{"id":13170,"date":"2025-09-15T15:34:23","date_gmt":"2025-09-15T13:34:23","guid":{"rendered":"https:\/\/sbunker.org\/?p=13170"},"modified":"2025-09-18T05:24:48","modified_gmt":"2025-09-18T03:24:48","slug":"korrelacioni-mes-doomscrolling-dhe-erozionit-te-shendetit-mendor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/opinion\/korrelacioni-mes-doomscrolling-dhe-erozionit-te-shendetit-mendor\/","title":{"rendered":"Korrelacioni mes \u201cdoomscrolling\u201d dhe erozionit t\u00eb sh\u00ebndetit mendor"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">N\u00ebse e merrni telefonin dhe shfletoni lajme dhe postime t\u00eb ndryshme t\u00eb \u201c<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">reels<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">\u201d apo \u201c<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">feeds<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">\u201d n\u00eb rrjete sociale (TikTok, Youtube, Instagram, etj.), duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe lajme negative apo shqet\u00ebsuese, ju jeni duke praktikuar fenomenin e \u201c<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">doomscrolling<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">\u201d.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u201c<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Doomscrolling<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">\u201d \u00ebsht\u00eb akti i konsumimit kompulsiv t\u00eb sasive t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb lajmeve dhe informacioneve negative n\u00eb internet, q\u00eb shpesh \u00e7on n\u00eb rritje t\u00eb ankthit dhe stresit. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb cik\u00ebl vicioz n\u00eb t\u00eb cilin p\u00ebrdoruesit q\u00ebndrojn\u00eb t\u00eb mb\u00ebrthyer, pavar\u00ebsisht p\u00ebrmbajtjes s\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC9580444\/?utm_source\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">frikshme<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> q\u00eb u paraqitet.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ky fenomen p\u00ebrforcohet edhe m\u00eb tej nga algoritmet q\u00eb kan\u00eb tendenca t\u00eb shfaqin lajme me ngarkes\u00eb t\u00eb lart\u00eb emocionale, duke stimuluar trurin s\u00eb tep\u00ebrmi nga q\u00ebndrimi i st\u00ebrzgjatur dhe i pand\u00ebrprer\u00eb n\u00eb rrjete sociale.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Termi \u201c<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">doomscrolling<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">\u201d u b\u00eb i njohur n\u00eb vitin 2020, gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb pandemis\u00eb COVID-19. Q\u00eb nga ajo koh\u00eb, ky fenomen \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb shqet\u00ebsim global p\u00ebr shkak t\u00eb ndikimit psikologjik te njer\u00ebzit.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">K\u00ebto jan\u00eb efektet m\u00eb serioze t\u00eb \u201c<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">doomscrolling<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">\u201d, q\u00eb ndikojn\u00eb negativisht n\u00eb sh\u00ebndetin mental t\u00eb individ\u00ebve:<\/span><\/p>\n<p><b>Rritja e ankthit dhe stresit\u00a0<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u201c<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Doomscrolling<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">\u201d e mbingarkon trurin e individit me stimuj negativ\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt mund t\u00eb aktivizojn\u00eb p\u00ebrgjigjen e trupit ndaj stresit. Kjo p\u00ebrgjigje p\u00ebrfshin \u00e7lirimin e hormoneve t\u00eb stresit si <\/span><a href=\"https:\/\/dramitshahneuro.com\/what-is-doom-scrolling-how-does-it-affect-your-brain\/?utm_source\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">kortizoli<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">, t\u00eb cilat e p\u00ebrgatisin trupin p\u00ebr t\u2019iu p\u00ebrgjigjur k\u00ebrc\u00ebnimeve. Megjithat\u00eb, kur k\u00ebto hormone \u00e7lirohen vazhdimisht p\u00ebr shkak t\u00eb ekspozimit t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritur ndaj lajmeve negative, ato mund t\u00eb \u00e7ojn\u00eb n\u00eb stres dhe ankth kronik.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, dopamina e \u00e7liruar gjat\u00eb \u201c<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">doomscrolling<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">\u201d krijon nj\u00eb lloj var\u00ebsie, duke e b\u00ebr\u00eb individin t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb vazhdimisht p\u00ebrmbajtje t\u00eb re dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht zvog\u00eblon aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb ruajtur fokusin afatgjat\u00eb.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b>Amplifikimi i emocioneve negative<\/b><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">\u201cDoomscrolling\u201d<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> shkakton stres edhe p\u00ebrmes amplifikimit t\u00eb emocioneve negative. Leximi p\u00ebr ngjarje tragjike, kriza, luft\u00ebra ose situata t\u00eb tjera shqet\u00ebsuese mund t\u00eb shkaktoj\u00eb reagime t\u00eb forta emocionale, si\u00e7 jan\u00eb frika, trishtimi ose zem\u00ebrimi. Kur k\u00ebto emocione nxiten vazhdimisht, ato mund t\u00eb kontribuojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb gjendje t\u00eb shtuar t\u00eb <\/span><a href=\"https:\/\/dramitshahneuro.com\/what-is-doom-scrolling-how-does-it-affect-your-brain\/?utm_source\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">ankthit<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Po ashtu, konsumimi i tep\u00ebrt i lajmeve negative rrit stresin gjat\u00eb dit\u00ebs dhe p\u00ebrkeq\u00ebson simptomat ekzistuese t\u00eb \u00e7rregullimit post-traumatik (PTSD-s\u00eb) dhe <\/span><a href=\"https:\/\/www.wired.com\/story\/doomscrolling-bad-news-mental-health\/?utm_source\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">depresionit.<\/span><\/a><\/p>\n<p><b>Ndenja e pafuqis\u00eb<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u201cDoomscrolling\u201d mund t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb ndjenj\u00eb pafuqie. Kur \u201cbombardohemi\u201d me lajme negative n\u00eb baza ditore, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr ngjarje ose situata p\u00ebrtej kontrollit ton\u00eb, mund t\u00eb ndihemi t\u00eb pafuqish\u00ebm p\u00ebr t\u00eb reaguar apo p\u00ebr ta p\u00ebrmir\u00ebsua situat\u00ebn.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kjo ndjenj\u00eb pafuqie mund ta p\u00ebrkeq\u00ebsoj\u00eb gjendjen emocionale t\u00eb individ\u00ebve, n\u00eb ve\u00e7anti stresin dhe ankthin. Sipas nj\u00eb studimi t\u00eb kryer me student\u00eb nga <\/span><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S245195882400071X\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">SHBA dhe Irani<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">, u gjet q\u00eb ekspozimi i vazhduesh\u00ebm ndaj lajmeve negative ishte i lidhur me ankth ekzistencial, mosbesim dhe d\u00ebshp\u00ebrim. K\u00ebto ndjenja p\u00ebrfshijn\u00eb edhe iden\u00eb se nuk kemi kontroll t\u00eb plot\u00eb mbi situatat q\u00eb po ndodhin.<\/span><\/p>\n<p><b>Kalbja digjitale e trurit<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u201c<\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">Kalbja digjitale e trurit<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">\u201d \u00ebsht\u00eb nj\u00eb term i njohur, por joklinik, p\u00ebr r\u00ebnien e perceptuar mendore q\u00eb vjen si pasoj\u00eb e konsumimit t\u00eb p\u00ebrmbajtjes s\u00eb tep\u00ebrt online, p\u00ebrs\u00ebrit\u00ebse ose t\u00eb par\u00ebnd\u00ebsishme, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb shfletimi i pafund i mediave sociale n\u00eb form\u00eb refleksive.<\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/posthumanism.co.uk\/jp\/article\/view\/2750\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Studimet<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> tregojn\u00eb se konsumimi i tep\u00ebrt i materialeve t\u00eb shkurtra mund t\u00eb d\u00ebmtoj\u00eb p\u00ebrqendrimin, kujtes\u00ebn dhe aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrpunuar informacione komplekse. Pra, ky fenomen lidhet me ndryshimet n\u00eb funksionimin e trurit p\u00ebr shkak t\u00eb mbingarkes\u00ebs me informacione dhe ekspozimit t\u00eb vazhduesh\u00ebm ndaj p\u00ebrmbajtjes digjitale, si t\u00eb shpejt\u00eb, ashtu edhe sip\u00ebrfaq\u00ebsore.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b>Si mund t\u00eb menaxhohet \u201c<\/b><b><i>doomscrolling<\/i><\/b><b>\u201d?<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Fillimisht, nevojitet vet\u00ebdijesim i lart\u00eb mbi ndikimin q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrmbajtjet digjitale dhe pasojat q\u00eb sjell konsumimi i tep\u00ebrt i tyre. Kjo p\u00ebrfshin identifikimin e shprehive t\u00eb pash\u00ebndetshme gjat\u00eb p\u00ebrdorimit t\u00eb rrjeteve sociale dhe platformave online.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Po ashtu, \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb vendosen kufij t\u00eb qart\u00eb n\u00eb koh\u00ebn e kaluar para ekranit, duke planifikuar orare t\u00eb caktuara p\u00ebr p\u00ebrdorimin e teknologjis\u00eb dhe duke shmangur konsumimin e tep\u00ebrt t\u00eb lajmeve, n\u00eb ve\u00e7anti atyre negative.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Nj\u00eb tjet\u00ebr hap thelb\u00ebsor \u00ebsht\u00eb p\u00ebrzgjedhja e burimeve t\u00eb sh\u00ebndetshme dhe t\u00eb besueshme t\u00eb informacionit, duke shmangur p\u00ebrmbajtjet q\u00eb nxisin frik\u00eb dhe stres t\u00eb panevojsh\u00ebm. Krahas k\u00ebsaj, rekomandohet p\u00ebrfshirja n\u00eb aktivitete q\u00eb rikthejn\u00eb ndjenj\u00ebn e kontrollit dhe qet\u00ebsis\u00eb, si\u00e7 jan\u00eb aktivitetet fizike, meditimi, leximi, arti, si dhe shpenzimi i koh\u00ebs me familjen dhe miqt\u00eb.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">K\u00ebto strategji, jo vet\u00ebm q\u00eb ndihmojn\u00eb n\u00eb balancimin e ndikimit t\u00eb teknologjis\u00eb, por edhe p\u00ebrmir\u00ebsojn\u00eb gjendjen emocionale dhe mir\u00ebqenien e p\u00ebrgjithshme t\u00eb secilit prej nesh.<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00ebse e merrni telefonin dhe shfletoni lajme dhe postime t\u00eb ndryshme t\u00eb \u201creels\u201d apo \u201cfeeds\u201d n\u00eb rrjete sociale (TikTok, Youtube, Instagram, etj.), duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe lajme negative apo shqet\u00ebsuese, ju jeni duke praktikuar fenomenin e \u201cdoomscrolling\u201d.\u00a0 \u201cDoomscrolling\u201d \u00ebsht\u00eb akti i konsumimit kompulsiv t\u00eb sasive t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb lajmeve dhe informacioneve negative n\u00eb internet, q\u00eb shpesh [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":334,"featured_media":13172,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[2442,2588,2586,624,2589,2587,1038,1237],"ppma_author":[346],"class_list":["post-13170","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion","tag-ankthi","tag-depresioni","tag-doomscrolling","tag-kryesore","tag-lajme-negative","tag-reels","tag-rrjete-sociale","tag-shendeti-mendor"],"authors":[{"term_id":346,"user_id":334,"is_guest":0,"slug":"violeta-zefi","display_name":"Violeta Zefi","avatar_url":{"url":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/ssjdoals-e1776417820433.png","url2x":"https:\/\/sbunker.org\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/ssjdoals-e1776417820433.png"},"user_url":"","last_name":"Zefi","first_name":"Violeta","description":"Violeta Zefi ka ndjekur studimet themelore dhe ato master, n\u00eb fush\u00ebn e Psikologjis\u00eb, n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs. N\u00eb vitin 2017 ka p\u00ebrfunduar studimet e doktorat\u00ebs n\u00eb Masaryk University, Republik\u00eb \u00c7eke. Aktualisht \u00ebsht\u00eb ligj\u00ebruese n\u00eb Kolegjin \u201cUBT\u201d, dhe n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb ndjek specializimin n\u00eb fush\u00ebn e \u201cPsikologjis\u00eb Klinike\u201d. Nga viti 2006 ka punuar p\u00ebr organizata t\u00eb ndryshme vendore dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtare. P\u00ebrpos ligj\u00ebrimit ajo punon edhe si Psikologe n\u00eb Asociacionin Kosovar t\u00eb Personave q\u00eb Jetojn\u00eb me HIV\/AIDS (n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Global Fund p\u00ebr HIV\/AIDS) dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht \u00ebsht\u00eb e angazhuar si psikologe, konsulente dhe trajnere n\u00eb projekte t\u00eb ndryshme."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13170","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/334"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13170"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13170\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13174,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13170\/revisions\/13174"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13172"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13170"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13170"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13170"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sbunker.org\/sr\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=13170"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}