\u00c7do p\u00ebrpjekje p\u00ebr bashk\u00ebpunim mes vendeve t\u00eb rajonit shpesh shoq\u00ebrohet me kund\u00ebrshtime nga Serbia, e cila e shtremb\u00ebron q\u00ebllimin e iniciativave duke i paraqitur si k\u00ebrc\u00ebnime ndaj interesave t\u00eb saj. Nj\u00eb shembull i fundit \u00ebsht\u00eb reagimi i ashp\u00ebr ndaj marr\u00ebveshjes ushtarake mes Kosov\u00ebs, Shqip\u00ebris\u00eb dhe Kroacis\u00eb. Narrativa e Serbis\u00eb \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e p\u00ebrpjekjeve p\u00ebr ta dominuar rajonin, derisa vet\u00eb ajo ka nd\u00ebrtuar lidhje t\u00eb ngushta ushtarake edhe me aktor\u00eb jo demokratik\u00eb, si Rusia dhe Kina.<\/i><\/b><\/p>\n
P\u00ebrgatiti: Fitim Gashi\u00a0<\/span><\/i><\/p>\n Ministrat e Mbrojtjes s\u00eb Kosov\u00ebs, Shqip\u00ebris\u00eb dhe Kroacis\u00eb n\u00ebnshkruan m\u00eb 18 mars n\u00eb Tiran\u00eb nj\u00eb <\/span>Deklarat\u00eb<\/span><\/a> trepal\u00ebshe p\u00ebr aleanc\u00eb ushtarake. <\/span><\/p>\n Kjo marr\u00ebveshje synon forcimin e bashk\u00ebpunimit n\u00eb ngritjen e kapaciteteve t\u00eb mbrojtjes dhe industris\u00eb s\u00eb mbrojtjes, rritjen e nd\u00ebrveprueshm\u00ebris\u00eb p\u00ebrmes edukimit, trajnimit dhe ushtrimeve, kund\u00ebrveprimin ndaj k\u00ebrc\u00ebnimeve hibride dhe forcimin e q\u00ebndrueshm\u00ebris\u00eb strategjike.\u00a0<\/span><\/p>\n Gjithashtu, ajo ofron mb\u00ebshtetje t\u00eb plot\u00eb p\u00ebr integrimin euro-atlantik dhe at\u00eb t\u00eb mbrojtjes rajonale.<\/span><\/p>\n Ministri i Mbrojtjes s\u00eb Kosov\u00ebs, Ejup Maqedonci, <\/span>theksoi<\/span><\/a> se kjo aleanc\u00eb nuk p\u00ebrb\u00ebn k\u00ebrc\u00ebnim p\u00ebr ask\u00ebnd, por \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mesazh p\u00ebr ata q\u00eb synojn\u00eb t\u00eb destabilizojn\u00eb rajonin, duke treguar se vendet jan\u00eb t\u00eb bashkuara dhe t\u00eb vendosura p\u00ebr t\u00eb ruajtur stabilitetin. <\/span><\/p>\n \u201cP\u00ebr k\u00ebt\u00eb, Shqip\u00ebria, Kroacia dhe Kosova, do t\u00eb angazhohen p\u00ebr forcimin e lidhjeve mes tyre, rritjen e nd\u00ebrveprueshm\u00ebris\u00eb mes ushtrive t\u00eb tri shteteve tona p\u00ebrmes edukimit, trajnimeve dhe st\u00ebrvitjeve t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta; rritjen e angazhimit p\u00ebr t\u2019i luftuar k\u00ebrc\u00ebnimet hibride dhe p\u00ebr tu mbrojtur prej tyre; bashk\u00ebrendimin e politikave p\u00ebr integrime euroatlantike dhe me theks t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb ndihm\u00ebn e nevojshme ndaj Kosov\u00ebs p\u00ebr tu integruar n\u00eb nisma rajonale t\u00eb mbrojtjes dhe t\u00eb siguris\u00eb\u201d, <\/span>tha<\/span><\/a> Maqedonci. <\/span><\/p>\n Me Deklarat\u00eb ofrohet mund\u00ebsia q\u00eb edhe vendet e tjera t\u2019u bashkohen teksa \u00ebsht\u00eb njoftuar se ftes\u00eb ka marr\u00eb Bullgaria.<\/span><\/p>\n Narrativa e Serbis\u00eb p\u00ebr aleanc\u00ebn\u00a0<\/b><\/p>\n N\u00eb Serbi, kjo marr\u00ebveshje u prit me shqet\u00ebsim dhe u portretizua si nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim potencial p\u00ebr sigurin\u00eb komb\u00ebtare. Mediat si <\/span>Sputnik Srbija<\/span><\/a>, q\u00eb transmetuan edhe q\u00ebndrimin zyrtar t\u00eb Beogradit e cil\u00ebsuan aleanc\u00ebn si nj\u00eb \u201dpakt\u201d mes Kroacis\u00eb, Shqip\u00ebris\u00eb dhe Kosov\u00ebs kund\u00ebr interesave serbe. <\/span>Ministria e Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme e Serbis\u00eb<\/span><\/a> njoftoi se do t\u2019u d\u00ebrgoj\u00eb nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb urgjente Ministrive t\u00eb Pun\u00ebve t\u00eb Jashtme t\u00eb Kroacis\u00eb dhe Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebr nj\u00eb shpjegim t\u00eb detajuar n\u00eb lidhje me n\u00ebnshkrimin e memorandumit trepal\u00ebsh p\u00ebr bashk\u00ebpunimin n\u00eb fush\u00ebn e mbrojtjes, me t\u00eb cilin k\u00ebto dy vende, sipas MPJ t\u00eb Serbis\u00eb, e b\u00ebn\u00eb pal\u00eb \u201cp\u00ebrfaq\u00ebsuesin jolegjitim t\u00eb Institucioneve t\u00eb P\u00ebrkohshme t\u00eb Vet\u00ebqeverisjes\u201d n\u00eb Prishtin\u00eb. <\/span><\/p>\n \u201c\u00cbsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht shqet\u00ebsues fakti q\u00eb kjo aleanc\u00eb ushtarake po formohet pa konsultime me Beogradin, me p\u00ebrfshirjen e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb t\u00eb nj\u00eb strukture q\u00eb nuk ka legjitimitet nd\u00ebrkomb\u00ebtar dhe q\u00eb paraqet k\u00ebrc\u00ebnim p\u00ebr sigurin\u00eb p\u00ebr popullin serb dhe gjith\u00eb rajonin\u201d, thuhet n\u00eb deklarat\u00eb.<\/span><\/p>\n Kjo retorik\u00eb synon t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb perceptim t\u00eb rrezikut dhe t\u00eb legjitimoj\u00eb kund\u00ebrshtimin e Serbis\u00eb ndaj aleanc\u00ebs mes tri shteteve t\u00eb Ballkanit. Zyrtar\u00ebt serb\u00eb dhe disa medie shpesh p\u00ebrdorin termin \u201ce ashtuquajtura Kosov\u00eb\u201d p\u00ebr t\u00eb mos njohur pavar\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs dhe p\u00ebr t\u00eb minuar legjitimitetin e institucioneve t\u00eb saj.<\/span><\/p>\n Serbia e konsideron k\u00ebt\u00eb aleanc\u00eb si nj\u00eb sfid\u00eb ndaj interesave t\u00eb saj strategjike n\u00eb rajon. Fakti q\u00eb Kosova, t\u00eb cil\u00ebn Serbia ende nuk e njeh si shtet t\u00eb pavarur, \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e k\u00ebsaj aleance, shihet si nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb forcuar pozicionin e Kosov\u00ebs n\u00eb sken\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe p\u00ebr t\u00eb minuar ndikimin serb n\u00eb Ballkan.<\/span><\/p>\n Bashk\u00ebpunimi ushtarak mes tri vendeve perceptohet nga Serbia si nj\u00eb hap drejt integrimit m\u00eb t\u00eb ngusht\u00eb, gj\u00eb q\u00eb mund t\u00eb ndryshoj\u00eb balanc\u00ebn e fuqis\u00eb n\u00eb rajon.<\/span><\/p>\n Argumente kund\u00ebr narrativ\u00ebs serbe<\/b><\/p>\n Narrativa serbe se kjo aleanc\u00eb p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim p\u00ebr sigurin\u00eb e Serbis\u00eb \u00ebsht\u00eb e paq\u00ebndrueshme p\u00ebr disa arsye. S\u00eb pari, natyra e deklarat\u00ebs \u00ebsht\u00eb mbrojt\u00ebse, ku thekson se synimi i bashk\u00ebpunimit nuk \u00ebsht\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim p\u00ebr ask\u00ebnd, por nj\u00eb mesazh p\u00ebr ata q\u00eb synojn\u00eb t\u00eb destabilizojn\u00eb rajonin. Kjo tregon se aleanca ka nj\u00eb karakter mbrojt\u00ebs dhe synon ruajtjen e paqes dhe stabilitetit.<\/span><\/p>\n Aleanca po ashtu promovon integrimin euro-atlantik, duke u harmonizuar me politikat e <\/span>NATO-s<\/span><\/a> dhe <\/span>Bashkimit Evropian<\/span><\/a> p\u00ebr stabilitetin dhe sigurin\u00eb n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor. Marr\u00ebveshje t\u00eb ngjashme jan\u00eb n\u00ebnshkruar edhe n\u00eb rajone t\u00eb tjera, ku vendet fqinje bashk\u00ebpunojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb forcuar kapacitetet e tyre mbrojt\u00ebse pa u konsideruar k\u00ebrc\u00ebnim p\u00ebr pal\u00ebt e treta. <\/span><\/p>\n Nj\u00eb tjet\u00ebr argument kund\u00ebr pretendimit t\u00eb Serbis\u00eb se Kosova nuk mund t\u00eb hyj\u00eb n\u00eb marr\u00ebveshje t\u00eb tilla ushtarake, \u00ebsht\u00eb fakti q\u00eb Shqip\u00ebria dhe Kroacia jan\u00eb an\u00ebtare t\u00eb NATO-s. Kjo ka disa implikime t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb rr\u00ebzojn\u00eb pretendimet p\u00ebr paligjshm\u00ebri apo k\u00ebrc\u00ebnim ndaj Serbis\u00eb. Shqip\u00ebria dhe Kroacia, si an\u00ebtare t\u00eb Aleanc\u00ebs veri-atlantike, veprojn\u00eb brenda korniz\u00ebs s\u00eb politikave t\u00eb <\/span>NATO-s<\/span><\/a>, e cila promovon sigurin\u00eb rajonale, mbrojtjen kolektive dhe stabilitetin n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor. Kjo n\u00ebnkupton se \u00e7do bashk\u00ebpunim ushtarak me Kosov\u00ebn \u00ebsht\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me standardet dhe rregullat e NATO-s, duke pasur parasysh se Shqip\u00ebria dhe Kroacia si an\u00ebtare nuk mund t\u00eb n\u00ebnshkruajn\u00eb marr\u00ebveshje q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrb\u00ebnin k\u00ebrc\u00ebnim p\u00ebr ndonj\u00eb pal\u00eb.<\/span><\/p>\n N\u00eb fakt, NATO ka qen\u00eb p\u00ebr dekada garantuesi kryesor i siguris\u00eb n\u00eb rajon ku prej vitit 1999 e ka forc\u00ebn e saj n\u00eb Kosov\u00eb, e njohur si <\/span>KFOR<\/span><\/a>. Edhe pse Kosova nuk \u00ebsht\u00eb an\u00ebtare e NATO-s, ajo angazhohet drejt integrimit p\u00ebrmes <\/span>mb\u00ebshtetjes<\/span><\/a> dhe trajnimeve nga vendet e NATO-s, si SHBA-ja, Mbret\u00ebria e Bashkuar dhe Turqia. <\/span><\/p>\n Edhe pse Serbia e ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb qart\u00eb se nuk an\u00ebtar\u00ebsohet n\u00eb NATO, ajo ka <\/span>nd\u00ebveprim<\/span><\/a> me k\u00ebt\u00eb aleanc\u00eb n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Programit t\u00eb Partneritetit p\u00ebr Paqe, duke marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb trajnime dhe aktivitete t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta. <\/span><\/p>\n N\u00ebse Serbia nuk e konsideron NATO-n nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim p\u00ebr sigurin\u00eb e saj, rrjedhimisht nuk ka arsye logjike ta konsideroj\u00eb si k\u00ebrc\u00ebnim nj\u00eb marr\u00ebveshje ushtarake mes tre vendeve t\u00eb Ballkanit Per\u00ebndimor, dy prej t\u00eb cilave jan\u00eb pjes\u00eb e NATO-s.\u00a0<\/span><\/p>\n Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb Serbia pretendon se marr\u00ebveshja mes Kosov\u00ebs, Shqip\u00ebris\u00eb dhe Kroacis\u00eb p\u00ebrb\u00ebn k\u00ebrc\u00ebnim p\u00ebr sigurin\u00eb rajonale, ajo vet\u00eb ka nd\u00ebrtuar bashk\u00ebpunim t\u00eb ngusht\u00eb ushtarak me <\/span>Rusin\u00eb<\/span><\/a> dhe <\/span>Kin\u00ebn<\/span><\/a>, dy aktor\u00eb q\u00eb konsiderohen sfidues t\u00eb demokracis\u00eb dhe rendit nd\u00ebrkomb\u00ebtar. Serbia ka bler\u00eb arm\u00eb nga Rusia p\u00ebrfshir\u00eb sisteme t\u00eb avancuara raketore dhe pajisje t\u00eb tjera ushtarake, si dhe ka zhvilluar st\u00ebrvitje t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta me forcat ruse. Po ashtu, Serbia ka forcuar bashk\u00ebpunimin e saj me Kin\u00ebn n\u00eb fush\u00ebn e mbrojtjes, duke p\u00ebrfituar nga teknologjia e mbik\u00ebqyrjes dhe dron\u00ebt e avancuar kinez\u00eb. <\/span><\/p>\n Marr\u00ebveshje t\u00eb ngjashme\u00a0<\/b><\/p>\n N\u00eb sken\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare, ekzistojn\u00eb shembuj t\u00eb vendeve q\u00eb kan\u00eb n\u00ebnshkruar marr\u00ebveshje t\u00eb ngjashme p\u00ebr t\u00eb forcuar bashk\u00ebpunimin ushtarak.<\/span><\/p>\n Grupi i Vishegradit<\/span><\/a> ku b\u00ebn\u00eb pjes\u00eb Hungaria, Polonia, Republika \u00c7eke dhe Sllovakia kan\u00eb krijuar nj\u00eb aleanc\u00eb p\u00ebr t\u00eb forcuar bashk\u00ebpunimin n\u00eb fush\u00ebn e mbrojtjes dhe p\u00ebr t\u00eb rritur nd\u00ebrveprueshm\u00ebrin\u00eb e forcave t\u00eb tyre t\u00eb armatosura. <\/span><\/p>\n N\u00eb fush\u00ebn e mbrojtjes \u00ebsht\u00eb i njohur edhe <\/span>bashk\u00ebpunimi Nordik<\/span><\/a>. Danimarka, Finlanda, Islanda, Norvegjia dhe Suedia kan\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshje p\u00ebr bashk\u00ebpunim t\u00eb ngusht\u00eb n\u00eb \u00e7\u00ebshtjet e mbrojtjes, duke p\u00ebrfshir\u00eb st\u00ebrvitjet e p\u00ebrbashk\u00ebta dhe shk\u00ebmbimin e informacionit.<\/span><\/p>\n Bashk\u00ebpunimi ushtarak rajonal \u00ebsht\u00eb nj\u00eb praktik\u00eb e zakonshme dhe e pranuar nd\u00ebrkomb\u00ebtarisht p\u00ebr t\u00eb rritur sigurin\u00eb kolektive dhe p\u00ebr t\u00eb promovuar stabilitetin.\u00a0<\/span><\/p>\n