<\/span>28 organizacija civilnog<\/span><\/a> dru\u0161tva prekinulo je saradnju sa vla\u0161\u0107u. Do sredine januara, 68% srednjih \u0161kola organizovali je blokade i plenume, po uzoru na studente. Dr\u017eava je stala.<\/p>\n

Ljudi u Srbiji su kona\u010dno preuzeli svoje pravo da odre\u0111uju budu\u0107nost sopstvene zemlje. Istovremeno, studentski protesti postali su simbol vere i zajedni\u0161tva. Studentski prkos naspram re\u017eimskih pritisaka predstavlja sna\u017ean model u borbi za pravdu i odgovornost. Njihova borda uzdrmala je re\u017eim i probudila solidarnost u \u010ditavom regionu. Njen zna\u010daj \u0107e se dugo ose\u0107ati u Srbiji kroz \u017eelju za promenama koju je probudio.<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gjithandej Serbis\u00eb po vazhdojn\u00eb protestat e udh\u00ebhequra nga student\u00ebt, q\u00eb filluan m\u00eb 22 n\u00ebntor 2024. Protestat u nxit\u00ebn pas sulmit mbi student\u00ebt e Fakultetit t\u00eb Arteve Dramatike gjat\u00eb 15 minutave t\u00eb heshtjes n\u00eb nderim t\u00eb 15 njer\u00ebzve q\u00eb, m\u00eb 1 n\u00ebntor 2024, humb\u00ebn jet\u00ebn nga r\u00ebnia e mbules\u00ebs s\u00eb betonit n\u00eb stacionin e trenit, t\u00eb […]<\/p>","protected":false},"author":643,"featured_media":12469,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[988,624,2011,971,1057],"ppma_author":[2433],"class_list":["post-12512","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-ballkani-perendimor","tag-kryesore","tag-protesta","tag-serbi","tag-vucic"],"authors":[{"term_id":2433,"user_id":643,"is_guest":0,"slug":"lazar-tripinovic","display_name":"Lazar Tripinovi\u0107","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2025-01-22-at-15.13.30.jpeg","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/WhatsApp-Image-2025-01-22-at-15.13.30.jpeg"},"user_url":"","last_name":"Tripinovi\u0107","first_name":"Lazar","description":"Lazar was born and raised in Belgrade, Serbia. He received his education in a bilingual grammar school in his hometown, before moving to an international school in Tanzania. He is pursuing a double major in International Affairs and French Studies, with a minor in Political Economy at Lewis & Clark College. Expatriation from a young age provided him with a dynamic education and ensured a cross-cultural perspective. He is currently studying parallely at Middleburry Cameroon and Universit\u00e9 catholique d\u2019Afrique centrale in Yaound\u00e9, Cameroon."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12512","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/643"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12512"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12512\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12516,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12512\/revisions\/12516"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12469"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12512"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12512"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12512"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=12512"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}