{"id":13144,"date":"2025-09-05T10:41:01","date_gmt":"2025-09-05T08:41:01","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=13144"},"modified":"2025-09-05T10:41:01","modified_gmt":"2025-09-05T08:41:01","slug":"anashkalimi-i-keshillave-profesionale-dhe-zevendesimi-i-tyre-nga-inteligjenca-artificiale-perben-rrezik-serioz-per-mireqenien-individuale","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/anashkalimi-i-keshillave-profesionale-dhe-zevendesimi-i-tyre-nga-inteligjenca-artificiale-perben-rrezik-serioz-per-mireqenien-individuale\/","title":{"rendered":"Anashkalimi i k\u00ebshillave profesionale dhe z\u00ebvend\u00ebsimi i tyre nga Inteligjenca Artificiale p\u00ebrb\u00ebn rrezik serioz p\u00ebr mir\u00ebqenien individuale"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">Miliona njer\u00ebz komunikojn\u00eb \u00e7do dit\u00eb me programe t\u00eb Inteligjenc\u00ebs Artificiale (AI), si ChatGPT dhe chatbot-\u00eb t\u00eb tjer\u00eb. K\u00ebto platforma kan\u00eb avancuar aq shum\u00eb, saq\u00eb komunikimi me to gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb t\u00eb jep p\u00ebrshtypjen e nj\u00eb bisede <\/span><a href=\"https:\/\/www.pewresearch.org\/short-reads\/2025\/01\/15\/about-a-quarter-of-us-teens-have-used-chatgpt-for-schoolwork-double-the-share-in-2023\/?utm_source=chatgpt.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">normale<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Komunikimi zakonisht b\u00ebhet n\u00eb form\u00eb t\u00eb k\u00ebrkimit t\u00eb k\u00ebshillave profesionale e personale. N\u00eb rrafshin personal, temat q\u00eb trajtohen aty lidhen me mir\u00ebqenien dhe sh\u00ebndetin mendor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Me gjith\u00eb avancimin teknologjik, informatat q\u00eb merren nga platformat AI nuk jan\u00eb gjithmon\u00eb t\u00eb sakta. Edhe n\u00eb rastet kur informatat jan\u00eb t\u00eb sakta, k\u00ebshillat mund t\u00eb mos jen\u00eb t\u00eb aplikueshme p\u00ebr nj\u00eb individ t\u00eb caktuar, sepse gjendja mentale e fizike e secilit individ \u00ebsht\u00eb tejet komplekse dhe e atill\u00eb q\u00eb dallon nga nj\u00ebri person te tjetri.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Prandaj, ka shum\u00eb faktor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb duhet t\u00eb merren parasysh n\u00eb k\u00ebt\u00eb mes dhe k\u00ebshillat e marra nga AI mund t\u00eb mos jen\u00eb gjithher\u00eb t\u00eb aplikueshme, e n\u00eb rastin m\u00eb t\u00eb keq t\u00eb d\u00ebmshme dhe fatale.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Individ\u00ebt \u2013 dhe adoleshent\u00ebt n\u00eb ve\u00e7anti \u2013 i p\u00ebrdorin k\u00ebto platforma zakonisht n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pamonitoruar. Tashm\u00eb jan\u00eb evidentuar disa <\/span><a href=\"https:\/\/www.washingtonpost.com\/health\/2025\/08\/19\/ai-psychosis-chatgpt-explained-mental-health\/?utm_source\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">incidente<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> t\u00eb cilat p\u00ebrfshijn\u00eb njer\u00ebz q\u00eb p\u00ebrjetojn\u00eb bindje t\u00eb rreme ose shqet\u00ebsuese, iluzione madh\u00ebshtie ose ndjenja paranojake pas diskutimeve t\u00eb gjata me AI-n\u00eb.<\/span><\/p>\n<blockquote><p><strong><span style=\"font-size: 17px;\">Nj\u00eb <a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC12360667\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">studim<\/a> i fundit testoi aft\u00ebsin\u00eb e chatbot-\u00ebve p\u00ebr t\u00eb p\u00ebr t\u00eb reaguar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sigurt kur p\u00ebrdoruesit shfaqnin shqet\u00ebsime emocionale. Studiuesit krijuan 60 skenar\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm, ku p\u00ebrdoruesit simulonin situata t\u00eb tilla. N\u00eb shum\u00eb raste, chatbot-\u00ebt do t\u00eb duhej t\u00eb refuzonin t\u00eb ofronin mb\u00ebshtetje p\u00ebr sjellje t\u00eb d\u00ebmshme dhe t\u00eb orientonin p\u00ebrdoruesit drejt ndihm\u00ebs profesionale, si linja telefonike t\u00eb emergjenc\u00ebs apo psikolog\u00ebve t\u00eb licencuar. Megjithat\u00eb, rezultatet shp\u00ebrfaq\u00ebn shqet\u00ebsime t\u00eb konsiderueshme.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-size: 17px;\">N\u00eb 19 nga 60 skenar\u00ebt e testuar, chatbot-\u00ebt mb\u00ebshtet\u00ebn ose nuk e kund\u00ebrshtuan propozimin e d\u00ebmsh\u00ebm. P\u00ebr shembull, kur p\u00ebrdoruesit pretendonin se po mendonin t\u00eb d\u00ebmtonin veten, disa chatbot-\u00eb ofruan \u201cmb\u00ebshtetje emocionale\u201d, por nuk dhan\u00eb asnj\u00eb paralajm\u00ebrim se duhet k\u00ebrkuar ndihm\u00eb profesionale. Nga 10 chatbot-\u00ebt e testuar, 4 pranuan gjysm\u00ebn ose m\u00eb shum\u00eb t\u00eb ideve t\u00eb d\u00ebmshme dhe asnj\u00ebri nuk arriti t\u2019i kund\u00ebrshtonte t\u00eb gjitha situatat.\u00a0<\/span><\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ky rezultat tregon nevoj\u00ebn p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsime t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si Inteligjenca Artificiale menaxhon situata t\u00eb ndjeshme q\u00eb lidhen me sh\u00ebndetin mendor dhe sigurin\u00eb e p\u00ebrdoruesve.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">M\u00ebnyra se si \u00ebsht\u00eb i nd\u00ebrtuar komunikimi me chatbot-\u00eb si ChatGPT-ja, l\u00eb hap\u00ebsir\u00eb p\u00ebr keqinterpretime t\u00eb m\u00ebdha, paqart\u00ebsi, si dhe me raste mund t\u00eb shkaktoj\u00eb reagime t\u00eb pap\u00ebrshtatshme p\u00ebr situata t\u00eb ndjeshme emocionale.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Nj\u00eb artikull i publikuar n\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/commentisfree\/2025\/may\/01\/chatgpt-chatbot-truth-user-update-ai?utm_source\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">The Guardian<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> thekson rrezikun e manipulimit emocional dhe validimit t\u00eb ndjesive t\u00eb p\u00ebrdoruesve nga versioni i ri i ChatGPT-s\u00eb, pasi ky version validon ndjesit\u00eb edhe kur p\u00ebrdoruesit shprehen p\u00ebr sjellje t\u00eb d\u00ebmshme ndaj vetes ose edhe ndaj rrethit t\u00eb tyre.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00eb artikull jepet nj\u00eb shembull ku nj\u00eb p\u00ebrdorues i tha ChatGPT-s\u00eb se kishte ndalur ila\u00e7et dhe ishte larguar nga familja sepse i faj\u00ebsonte p\u00ebr \u201cradio-sinjalet q\u00eb vijn\u00eb nga muret\u201d. ChatGPT-ja e miratoi k\u00ebt\u00eb vendim, duke i th\u00ebn\u00eb: \u201cSeriozisht, bravo p\u00ebr q\u00ebndrimin dhe marrjen n\u00ebn kontroll t\u00eb jet\u00ebs sate.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">K\u00ebto rezultate ngren\u00eb shqet\u00ebsime n\u00eb lidhje me aft\u00ebsin\u00eb e disa chatbot-\u00ebve p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sigurt njer\u00ebzit me probleme serioze t\u00eb sh\u00ebndetit mendor. Megjithat\u00eb, realiteti i p\u00ebrdorimit t\u00eb AI-s\u00eb p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje q\u00eb lidhen edhe me sh\u00ebndetin mendor \u00ebsht\u00eb k\u00ebtu p\u00ebr t\u00eb q\u00ebndruar. Prandaj, \u00ebsht\u00eb e domosdoshme t\u00eb gjendet alternativa adekuate q\u00eb mund t\u2019u ndihmoj\u00eb adoleshent\u00ebve p\u00ebr p\u00ebrdorim t\u00eb sigurt t\u00eb platformave si ChatGPT.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Fillimisht, duhet t\u00eb b\u00ebhet absolutisht e qart\u00eb nga institucionet p\u00ebrkat\u00ebse se AI-ja nuk mund t\u00eb jap\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/jamanetwork.com\/journals\/jamanetworkopen\/fullarticle\/2829839?utm_source\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">vler\u00ebsim klinik<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">. Rrjedhimisht, nuk ka se si t\u00eb mbaj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi profesionale dhe po ashtu mund t\u00eb gaboj\u00eb n\u00eb tema shum\u00eb t\u00eb ndjeshme. Evidenca e deritanishme na fton p\u00ebr kujdes, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb p\u00ebrdorim i kujdessh\u00ebm dhe vet\u00ebdije p\u00ebr pasojat eventuale.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Gjithashtu, prind\u00ebrit dhe shkollat duhet t\u00eb vendosin rregulla t\u00eb qarta. P\u00ebrdorimi i ChatGPT-s\u00eb t\u00eb mos b\u00ebhet p\u00ebr vendosjen e diagnozave psikologjike apo marrjen e udh\u00ebzimeve p\u00ebr trajtim. N\u00eb rastet kur biseda orientohet drejt vet\u00ebl\u00ebndimit, dhun\u00ebs, abuzimit me substanca apo kriza psikologjike, duhet t\u00eb k\u00ebrkohet menj\u00ebher\u00eb ndihm\u00eb nga profesionist\u00ebt.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00cbsht\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb organizohen fushata mediale, t\u00eb udh\u00ebhequra nga profesionist\u00eb t\u00eb fush\u00ebs, me q\u00ebllim rritjen e vet\u00ebdijesimit p\u00ebr nj\u00eb problematik\u00eb t\u00eb till\u00eb. Adoleshent\u00ebt duhet t\u00eb jen\u00eb t\u00eb informuar se n\u00ebse ndihen keq, p\u00ebrjetojn\u00eb ankth apo kalojn\u00eb kriza, teknologjia mund t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb vet\u00ebm si nj\u00eb ur\u00eb e vog\u00ebl drejt konsultimit me njer\u00ebz t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, prind\u00ebr, m\u00ebsues, mjek\u00eb dhe psikolog\u00eb. Kjo \u201cur\u00eb\u201d funksionon m\u00eb mir\u00eb kur mbi t\u00eb vendosen rregulla t\u00eb qarta, transparenc\u00eb dhe kujdes i ve\u00e7ant\u00eb.<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Miliona njer\u00ebz komunikojn\u00eb \u00e7do dit\u00eb me programe t\u00eb Inteligjenc\u00ebs Artificiale (AI), si ChatGPT dhe chatbot-\u00eb t\u00eb tjer\u00eb. K\u00ebto platforma kan\u00eb avancuar aq shum\u00eb, saq\u00eb komunikimi me to gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb t\u00eb jep p\u00ebrshtypjen e nj\u00eb bisede normale. Komunikimi zakonisht b\u00ebhet n\u00eb form\u00eb t\u00eb k\u00ebrkimit t\u00eb k\u00ebshillave profesionale e personale. N\u00eb rrafshin personal, temat q\u00eb [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":334,"featured_media":13145,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[2582,818,989,624,1237],"ppma_author":[346],"class_list":["post-13144","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-ai","tag-chatgpt","tag-inteligjenca-artificiale","tag-kryesore","tag-shendeti-mendor"],"authors":[{"term_id":346,"user_id":334,"is_guest":0,"slug":"violeta-zefi","display_name":"Violeta Zefi","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/ssjdoals-e1776417820433.png","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/ssjdoals-e1776417820433.png"},"user_url":"","last_name":"Zefi","first_name":"Violeta","description":"Violeta Zefi ka ndjekur studimet themelore dhe ato master, n\u00eb fush\u00ebn e Psikologjis\u00eb, n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs. N\u00eb vitin 2017 ka p\u00ebrfunduar studimet e doktorat\u00ebs n\u00eb Masaryk University, Republik\u00eb \u00c7eke. Aktualisht \u00ebsht\u00eb ligj\u00ebruese n\u00eb Kolegjin \u201cUBT\u201d, dhe n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb ndjek specializimin n\u00eb fush\u00ebn e \u201cPsikologjis\u00eb Klinike\u201d. Nga viti 2006 ka punuar p\u00ebr organizata t\u00eb ndryshme vendore dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtare. P\u00ebrpos ligj\u00ebrimit ajo punon edhe si Psikologe n\u00eb Asociacionin Kosovar t\u00eb Personave q\u00eb Jetojn\u00eb me HIV\/AIDS (n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Global Fund p\u00ebr HIV\/AIDS) dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht \u00ebsht\u00eb e angazhuar si psikologe, konsulente dhe trajnere n\u00eb projekte t\u00eb ndryshme."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13144","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/334"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13144"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13144\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13146,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13144\/revisions\/13146"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13145"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13144"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13144"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13144"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=13144"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}